Về lại chốn xưa

Hôm qua về lại Thư viện, ngồi cafe hầm Trung Nguyên, hẹn mọi người để tặng sách. Khung cảnh vẫn thế, không nhiều thay đổi. Khoảng 12 – 13 năm về trước, nơi đây là chỗ tôi ngồi hẹn hò đồng nghiệp và bạn bè. Đi từ căn phòng Tạp chí nhà H xuống hầm, khoảng 100 bước chân là tới. Một vùng kỷ niệm buồn có vui có, không đếm xuể tôi đã buồn vui khi ấy bao nhiêu.

Ngồi với chị Nhung, anh Ninh và gửi sách cho chị Giang xong, cảm giác trong tôi thật nhẹ nhõm. Những người đồng nghiệp xưa gặp lại, không thấy có gì xa lạ. Còn mọi người khen tôi tươi trẻ ra, sống động hơn. Dạo này tôi gặp nhiều bạn bè cũ mới, mà giống em Ngọc nói, chị bây giờ như trong những ngày cận tết vậy. Đúng lắm, hãy sống những ngày thật vui và ý nghĩa, nhé tôi.

Published in: on 01/12/2021 at 11:37 Sáng  Comments (2)  

Nghe sách bản quyền

Vậy là tôi đã đăng ký thành hội viên của Fonos để bắt đầu hành trình nghe audio book và đọc e-book có bản quyền. Tôi đăng ký gói Hội viên năm, nghĩa là nộp tiền cả năm để được nghe, đọc sách tại app này. Lý do tôi đăng ký hội viên là vì sách ở đây khá ổn, giọng đọc hay, rõ ràng, truyền tải được nội dung trọn vẹn.

Dần dần tôi dùng nhiều hơn những thứ có bản quyền và trả phí. Không phải tôi thừa tiền (khó khăn là đằng khác) mà vì thấy cần phải thế. Hiện có WordPress, Canva, Netflix, Google Space… và một vài thứ khác tôi đang dùng có trả phí.

Riêng với app nghe sách nói này tôi thấy hữu ích vì tôi có nhu cầu lắng nghe và học hỏi không ngừng. Đầu tư một khoản tiền nhỏ để nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển bản thân, với tôi đó là sự đầu tư xứng đáng.

Published in: on 02/10/2021 at 8:21 Sáng  Comments (7)  

Gom nhặt (2)

Published in: on 03/08/2021 at 7:32 Chiều  Comments (4)  

Gom những gì đọc được

Tôi có trang winlinh.book trên instagram chuyên đăng những thứ liên quan sổ, sách, bút… Tôi cũng thêm một phần là chép lại các trích dẫn mình đọc được mà thấy thích (tự tôi gõ lại và trình bày thêm chút xíu cho sinh động) để đăng lên nhằm lưu lại cho bản thân và chia sẻ cho ai cần. Sau đây là một vài tấm như vậy.

Published in: on 01/07/2021 at 3:55 Chiều  Gửi bình luận  

Sổ chép thơ

Tôi vẫn giữ thói quen chép những bài thơ yêu thích vào sổ. Từ ngày còn thiếu niên rồi thiếu nữ, cho đến giờ đã là mẹ hai con. Quyển sổ hiện tại mà tôi chép cũng chỉ còn vài trang, là một quyển sổ tôi đã dùng từ những ngày đại học. Nghĩa là trong suốt bao nhiêu năm tôi cũng không chép thơ quá nhiều, nhưng được cái có duy trì và rất hay mở ra đọc lại.

Bài thơ dài nhất mà tôi đang chép đã kéo dài thời gian chép trong hơn ba năm, đó là “Động hoa vàng” của nhà thơ (từng là thiền sư) Phạm Thiên Thư. Thơ gồm 100 khổ, mỗi khổ 4 câu, như vậy tổng cộng là 400 câu thơ. Tôi in thơ ra giấy A4 và cứ thế thong thả chép những khi rảnh hoặc khi chợt hứng.

Hiện tôi đã chép sang khổ thứ 84. Tờ A4 nào chép xong, tôi bỏ tờ đó đi, nên tập giấy in thơ đã mỏng dần, chỉ còn đôi tờ nữa. Và sau này mỗi lần giở ra nhìn lại, thấy cả bài thơ dài nằm trong sổ với bao màu mực xanh – đen, kim – bi, đậm – nhạt khác nhau, hẳn tôi sẽ luôn mỉm cười thú vị.

Published in: on 24/06/2021 at 6:27 Chiều  Comments (8)  

Cứ để đó, chờ thời gian qua đi.

Nhiều khi ngồi nghĩ, biết bao điều đã đi qua đời mình giờ trôi về đâu. Trong những thời khắc quá khứ đó, thấy vật vã dài như cả thế kỷ, mà cuối cùng bây giờ nhìn lại, mờ xa chóng vánh đến thẫn thờ.

Cuộc đời ngắn ngủi, loanh quanh vài vòng buồn vui là hết thôi. Vậy mà cứ vật lộn với chính mình cho rối tung cả lên. Sau cùng, chợt nhận ra, nơi thanh bình nhất là nơi đơn sơ nhất. Và nơi cần khơi thông để nó trở về nguyên vẹn đơn sơ như thuở ban đầu chính là tâm hồn mình.

Hôm nay giở lại “Mùa lá rụng trong vườn”, vào đúng trang 139. Cuốn sách ố vàng mua ở hiệu sách cũ gợi lại ký ức một khu vườn chiều thu Hà Nội khi những con người của tháng ngày bỡ ngỡ đổi mới ấy phải tự bóc mình ra lớn lên cùng thời cuộc. Trong sách cũng có nhiều đoạn tả cảnh nhẹ nhàng, rất thích, như đoạn này:

“Ngày đã dài hơn. Thời gian như trẻ lại… Mưa mùa hạ ào ào cảm giác hứng khởi. Ếch nhái ở góc vườn rậm nổi điệu nhạc ì uôm hào hứng, những đám cưới của loài sinh vật này tắm gội trong mưa chợt rơi chợt tạnh, cũng ngắn ngủi, ồn ào như những cơn mưa. Mưa giội xuống mặt đất một nguồn sinh lực mới và những hàng me bên phố ngày nào chỉ loi thoi mấy chồi lộc, giờ nhánh, cành đã xanh đầm lá non.

Cây trong vườn nhà ông Bằng tốt tươi hơn ở những nơi khác. Kể từ khi xuân sang, trên lá cành của chúng đã thấy có sự hăm hở khác lạ. Giờ thì phấn đã ra hoa. Lặng lẽ, trên những chòm lá cao tít, hồng bấy lá non, hoa ngoi lên, ngầu ngầu một sắc nắng nhẹ, như phấn thông vàng. Hoa gọi ong. Cây mít bật những chồi hoa cánh mở đầy đặn. Rồi sấu. Rồi vải. Lạ, vải kết quả từ lúc nào mà nhanh vậy. Một sớm mai trở dậy, đứng dưới gốc sấu hoa rụng đầy, mịn xanh như bột đậu đỗ, ngẩng lên cành vải đã thấy những chùm quả non nhỏ, xanh như ngọc…”

Ông Ma Văn Kháng bảo “thời gian trôi tách dần con người ra khỏi sự kiện”. Nhưng vào lúc này, có sự kiện buồn còn nằm đấy mới nguyên, chưa thể nào tách mình ra khỏi nó. Nên cứ để đó, không can thiệp gì, chờ thời gian qua đi…

(viết 28/7/2009)

Ảnh của bố Phạm Công Thắng
Published in: on 19/06/2021 at 9:14 Chiều  Comments (2)  

Yêu ai?

YÊU AI?

Lâu lắm rồi, hôm qua tôi mới đọc lại Hoàng Phủ Ngọc Tường (HPNT). Tập 1 “Nhàn đàm” vẫn khiến tôi có nhiều cảm xúc như ngày đầu khi mang 4 tập HPNT về từ hiệu sách, mua bằng tiền học bổng của sinh viên năm 3.

Trước hết là cảm xúc với bài thơ của thầy Toại (thầy dạy vỡ lòng của nhà thơ HPNT) chép lên bảng khi tác giả tới lớp ngày đầu tiên. Bài thơ giản dị, mộc mạc, nhưng như chính tác giả viết thì:

“Tôi cảm thấy thằng bé trong tôi đã khác ngày hôm qua, vì trên trang giấy trắng của tâm hồn tôi, thầy tôi đã viết lên bài học về lòng Nhân Ái… Thật không ngờ, bài vỡ lòng ấy đã theo tôi đi suốt cuộc đời, đến nỗi càng từng trải kinh nghiệm sống, những câu vần vè ấy càng chiếu toả cho tôi một ánh sáng khải thị khác thường, tuồng như sức hàm dưỡng của nó không bao giờ cạn“.

Bài thơ như thế này:

Trò đi học để yêu ai?
Thưa tôi đi học để yêu người gần xa

Gần là yêu mẹ yêu cha
Trước thì anh chị, sau ra họ hàng

Sau rồi tới kẻ lân bang
Tôi yêu, yêu hết kẻ sang người hèn

Bao nhiêu kẻ lạ cùng quen
Cùng nhau đã có mặt trên hoàn cầu

Là tôi yêu chẳng xiết đâu
Ấy tôi đi học chỉ cầu thế thôi.

(viết 22/8/2007)

Published in: on 18/06/2021 at 10:38 Chiều  Comments (2)  

CUỐN SÁCH HỮU ÍCH CHO NGƯỜI HỌC VIẾT


A Writer’s Coach (Huấn luyện viên của người viết báo) – Jack Hart

Tôi được tặng cuốn sách này từ năm 2008. Cảm nhận đầu tiên khi cầm cuốn sách là vẻ bề ngoài với cách trình bày hiện đại, gam mầu vàng đen trầm ấm, bìa láng mờ, khổ 16×24 với 407 trang. Ít có cuốn sách nào tôi lại thích từ cách trình bày bìa cho đến font chữ như vậy, rất thoáng và dễ đọc. Và tôi đã chép lại những ý hay trong sách để lưu lại. Có thể cần cho ai đang muốn theo đuổi việc viết.

– Bạn có thể chờ cho đến khi có cảm hứng, sau đó bạn phải chống gậy mà đi (Jack London).

– Kẻ siêu nhân có thể băng qua tòa nhà cao tầng bằng một cú nhảy duy nhất, nhưng một nhà báo giỏi mà tôi từng biết đã phải ngồi trước bàn phím máy chữ để viết một dòng. Rồi viết một dòng nữa, và một dòng nữa…

– Hễ nắm chắc chủ đề thì từ ngữ sẽ tuôn ra (Cato the Elder).

– Thói quen làm việc của tôi thật đơn giản: suy nghĩ thật lâu và khi viết thì chóng vánh (Ernest Hemingway).

– Không có gì thúc đẩy những ý tưởng bằng việc bạn đặt tay lên bàn phím máy tính.

– Để ra thêm vài phút và đi một con đường khác từ nơi làm việc về nhà. Cố gắng tìm ra càng nhiều những con đường đi về khác càng tốt.

– Chúng ta dựa vào câu mở đầu để làm bật lên những nhịp điệu bí ẩn, những nhịp điệu này sẽ thúc đẩy phần còn lại của câu chuyện, sáng tác ra những đoạn theo một trật tự đúng đắn. Và giống như một cuộc thử thách khác, đôi khi nó hoạt động tốt (Bob Baker).

– Khi bạn sẵn sàng viết, điều bạn cần không phải là câu mở màn thật hoàn thiện hoàn mỹ, mà là một toát yếu rõ ràng về chủ đề bạn định viết.

– Điều quan trọng là phải luôn luôn phải có một toát yếu về chủ đề ở trong tay.

– 5 cách thức để giải tỏa nỗi đau viết lách: 1. Trước hết là phải suy nghĩ, sau đó mới viết; 2. Nói ra những ý định; 3. Thu hẹp chủ đề của bạn lại; 4.Viết nguệch ngoạc; 5. Viết toát yếu của chủ đề bản viết.

– Viết một cách thoải mái, càng nhanh càng tốt để đưa chúng lên mặt giấy. Không sửa chữa hoặc viết lại cho tới khi toàn bộ bài viết đã xong xuôi. Việc sửa lại trong khi viết thường gây ra sự ngừng trệ, không tiếp tục viết tiếp được (John Steinbeck).

– Cấu trúc là tất thảy (Paul Johnson).

– Vĩ đại là nghệ thuật bắt đầu, nhưng vĩ đại hơn là nghệ thuật kết thúc (Thomas Fuller).

– Những từ dùng đúng chỗ mạnh biết bao.

– Trách nhiệm của người viết là duy trì tính mạnh mẽ của ngôn từ và tính mạnh mẽ của trí tưởng tượng (Carlos Fuentes).

– 5 cách đề bài viết thêm mạnh mẽ:

  1. Tìm những động từ hành động.
  2. Tránh những tiếp tố yếu.
  3. Nên dùng thể chủ động.
  4. Ít dùng từ thêm vào.
  5. Hãy dũng cảm.

– Nếu bạn muốn sắc sảo thì phải viết ngắn gọn; vì với những từ ngữ như những tia nắng – càng cô đọng bao nhiêu thì càng nóng bỏng bấy nhiêu (Robert Southey).

– Một câu văn không được có những từ không cần thiết; một đoạn văn không được có những câu văn không cần thiết, cũng vì lý do đó mà một bức tranh không được có những nét vẽ không cần thiết, và một chiếc máy không được có những phụ tùng không cần thiết (William Strunk).

– Câu văn hay như một tấm kính cửa sổ (George Orwwell).

– Một lạng thí dụ có giá trị hơn một cân những từ chung chung (Henry James).

– 5 biện pháp nhanh chóng để viết rõ ràng hơn: 1. Đọc thật to bản viết nháp của bạn; 2. Thêm vài dấu chấm câu vào; 3. Xác định ngôn từ; 4. Hãy suy nghĩ về văn cảnh; 5. Gắn những đại từ của bạn vào.

– Người viết là người làm nghề âm nhạc (Don Murray).

– Từ ngữ dùng đúng sẽ có hiệu quả, nhưng không có từ nào hiệu quả bằng việc dừng lại đúng lúc (Mark Twain).

– 5 biện pháp làm cho bài viết thêm nhịp điệu: 1. Lắng nghe nhịp phách và ngữ điệu.

  1. Tìm kiếm điệp âm.
  2. Cân bằng những câu văn của bạn.
  3. Đa dạng độ dài của câu và đoạn văn.
  4. Kết thúc bằng một tiếng vang lớn.

– Bạn phải kể chuyện để có câu chuyện (Ken Metzler).

– 5 cách để đưa mọi người vào bài viết của bạn:

  1. Kể chuyện để tạo ra câu chuyện.
  2. Quan sát để có những hình ảnh mang ý nghĩa.
  3. Tìm kiếm những mẩu chuyện nhỏ, nhưng lại thể hiện nhân vật.
  4. Trích dẫn có chọn lọc.
  5. Các nhân vật trò chuyện với nhau.

– Không có chủ đề nào buồn tẻ cả. Chỉ có những người viết buồn mà thôi (Mencken).

– Người nghệ sĩ đã lựa chọn chủ đề, chỉ rút ra những chi tiết thể hiện tính cách và giá trị cho chủ đề đó của mình… anh ta sẽ loại bỏ tất cả những thứ còn lại và gạt nó sang một bên (Guy de Maupassant).

– Dù bạn muốn nói điều gì thì cũng chỉ có một từ để thể hiện nó mà thôi, nhưng đó là một từ làm cho nó vận động, một tính từ chỉ phẩm chất của nó (Gustave Flaubert).

– Bạn nói về điều đó càng giản dị bao nhiêu, thì nó càng hùng hồn bấy nhiêu (August Wilson).

– Trong số các nghệ sĩ, trang bị của người viết là thứ khó với tới nhất – đó là ngôn ngữ mà chúng ta ít nhiều đều sử dụng, một chút kiên trì đối với ngữ pháp và chính tả, những cuộc phiêu lưu thường thấy của những gã khờ (John Updike).

– Bạn có thể nhúng một ngón chân vào việc viết chuyên nghiệp theo nhiều cách. Nếu kinh nghiệm hấp dẫn bạn, một con dốc dần dần dẫn bạn ngày càng đi sâu thêm vào công việc viết lách.

– Sự tinh thông không phải là điều bí hiểm được giữ kín, mà là sự chinh phục của tay nghề từng bước một.

Published in: on 23/08/2020 at 9:07 Sáng  Gửi bình luận  

TRANG SÁCH MÙA THU

(Phạm Thùy Dung, Tạp chí Sách & Thư viện – NXB Giáo dục, 2015)

Mùa hè kết thúc. Phượng đã thôi thắp lửa trên trời xanh mây trắng. Những cánh bằng lăng chỉ còn lưu sắc tím trong trang vở học trò. Một buổi sáng thức giấc, mở cửa, bỗng một làn gió thu mát rượi tràn vào, biết rằng thu đã đến.

Thu đến nhắc tôi nhớ lại kỷ niệm êm đềm thời đi học, nhớ đến “người bạn hàng xóm” hiền lành ngày xưa. Thời gian trôi mải miết, ngoảnh đi ngoảnh lại đã thấy những nếp nhăn hiện dần trên khóe mắt. Nhiều điều thay đổi, chỉ có những cuốn sách kỷ niệm thì vẫn nằm đây, vĩnh cửu trong sự nâng niu trân trọng

Hồi ấy, tôi là cô bé xinh xắn theo bố mẹ từ thị trấn chuyển về một vùng quê thay đổi công tác. Không khí làng quê khiến tôi thích mê và cũng kịp có dăm ba người bạn chơi ngoài đồng mỗi chiều tan học. Hàng xóm nhà tôi là nhà bác Học, nhà bác có hai anh chị lớn tuổi hơn tôi. Cô chị thì đã lên thành phố học đại học, còn cậu em thì tôi biết là học cùng trường với tôi, trên tôi một lớp. Nhưng chúng tôi cũng chưa có dịp nào trò chuyện hỏi han bởi tôi vốn có cái tính kiêu căng. Thấy anh chàng mấy lần mon men muốn làm quen, tôi lại phớt đi. Chắc anh ta cũng cảm thấy hụt hẫng vì thái độ phách lối của tôi. Kệ, tôi chẳng cần.

Hôm đó, tôi ở nhà một mình, bố mẹ sang ăn cưới ở làng bên, chiều muộn rồi mà chưa thấy về. Mặt trời đã núp bóng xuống hàng tre đầu ngõ. Tiếng chẫu chuộc kêu inh tai phía sau nhà. Tôi loanh quanh trong vườn trêu chọc cún con, chờ mãi bước chân quen. Bỗng thót tim, một con rắn cạp nong trườn vào gần chỗ tôi đứng. Tôi la hét thất thanh, không còn đủ tỉnh táo để biết mình phải làm gì. Hân từ bên kia xô cổng chạy sang giúp tôi một phen thoát nạn. Tôi dần hoàn hồn, đứng như tượng, không một câu cảm ơn người vừa giúp mình. Mảnh trăng mười sáu rười rượi trên đầu chứng kiến phút im lặng dài như hàng thế kỷ của hai chúng tôi. Tôi và Hân thân nhau từ đấy. Và cuộc đời tôi cũng thay đổi kể từ khi gặp Hân.

Tôi vốn ngỗ nghịch. Học hành không đến nỗi, được tiếng là thông minh nhưng lười thì không ai bằng. Tôi chưa bao giờ đủ kiên nhẫn đọc hết được một cuốn sách, kể cả truyện tranh, thứ truyện mà lũ bạn cùng lứa lúc nào cũng chúi mũi vào đọc giữa giờ ra chơi. Bố mẹ mua cho một số sách hay, tôi cũng chẳng thèm mó.

Tôi chỉ thích rong diều chạy trên cánh đồng mướt gió mỗi chiều, hay ngồi đu đưa buông cần câu những chú cá nhỏ cùng mấy cậu bé xóm trên. Ngày hè là khoảng thời gian lý thú nhất với tôi, vì tôi không phải đụng vào sách vở, được thỏa sức chạy nhảy ở những nơi mà tôi thích, nằm vắt vẻo trên những chạc cây to nghe chim hót. Vì thế, cái buổi tối bất ngờ gặp Hân đó quả thực là một bước ngoặt trong cuộc sống tôi, khiến những sở thích của tôi đổi chiều.

Hân có mái tóc mềm như tơ. Con trai gì mà tóc lại mềm thế. Vườn của Hân có hai cây nhãn, Hân mắc một chiếc võng ở đó, nằm đu đưa đọc sách. Ôi chao, nhà Hân toàn sách là sách. Sách ở đâu mà nhiều thế không biết. Tôi nhìn mà phát ngán, rủa Hân đọc thế này thì đầu to mắt cận. Hân chỉ cười, nụ cười hiền như trái nhãn ngọt lịm đang mùa trĩu quả.

Từ sau hôm quen nhau bất đắc dĩ, ngày nào tôi cũng sang nhà Hân chơi, bố mẹ tôi thực sự vui vì điều đó. Hân thì đọc sách, tôi thì nằm võng ngắm vòm trời xanh cao ẩn hiện sau từng tán lá, hát nghêu ngao. Hân nghiện đọc đến nỗi, có lúc quên cả tôi đang ở bên cạnh. Hân bắt đầu thuyết phục tôi đọc sách. Tôi ngúng nguẩy không chịu. Hân kiên nhẫn đọc cho tôi nghe.

Tôi còn nhớ câu chuyện đầu tiên tôi được nghe Hân đọc là “Con bin trắng tai đen”. Câu chuyện mới cảm động làm sao, nhiều đoạn khiến tôi khóc rưng rức. Tôi cứ lười biếng và lơ đãng nghe Hân đọc sách cho đến quyển thứ ba thì bắt đầu thấy thích, và muốn tự mình đọc. Hân mừng lắm, chọn cho tôi những quyển sách mà Hân tâm đắc nhất và nhìn tôi chăm chú những khi tôi đọc say sưa. Nào là “Tuổi thơ dữ dội” của Phùng Quán, “Thời thơ ấu” của Nguyên Hồng, “Đất rừng phương Nam” của Đoàn Giỏi, “Dế mèn phiêu lưu ký” của Tô Hoài…

Mẹ Hân là cô giáo dạy văn, thảo nào Hân mê văn thế. Những câu chuyện chúng tôi cùng nhau đọc rồi cùng nhau bàn luận đã theo chân chúng tôi đi hết thời trung học. Tôi nhờ sách đã trở nên mềm mại hơn, có cái nhìn về cuộc sống tinh tế và cởi mở hơn. Từng câu từng chữ tôi đọc được từ những cuốn sách của Hân đã thức tỉnh tâm hồn đa cảm ẩn sâu trong tôi, khiến tôi trở nên nữ tính lạ thường. Ánh mắt Hân nhìn tôi đã nói lên điều đó.

Trong tủ sách nhà Hân có một cuốn sách tôi rất mê là “Tốt tô chan, cô bé bên cửa sổ”. Tôi ước mình được là cô bé Nhật, được học trong ngôi trường Tomoe Gakueu với lớp học là những toa tàu cũ vang nghe tiếng giảng bài cuốn hút, sinh động của thầy hiệu trưởng Kobayashi Sosaku… Và còn nhiều cuốn sách nữa như “Thuyền trưởng đơn vị”, “Không gia đình”, “Ba vạn dặm dưới biển”, “Những tấm lòng cao cả”… cuốn tôi đi cùng những niềm vui, nỗi buồn trong cuộc đời của các nhân vật. Ngạc nhiên là tôi bắt đầu mê đọc sách hơn Hân. Hai đứa thi nhau đọc rồi thử trí nhớ của nhau, phân tích những câu chuyện theo cách hiểu của mỗi người, rồi cùng rút ra điểm chung. Nhiều lúc tranh cãi kịch liệt, chúng tôi phải nhờ mẹ Hân phân xử.

Bốn mùa trôi đi theo năm tháng, những tên sách tôi đọc đã đầy dần, cùng lúc đó, Hân chuẩn bị bắt đầu kỳ thi đại học, thời gian dành cho tôi ít hơn. Tôi vẫn tha thẩn trong khu vườn nhà Hân đọc những cuốn truyện quen, lạ, kể cả lúc không có Hân ở đó. Ngày chia tay đã tới, Hân nhận được giấy báo trúng tuyển thủ khoa đại học, được một suất học bổng du học tại Singapore. Chúng tôi cố gắng tận hưởng nốt những ngày thu còn lại trong buồn vui xen lẫn. Nhiều lần Hân muốn nói điều gì với tôi, nhưng lại thôi. Tôi có thể cảm nhận được điều Hân muốn nói, vì từ tôi cũng đang có một điều bối rối muốn giấu Hân.

Chúng tôi chia tay trong một ngày đầy nắng. Gió thổi bay mái tóc tôi, như cố che hộ tôi những giọt nước mắt bịn rịn. Thứ quý giá Hân để lại cho tôi không chỉ là kỷ niệm trong khu vườn bình yên, mà là cả những cuốn sách mà Hân từng nâng niu như “con ngươi của mắt mình”. Tôi tiếp nhận bằng tất cả niềm yêu thích và sự trân trọng. Đó là bằng chứng cho thấy Hân đang hiện hữu, ngay cả khi Hân không thực sự ở bên cạnh tôi, cùng tôi đọc sách.

Tôi đã trở thành cô sinh viên Ngoại thương giỏi giang. Sau bốn năm, Hân trở về, kết thúc chuỗi ngày xa cách với những lá thư nối dài sự mong nhớ. Hân đã nói với tôi điều cần nói, và đó cũng là điều tôi đợi chờ suốt những năm xa nhau. Chúng tôi hứa với nhau rằng, sẽ giữ gìn những kỷ niệm tuổi trẻ bằng cách mở một bảo tàng sách gia đình. Những cuốn sách cũ như là nền móng, để những cuốn sách mới là những viên gạch tiếp nối ước mơ. Hân đợi tôi học xong, và chúng tôi đã có một lễ cưới ấm cúng bên người thân, bạn bè.

Con chúng tôi ra đời, lại được tắm trong môi trường như thế. Với con chúng tôi, những truyện thần thoại Hy Lạp, truyện cổ Andersen, truyện cổ Grim đã được bố mẹ đọc cho nghe nhớ nằm lòng. Tôi mua cho con nào là “Peter Pan”, “Pippi tất dài”, “Cédric tôi thích đi học”, “Chuyến phiêu lưu diệu kỳ của Edward Tulanne”, “Cá sấu Ghena và các bạn” cùng những cuốn sách Việt Nam như “Kính vạn hoa”, “Thần đồng đất Việt”, truyện kể lịch sử… Cũng không quên trang bị cho con những cuốn sách rèn luyện kỹ năng sống, trang bị văn thể mỹ, kiến thức về pháp luật như “Truyện kể về các danh họa trên thế giới”, “Em tìm hiểu và thực hành pháp luật”… để giúp con trở thành người công dân hoàn thiện.

Cũng may con tôi không ngỗ nghịch như mẹ nó ngày xưa, mà đẻ ra đã thích sách ngay, nhờ vào gen của bố. Bảo tàng sách mi ni đã được mở, có cả sổ ghi tên sách, thứ tự xếp sách như trong thư viện, đặt ở căn phòng gần vườn cây thoáng mát, nhiều ánh sáng. Ngoài giờ đi làm, cả nhà tôi thường ngồi bên giá sách đọc, trò chuyện và chăm chút cho từng nếp sách ngay ngắn, thẳng hàng. Đó là niềm tự hào của cả gia đình tôi, là nơi chốn đi về của bạn bè con tôi và đôi khi, cả bố mẹ chúng.

Tiếng trống trường rộn rã báo hiệu ngày khai trường. “Người bạn hàng xóm” đang cùng tôi đưa con đến trường, cùng con tận hưởng phút giây háo hức gặp thầy cô, bạn bè. Chúng tôi êm đềm sống lại những ký ức thời thơ trẻ, nơi đó những cuốn sách luôn mở ra đón đợi trong khu vườn đầy gió thu.

Published in: on 09/08/2020 at 2:32 Chiều  Comments (2)  

MÙA THU YÊU THƯƠNG


(Phạm Thùy Dung, Tạp chí Sách và Thư viện, NXB Giáo dục, 2019)

Đó là một mùa thu vô cùng khác biệt, khi tôi nhìn thấy em trong ngày tựu trường đầy nắng. Sau này tôi mới biết em là ai, chứ hôm ấy tôi còn tưởng em là cô học sinh lớp 12 nào đó mà tôi lơ đãng không nhớ mặt.

Tôi là thầy giáo Toán có thâm niên giảng dạy đã được 5 năm tại ngôi trường này. Còn em là cô sinh viên vừa chân ướt chân ráo bước ra từ cổng trường Đại học Văn hóa. Em chính thức nhận việc vào ngày khai giảng, sau khi lĩnh tấm bằng thủ khoa Thư viện mới chỉ gần 2 tháng trước. Ấy là tôi nghe mọi người trong tổ Toán kháo nhau như vậy, chứ với cái tính hay ngại của tôi thì tôi nào rõ được em là ai, em từ đâu.

Tôi bắt đầu để ý tới em hơn từ lúc vô tình nhìn thấy em bước ra khỏi cửa thư viện trong bộ váy màu thiên thanh với một chồng sách cao trên tay. Đó là quãng gần trưa, khi năm học mới đã bắt đầu được nửa tháng. Lúc ấy tôi vừa xong giờ dạy, đang ngồi nghỉ trong phòng làm việc và hong cho khô mồ hôi. Đang lơ đãng nhìn ngắm xung quanh thì tôi thấy em. Em, mồ hôi lấm tấm chạy qua chạy lại bê sách ra sân bày biện, chắc là để chuẩn bị cho buổi giới thiệu sách định kỳ trên truyền hình của cô Hòa, người thủ thư kỳ cựu của thư viện.

Chẳng hiểu sao kể từ hôm ấy, ngày nào tôi cũng ngóng dáng em. Em còn trẻ nên có nhiều thời gian rảnh, đến sớm về muộn, rất chăm chỉ. Tôi tự bao giờ, cũng háo hức đến sớm và âm thầm về muộn theo em. Từ phòng tôi nhìn sang thư viện rất gần nên cơ hội cho tôi ngắm em thật dễ dàng. Em không hề hay biết có một đồng nghiệp hay dõi theo mình, vẫn chỉ dừng lại ở việc biết tên tôi mà thôi. Tôi cũng không lấy làm buồn, cứ thỏa thuê tận hưởng kín đáo sự nhìn ngóng ấy cho đến một ngày…

Tháng mười rồi, mùa mưa bão đáng ra đã phải kết thúc, nhưng thi thoảng vào các buổi chiều vẫn còn rơi rớt những cơn giông và gió lốc. Chiều thứ 6, khi tôi đang cặm cụi hoàn thành nốt đề cương giáo viện dạy giỏi để sang tuần duyệt giảng thì nghe tiếng mưa ào ào trút xuống. Theo thói quen, tôi ngẩng lên nhìn sang phía thư viện, thấy em đang ngồi ở bàn thủ thư soạn sách. Dáng em nghiêng nghiêng mờ tỏ sau những giọt mưa dày, tôi cứ ngồi ngây ra mà ngắm. 18 giờ rồi, mưa vẫn không ngớt mà càng thêm nặng hạt. Sấm chớp lúc lúc lại rạch những gân sáng dài trên nền trời sẫm tối. Em đi ra đi vào không dám rời thư viện khi mưa quá to gió quá mạnh. Bỗng điện bị tắt phụt. Chết rồi, điện bị cắt. Tôi quên cả ngại ngần phóng sang thư viện xem tình hình thế nào, thấy em đang đứng co ro ở góc cửa sổ đầy lo lắng. Tôi cất tiếng hỏi han, em mừng rỡ khi được gặp đồng nghiệp bởi thứ 6 thường mọi người ít khi ở lại muộn. Chúng tôi ngồi ở bậc cửa ra vào trò chuyện chờ mưa tạnh, tôi được dịp hiểu kỹ về em và ngắm em gần hơn.

Em kể tôi nghe quá trình học tập ở trường đại học và cả những cảm nhận ban đầu của em về công việc thủ thư ở ngôi trường này. Em kể về buổi làm việc đầu tiên đảm trách vai trò thủ thư dưới sự kèm cặp ân cần của cô Hòa. Được làm công việc yêu thích, được tiếp xúc với học trò hồn nhiên, em vui lắm. Em tự nhủ mình phải khơi lên nữa trong các em sự ham học hỏi và khát khao khám phá. Em tự hào mình cũng như các thầy cô giáo đang giảng bài trên lớp, đem tới cho học trò kiến thức theo cách riêng của mình. Chúng tôi cứ say sưa trò chuyện cho đến khi mưa tạnh, tôi đưa em về trên con đường sũng nước mà lòng hớn hở vui.

Kể từ hôm ấy tôi thường hay ghé thư viện đọc sách vào những giờ trống tiết. Tôi còn phụ em trong khâu xếp sách và bảo quản sách sau bữa cô Hòa về nghỉ chờ hưu. Em chỉ cho tôi cách xếp sách vô cùng tỉ mỉ và nâng niu. Em bảo: “Sách khổ nhỏ nên xếp đứng, sách khổ to đang bị hư hỏng thì nên xếp ngang để tạo điểm tựa an toàn cho sách. Sách bìa giấy và sách bìa vải không nên xếp sát trực tiếp với sách bìa da vì axít và dầu trong da có thể ngấm vào giấy và vải khiến cho sách càng hỏng nhanh hơn, bìa da có phủ bột đã xuống cấp cũng sẽ làm hư giấy và vải. Không nên lôi sách ra khỏi giá bằng đầu sách, có thể làm bong đầu sách và làm rách gáy sách. Cần dồn các quyển sách khác ở hai bên rồi nhẹ nhàng dùng ngón tay cái và các ngón khác giữ hai mặt của quyển sách để lấy ra cuốn sách cần lấy. Khi đặt sách trở lại vị trí, cần mở rộng các ke giữ sách, dịch chuyển các quyển sách để tạo ra khoảng trống trên giá và đặt quyển sách trở lại vào chỗ trống”. Tôi nghe em say mê hướng dẫn, cảm thấy mình cũng lây niềm vui của nghề thủ thư.

Nhìn em lúi húi viết lên bảng tin tên những cuốn sách mới, chép những đoạn văn hay ra từ sách cho học sinh dễ tiếp nhận, nâng niu những chia sẻ cảm nhận của học sinh về sách,… tôi thấy trân trọng công việc của em hơn. Em nói với tôi, trong công tác thư viện, nếu biết cân bằng giữa sở thích của học sinh và sự giáo dục của nhà trường, sẽ đem lại cho các em tinh thần học tập hăng hái. Em say sưa truyền lửa đọc sách cho không chỉ học trò của em mà còn cả cho chính tôi. Em bảo tôi đọc sách có ích lắm, nó giúp ta rèn luyện năng lực tưởng tượng, liên tưởng, sáng tạo và tư duy; giúp mở rộng vốn từ trong nói và viết; tăng cường khả năng giao tiếp; cho ta những trải nghiệm phong phú và những bài học quý giá; giúp giảm căng thẳng và tăng trí nhớ; tăng sự nhạy cảm, tinh tế và dễ dàng nằm bắt tâm lý người khác…

Hồi đầu khi tôi còn chưa thích sách lắm, em thuyết phục tôi rằng: “Khi mới bắt đầu đọc, anh hãy đọc những cuốn có nội dung nhẹ nhàng, không cần nóng vội để chóng xong, hãy nghĩ mình đang thưởng thức sách, cứ từ tốn đọc thôi. Thái độ đọc thư thái, không gian đọc phù hợp, nội dung sách yêu thích… sẽ khiến anh không bị nản khi đọc sách. Một ngày nào đó ngoảnh lại, anh đã trở thành một người yêu thích sách thực thụ và có kỹ năng đọc hiệu quả rồi đấy!”.

Ngày tháng cứ trôi, cây rụng lá rồi cây thay lá mới. Căn phòng thư viện cũng thay áo mới, khoác lên mình chiếc sơ mi hồng dịu dàng báo hiệu một mùa xuân ấm áp tươi vui. Thời gian nhanh đến nỗi khi ngoảnh đầu nhìn lại, tôi cũng không tưởng tượng được chúng tôi quen nhau đã được ba năm. Còn em đã trở thành một cô thủ thư vững vàng nghiệp vụ, được đồng nghiệp và học trò tin cậy, yêu mến.

Chúng tôi cứ bên nhau như vậy, từ từ tìm hiểu nhau giữa đan xen công việc thư viện giản dị cùng niềm vui được gần gũi lũ học trò nhất quỷ nhì ma. Điều tôi quý nhất ở em là em luôn cố gắng tìm tòi kiến thức và ý tưởng mới trong công tác thư viện để tổ chức được các hoạt động thư viện hiệu quả nhất. Các buổi giới thiệu sách của em luôn đông nghịt học trò, các buổi trưng bày sách của em luôn được các cộng tác viên thư viện nhiệt tình hỗ trợ, lượng bạn đọc đến với thư viện ngày một đông. Em vẫn là em thuở ban đầu, luôn đối xử với mọi người bằng thái độ khoan hòa và khiêm tốn. Tôi thấy mình đã ảnh hưởng được từ em sự điềm đạm, khiêm tốn mà trước kia tôi chưa làm được.

Sang mùa khai giảng thứ tư kể từ ngày em bước vào ngôi trường này, tôi và em đã chính thức về một nhà, cùng nhau nắm tay bước tiếp chặng đường “trồng người” mà chúng tôi đã chọn.

Published in: on 02/08/2020 at 11:08 Sáng  Gửi bình luận  

ĐI TÌM HỨNG THÚ VÀ KỸ NĂNG ĐỌC SÁCH


(Phạm Thùy Dung, Tạp chí Sách và Thư viện, NXB Giáo dục, 2015)

📚 Chỉ cần một cái click chuột trên công cụ tra cứu google, bạn sẽ nhận được hàng ngàn kết quả liên quan đến “phương pháp và kỹ năng đọc sách”. Bạn có thể chọn cho mình một phương pháp đọc trong số hàng trăm phương pháp mà các tác giả đề cập rồi rập khuôn theo? Hoặc có thể tham khảo vài phương pháp nổi bật sau đó đúc rút, tổng hợp ra cách đọc của riêng mình? Tất cả tùy thuộc ở bạn, quan trọng kết quả thu được ra sao…

📚 Với tôi, đọc sách trước hết cần phải có niềm yêu thích. Nếu yêu thích sách, người đọc sẽ không quá khó khăn để tìm ra phương pháp tiếp cận phù hợp. Vì thái độ đọc quyết định phần lớn hiệu quả đọc. Tuy nhiên, những người bước đầu chưa thể có ngay niềm yêu thích đó sẽ rất cần hướng đi hợp lý để bắt đầu cho việc đọc hiệu quả với sự hứng thú dài lâu.

📖 Tìm sách đúng nhu cầu:
Trong từng giai đoạn của cuộc sống, mỗi người sẽ có những mối quan tâm đặc trưng của mình. Người đọc cần xác định được mình đang thực sự quan tâm và cần thiết nội dung gì, chủ đề gì để tìm ra những cuốn sách đáp ứng tốt nhu cầu đó. Một cuốn sách có sức hút sẽ là dấu mốc quyết định cho bước chuyển biến tích cực của những người mới bắt đầu tham gia việc đọc. Lý trí có thể ép bạn đọc sách, nhưng không thể buộc bạn yêu thích việc đó nếu như bản thân bạn không thực sự tìm thấy cái mình cần. Vì vậy, không còn cách nào khác là tìm sách có nội dung tốt, lối viết cuốn hút để bạn được dẫn dắt tự nhiên vào thế giới của chữ nghĩa, tư duy và ý tưởng vô tận.

📖 Luôn có sách bên mình:
Việc bạn mang theo một cuốn sách bên mình mỗi ngày có lẽ là không khó. Tranh thủ lúc chờ xe buýt, khi đợi con tan học hay ngồi thư giãn trong công viên lộng gió… bạn có thể mở sách ra đọc vài trang, thời gian lúc đó sẽ không còn uổng phí. Tay nhẹ nhàng lật giở, mắt chậm dãi dõi theo từng con chữ, ta dường như quên hết mọi thứ xung quanh, để tâm trí trôi theo những diễn biến thú vị trong sách. Dòng thời gian hối hả cùng bao lo toan đời thường bỗng trở nên nhẹ nhõm nhờ những con chữ sâu thẳm ấy. Một cuốn sách nằm yên bình trong túi bạn như là người bạn thân gắn bó, tận tụy đi theo bạn trên mọi nẻo đường cuộc sống.

📖 Cần một giá sách nhỏ:
Tạo một giá sách cá nhân không phải điều khó thực hiện. Bạn chỉ cần dành ra một góc nhỏ trong không gian học tập và làm việc của mình để lưu trữ sách là xong. Người có điều kiện thì đóng giá gỗ, treo giá sắt. Người không có điều kiện đôi khi chỉ cần một hộp bìa cứng để đựng những cuốn sách yêu thích của mình. Hoặc đơn giản hơn nữa là ở góc bàn làm việc, những cuốn sách được dựng ngay ngắn đều đặn, khiến ta muốn chạm vào nó mỗi khi ngước mắt lên. Một giá sách nhỏ cũng là động lực để ta tìm mua thêm nhiều cuốn sách mới cho vào bộ sưu tập. Đôi khi được ngắm thành quả một giá sách cứ đầy dần, lòng ta không khỏi thấy hân hoan.

📖 Thỉnh thoảng đọc lại sách cũ:
Chưa thể kết luận rằng khi kết thúc việc đọc một cuốn sách là ta đã hiểu được toàn bộ ý tứ, nội dung của nó. Vào một ngày đẹp trời nào đó, khi ta cầm nó lên và đọc lại, bỗng thấy có nhiều thứ mới mẻ khác lạ. Những ý cũ được hiểu thêm thành mới, những ý trước đây ta cho là thế nay lại khác đi theo tầm nhận thức và sự trưởng thành của ta qua năm tháng. Đọc lại sách cũ chính là tạo cho mình cơ hội được sống lại vùng kỷ niệm xưa, chiêm nghiệm lại những điều đã qua và cảm nhận rõ hơn bước đi mải miết của thời gian chóng vánh.

📖 Bookmark thân thiện:
Đôi khi một điều nho nhỏ lại làm bạn thấy hứng thú và có động lực để bắt đầu một việc lớn hơn. Có bao giờ bạn nghĩ mình sẽ đi mua hay tự làm vài chiếc “đánh dấu sách” thân thiện? Những chiếc “đánh dấu sách” giản dị có nhiệm vụ giữ trang sách bạn đang đọc giở lại để bạn không phải mất công đi tìm trang sách đó ở lần đọc tiếp theo. Việc dùng bookmark cũng thể hiện bạn là người trân trọng sách, không muốn đánh dấu trang theo cái cách gập góc trang sách khiến sách dễ gãy dễ hư. Một cuốn sách với một thanh đánh dấu trang có hình thù và màu sắc đáng yêu sẽ khiến bạn cảm thấy cuộc sống của mình thật nhẹ nhàng dễ chịu.

📖 Sổ và sách là bạn thân:
Tôi hiếm khi đọc sách mà chỉ cầm riêng quyển sách đó. Thường đi kèm sách sẽ là một cuốn sổ và chiếc bút. Khi có sổ ở đó, tôi thấy an tâm hơn vì biết mình sẽ không để lọt một chi tiết hoặc một cụm từ đắt giá nào trong sách. Chỉ cần bắt gặp một điều gì thú vị, đáng lưu ý, ngay lập tức tôi chép lại để dành sau này nghiền ngẫm lại. Đọc một lần có thể quên, nhưng đọc đi đọc lại những đoạn, những chữ mình đã chép từ sách thì không có thứ gì có thể trôi đi được nữa. Với tôi, cách lưu giữ thông tin, kiến thức và ý tưởng như thế này vô cùng hữu ích. Nhờ đó mà cách nói, cách viết, lối tư duy của tôi trở nên thông suốt, logic và giàu ý tưởng hơn. “Nhật ký đọc sách” của tôi cứ dày lên mỗi ngày. Thứ trí nhớ tưởng lâu ngày quên lãng, chỉ cần được khơi bằng vài dòng lưu chép trong thời điểm nào đó, bỗng hiện về rõ nét như mới vừa đọc cuốn sách ấy ngày hôm qua.

📚 Có thể nói, đọc sách giúp ích ta rất nhiều như:

  • Rèn luyện năng lực tưởng tượng, liên tưởng, sáng tạo và tư duy.
  • Giúp mở rộng vốn từ trong nói và viết; tăng cường khả năng giao tiếp.
  • Cho ta những trải nghiệm phong phú và những bài học quý giá.
  • Giúp giảm căng thẳng và tăng trí nhớ; tăng sự nhạy cảm, tinh tế và dễ dàng nằm bắt tâm lý người khác…

📚 Vì việc đọc là cần thiết và có ích, mỗi chúng ta hãy để nó trở thành một thói quen trong cuộc sống của mình. Có thể mỗi tối, trước khi đi ngủ, bạn bật đèn bàn lên đọc vài trang sách trong thảnh thơi. Có thể ngày cuối tuần, thời gian thong thả, thay vì ra ngoài lang thang như mọi bận, một ngồi ngay bậc thềm nhà mình đọc một phần của cuốn sách thú vị. Khi mới bắt đầu việc đọc, hãy đọc những cuốn có nội dung dễ hiểu, nhẹ nhàng. Khẩu độ mặt không cần qua mở rộng như những người đã có thâm niên đọc sách (có thể đọc liên hai đến ba chữ thay vì đọc năm đến sáu chữ một lúc). Không cần nóng vội để chóng xong một quyển sách, mà hãy nghĩ mình đang thưởng thức sách, cứ từ tốn đọc thôi.

📚 Tuy nhiên, bạn cũng không nên đọc quá rề rà, vì điều này khiến bạn dễ chán việc đọc mà bạn đang phải cố gắng thích nghi. Mức độ đọc vừa phải, thái độ đọc thư thái, không gian đọc phù hợp, nội dung sách được yêu thích… sẽ khiến chất lượng đọc của bạn được nâng cao. Và như thế, một ngày nào đó ngoảnh lại, thấy nhịp độ đọc sách của bạn đã thực sự nhịp nhàng, thói quen đã được hình thành. Bạn đã trở thành một người yêu thích sách thực thụ và có kỹ năng đọc hiệu quả khiến mỗi cuốn sách đều mang lại cho bạn nhiều lợi ích bất ngờ và cảm giác tuyệt diệu khi đọc xong chúng.

Published in: on 19/07/2020 at 10:48 Sáng  Comments (2)  

CUỐN SÁCH KỶ NIỆM

(Tạp chí Sách & Thư viện – NXBGD, 2013)

Tôi vặn nắp lọ đường. Lũ kiến vòng quanh một đàn nối đuôi nhau leo lên hí hửng. Trong lúc này, cái nắp thật vô dụng. Chỉ là hình thức cho đầy đủ một cái lọ mà thôi. Chức năng của nó đang bị lỏng lẻo. Đổ chút đường đã lọc sạch bọn kiến vàng khè chân hôi rình vào nồi bột sắn, tôi nhè nhẹ khuấy đều chất nước trắng đục như vôi. Phút chốc, lửa đã liếm lên gần miệng nồi. Thứ quánh đặc trong veo đã lục bục hừng hơi nóng lên mặt tôi, ran rát.

Để cho bát bột sắn thật nguội mới ăn, tôi vào nhà tắm. Rũ tóc ra xả vòi sen cho thấm vào từng sợi tóc nguồn nước mát lạnh. Dùng loại dầu gội mới, hương thơm nhè nhẹ. Để tóc khô tự nhiên, tôi đi nhẹ ra mở bung cánh cửa sổ, không khí thoáng đãng từ khu vườn ùa vào khiến căn phòng được tiếp thêm sức sống. Giá sách gỗ trắng nổi bật lên giữa màu tường xanh rêu, tôn lên cho không gian riêng của tôi một vẻ đẹp lãng mạn. Buổi chiều trôi đi trong tiếng “Bang Bang” rộn ràng của cô ca sĩ người Pháp. Pha thêm chút hương vị của bột sắn ủ hương nhài mùa trước, cộng thêm bình hoa sen tôi cắm lúc sáng, thế là đủ cho một buổi chiều bình an. Tôi với tay lên tầng 2 giá sách, không cần nhìn vị trí, lấy cuốn sách quen xuống, để trên đùi, ngồi thẫn thờ nhìn ra phía cửa sổ.

Cuốn sách tôi đã đọc đi đọc lại không biết bao lần, vì nó hay – đương nhiên, nhưng hơn hết là vì rất nhớ anh – người đã mang cuốn sách này đến cho tôi trong một chiều đầy nắng, nắng như buổi chiều nay. Tôi thuộc từng chi tiết trong sách, thuộc từng vết gẫy, từng vết nhăn của cuốn sách. Mỗi lúc nhớ anh, tôi lại đem sách ra đọc và ngắm dòng chữ thân thương anh đề tặng. Bởi thế cuốn sách tuy được nâng niu nhưng nhìn vào sẽ thấy nó không còn mới, bởi từng trang từng trang, giấy đã mềm lại vì có hơi tay người cứ mân mê nó mãi.

Tôi nhớ cái ngày vào thư viện đọc sách, gặp anh. Một chàng trai có vẻ đẹp rất buồn, sống mũi cao, mắt sâu, miệng rất duyên ngồi cùng bàn tôi. Mỏi mắt ngước lên sau một chặp dài nghiên cứu cuốn sách dày cộp, tôi không ngờ lại gặp một vẻ đẹp cuốn hút như thế, và tôi cho phép mình tận hưởng vẻ đẹp đó rất vô tư. Đang mơ màng, bỗng thấy anh ngước mắt lên nhìn tôi, tôi luống cuống và bối rối chả biết cất ánh mắt vào đâu, anh hình như cũng bối rối theo. Giây phút nhìn nhau ngắn ngủi mà ngưng đọng. Tôi và anh biết nhau như thế, lặng lẽ qua những lần đến thư viện, vô tình hay cố ý, tôi và anh thường ngồi cùng bàn với nhau. Tôi siêng lên thư viện hơn, dường như anh cũng vậy.

Có một lần, vì vội về đón mẹ về thăm, tôi quơ bút quơ sổ thế nào mà để sót chiếc đồng hồ đeo tay quý trên bàn. Tối hôm đó, sau khi hai mẹ con cơm nước xong, tôi mới giật mình nhớ ra. Tiếc đứt ruột và không dám nghĩ sẽ còn được gặp lại nó. Tuần sau, khi đã tiễn mẹ ra sân bay, tôi mới bắt đầu nhịp độ cũ, lại lên thư viện. Vừa bước vào, tôi đã thấy anh. Anh có vẻ bồn chồn mong chờ ai đó, không lẽ là tôi. Tôi lắc đầu tự cười giễu mình. Sau khi trình thẻ mượn sách, tôi ngồi xuống một góc gần cửa sổ.

Hôm nay thư viện đông người nên tôi chẳng có cơ hội ngồi cùng bàn với anh. Đang tập trung chép một số công thức từ sách, bỗng có một vật gì đó ở trước mặt tôi, người đặt nó bước đi rất vội. Tôi ngẩng lên thì biết đó là anh. Tôi nhìn chiếc hộp xinh xinh để trước mặt, tần ngần rồi mở ra. Oa, hóa ra chiếc đồng hồ thân quen của tôi. Trong hộp còn một mẩu giấy với nội dung “Gửi em chiếc đồng hồ em để quên tuần trước. Tôi là Quân, có thể làm bạn với em không?” kèm theo số điện thoại của anh. Tim tôi đập nhanh, mặt nóng ran, tay chân lóng ngóng. Tôi cất vội mảnh giấy vào túi quần, ngồi một lúc mà chẳng đọc được gì nữa, vội thu sách vở ra về, chẳng dám một lần nhìn sang bàn của anh.

Tối hôm đó, sau khi mọi việc xong xuôi, tôi nằm trên giường tìm những từ phù hợp nhất nhắn tin lại cho anh. Tôi và anh quen nhau như thế. Tình yêu dần đến trong những ngày hè nắng đẹp. Vì anh mà tôi chăm lên thư viện, thực sự yêu sách và chịu khó mua sách về đọc. Anh đã tặng tôi một giá sách rất xinh để tôi đựng những cuốn sách yêu quý. Giá sách giờ vẫn nằm đây, mà anh thì xa tít tắp.

Khi anh quyết định đi nước ngoài làm nghiên cứu sinh, tôi đã rất buồn, rồi giận dỗi anh một cách vô lý. Tôi không thèm trả lời mail anh gửi và những cuộc điện thoại của anh. Phải nửa năm sau, khi không chịu đựng được nổi nỗi nhớ anh, tôi mới liên lạc với anh, từ đó đến giờ cũng đã hai năm có lẻ. Thấp thỏm đợi ngày anh trở về, với tôi một ngày như một thế kỷ. Và ngày hôm nay, khi đang ngồi ôm cuốn sách kỷ niệm anh tặng trước lúc đi xa, tôi mơ màng nghĩ đến việc tuần tới sẽ mặc gì để ra sân bay đón anh, thì điều bất ngờ đã đến.

Anh về, anh đã cố tình về sớm để đem lại niềm vui bất ngờ cho tôi. Như giọt nắng đang nhảy nhót ngoài kia, anh ùa vào khuông cửa với tốc độ ánh sáng. Tôi chưa kịp mặc váy đẹp, chưa kịp điểm trang, chưa kịp dọn phòng cho tinh tươm. Tôi chưa kịp chuẩn bị hoa tặng anh, chưa kịp nghĩ ra lời lãng mạn để trao cho anh, chưa kịp bất cứ điều gì, thì anh đã về. Tôi chìm ngập trong niềm hạnh phúc khôn tả, bỏ quên bát bột sắn thơm đượm hoa nhài, tay lập cập xoay mãi những đóa sen vòng vòng trong chiếc bình gốm hình chữ nhật. Tôi và anh cứ ngồi bình yên như thế cho đến lúc hoàng hôn buông xuống, bên cuốn sách ngày nào – kỷ niệm tình yêu.

Published in: on 12/07/2020 at 8:55 Sáng  Gửi bình luận  

Vai trò của tiết thư viện trong trường học

Ngày nay, hoạt động thư viện đang đóng vai trò rất quan trọng đối với công tác giáo dục đào tạo tại trường phổ thông. Trong hoạt động thư viện, tiết thư viện được xem là một điểm nhấn, giúp thư viện tiếp cận học sinh dễ dàng và hiệu quả, tạo tiền đề xây dựng và phát triển văn hóa đọc trong nhà trường. Vậy lợi ích cụ thể mà tiết thư viện mang lại là gì và làm thế nào để nâng cao chất lượng các tiết học thư viện, chúng ta cùng tìm hiểu nhé!

1. Vai trò của tiết thư viện trong trường học

Bổ trợ và nâng cao kiến thức phục vụ các môn học trên lớp: Tiết thư viện từ lâu đã không còn đứng ngoài chương trình học trên lớp mà trở thành một môn học thực sự trên thời khóa biểu của học sinh. Tuy nhiên, “môn thư viện” có tính đặc thù bởi tính khái quát, bao trùm, linh hoạt và giao thoa với tất cả môn học khác. Việc đọc sách theo chủ đề giúp các em lĩnh hội được nhiều kiến thức phục vụ cho các môn học. Ví dụ đọc các sách về khoa học tự nhiên giúp các em hiểu biết về các vấn đề, sự việc mang tính khoa học trong đời sống; đọc sách văn học giúp các em hiểu biết về văn chương, học được phong cách viết, cách dùng từ đặt câu trong các tác phẩm từ đó học tốt môn luyện từ và câu, tập làm văn; đọc các truyện cổ tích giúp học sinh học tốt phân môn kể chuyện hay phân môn tập làm văn thể loại viết văn kể chuyện; đọc truyện kể danh nhân lịch sử giúp học sinh học tốt môn lịch sử. Đọc sách khoa học giúp học sinh học tốt các môn toán, lý, hóa… Tham gia tiết thư viện, các em sẽ được trang bị thêm nhiều kiến thức bổ ích trong sách báo, từ đó có nền tảng kiến thức sâu rộng và vững chắc để tiếp thu hiệu quả các bài học trên lớp.

– Nâng cao kỹ năng, hình thành thói quen và ham thích đọc sách: Tiết thư viện được triển khai đều đặn sẽ giúp định hướng cho học sinh kỹ năng đọc sách, tạo thói quen, nền nếp trong việc đọc, biến việc phải đọc thành ham thích đọc. Học sinh nhờ sự hướng dẫn của giáo viên thư viện sẽ biết chọn đề tài phù hợp để đọc, biết đọc có hệ thống và ghi chép để chắt lọc kiến thức. Kỹ năng đọc của học sinh được nâng cao thể hiện ở việc không chỉ nhớ nội dung tác phẩm mà còn hiểu và rung động với nội dung tác phẩm đó. Qua tham gia các tiết thư viện, học sinh sẽ biết vận dụng những kiến thức tiếp thu từ sách vào cuộc sống. Khi học sinh đã hình thành thói quen đọc sách thì kỹ năng đọc sách sẽ phát triển, khi kỹ năng đọc phát triển thì học sinh sẽ có tư duy ngôn ngữ vượt bậc. Nhờ có tiết thư viện, các em được tự do khám phá những câu chuyện thú vị trong sách báo, từ đó các em phát huy được khả năng sáng tạo cũng như tìm được sự hứng thú khi đọc sách.
Thúc đẩy tư duy sáng tạo và phát triển năng khiếu cá nhân: Nhờ tham gia các tiết thư viện, nhiều học sinh sẽ thể hiện và phát triển được năng khiếu cá nhân. Ví dụ, thông qua hoạt động vẽ tranh, học sinh phát triển và bồi dưỡng được năng khiếu hội họa; thông qua hoạt động kể chuyện học sinh phát triển năng khiếu diễn thuyết trước đám đông. Những giờ viết thu hoạch hay luyện viết cũng giúp học sinh nâng cao khả năng viết và kỹ thuật rèn chữ. Những giờ học làm thiệp, thẻ đánh dấu sách hay nghệ thuật Origami giúp các em rèn được tính cẩn thận, kiên trì, sáng tạo và khéo léo. Các hoạt động đọc tập thể, hoạt động tổ chức thành nhóm để trả lời câu đố, hay đọc to nghe chung và cùng nhau thảo luận giúp các em phát triển kĩ năng làm việc nhóm, tính đoàn kết tập thể. Ở nhiều nơi, các em học sinh nhờ sinh hoạt tiết thư viện mà thắp sáng được đam mê rồi tham dự các cuộc thi vẽ tranh, kể truyện, chơi cờ, đố vui… và đạt nhiều giải thưởng quý.

2. Cách thức để có được tiết thư viện hiệu quả

– Phối hợp với nhà trường và các giáo viên bộ môn để lập kế hoạch hoạt động cho các tiết thư viện: Vào đầu năm học, thư viện phối hợp cùng nhà trường lập kế hoạch hoạt động và thời khóa biểu cho tiết thư viện. Hầu hết trên thời khóa biểu hiện nay ở các trường phổ thông đều có tiết thư viện với thời gian tương đương một tiết học bình thường khác. Việc lập kế hoạch hoạt động cụ thể cho tiết thư viện sẽ giúp giáo viên thư viện thực hiện công việc khoa học và hiệu quả hơn. Tùy theo khối lớp, giáo viên thư viện lên kế hoạch thực hiện dạy các tiết đọc thư viện theo đúng quy định mỗi tuần một tiết. Ban giám hiệu nhà trường cũng phải thường xuyên quan tâm sát sao và có nhiều buổi sinh hoạt chuyên môn về tiết đọc thư viện để giúp các giáo viên thực hiện thành thạo các bước lên lớp và tiết học đạt hiệu quả cao hơn.

– Áp dụng định hướng chuẩn mực trong nghiệp vụ thư viện để tổ chức tiết thư viện hiệu quả: Trong tiết thư viện, giáo viên cần áp dụng các phương pháp chuẩn mực để đưa việc đọc của các em vào nền nếp và giúp các em có cách đọc sách đúng. Các em sẽ được tiếp cận các phương pháp đọc to nghe chung, cùng đọc, đọc cặp đôi, đọc cá nhân tùy sự điều tiết linh hoạt của cán bộ thư viện. Dựa trên trình độ đọc của từng khối lớp, cán bộ thư viện sẽ lựa chọn hoạt động đọc nào cho hiệu quả và phù hợp. Theo kinh nghiệm của nhiều giáo viên đã đúc kết, ta có thể điều tiết các hoạt động đọc như sau: Đối với khối 1 thì đọc to nghe chung là 40% số tiết, cùng đọc là 30% số tiết, đọc cặp đôi 20% và đọc cá nhân 10% số tiết; Đối với khối 4,5 thì đọc to nghe chung là 20% số tiết, cùng đọc là 20% số tiết, đọc cặp đôi là 30 % và đọc cá nhân chiếm 40% số tiết/năm. Trong các tiết học thư viện ban đầu, giáo viên cần cho các em làm quen với nội quy thư viện, bảng mã màu, cách chọn sách, mượn trả và bảo quản sách để hoạt động đọc sách của học sinh quy củ hơn.

– Tổ chức tiết thư viện với nhiều sinh hoạt phong phú: Trong mỗi tiết thư viện, ngoài hoạt động đọc sách cơ bản, giáo viên cần bổ sung cho các em nhiều sinh hoạt đa dạng khác. Hoạt động đọc sách mở rộng nghĩa là không bó hẹp trong phương pháp đọc truyền thống mà có sự linh hoạt, đa dạng trong cách đọc. Trong tiết thư viện, giáo viên tổ chức nhiều hoạt động giúp các em hứng thú học tập. Giáo viên có thể tổ chức các trò chơi đố vui về sách, viết hoặc vẽ theo sách, kể truyện sách, viết bài cảm nhận và chia sẻ cùng bạn bè về sự hiểu biết của mình sau khi đọc sách. Các em có thể đào sâu nội dung sách thông qua chơi trò sắm vai các nhân vật trong truyện. Học sinh cũng cần được khích lệ để tự tin trao đổi trước tập thể về những cảm nhận của bản thân sau khi đọc một cuốn sách. Giáo viên cũng có thể hỏi học sinh những câu hỏi đơn giản để các em có thể trả lời, từ đó tạo hứng thú cho các em trong việc tìm tòi kiến thức trong sách báo. Học mà chơi, chơi mà học chính là mục tiêu một tiết thư viện cần đạt được.

Trang trí đẹp mắt cho không gian sinh hoạt của tiết thư viện: Nếu trước đây, trong tiết thư viện, học sinh chỉ có thể đọc sách tại thư viện hay lớp học, thì nay học sinh đã được tham gia tiết thư viện ở nhiều không gian khác như ở sân trường, ngoài công viên hay trong bảo tàng… Tại thư viện trường, các cán bộ thư viện cần chú trọng trang trí không gian nhằm tạo hứng thú đọc sách cho học sinh. Phòng đọc không đơn thuần xếp sách mà còn bố trí các góc tra cứu, vẽ, chơi trò chơi, xem phim và trưng bày sản phẩm. Trên tường sẽ treo tranh, vẽ hình, sơn màu rực rỡ. Các em sẽ cảm thấy thích thú đọc sách hơn khi không gian sinh hoạt thoáng đãng, đẹp mắt. Khi tạo ra cảm giác đọc và học là tự nguyện, các em sẽ tiếp thu bài học hiệu quả hơn và sẽ luôn hào hứng mong chờ tiết thư viện.

Nâng cao kỹ năng cho giáo viên thư viện: Để có tiết thư viện hiệu quả, giáo viên thư viện cần liên tục học tập, trau dồi để nâng cao kỹ năng nghiệp vụ bởi họ chính là là linh hồn, cầu nối giúp các em khai phá được những điều hay ý đẹp trong sách báo. Trong tiết học thư viện, giáo viên thư viện cần biết cách tạo hứng thú cho học sinh bằng lối dẫn dắt khéo léo, hài hước, nội dung trao đổi phù hợp với lứa tuổi và sở thích của học sinh. Bên cạnh việc định hướng đọc cho các em, giáo viên cần biết lắng nghe tâm tư, tình cảm của học sinh để các em có thể tự tin bộc lộ suy nghĩ của mình; tạo được không khí sôi nổi cho tiết thư viện bằng cách kết hợp linh hoạt các hình thức sinh hoạt phong phú. Nếu tiết thư viện chỉ đơn thuần là cho học sinh vào thư viện đọc sách thì hiệu quả sẽ chưa cao. Giáo viên cần tạo ra chủ điểm trong từng tiết, tổ chức các cuộc thi, các trò chơi liên quan đến sách, sáng tạo ra nhiều hoạt động kết hợp giữa chơi và học. Trong quá trình đọc, giáo viên có thể đọc cho các em nghe hoặc cùng các em đọc để các em có sự chuyên tâm hơn. Và giáo viên sẽ đào sâu những nội dung học sinh đã đọc thông qua tổ chức thi viết cảm nhận hoặc vẽ tranh theo sách, để mỗi tiết thư viện luôn mang đến sự vui thích cho học sinh.

Có thể nói, tiết thư viện có vai trò không nhỏ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong trường phổ thông. Các tiết thư viện bổ ích sẽ giúp học sinh mở rộng, đào sâu kiến thức, đồng thời sẽ khích lệ các em hứng thú sáng tạo và thể hiện chính kiến. Tin rằng thời gian tới, các tiết thư viện trong trường phổ thông sẽ tiếp tục được chú trọng để nâng cao hơn nữa chất lượng học tập và ươm mầm tương lai cho thế hệ tiếp nối.

Published in: on 12/07/2020 at 8:15 Sáng  Gửi bình luận  

Trường Tiểu học Trưng Trắc – điểm sáng thư viện của thành phố Hà Nội

Phạm Thùy Dung

Trường Tiểu học Trưng Trắc nằm bình yên trên con phố Hương Viên thuộc phường Đồng Nhân, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Một ngày chớm đông, khi hơi sương còn lành lạnh vấn vít những bước chân học trò đang tung tăng vào lớp, thủ thư Nguyễn Thị Hằng đã có mặt ở thư viện để bắt đầu ngày làm việc hứa hẹn nhiều bận rộn.
Cửa sổ mở ra, ánh sáng ùa vào căn phòng đánh thức ghế bàn còn ngái ngủ. Chị lau nhẹ từng mặt bàn, điểm một vòng các giá sách như là lời chào quen thuộc với những người bạn ngày nào cũng chạm mặt. Tôi hỏi chị: “Công việc cứ đều đều như vậy có nhàm chán lắm không ạ?” Không chút do dự, chị Hằng đáp: “Vui nữa là đằng khác, gần gũi với học sinh hàng ngày, thấy mình được trẻ ra cô ạ!”. Rồi chị dẫn tôi đi tham quan khắp lượt thư viện, sau đó tỉ mỉ chia sẻ với tôi về công tác nghiệp vụ cũng như những ý tưởng về nghề còn đang ấp ủ. Đôi lúc tôi được ngồi quan sát chị làm việc khá lâu khi các bạn học sinh vào mượn, đọc sách ngày càng nhiều. Hình dung trong tôi về thư viện dần trở nên rõ nét, với những điểm nhấn rất đang ghi lại cho bạn đọc cùng tham khảo.

Không gian lý tưởng, tài liệu dồi dào

Thư viện Tiểu học Trưng Trắc được tổ chức theo hình thức kho mở với hai phòng đọc dành cho giáo viên (25m2) và học sinh (75 m2). Nhà trường đã trang bị 15 giá sách cùng 05 tủ sách đủ sức chứa gần 9.000 cuốn sách hiện có tại thư viện. Sách được sắp xếp trên giá theo đúng chuẩn, giúp thủ thư dễ dàng kiểm soát và bạn đọc cũng không khó khăn để tìm được cuốn sách mình cần. Bàn đọc sách dành cho giáo viên có 04 chiếc (30 chỗ ngồi) và cho học sinh có 08 chiếc (60 chỗ ngồi) được sắp xếp ngay ngắn, khoa học. Theo quan điểm của chị Hằng, phòng đọc không chỉ đơn thuần là nơi đọc sách mà phải là không gian yên tĩnh thoáng mát, giúp bạn đọc thư giãn về tinh thần mới tiếp nhận được kiến thức một cách tốt nhất. Vì thế căn phòng với bảng biểu khô khan đã được người thủ thư yêu nghề trang trí cho thêm sắc mầu sống động, trở thành điểm đến vui thích mỗi ngày của giáo viên và học sinh. Báo cáo tổng kết cho thấy, số lượt độc giả đọc sách tại thư viện mỗi tháng là khoảng 3.400 lượt với số vòng quay của cuốn sách gần 3.700 cuốn. Hơn 2.700 sách giáo khoa và sách nghiệp cùng hơn 5.000 sách tham khảo đã giúp gần 70 cán bộ giáo viên và hơn 1700 học sinh của trường được thỏa sức tìm tòi, nghiên cứu để tiếp tục phát huy trí tuệ và sự sáng tạo. Kinh phí 3% trích trong tổng ngân sách của nhà trường dành để đầu tư trang thiết bị, bổ sung tài liệu mỗi năm được thư viện sử dụng hết sức thiết thực. Bên cạnh đó, công tác bảo quản cũng rất được cán bộ thư viện chú tâm để duy trì được tuổi thọ và chất lượng của các ấn phẩm. Sách báo, tạp chí, bản đồ, tranh ảnh giáo dục, băng đĩa giáo khoa được quản lý chặt chẽ, đóng thành tập, bọc và tu sửa thường xuyên để đảm bảo mỹ thuật và sử dụng được thuận tiện, lâu dài. Vậy nên, sách lâu năm thì không nhanh bị cũ mà sách mới vẫn đều đặn bổ sung, khiến kho sách thư viện trường ngày càng giàu có.

Nghiệp vụ quy củ, làm việc tận tâm

Một nguyên tắc luôn được thư viện quán triệt là áp dụng đúng quy trình nghiệp vụ trong tất cả các hoạt động. Thư viện luôn thực hiện nghiêm túc Quy định tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo; Hướng dẫn công tác thư viện trường học của Sở Giáo dục – Đào tạo Hà Nội và Phòng Giáo dục – Đào tạo Quận. Tổ công tác thư viện (gồm 10 người) họp định kỳ hàng tháng, có biên bản họp với nội dung tổng kết hoạt động tháng trước, lên kế hoạch cho tháng sau và có phần nhận xét của Ban Giám hiệu ở phần cuối biên bản họp để hoạt động không mang màu sắc chủ quan, chiếu lệ. Thư viện cũng đề ra danh sách các việc cần làm trong mỗi tháng, như việc kiểm kê, bảo quản, bổ sung sách vào thời điểm nào, cụ thể ra sao. Cán bộ Thư viện cùng Tổ công tác thư viện phối hợp tổ chức đoàn thể trong trường để thực hiện tốt việc bổ sung sách báo, tuyên truyền giới thiệu sách; lấy ý kiến giáo viên về đầu báo tạp chí, sách tham khảo cần đặt rồi tiến hành đặt mua. Liên kết chặt chẽ với các tổ bộ môn và giáo viên chủ nhiệm phát sách cho các lớp đúng nhu cầu, đúng thời hạn. Đáng học hỏi là các văn bản sổ sách của thư viện luôn được ghi chép rõ ràng, khoa học để khi cần lấy số liệu hoặc kiểm tra, tổng kết các hoạt động thì cán bộ thư viện không phải mất nhiều thời gian tổng hợp mà số liệu rõ ràng chính xác. Việc chính yếu là tất cả các loại ấn phẩm đều được đăng ký, mô tả, phân loại, tổ chức mục lục, sắp xếp theo đúng thao tác nghiệp vụ. Vì thế, thư viện luôn tạo niềm tin cho bạn đọc về tính chuyên nghiệp, sự tận tâm trong thao tác nghiệp vụ cũng như thái độ phục vụ của mình.

Phong trào đa dạng, nội dung thiết thực

Bên cạnh công tác nghiệp vụ đúng quy trình, cán bộ thư viện còn rất linh động trong việc tổ chức các chương trình, phong trào bổ ích và lý thú cho học sinh. Trước hết là không thể thiếu các chương trình giới thiệu sách tổ chức mỗi tháng một lần. Theo đó, các cuốn sách hay về gương học tập, gương người tốt việc tốt, về hoài bão ước mơ tuổi trẻ… được thủ thư lựa chọn để giới thiệu cho học sinh tìm đọc. Vào các dịp kỷ niệm lớn của đất nước, sẽ có các buổi giới thiệu sách theo chủ điểm giúp học sinh hiểu hơn về ý nghĩa của những ngày lễ đó. Bên cạnh đó thư viện còn tổ chức ngày hội sách với những hoạt động sôi nổi như quyên góp sách tặng học sinh nghèo vùng sâu vùng xa, vẽ tranh theo sách, thi kể chuyện theo sách, hái hoa dân chủ… giúp học sinh nhận thức rõ hơn tầm quan trọng của sách báo và thêm yêu việc đọc mỗi ngày. Ngoài ra, thư viện cũng luôn chú trọng tới việc tuyên dương các tập thể, cá nhân có ý thức, tích cực đọc sách và quyên góp sách để động viên các em phát huy hơn nữa những việc làm tốt của mình. Vào những ngày lễ 20/11, 8/3, 22/12…, thư viện cùng với các tổ chức đoàn đội luôn giữ vai trò tiên phong trong việc phát động, tiến hành các phong trào làm bích báo, vẽ tranh, trang trí sân trường, lớp học, thư viện để chào mừng sự kiện. Cán bộ thủ thư Nguyễn Thu Hằng tâm sự, người làm công tác thư viện nếu chỉ thụ động đợi bạn đọc, để sách chết hoặc áp đặt học sinh đọc sách theo cách khoán chỉ tiêu thì đã thật sự thất bại trong sự nghiệp của mình. Vai trò thực sự của người làm công tác thư viện là cầu nối đưa sách đến gần bạn đọc, khơi nguồn hứng khởi cho để họ nhận thức được sự cuốn hút và tầm quan trọng của sách.

Để có được kết quả và thành tích như trên, bên cạnh sự quan tâm tạo điều kiện của Ban giám hiệu nhà trường cũng như sự phối hợp giúp sức của tổ công tác thư viện và các giáo viên trong trường, không thể không nhắc đến vai trò quan trọng của cán bộ thủ thư Nguyễn Thu Hằng. Chị Hằng sinh năm 1978 tại Hà Nội, tốt nghiệp Trung cấp Thư viện tại Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội năm 2002 rồi về trường Tiểu học Trưng Trắc công tác từ năm 2009. Với sự phấn đấu không ngừng và thái độ làm việc nghiêm túc hết mình, trong năm chị đã đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở năm học 2014 – 2015”; Giải B sáng kiến kinh nghiệm cấp Quận cho ý tưởng về “Một số biện pháp tổ chức hoạt động thư viện tại trường học”. Chị còn đạt giải Xuất sắc tại “Hội thi Nhân viên thư viện trường tiểu học cấp quận năm học 2014 – 2015”. Đặc biệt một thành tích đáng ghi nhận là giải Nhất “Hội thi Nhân viên thư viện giỏi cấp Thành phố năm học 2014-2015” khi chị giới thiệu cuốn sách “Để sống sót trong những tình huống khắc nghiệt nhất” của NXB Kim Đồng. Với lối kể chuyện truyền cảm, thuyết phục; cách giới thiệu bài sâu sắc mà vẫn thân thiện, dễ hiểu, chị đã dành được cảm tình của đông đảo mọi người tại Hội thi. Cũng nhờ Hội thi đó tôi mới được biết đến chị và có cơ hội tìm hiểu sâu hơn về công việc thầm lặng mà tốt đẹp chị đang làm tại thư viện nơi này. Chị khiêm tốn cho rằng, thành tích trên đã thể hiện sự cố gắng không ngừng của bản thân, nhưng điều quan trọng là mình phải giữ được lòng yêu nghề, thường xuyên trau dồi nghiệp vụ nâng cao trình độ để làm tròn vai trò của người cán bộ thư viện, đóng góp thiết thực vào thành tích chung của trường Tiểu học Nguyễn Trưng Trắc – ngôi trường luôn được các thế hệ học sinh tin yêu.

Published in: on 12/07/2020 at 8:05 Sáng  Gửi bình luận  

GÁC XÉP MÙA THU

(Tạp chí Sách & Thư viện, NXB Giáo dục, 2017)

🍀 Tôi về ngoại ô vào một ngày đầu thu. Căn nhà nhỏ nằm khuất sau lùm cây xanh mát đón tôi bằng sự lặng lẽ thân thuộc. Cửa vẫn mở mà mẹ đi đâu. Chú mèo con thấy tôi cũng chỉ quấn nhẹ đuôi lên lười biếng rồi lại tiếp tục nhắm mắt lim dim ngủ dưới giàn thiên lý trổ đầy bông. Mùa này hoa súng đang nở rộ, ao nhà ngập tràn sắc hồng dịu ngọt. Tôi vào buồng thay bộ áo bà ba rồi tung tăng ra bờ giếng với gầu múc nước dội vào chân những dòng mát lạnh. Không gian thanh vắng quá, chỉ có tiếng lá cây đưa nhè nhẹ trên những ngọn cao.

🍀 Tôi đi chân trần vào nhà, nền nhà dường như không vương một chút bụi. Tôi hình dung ra dáng mẹ sáng sáng đưa những đường chổi mềm trên vỉa hè rồi ra sân giặt giũ, phơi phóng. Tôi nhớ lại tôi những ngày thơ bé tha thẩn trong vườn nhặt đủ thứ lá rụng chơi đồ hàng cùng mấy cô cậu bạn hàng xóm. Nhưng trong ngôi nhà nhỏ này, đặc biệt và thân thuộc nhất với tôi chính là căn gác xép. Gác xép có khuôn cửa sổ gỗ nhìn ra khu vườn um tùm lá với chiếc bàn học nhỏ xinh cùng một giá sách đầy. Đúng là một giá sách đầy, bởi ông ngoại tôi là nhà nghiên cứu văn hóa, đã sưu tập gìn giữ sách suốt bao năm. Trước ngày ông mất, ông đã để lại cho tôi toàn bộ số sách với hy vọng tôi sẽ trở thành người ham đọc sách và đam mê nghiên cứu. Cái thế giới đầy thanh bình ấy với tiếng gió vườn xào xạc ngày ngày đã theo tôi đi hết 12 lớp học. Rồi đến một ngày tôi được trở thành cô sinh viên khoa Thư viện của trường Đại học Văn hóa Hà Nội. Tháng năm mải miết, chỉ có khu vườn, căn gác xép vẫn nằm nghe nắng mưa và ngóng bước chân tôi về. Và lại đến một ngày tôi tốt nghiệp, con đường phía trước thật khó hình dung, khiến tôi không khỏi có nhiều lo lắng…

🍀 Mùa thu của ba năm về trước, tôi 23, một tuổi 23 đầy xáo trộn và bỡ ngỡ của cô sinh viên mới ra trường. Tháng tám, trời vắng mây, cao và trong, tôi nhận được giấy báo trúng tuyển vào làm thủ thư ở một ngôi trường cấp hai cách nhà 45km. Một khoảng cách không quá xa nhưng cũng không đủ gần để tôi có thể ngày ngày được về nhà với mẹ. Ở thành phố này, mọi thứ không quá khó để thích nghi, nhưng công việc mới khiến tôi thấy mơ hồ, chỉ sợ mình không hòa nhập được. Tâm lý của một cô gái trẻ thật phức tạp, mong ngóng từng ngày được chính thức đến thư viện Thành phố để làm việc. Tôi trở thành cô thủ thư trẻ nhất nơi đây với nhiều háo hức và tò mò không thể giấu kín.

🍀 Đón tôi tại Thư viện là cô Mai, Phó Giám đốc. Cô có gương mặt hiền hòa, phúc hậu. Vóc người nhỏ nhắn khiến cô trẻ nhiều hơn so với tuổi thật. Cô ngồi đối diện tôi trò chuyện, có lúc cô nói say sưa, có lúc cô lại ngừng lời để nghe tôi giãi bày và nhìn tôi bằng ánh mắt trìu mến. Sau đó, cô dẫn tôi đến phòng Đọc và giao tôi cho chú Lâm, Trưởng phòng. Không phải đợi lâu, ngay ngày đầu tiên, tôi đã được tiếp xúc với công việc chuyên môn đầy thú vị. Tôi thuộc biên chế phòng Đọc nên ngay lập tức đã được gặp gỡ sách và độc giả. Chú Lâm dẫn tôi ra phòng đọc trung tâm và hướng dẫn cho tôi mọi thứ thật cụ thể. Trước mắt tôi là khoảng hơn hai mươi giá sách dài và cao chứa đầy sách. Và nữa, biết bao độc giả đang ngồi đó chăm chú đọc. Khoảnh khắc đứng trước sách và bạn đọc, tôi bỗng thấy vô cùng hạnh phúc và tự hào: Mình sẽ làm việc ở đây, đi lại trong không gian này, là cầu nối để sách đến gần bạn đọc, thú vị biết bao!

🍀 Dần dần, tôi bắt đầu vận dụng được kiến thức học tại nhà trường vào thực tế. Những chữ nghĩa trước kia chỉ nằm ở lời giảng và trên sách vở, nay đã sống động trong từng việc hàng ngày. Qua mỗi trải nghiệm, tôi vỡ ra và lớn lên, nghiệp vụ thư viện càng thêm chắc chắn. Tôi tích cực học hỏi từ các anh chị đi trước, tiếp cận với công nghệ mới trong công tác phục vụ và cả những khâu xử lý sách khác. Tôi đã có thể tự tin tư vấn cho độc giả danh mục sách họ cần, tra cứu giúp bạn đọc chủ đề họ yêu cầu, trả lời được một số vấn đề liên quan đến kiến thức chung và kiến thức chuyên ngành thư viện. Từ lúc cả thư viện mới chỉ có 7 máy tính, giờ thư viện đã có 28 máy tính; được trang bị phần mềm nghiệp vụ để khép kín quy trình lưu thông tài liệu và quản lý bạn đọc. Các phòng nghiệp vụ làm việc thông suốt hơn, công việc nhanh chóng và kết quả chính xác hơn. Được sống trong thế giới sách, ngày ngày gần gũi với kho tàng tri thức của nhân loại, tôi thấy mình ngày càng trưởng thành trong suy nghĩ, nhận thức sâu hơn về giá trị công việc mình đang làm.

🍀 Bên cạnh đó, tôi còn đảm nhiệm tốt hoạt động tuyên truyền, giới thiệu sách vốn là một trong những hoạt động nghiệp vụ quan trọng của thư viện. Việc này đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa nghiệp vụ thư viện, kỹ năng sư phạm, khả năng viết, khả năng tổ chức, trình bày của cán bộ thư viện. Kể từ khi tôi về, công tác tuyên truyền giới thiệu sách trong thư viện càng được phát huy nhằm khai thác hiệu quả vốn tài liệu đang sẵn có. Tôi còn sáng kiến ra việc tận dụng báo cũ với các bản lưu thừa làm thành những tập tin tham khảo theo chuyên đề. Người ta thường nghĩ, báo chỉ có giá trị cập nhật, quá thời điểm, tin tức sẽ không còn giá trị. Còn chúng tôi thì cắt những bài báo hay để lưu lại cho dần thành những tập tham khảo rất bổ ích cho bạn đọc. Mà như một bạn đọc lớn tuổi của thư viện từng nhận xét, đọc những chuyên đề từ báo cũ, thấy mình được sống lại những sự kiện và nắm được tinh thần “thời đại”. Ngẫm lại quá khứ trong hiện tại, rút ra được nhiều điều lắm!

🍀 Ngoài vườn có tiếng quả chín rơi bộp, tôi bừng tỉnh những suy nghĩ. Kéo mảnh ri-đô tím sang một bên để nhìn thật rõ khoảng vườn xanh, tôi ngồi nơi bàn và viết. Cuốn sổ xanh đặt ở đó vẫn còn nguyên mùi mực. Mỗi khi về đây, tôi thường viết những câu chuyện đã trải qua trong quãng thời gian tôi đi làm vắng. Những mẩu chuyện về nghề, những ước mơ hoài bão… đều nằm nơi ấy, sẽ giúp tôi lưu giữ ký ức tuổi trẻ nhiều say mê.

Published in: on 05/07/2020 at 9:43 Sáng  Gửi bình luận  

MỚI CHỈ BẮT ĐẦU

(Phạm Thùy Dung, Tạp chí Sách & Thư viện trường học – NXB Giáo dục, 2016)

🌿 Minh xoay xoay con xúc xắc. Từng sắc màu chen nhau cười nói trong tay cô. Xoay mãi xoay mãi, những mảng màu cũng không thể tìm lại bên nhau để thành một tổng thể hòa quyện. Trong buổi chiều vắng lặng, viên xúc xắc nằm đó cùng các ngón tay, bất lực.

🌿 Ngoài hiên, nắng đổ xiên một quãng xuống thềm. Nắng mùa xuân êm dịu chiếu những đóa cẩm chướng sáng rỡ lên. Minh bỏ viên xúc xắc xuống, xoa đôi bàn tay vào nhau, xua đi những ram ráp bụi còn dấp dính. Đôi tay hồng nay đã có chút xanh xao bởi những đường gân nổi dưới làn da trong vắt. Những đường xanh lặng lẽ ấy âm thầm gợi lên trong Minh bao mơ mộng xa vời. Minh vơ một cuốn sách để đọc, “Đừng bao giờ đi ăn một mình”. Có vẻ trong thời khắc này, cuốn sách không làm Minh thấy thảnh thơi hơn. Thanh Tâm Tuyền bỗng vang lên trong đầu rõ rệt: “Cuộc sống phải thừa như không khí. Cuộc sống phải thừa như sớm mai”.

🌿 Minh đã có tất cả những ấm êm đủ đầy, rồi trở nên mong manh quá bởi những bao bọc hào phóng của anh và gia đình. Đến nỗi, tim Minh sẽ đập thình thịch và thấy khó thở nếu ở một mình với tiếng sấm đổ dài chém chớp vào trời đêm. Sau một tai nạn bất ngờ, Minh đã hồi phục, nhưng vẫn chưa hề có ý định bước ra đời sống chộn rộn ngoài kia. Và cứ thế, ngày qua ngày, trói mình trong không gian tĩnh lặng, an toàn đến tẻ nhạt. Âm nhạc cùng những cuốn sách không thể đủ làm nên một đời sống đích thực. Sách được đọc không chỉ để trong đầu, mà sẽ giúp người tiếp nhận thông tin biến những gì đã đọc thành suy nghĩ và hành động. Vì thế, Minh phải khác.

🌿 Ve đã dạo râm ran trên hàng phượng vĩ. Bằng lăng tím ngắt rụng đầy lối đi. Minh ra phố mua một số đồ cần thiết chuẩn bị cho hành trình mới. Sáng mai Minh sẽ bắt đầu đi làm. Một sự hồi hộp đến kỳ lạ. Đâu phải lần đầu tiên Minh gặp thử thách. Minh tự nhủ, nếu có thể làm được việc mình yêu thích, thì chẳng có gì đáng lo ngại cả. Những ám ảnh cũ sẽ qua, quá khứ làm Minh vững vàng hơn chứ không thể giết chết tương lai cô được. Mẹ đã tìm cho Minh một địa chỉ làm việc lý tưởng và sau khi nộp hồ sơ, qua vòng thử thách phỏng vấn, Minh được nhận vào làm. Quyết định đi làm của Minh khiến anh bất ngờ và trong đôi mắt anh ánh lên niềm vui thực sự. Từ nay những chuyến đi dài ngày sẽ không làm anh lo lắng nữa khi Minh đã có một công việc để chú tâm.

🌿 Sexy No. 2. Loại nước hoa này hơi đậm. Minh thì thích cái gì đó thoang thoảng thôi. Biagioti chẳng hạn. Cô quay người vào giá gỗ, với tay lấy thứ nước hoa thơm như một lời thì thầm. Hương thơm nhẹ bỗng, lan dài, rồi bay lượn vô hình quanh thân thể cô. Căn phòng Minh làm việc thật dễ chịu. Màu kem sáng dịu. Phía trước là khung cửa sổ rộng mở soi ra hàng sấu già xanh mát. Một tiếng chim chiu chít trong trí nhớ hay ở thực tại. Làm gì có tiếng chim trong phố phường nhộn nhịp này. Vậy mà hay chưa, một chú chào mào đang ngậm quả trứng cá đỏ chót đậu trước mặt Minh. Cây trứng cá thấp hơn cây sấu một chút. Quả đỏ xôn xao. Lá rơi xao xác. Chiếc mào của con chim rung nhẹ, cánh nó vỗ khẽ, chợt vút bay xa khuất tầm nhìn.

🌿 Minh xếp đặt bàn mới. Chỗ này để bút. Chỗ này để lịch. Chỗ này máy tính. Chỗ kia là một chậu cây nhỏ xinh. Minh mỉm cười khi cô đồng nghiệp phòng Biên Mục đi ngang qua ngó vô. Cô ta cũng cười lại, nụ cười linh động quá! Còn Minh, bao giờ cũng là nụ cười mỏng mảnh, không thể gợi cho người khác một sự yên tâm, nhưng cô đã quyết tâm phải khác. Thư viện của Minh quay lưng ra một cái hồ rộng đầy bóng cây xanh. Bắt đầu vào mùa thi, bãi xe đông lên trông thấy. Trước đây, cô vẫn vào thư viện đọc sách và đi dạo trong khuôn viên. Lúc buồn, nơi này luôn làm cô cảm thấy thảnh thơi hơn. Có ngờ đâu, một ngày cô lại trở thành cán bộ thư viện, một công việc trái với ngành nghề cô học. Nhưng có hề gì, cô sẽ sớm thích nghi nếu thực sự muốn tiến bộ.

🌿 Phòng Bảo Quản của cô có 11 người, hầu hết là cán bộ trẻ, chỉ có chú Trường, trưởng phòng và cô Giang, là sắp đến tuổi về hưu. May mắn cho Minh, vừa mới vào thư viện đã được lãnh đạo ưu ái tạo điều kiện cho tham gia khóa học “Nâng cao kỹ năng phục vụ bạn đọc cho cán bộ thư viện” vào tuần tới. Đây sẽ là cơ hội để cô tiếp cận sâu hơn với nghề. Theo sự giới thiệu của chú Trưởng phòng: Bảo quản tưởng chừng là việc đơn giản nhưng lại giữ vai trò quan trọng trong công tác thư viện. Nhất là đối với một đất nước nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới nóng ẩm như Việt Nam, cán bộ thư viện càng cần chú trọng vấn đề bảo vệ nguồn tài liệu vì có nhiều nguyên nhân để sách bị hư hỏng (do các tác nhân nước, lửa, sinh học, trộm cắp hay phá hoại…)

🌿 Minh còn được cô Giang nhắc nhở: Không nên xếp sách thành chồng trên giá. Sách bộ chỉ xếp chồng lên nhau khi thực sự cần thiết. Sách khổ nhỏ nên xếp đứng. Sách khổ to, đang bị hư hỏng, thay vì xếp đứng thì nên xếp ngang để tạo điểm tựa an toàn. Sách bìa giấy và sách bìa vải không nên xếp sát trực tiếp với sách bìa da (vì axít và dầu trong da có thể ngấm vào giấy và vải khiến cho sách càng hỏng nhanh hơn, bìa da có phủ bột đã xuống cấp cũng sẽ làm hư giấy và vải). Không nên lôi sách ra khỏi giá bằng đầu sách vì sẽ làm bong đầu sách và rách gáy sách. Cần dồn các quyển sách khác ở hai bên rồi nhẹ nhàng dùng ngón tay cái và các ngón khác giữ hai mặt của quyển sách để lấy ra cuốn sách mình cần. Khi đặt sách trở lại vị trí, cần mở rộng các ke giữ sách, dịch chuyển các quyển sách trên giá để tạo ra khoảng trống trên giá và đặt quyển sách trở lại vào chỗ trống. Khi lấy các sách quá khổ được đặt nằm, cần di chuyển các bộ sách phía trên sang chỗ trống khác của giá sách hoặc xe để sách. Nên dùng cả hai tay để nhấc sách, sau đó đặt những cuốn sách phía trên được lấy ra trở lại chỗ cũ… Những lời nói của Trưởng phòng và cô Giang hiện tại Minh chưa thể hiểu hết, nhưng phần nào cô đã nhận ra công việc này thực sự có ý nghĩa, sẽ cho cô nhiều khám phá thú vị. Hóa ra, sách không đơn thuần chỉ là sách, mà đã trở thành người bạn lớn cần trân trọng và gìn giữ.

🌿 Minh nhìn lại diện mạo của mình. Thay vào những bộ váy lụa mềm trước kia, giờ đây Minh trở nên sống động hơn bởi quần vải và áo sơ mi màu sáng. Mái tóc cuộn nhẹ theo lọn, chải hết ra sau. Gương mặt Minh sáng trắng bởi ánh nắng hè buổi sớm tinh khôi. Minh biết, tất cả mới chỉ bắt đầu.

Published in: on 28/06/2020 at 8:45 Sáng  Gửi bình luận  

Đầu tuần trò chuyện

Sáng thứ 2 ra đường sau 2,5 ngày nghỉ, thấy lạnh quá! Lại đi xe máy nữa, chân cóng hết cả lên vì xăng-đan không giầy tất. Trời mưa bụi, giống không khí tết ghê. Lúc dừng xe đợi đèn đỏ ở Ngã Tư Sở thì thấy người đi lại đông đúc. Đầu tuần nhiều người vẫn phải đi làm, như mình. Đi đến Láng thì lại thưa vắng. Thành phố nếu bình thường thưa vắng thế này thì là mơ ước của mọi người vì rất ngán ngẩm cảnh tắc đường. Nhưng lúc này thì chắc ai ai cũng mong “thôi tắc cũng được, trở lại bình thường đi”.

Hai ngày cuối tuần tôi thanh lọc ảnh khá hiệu quả. Ảnh vứt đi rõ nhiều. Album bỏ đi được chừng 5 – 6 cuốn rồi. Còn khoảng gần chục cuốn nữa. In làm chi lắm ảnh thế không biết, để giờ sụn lưng ngồi bóc ra mà hủy. Ảnh cũng nhiều tấm mốc và nhòe hết. Bao năm rồi, thời gian xâm lấn đâu có gì lạ đâu. Đó là những bức ảnh không ép. Chứ ép rồi thì vẫn mới y nguyên. Công cuộc số hóa ảnh còn kéo dài chắc tới hết tuần sau. Sẽ nhẹ nhõm đi lắm khi gom tất tật mười mấy cuốn album cồng kềnh vào chiếc điện thoại.

À, hai hôm nay tôi đang nghe “Bên rặng tuyết sơn”. Sách này phải nghe đi nghe lại nhiều mới ngấm được (sách nói càng khó ngấm hơn sách mình tự đọc). Trong số những lời tôi đang nghe, tôi trước nhất rút ra được một điều là vấn đề thời gian, thái độ và cách nhìn nhận của mình về thời gian. Đến khi nào mà tôi không bị tác động bởi yếu tố thời gian nữa? Ý là xuân hạ thu đông hay gì gì lướt qua, tôi cũng đều chẳng mảy may lo sợ hay cảm thấy bị hối thúc… Hơi khó diễn tả nhỉ! Tôi sẽ tiếp tục nghe mỗi đêm để rút ra thêm được nhiều điều hay, để có thể đi sâu vào bên trong mình khám phá ra những gì tuyệt diệu.

Published in: on 06/04/2020 at 9:37 Sáng  Comments (2)  

My notebook

Trên đây là một số trang trong cuốn sổ của tôi. Cuốn sổ này có bìa màu xanh như hình dưới. Giấy phù hợp cả để viết và vẽ. Tôi thích cuốn sổ này.

Published in: on 26/02/2020 at 9:58 Sáng  Comments (2)  

Cuồng sổ

Tôi là đứa cực kỳ cuồng sổ. Sổ với tôi là thứ vô cùng cần thiết. Sổ không chỉ giúp tôi ghi chép, trích dẫn, viết ý tưởng, vẽ vời mà còn giúp làm dịu êm tâm hồn hay nghĩ ngợi của tôi.

Bất cứ khi nào tôi cũng có việc để làm với một cuốn sổ. Chưa bao giờ tôi chán ghét hay thờ ơ với sổ. Chưa năm nào tôi ngừng mua sổ. Và việc sổ cũ chưa ghi hết không phải là lý do cản trở tôi mua sổ mới nếu tôi đã thật ưng.

Với nhiều người sổ là bình thường thậm chí không cảm xúc. Với tôi sổ là đặc biệt và tôi luôn bị chúng thu hút khi bước chân vào nơi nào chúng hiện diện. Tất nhiên là tôi chỉ bị thu hút bởi những cuốn sổ đẹp theo mắt nhìn của tôi.

Dưới đây là một cuốn sổ tôi từng mua cách đây vài năm mà một hôm nào đó của năm ngoái đã nổi hứng chụp lại.

Published in: on 18/02/2020 at 8:53 Chiều  Gửi bình luận  

Chớ giả định

Hôm nay mới hiểu rõ cuốn sách “Bốn thỏa ước” nó có ý nghĩa như thế nào trong việc răn dạy ta về việc chớ nên giả định và vơ mọi chuyện vào mình.

Vì việc giả định, suy diễn, áp đặt ý nghĩ mình vào cho người khác cũng chính là một cái tội. Họ không nghĩ vậy mà mình cứ ám chỉ vậy thì là một cách cáo buộc vu khống ấy. Nó vừa khiến người khác bị hiểu sai oan ức và cũng khiến chính ta bị mỏi mệt đầy phi lý. Rồi vì những suy diễn vơ vào ấy, đôi khi ta để mất đi rất nhiều điều tốt đẹp mà chính ta đã từng gây dựng và gìn giữ.

Published in: on 07/02/2020 at 7:00 Chiều  Comments (1)  

Sửa chữa

Chuyện là cuốn sổ bullet journal của tôi khi để ở bàn học của con đã bị một tai nạn nhỏ: con viết chính tả không để ý vảy mực một nhát, mực tím bắn lốm đốm trên cuốn sổ trắng kem. Nhìn cuốn sổ bị vấy mực, tôi hốt hoảng. Xong thì nghĩ ra một cách, nào ta vẽ hoa che vết mực rây nhé! Vậy là tôi phù phép lên bìa cuốn sổ mấy cành hoa xuân. Cuốn sổ xem ra không bị xấu đi mà thêm phần thi vị.

Nhân việc này, tôi nhớ một triết lý mình từng viết cách đây chừng 2 năm: “Những chuyện đã qua, thì không buồn mãi, bắt tay làm lại, việc sẽ tốt hơn”. Trong đời tôi cũng vậy, nhiều việc hỏng việc sai lắm chứ! Nhưng đúng là việc nào mà mình tỉnh táo, lạc quan để có hướng giải quyết tích cực, thì việc đó ít để lại hậu quả mà thậm chí còn để lại những “nhận ra” thật ý nghĩa cho mai sau.

Published in: on 06/01/2020 at 9:19 Sáng  Comments (3)  

Sổ planner

Cuối năm đi mua ít sổ xinh về cho đầu năm có thêm động lực vẽ vời và ghi chép.

Mẹ chọn cuốn planner 2020 và cuốn chấm Saigon tropical.

Win chọn một cuốn chấm bìa trắng đen, mấy hình dán và một chiếc bút mực trắng.

Dodgrid cho planner vui không? Kế hoạch của một năm bắt đầu từ đây.

Và vui hơn nữa vì chọn được cuốn có tên “Sài Gòn”.

Published in: on 26/12/2019 at 9:50 Chiều  Comments (4)  

Vu vơ

Mở cuốn sách, vô tình thấy nhành dương xỉ hái ngày nào. Kỷ niệm ùa về mênh mang. Ta có thể lưu lại những điều đẹp đẽ theo cách rất giản đơn ấy nhỉ!

Hoa hồng ta, thứ hồng cánh mỏng, hương thơm thoảng nhẹ, có chút gì đó khiêm nhường điềm đạm chẳng khoa trương. Tôi thích loại hồng này, dù nó chẳng long lanh sang chảnh dày từng lớp lá hoa mỹ tinh tươm.

Tôi cũng khá thích màu đen trắng. Bởi dẫu nó đơn thuần nhưng lại chẳng đơn điệu. Nói tóm lại nó có chiều sâu. Vì thế mà gợi nhiều suy tưởng. Tranh tôi vẽ màu, nhưng lại muốn thử cả đen trắng xem thế nào. Đen trắng là một danh từ, mà nhắc đến nó thì cả một tuổi thơ giông bão trở lại, cái ngày nhà tôi còn làm buồng tối với phóng ảnh và tráng phim cùng thuốc hiện thuốc hãm.

Published in: on 29/11/2019 at 9:22 Chiều  Comments (1)  

Còn vương nét thiếu nữ

Tôi vẫn nghĩ, trong mỗi người phụ nữ đi qua thời gian, vẫn sẽ ít nhiều còn vương lại nét thiếu nữ trên gương mặt, trong dáng điệu, ở hành động. Thứ “nét” ấy vô hình, lẩn khuất như làn khói, như ảo ảnh, tựa hư vô. Và với tùy người cảm nhận, “nét” ấy cũng bộc lộ theo những cách khác nhau.

Tôi hay được (hoặc bị) mọi người nhận xét là cứ như mới lớn. Có lẽ vì tâm hồn, suy nghĩ của tôi không lớn theo kịp số tuổi tác của tôi. Và tôi chắc sẽ vẫn thế thôi, cho đến khi tóc bạc trắng và mặt đầy nếp nhăn. Tôi không bao giờ ngại khoe tuổi hay sợ phải đón sinh nhật. Tôi sẽ như thế, sẽ đón nhận những dấu vết năm tháng một cách vui vẻ. Bởi đâu có thể đi ngược lại quy luật thời gian, chi bằng an nhiên đón nhận nó, sống hòa thuận cùng nó.

Tôi đang đọc “Tuổi 40 yêu dấu” của Ann Lee, một dạng tản văn khá phổ biến trong những năm gần đây, đọc một lèo đã sắp hết 200 trang. Và càng biết mình nên tiếp nhận gì hay không nên tiếp nhận gì từ cuộc sống này (tiếp nhận những điều mang tới cảm xúc lành mạnh, từ chối bớt những điều gây nên cảm giác tiêu cực). Sách giúp tôi củng cố thêm niềm tin vào tâm hồn và “tuổi trẻ” của riêng tôi, theo cách mà tôi đã chọn.

Published in: on 14/11/2019 at 2:53 Chiều  Comments (1)  

Nửa chừng xuân

“Nửa chừng xuân” của Khái Hưng, sách xuất bản năm 1969 và đây là lần in thứ 10. Tôi đã giữ cuốn sách hơn chục năm trong tủ sách nhà mình. Trước đó nó là thứ được lệnh cho thanh lý ở nơi làm việc cũ của tôi. Thời gian năm tháng thấm đẫm trong từng trang sách, vốn là tài sản của Thư viện Bình Trị Thiên, không hiểu sao lưu lạc đến nơi này? Thiết kế bìa khiến tôi ưng mắt lắm!

Published in: on 10/11/2019 at 9:57 Sáng  Comments (2)  

Chạm

Mân mê mãi cuốn này chưa xong. Vì lâu lâu mới vô đọc một hai truyện ngắn. Hôm nay đọc ba truyện, truyện nào cũng thấy thỏa lòng. Vì đã lâu không đọc thứ gì khiến mình khóc được. Vì những gì chạm vào phần con người lẩn khuất, sẽ khiến người ta xúc động dễ dàng lắm! Vì đâu phải lúc nào cũng có được sự “dễ dàng” ấy, phải không?

Published in: on 06/11/2019 at 7:03 Chiều  Gửi bình luận  

Mùa thu kỷ niệm

Đó là một mùa thu vô cùng khác biệt, khi tôi nhìn thấy em trong ngày tựu trường đầy nắng. Sau này tôi mới biết em là ai, chứ hôm ấy tôi còn tưởng em là cô học sinh lớp 12 nào đó mà tôi lơ đãng không nhớ mặt.

Tôi là thầy giáo Toán có thâm niên giảng dạy đã được 5 năm tại ngôi trường này. Còn em là cô sinh viên vừa chân ướt chân ráo bước ra từ cổng trường Đại học Văn hóa. Em chính thức nhận việc vào ngày khai giảng, sau khi lĩnh tấm bằng thủ khoa Thư viện mới chỉ gần 2 tháng trước. Ấy là tôi nghe mọi người trong tổ Toán kháo nhau như vậy, chứ với cái tính hay ngại của tôi thì tôi nào rõ được em là ai, em từ đâu.

Tôi bắt đầu để ý tới em hơn từ lúc vô tình nhìn thấy em bước ra khỏi cửa thư viện trong bộ váy màu thiên thanh với một chồng sách cao trên tay. Đó là quãng gần trưa, khi năm học mới đã bắt đầu được nửa tháng. Lúc ấy tôi vừa xong giờ dạy, đang ngồi nghỉ trong phòng làm việc và hong cho khô mồ hôi. Đang lơ đãng nhìn ngắm xung quanh thì tôi thấy em. Em, mồ hôi lấm tấm chạy qua chạy lại bê sách ra sân bày biện, chắc là để chuẩn bị cho buổi giới thiệu sách định kỳ trên truyền hình của cô Hòa, người thủ thư kỳ cựu của thư viện. Chẳng hiểu sao kể từ hôm ấy, ngày nào tôi cũng ngóng dáng em. Em còn trẻ nên có nhiều thời gian rảnh, đến sớm về muộn, rất chăm chỉ. Tôi tự bao giờ, cũng háo hức đến sớm và âm thầm về muộn theo em. Từ phòng tôi nhìn sang thư viện rất gần nên cơ hội cho tôi ngắm em thật dễ dàng. Em không hề hay biết có một đồng nghiệp hay dõi theo mình, vẫn chỉ dừng lại ở việc biết tên tôi mà thôi. Tôi cũng không lấy làm buồn, cứ thỏa thuê tận hưởng kín đáo sự nhìn ngóng ấy cho đến một ngày…

Tháng mười rồi, mùa mưa bão đáng ra đã phải kết thúc, nhưng thi thoảng vào các buổi chiều vẫn còn rơi rớt những cơn giông và gió lốc. Chiều thứ 6, khi tôi đang cặm cụi hoàn thành nốt đề cương giáo viện dạy giỏi để sang tuần duyệt giảng thì nghe tiếng mưa ào ào trút xuống. Theo thói quen, tôi ngẩng lên nhìn sang phía thư viện, thấy em đang ngồi ở bàn thủ thư soạn sách. Dáng em nghiêng nghiêng mờ tỏ sau những giọt mưa dày, tôi cứ ngồi ngây ra mà ngắm. 18 giờ rồi, mưa vẫn không ngớt mà càng thêm nặng hạt. Sấm chớp lúc lúc lại rạch những gân sáng dài trên nền trời sẫm tối. Em đi ra đi vào không dám rời thư viện khi mưa quá to gió quá mạnh. Bỗng điện bị tắt phụt. Chết rồi, điện bị cắt. Tôi quên cả ngại ngần phóng sang thư viện xem tình hình thế nào, thấy em đang đứng co ro ở góc cửa sổ đầy lo lắng. Tôi cất tiếng hỏi han, em mừng rỡ khi được gặp đồng nghiệp bởi thứ 6 thường mọi người ít khi ở lại muộn. Chúng tôi ngồi ở bậc cửa ra vào trò chuyện chờ mưa tạnh, tôi được dịp hiểu kỹ về em và ngắm em gần hơn.

Em kể tôi nghe quá trình học tập ở trường đại học và cả những cảm nhận ban đầu của em về công việc thủ thư ở ngôi trường này. Em kể về buổi làm việc đầu tiên đảm trách vai trò thủ thư dưới sự kèm cặp ân cần của cô Hòa. Được làm công việc yêu thích, được tiếp xúc với học trò hồn nhiên, em vui lắm. Em tự nhủ mình phải khơi lên nữa trong các em sự ham học hỏi và khát khao khám phá. Em tự hào mình cũng như các thầy cô giáo đang giảng bài trên lớp, đem tới cho học trò kiến thức theo cách riêng của mình. Chúng tôi cứ say sưa trò chuyện cho đến khi mưa tạnh, tôi đưa em về trên con đường sũng nước mà lòng hớn hở vui.

Kể từ hôm ấy tôi thường hay ghé thư viện đọc sách vào những giờ trống tiết. Tôi còn phụ em trong khâu xếp sách và bảo quản sách sau bữa cô Hòa về nghỉ chờ hưu. Em chỉ cho tôi cách xếp sách vô cùng tỉ mỉ và nâng niu. Em bảo: “Sách khổ nhỏ nên xếp đứng, sách khổ to đang bị hư hỏng thì nên xếp ngang để tạo điểm tựa an toàn cho sách. Sách bìa giấy và sách bìa vải không nên xếp sát trực tiếp với sách bìa da vì axít và dầu trong da có thể ngấm vào giấy và vải khiến cho sách càng hỏng nhanh hơn, bìa da có phủ bột đã xuống cấp cũng sẽ làm hư giấy và vải. Không nên lôi sách ra khỏi giá bằng đầu sách, có thể làm bong đầu sách và làm rách gáy sách. Cần dồn các quyển sách khác ở hai bên rồi nhẹ nhàng dùng ngón tay cái và các ngón khác giữ hai mặt của quyển sách để lấy ra cuốn sách cần lấy. Khi đặt sách trở lại vị trí, cần mở rộng các ke giữ sách, dịch chuyển các quyển sách để tạo ra khoảng trống trên giá và đặt quyển sách trở lại vào chỗ trống”. Tôi nghe em say mê hướng dẫn, cảm thấy mình cũng lây niềm vui của nghề thủ thư.

Nhìn em lúi húi viết lên bảng tin tên những cuốn sách mới, chép những đoạn văn hay ra từ sách cho học sinh dễ tiếp nhận, nâng niu những chia sẻ cảm nhận của học sinh về sách,… tôi thấy trân trọng công việc của em hơn. Em nói với tôi, trong công tác thư viện, nếu biết cân bằng giữa sở thích của học sinh và sự giáo dục của nhà trường, sẽ đem lại cho các em tinh thần học tập hăng hái. Em say sưa truyền lửa đọc sách cho không chỉ học trò của em mà còn cả cho chính tôi. Em bảo tôi đọc sách có ích lắm, nó giúp ta rèn luyện năng lực tưởng tượng, liên tưởng, sáng tạo và tư duy; giúp mở rộng vốn từ trong nói và viết; tăng cường khả năng giao tiếp; cho ta những trải nghiệm phong phú và những bài học quý giá; giúp giảm căng thẳng và tăng trí nhớ; tăng sự nhạy cảm, tinh tế và dễ dàng nằm bắt tâm lý người khác… Hồi đầu khi tôi còn chưa thích sách lắm, em thuyết phục tôi rằng: “Khi mới bắt đầu đọc, anh hãy đọc những cuốn có nội dung nhẹ nhàng, không cần nóng vội để chóng xong, hãy nghĩ mình đang thưởng thức sách, cứ từ tốn đọc thôi. Thái độ đọc thư thái, không gian đọc phù hợp, nội dung sách yêu thích… sẽ khiến anh không bị nản khi đọc sách. Một ngày nào đó ngoảnh lại, anh đã trở thành một người yêu thích sách thực thụ và có kỹ năng đọc hiệu quả rồi đấy!”.

Ngày tháng cứ trôi, cây rụng lá rồi cây thay lá mới. Căn phòng thư viện cũng thay áo mới, khoác lên mình chiếc sơ mi hồng dịu dàng báo hiệu một mùa xuân ấm áp tươi vui. Thời gian nhanh đến nỗi khi ngoảnh đầu nhìn lại, tôi cũng không tưởng tượng được chúng tôi quen nhau đã được ba năm. Còn em đã trở thành một cô thủ thư vững vàng nghiệp vụ, được đồng nghiệp và học trò tin cậy, yêu mến. Chúng tôi cứ bên nhau như vậy, từ từ tìm hiểu nhau giữa đan xen công việc thư viện giản dị cùng niềm vui được gần gũi lũ học trò nhất quỷ nhì ma. Điều tôi quý nhất ở em là em luôn cố gắng tìm tòi kiến thức và ý tưởng mới trong công tác thư viện để tổ chức được các hoạt động thư viện hiệu quả nhất. Các buổi giới thiệu sách của em luôn đông nghịt học trò, các buổi trưng bày sách của em luôn được các cộng tác viên thư viện nhiệt tình hỗ trợ, lượng bạn đọc đến với thư viện ngày một đông. Em vẫn là em thuở ban đầu, luôn đối xử với mọi người bằng thái độ khoan hòa và khiêm tốn. Tôi thấy mình đã ảnh hưởng được từ em sự điềm đạm, khiêm tốn mà trước kia tôi chưa làm được.

Sang mùa khai giảng thứ tư kể từ ngày em bước vào ngôi trường này, tôi và em đã chính thức về một nhà, cùng nhau nắm tay bước tiếp chặng đường “trồng người” mà chúng tôi đã chọn.

Published in: on 14/10/2019 at 9:49 Sáng  Gửi bình luận  

Miệt mài vui vẻ

Sau ba ngày khai sinh, trang instagram “winlinh.book” đã có chút da thịt mỡ mầu. Ghi nhận sự chuyên tâm của bạn Winlinh, tự thưởng cho bạn một tối thảnh thơi biếng lười không tất bật.

Published in: on 12/10/2019 at 9:22 Chiều  Comments (4)  

Winlinh.book

Thế giới nhỏ bé đầy vui nhộn của tôi lại thêm một chuyên đề mới. Lần này là “winlinh.book”. Tôi đã ấp ủ từ lâu sẽ có một trang chuyên về sách để lưu lại và chia sẻ cho những ai yêu sách.

Hôm nay trời thu đẹp đẽ, tôi chính thức cho trang này được khai sinh. Những cuốn sách đi qua đời tôi sẽ được lưu ở đây từ giờ phút này. Trước đó tôi không lưu ý chụp lại nên đã rất nhiều cuốn sách đi qua tay mà tôi không thể nhớ được.

Nay bù đắp lại, chẳng bao giờ là muộn để làm điều mình muốn phải không?

Published in: on 10/10/2019 at 11:17 Sáng  Gửi bình luận  

Sổ cũ

Hôm nay lại vô tình lôi ra từ giá sách một cuốn sổ cũ, cũ ơi là cũ. Mình cũng không nhớ cuốn sổ này chính xác có từ bao giờ. Sổ chuyên để ghi chép những gì đọc được, trong đó mình còn chép cả hơn 700 câu ca dao tục ngữ Việt Nam.

Mình là đứa thích ghi chép nên sổ rất nhiều. Bảo sao đôi lúc ý tứ hay kiến thức nó bật ra rất bất ngờ như từ trên trời rơi xuống. Hóa ra những hiểu biết ấy đã ẩn nấp trong từng ghi chép miệt mài mỗi ngày, để rồi lúc nào đó cựa mình thức dậy khi được gọi tên.

Published in: on 12/08/2019 at 2:51 Chiều  Comments (2)  

Ấn phẩm xưa

Thời gian qua đi, những ấn phẩm còn lại. Hôm qua tôi dọn tủ sách đã chụp lại quyển tạp chí Thời nay xuất bản từ năm 1965 ở Sài Gòn với giá 10đ. Có thể chỉ là tờ giấy cũ với ai nhưng lại là thứ đáng quý đối với tôi. Bởi đây không chỉ là giấy, đây là chứng tích thời gian, nơi lưu giữ một nhịp thở thời đại mà tôi không được biết. Tôi thích được sống ở những khoảnh khắc nào đó tôi không được có mặt, và còn gì dễ dàng hơn là việc thưởng thức các ấn phẩm tựa như tờ tạp chí xưa cũ này.

Published in: on 04/08/2019 at 10:13 Chiều  Gửi bình luận  

Chuyến tình nguyện đáng nhớ

Đã lâu rồi không về lại miền Trung. Cảm giác còn đọng lại ngày ấy chỉ là những cơn nắng bỏng rát của thời sinh viên đi thực tế nhiều sôi động. Giờ đây, khi đã là một cô thủ thư cứng cáp, tôi lại được về miền Trung để thực hiện một dự án thanh niên ý nghĩa: xây dựng tủ sách thiếu nhi cho các em học sinh ở một huyện vùng sâu vùng xa của tỉnh Quảng Bình. Chuyến xe khởi hành từ Hà Nội đưa chúng tôi đi trong gió sớm của một buổi sáng cuối xuân tươi tắn mây trời. Nhìn những gương mặt đồng nghiệp xung quanh, thấy ai cũng háo hức niềm vui. Những thùng sách được đóng gói cẩn thận đã xếp gọn gàng trên xe vui vẻ nằm chờ được đến nơi cần chúng.

Xe chạm thành phố. Dừng trước một cửa hàng tổng hợp, những bước chân vội vàng lao xuống tìm thứ gì đó ăn lót dạ. Tôi vẫn ngồi trên xe và ngắm thật kỹ con đường. Hình như vừa có mưa nên đường hơi ướt. Phía bên kia, một vài dáng người đang dịch chuyển trong bóng tối nhưng bước chân thật nhanh nhẹn vì đó chính là lối đi quen thuộc của đời họ. Tôi thử nghĩ, nếu ở đây, tôi sẽ làm gì? Có lẽ tôi sẽ vẫn là một cô thủ thư của một thư viện nào đó vì đây là công việc mà tôi luôn yêu thích. 21 giờ, xe từ từ tiến vào khách sạn. Cả ngày nhừ người trên xe, giờ chỉ muốn nằm lăn ra ôm lấy gối. Nhưng còn phải ăn nữa. Và ăn xong thì chúng tôi đã có sức để quây quần lại bàn kế hoạch ngày mai vào nhà văn hóa xã.

Sớm, bừng tỉnh trước những tia nắng sớm xuyên qua cửa kính. Tôi thảnh thơi ra lan can đứng ngắm trời mây. Mây trắng quá! Từng mảng xôm xốp mát lạnh đang lững lờ trôi. Không gian rộng thênh và gió rất lộng. Nước khua trong nhà tắm xôn xao. Khuôn mặt thanh sạch tỉnh táo nhờ nước mát. Đã có thể xuống ăn sáng và bắt đầu chuyến đi. 7h30 giờ sáng chúng tôi bắt đầu khởi hành. Muốn đi vào nhà văn hóa xã, anh chị em phải đi thuyền qua sông Thạch Hãn. Xuôi dòng nước mát, tiếng tàu máy chạy ồn ã trên sông. Hai bên bờ, những bụi cây xanh lúp xúp chen nhau. Trâu bò thong thả đung đưa đuôi gặm cỏ. Trẻ con tắm trưa, không áo quần, đu cây, nhảy tùm tùm xuống nước mát. Nắng vàng như mật. Thử hình dung xem, trên mảnh đất này, đi đến đâu cũng nhìn thấy những chứng tích chiến tranh. Nên đi đến đâu trên vạt lửa bom này cũng không thể quên 4 câu thơ bên dòng Thạch Hãn: “Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ/ Đáy sông còn đó bạn tôi nằm/ Có tuổi hai mươi thành sóng nước/ Vỗ yên bờ bãi mãi ngàn năm”.

Rồi cuối cùng nơi cần đến đã hiện ra trước mắt. Nhà văn hóa xã giản dị vắng lặng được phết sơn màu vàng chanh với hàng chữ xanh nhạt thật dễ chịu. Sau màn gặp gỡ chào hỏi nước non với các cán bộ Xã, chúng tôi hào hứng mỗi người một việc như đã phân công trước. Người bê sách, người lắp giá, người lau dọn, người làm thủ tục giấy tờ sổ sách. Không khí làm việc rất khẩn trương với mục tiêu đặt ra là trước 17 giờ chiều mọi việc hoàn thành. Điều bất ngờ là căn phòng mà nhà văn hóa xã dành đê làm không gian đọc sách lại to rộng thoáng đãng hơn rất nhiều so với tưởng tượng của anh chị em chúng tôi. 120m2 thoải mái để chứa 5 giá sách dài mà thư viện tôi đã chuẩn bị trước. Bàn ghế thì có địa phương chăm lo, nhìn ra sân thấy đã được tập kết sẵn sàng. Sau nghe kể tôi mới biết, địa phương lo không chỉ là ngân sách cấp mà còn do bà con làng xã góp công trong khâu đóng bàn ghế bởi nơi đây có một số gia đình làm nghề mộc lâu đời sẵn sàng gánh vác việc ấy. Chúng tôi vừa làm vừa rộn rã cười đùa và tự lúc nào, bên ngoài thư viện, có rất nhiều người đứng xem vui vẻ. Trong số đó có một tốp học sinh vai đeo khăn quàng đó đứng một góc nhìn vào với những ánh mắt thích thú hào hứng. Hẳn các em đang rất mong thư viện này sớm hoàn thiện để được vào đọc những cuốn sách mới lạ đầy cuốn hút. Thấy vậy, chúng tôi chạy ra gọi các em vào cùng tham gia công việc cho phấn khởi. Được lời như cởi tấm lòng, các em hào hứng lắm, em nào em nấy tích cực chạy qua chạy lại cùng các anh chị thủ thư. Các em nam thì cũng các anh khuân sách từ các thùng sách ra, các em nữ thì cùng xếp sách lên giá với các chị. Có em chẳng ai nhắc mà tự động mải miết lau cửa sổ cho sạch bóng lên. Công việc trôi nhanh không ngờ khi có sự góp sức của những con người nhiệt huyết không ngại việc. Việc lắp đặt hoàn thành sớm hơn dự kiến, khi ánh nắng còn chưa khuất sau lũy tre già.

Ngắm lại thành quả của một ngày, chúng tôi khá hài lòng. Căn phòng thư viện khang trang sạch sẽ, bàn ghế ngay ngắn, giá sách thẳng tắp xếp làm hai hàng. Em Minh ở thư viện tôi, một người đầy tinh tế chả biết đã chuẩn bị từ lúc nào một bình hoa vải màu tím rất xinh xắn, đặt rạng rỡ trên bàn thủ thư. Mọi người ai nấy đều vui mừng náo nức, cùng các em học sinh và bà con, lãnh đạo xã ngồi quây quần trò chuyện. Một vài bạn đồng nghiệp của tôi tranh thủ hướng dẫn các em lấy sách và cất sách đúng nơi đúng chỗ; chỉ cho các em cách đọc sách hiệu quả; cách chọn sách phù hợp trong từng thời điểm để phù hợp với việc học ở trường. Tôi đang miên man ngắm khung cảnh vui vẻ ấy bỗng giật mình khi nghe một tiếng nói rụt rè cất lên phía sau lứng. Quay lại thì thấy một em gái nhở, chừng 12 – 13 tuổi có đôi mắt trong veo. Em nhìn tôi và hỏi nhỏ: “Cô ơi, sau này con cũng muốn làm ở thư viện như các cô, các chú. Để được như vậy con phải làm gì để trở thành một thủ thư hả cô?” Tôi hơi ngạc nhiên khi một cô bé nhỏ tuổi lại hỏi tôi về điều này. Tôi cười và bảo em ấy rằng: “Nếu con muốn trở thành thủ thư giống như các cô chú ở đây, thì trước hết con cần học cho thật giỏi. Sau khi đã học giỏi rồi, con chỉ cần thi vào một ngôi trường đại học có chuyên ngành thư viện rồi phấn đấu là sinh viên xuất sắc để được nhận vào thư viện tốt nhất”. Cô bé chớp chớp mắt xúc động, dường như sự tưởng tượng của cô bé đang hướng về tương lai mà tôi vẽ ra, nên ánh mắt em lấp lánh ngời sáng. Tôi hỏi tiếp: “Mà tại sao con lại thích làm công việc thủ thư?”. Cô bé hào hứng trả lời” “Cô ơi mẹ con cũng từng là một thủ thư đấy ạ! Nhưng… mẹ con đã mất rồi. Con muốn được làm công việc như của mẹ và cũng vì con rất thích đọc sách cô ạ! Nếu được trở thành thủ thư, con sẽ đem lại cho các bạn nhỏ không có sách thật nhiều sách. Ở đây sách thiếu lắm cô ơi! Ngày xưa nhà con ở trên thị trấn nên khi mẹ con làm thủ thư, con hay được vào đọc sách, thích lắm. Về đây ở với bố, không có sách rõ là buồn. Nay xã mình lại có thư viện mới, thích quá cô ơi!”. Tôi cứ im lặng nghe con nói thật dài trong tâm trạng sẻ chia và cảm mến. Một cô bé ham đọc sách với hoài bão công việc thật tốt đẹp khiến tôi thấy thêm yêu công việc mình đang làm, yêu nhiệm vụ của những người thủ thư như là cầu nối cho bạn đọc đến với những chân trời tri thức rộng mở. Tôi chỉ kịp dặn dò cô bé một đôi câu, khích lệ cô bé học tốt để đạt được ước mơ của mình. Trước khi về, hai chúng tôi không quên ghi lại địa chỉ, số điện thoại của nhau để duy trì liên lạc. Cô bé hứa sẽ viết thư cho tôi thường xuyên, còn tôi hứa sẽ hướng dẫn cô bé cách đọc sách và học tập hiệu quả để chúng tôi sớm trở thành đồng nghiệp của nhau.

Chuyến tình nguyện đã đạt hiệu quả hơn mong đợi của tất cả chúng tôi. Trên đường về, ai nấy đều vui vẻ nhắc lại những khoảnh khắc vừa trôi qua trong ngày. Việc làm hôm nay tuy nhỏ bé nhưng đã thắp lên trong mỗi chúng tôi một niềm tin lớn lao vào sự nghiệp thư viện. Chúng tôi lại trở về với thực tại và làm công việc thủ thư giản dị, quen thuộc thường ngày. Ai cũng mong sẽ lại được tham gia nhiều chuyến thiện nguyện ý nghĩa như vậy, để được sống có ích và truyền lửa ham đọc cho các em nhỏ trên mọi miền tổ quốc thông qua những cuốn sách bổ ích mà chúng tôi cần mẫn gom nhặt mỗi ngày để đưa tới những nơi đang cần chúng.

Published in: on 21/07/2019 at 12:28 Chiều  Gửi bình luận  

Vài lời ngày thứ 6

Viết suy nghĩ ra sổ nó cũng khác nhiều với gõ phím trên điện thoại.

Published in: on 22/03/2019 at 8:57 Sáng  Comments (2)  

Khi thấy buồn em cứ đến chơi

Published in: on 11/03/2019 at 10:25 Chiều  Comments (2)  

Một số kinh nghiệm hay tại Thư viện trường Tiểu học Gia Thụy

Trường Tiểu học Gia Thụy nằm trên đường Nguyễn Văn Cừ thuộc quận Long Biên, thành phố Hà Nội. Trường hiện có gần 100 cán bộ công nhân viên, giáo viên với 2.344 học sinh đang theo học. Trường luôn chú trọng đầu tư cở sở vật chất trang thiết bị phục vụ giảng dạy, liên tục thúc đẩy các hình thức giáo dục mới mẻ nhằm giúp học sinh tiếp thu kiến thức hiệu quả nhất. Trong các mảng hoạt động của nhà trường, thư viện là điểm nhấn, là địa chỉ gần gũi và thu hút đối với các thầy cô giáo và các em học sinh.

Dưới sự dẫn dắt của Ban giám hiệu mà cô Nguyễn Thị Hồng là Hiệu trưởng và hai cô Phó Hiệu trưởng là cô Nguyễn Thị Kiều Linh và cô Hoàng Thị Thu Hiền (phụ trách thư viện), thư viện đã phát huy tốt vai trò của mình, góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học của nhà trường. Bên cạnh đó, không thể không nhắc tới sự góp sức trực tiếp của cán bộ thư viện Nguyễn Thị Quế cũng như sự cộng tác nhiệt tình, đắc lực của đội ngũ cộng tác viên thư viện. Nhờ có sự phối hợp nhiệt tình và khoa học, thư viện đã đạt được những thành tích đáng ghi nhận. Năm học 2009 – 2010: danh hiệu thư viện đạt chuẩn cấp Thành phố; từ năm 2010 đến 2018: liên tục đạt danh hiệu thư viện xuất sắc cấp Thành phố. Dưới đây là một số kinh nghiệm hoạt động của Thư viện trường tiểu học Gia Thụy mà các thư viện trường tiểu học có thể tham khảo và áp dụng:

Đề ra chương trình hoạt động và luôn bám sát mục tiêu: Bí quyết để đạt được thành tích cao trong công tác thư viện đó là luôn đề ra mục tiêu, kế hoạch tổng quát và cụ thể, rồi kiên tâm bám sát chương trình hành động để đạt được mục tiêu đó. Ngay từ đầu năm học, Ban giám hiệu nhà trường đã thông qua và xét duyệt kế hoạch hoạt động do cán bộ thư viện đề xuất; Phó hiệu trưởng phụ trách thư viện sẽ trực tiếp chỉ đạo hoạt động của thư viện; cán bộ thư viện chịu trách nhiệm triển khai các hoạt động cụ thể, có báo cáo hàng tháng theo quy định. Việc triển khai đảm bảo đúng kế hoạch, tuy nhiên có thể linh động, sáng tạo cho phù hợp với các hoàn cảnh cụ thể. Khi có kế hoạch hoạt động rõ ràng và việc triển khai bám sát kế hoạch thì sự vận hành của thư viện sẽ thông suốt, giúp các em học sinh đi đúng hướng trong việc đọc và học, từ đó đạt được kết quả cao trong học tập.

Áp dụng kỹ năng nghiệp vụ thư viện trong mọi hoạt động: Thư viện trường tiểu học Gia Thụy luôn đề cao việc áp dụng kỹ năng nghiệp vụ trong quá trình triển khai các hoạt động thư viện. Sổ sách liên quan đến công tác nghiệp vụ có đủ 6 loại theo quy định. Việc sắp xếp kho sách cũng được thực hiện theo hướng dẫn của Quyết định 01/2003 về 05 tiêu chuẩn đối với thư viện các trường phổ thông, đảm bảo khoa học và sáng tạo. Công tác kiểm kê, phân loại, xây dựng hệ thống mục lục được thực hiện nghiêm túc, thường xuyên. Kế hoạch bảo quản tài liệu được tiến hành theo đúng quy định. Thư viện biên soạn ít nhất 2 thư mục có nội dung phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập của nhà trường. Cán bộ thư viện tiếp tục sử dụng phần mềm Quản lý thư viện để quản lý tài liệu, quản lý bạn đọc và áp dụng công nghệ thông tin vào công tác xử lý nghiệp vụ, công tác bạn đọc, công tác giới thiệu sách nhằm thực hiện hiệu quả các mặt công tác. Cán bộ thư viện tiếp tục xây dựng và hoàn thiện kho học liệu điện tử theo khối lớp, theo môn học để giáo viên có tư liệu giảng dạy, nhằm nâng cao chất lượng dạy và học. Ban Giám hiệu cũng rất sát sao trong công tác chỉ đạo, kiểm tra thư viện mỗi tháng một lần để mọi hoạt động luôn nằm trong quy củ.

Trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, thiết bị cho thư viện: Nhận thức được tầm quan trọng của cơ sở vật chất đối với hoạt động thư viện, nhà trường luôn dành cho thư viện một khoản kinh phí hợp lý hàng năm để bổ sung, nâng cấp trang thiết bị cần thiết. Thư viện trường tiểu học Gia Thụy được xem là mẫu hình thư viện trường tiểu học chuẩn mực với cơ sở vật chất rất khang trang, gồm 2 phòng, đặt tại vị trí tầng 1 (khu nhà Hiệu bộ). Không gian thoáng đãng, bàn ghế ngay ngắn gọn gàng, hệ thống ánh sáng đạt tiêu chuẩn, có 05 máy tính kết nối internet, 25 giá sách sắp xếp khoa học, thuận tiện cho giáo viên và học sinh tra tìm tài liệu. Việc nhà trường luôn quan tâm cải tạo cơ sở vật chất và nâng cấp hệ thống trang thiết bị thư viện giúp thư viện nơi đây luôn là điểm đến thu hút đầy mới mẻ cho giáo viên và học sinh.

Bổ sung vốn tài liệu thông qua nhiều hình thức: Kinh phí dành cho việc bổ sung vốn tài liệu thư viện luôn được nhà trường ưu tiên hàng đầu. Sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảo cho giáo viên và học sinh luôn được cập nhật đầy đủ hàng năm. Hiện vốn tài liệu của thư viện là 14.497 cuốn, trong đó sách giáo khoa 2185 cuốn; sách nghiệp vụ 1016; sách tham khảo 11.296 cuốn. Nhà trường còn có tủ sách giáo khoa dùng chung để phục vụ những học sinh không có điều kiện mua sách. Thư viện luôn đảm bảo cung cấp đủ sách nghiệp vụ giảng dạy cho giáo viên và dành ra 03 bản lưu; thường xuyên bổ sung sách tham khảo có giá trị với tỷ lệ sách tham khảo là 4.5cuốn/học sinh; tích cực xây dựng các tủ sách chuyên đề để đáp ứng đầy đủ mọi nhu cầu của giáo viên và học sinh. Thư viện cũng thường xuyên cập nhật kho học liệu điện tử theo môn học, theo khối lớp nhằm tạo nguồn lực công nghệ thông tin phong phú cho hoạt động giảng dạy. Thư viện tiếp tục duy trì phong trào “Góp một cuốn sách nhỏ, đọc ngàn cuốn sách hay” để làm phong phú vốn tài liệu. Cuối năm học, thư viện tổ chức quyên góp sách giáo báo cũ để ủng hộ các bạn học sinh vùng sâu, vùng xa không có điều kiện mua sách.

Áp dụng hình thức phục vụ đa dạng: Công tác phục vụ của cán bộ thư viện nơi đây luôn bám sát tiêu chí hiệu quả, thiết thực và đa dạng. Thư viện chủ động kết hợp với các tổ bộ môn để đề ra chương trình đọc phù hợp với các tiết học trên lớp; phối hợp với giáo viên chủ nhiệm tiếp tục xây dựng và duy trì thư viện góc lớp ở các lớp học. Với hình thức phục vụ đa dạng , cán bộ thư viện có thể tổ chức các hoạt động đọc phong phú như tổ chức đọc theo nhóm, đọc cho cả lớp cùng nghe; tăng cường nói chuyện theo chuyên đề về các vấn đề xã hội để hỗ trợ với nhà trường giáo dục kĩ năng sống cho học sinh; tổ chức các tiết ngoại khóa như xem phim, thi kể chuyện, viết cảm nghĩ để các em học sinh phát huy năng khiếu bản thân và sự độc lập trong suy nghĩ. Bên cạnh đó, tổ công tác thư viện còn triển khai các phương thức đưa sách báo đến tay bạn đọc theo hướng thân thiện như: góc nghệ thuật, giỏ sách lưu động, giỏ sách mi ni; duy trì tủ sách lưu động, đặt các giá sách bên ngoài thư viện để học sinh đọc vào đầu giờ buổi sáng, giờ ra chơi, cuối buổi chiều. Học sinh vào thư viện ngoài việc đọc sách còn được xem phim, làm các sản phẩm sáng tạo, hoạt động các góc chuyên đề. Ngoài ra hoạt động thư viện mở ở hành lang cũng rất sôi nổi, thu hút học sinh đọc vào giờ ra chơi hay giờ chiều bố mẹ chưa đón.

Tổ chức tốt công tác tuyên truyền giới thiệu sách: Điểm thuận lợi của thư viện là có một đội ngũ cộng tác viên nhiệt tình luôn sẵn sàng phối hợp để triển khai công tác tuyên truyền giới thiệu sách đa dạng, phong phú. Giới thiệu sách theo chủ đề được tổ chức mỗi tháng một lần , hoạt động triển lãm sách diễn ra hai lần trong năm và ngày hội đọc sách diễn ra vào tháng 4 hàng năm. Thư viện cũng thường xuyên kết hợp với Đoàn, Đội và giáo viên chủ nhiệm các lớp tổ chức thi kể chuyện theo sách, giới thiệu sách, điểm sách với các chủ đề như học tập, mái trường, về thầy cô, gia đình… Bên cạnh đó, thư viện trường còn thúc đẩy học sinh tham gia cuộc thi “Đại sứ văn hóa đọc thủ đô” hàng năm và các Hội sách định kỳ của thành phố Hà Nội. Vào tháng 10/2018, thư viện còn phối hợp với các đoàn thể tổ chức Tuần lễ học tập suốt đời năm 2018 với chủ đề “Học ở trường, học ở sách vở, học lẫn nhau và học nhân dân”, thu hút được sự tham gia của đông đảo giáo viên và học sinh nhà trường.

Xây dựng chủ đề đọc sách cho học sinh: Chủ đề đọc sách được xây dựng ngay từ đầu năm học theo sự chỉ đạo của Sở giáo dục, Phòng giáo dục và nhà trường. Chủ đề đọc sách của các tháng được xây dựng theo chương trình học và các ngày lễ kỉ niệm trong các tháng của năm. Dựa vào nội dung các chủ đề chính của tháng, thư viện sẽ triển khai các hoạt động như giới thiệu sách theo chủ đề, lên chương trình đọc cho các khối lớp, và triển khai các hoạt động khác. Trước khi vào năm học mới, cán bộ thư viện nghiên cứu, tìm hiểu nhu cầu đọc, tâm sinh lý và nội dung chương trình học của các lớp để đưa ra chương trình sinh hoạt thư viện phù hợp với học sinh. Xây dựng chủ đề đọc cần xác định dựa trên lứa tuổi học sinh để định hướng cho các em chủ đề đọc phù hợp. Việc lựa chọn chủ đề cần phát huy tối đa vai trò bổ trợ, nâng cao kiến thức phục vụ các môn học trong chương trình học trên lớp. Những tiết đọc sách thư viện theo chủ đề hoặc đọc tự do giúp học sinh tích lũy nhiều kiến thức bổ trợ cho các môn học. Ví dụ như là đọc truyện cổ tích sẽ giúp học sinh học tốt phân môn kể chuyện hay học tốt phân môn tập làm văn. Tính đến tháng 4/2018 thư viện nhà trường đã phục vụ được tới 76. 350 lượt học sinh.

Hướng dẫn phương pháp đọc sách cho học sinh: Hướng dẫn đọc là sự tác động của cán bộ thư viện lên nội dung, tính chất, phương pháp đọc của người đọc đến sử dụng thư viện. Đối với học sinh tiểu học, hoạt động thư viện của các em được cán bộ thư viện phân theo nhóm lớp và theo lứa tuổi để phù hợp với tâm lý của các em. Hoạt động đọc của học sinh được cán bộ thư viện chia thành ba giai đoạn chính: chuẩn bị đọc, quá trình đọc, sau khi đọc sách. Với những tiết đọc sách với chủ đề tự do, cán bộ thư viện trường dành 05 phút đầu giờ để giới thiệu cho các em những sách có nội dung phù hợp với các em. Bên cạnh những tiết đọc sách theo chủ đề và chương trình đọc sách của thư viện, cán bộ thư viện còn hướng dẫn cho học sinh cách lập cho mình kế hoạch đọc sách trong các giờ đọc tự do hoặc đọc ở nhà, các em phải có kế hoạch đọc cụ thể mới mang lại hiệu quả thực sự cho các em. Thư viện cũng kết hợp chặt chẽ phương pháp hướng dẫn từng em với các hình thức truyên truyền giới thiệu sách cho từng nhóm bạn; hướng dẫn học sinh đọc to nghe chung để nâng cao kĩ thuật đọc, ghi nhớ dần những thông tin trong sách. Để đọc to nghe chung có hiệu quả, ở mỗi lớp, cán bộ thư viện sẽ lựa chọn 04 em có giọng đọc tốt và truyền cảm để đảm nhiệm việc đọc ở các nhóm nhằm truyền tải nội dung cũng như giá trị nghệ thuật của tác phẩm tới các bạn trong nhóm.

Hướng dẫn học sinh đúc kết kiến thức sau khi đọc: Việc hướng dẫn ghi chép và viết nhận xét sau khi đọc sách là hình thức hướng dẫn các em ghi chép lại, thể hiện lại những điều đã hiểu, đã cảm nhận qua những trang sách bằng ngôn ngữ. Hình thức này giúp các em học sinh củng cố và phát huy khả năng lĩnh hội sách của mình, còn thủ thư nhận được những thông tin phản ánh năng lực cảm thụ của sách cũng như nhu cầu đọc và hứng thú đọc của các em. Mỗi học sinh có một cuốn vở có tên là “Nhật ký đọc sách” để ghi chép trong những giờ đọc sách. Bên cạnh đó, vào tuần cuối của tháng, cán bộ thư viện còn hướng dẫn các em viết thu hoạch về cuốn sách mình tâm đắc nhất trong tháng trên cơ sở xem lại vở nhật ký đọc của tháng đó. Với những học sinh thích viết, cô thủ thư phát cho các em mẫu giấy viết thu hoạch để các con rèn luyện kĩ năng viết văn và cảm thụ văn học; với những học sinh không thích viết, cô cho các em trả lời phiếu đánh giá sách với những câu hỏi ngắn gọn, đánh giá sách bằng các dấu sao từ 1 dấu sao đến 5 dấu sao với các mức độ chán, trung bình, khá hay, rất hay, cuốn sách tuyệt vời… Qua đó hiểu được tâm lý và nhu cầu đọc của cách em nhằm điều chỉnh các hoạt động sau đó phù hợp hơn.

Tổ chức các góc hoạt động để phát huy sở trường của học sinh: Thư viện thu hút các bạn đọc nhỏ bằng việc tổ chức các góc chuyên đề với hình thức, nội dung phong phú. Góc đố vui về sách (hái hoa dân chủ) là hình thức tuyên truyền tích cực về các tài liệu, tạo hứng thú đọc cho học sinh, giúp học sinh hệ thống hóa được các cuốn sách các con đã đọc, động viên học sinh đọc sách báo, tìm tòi, làm việc với sách, xây dựng thói quen so sánh đối chiếu, khả năng tư duy của học sinh sau khi đọc sách. Góc sáng tác thơ văn được tổ chức theo hình thức câu lạc bộ viết văn bao gồm các em học sinh của từng khối lớp từ lớp 3 đến lớp 5, mỗi khối là một câu lạc bộ mang tên của từng khối. Cán bộ thư viện thường tổ chức cho các con vào những giờ ra chơi hoặc các buổi chiều được nghỉ tiết sớm. Cô thủ thư sẽ gợi ý đề tài sáng tác của học sinh như viết về thầy cô giáo, thơ văn về mẹ, về gia đình, trường học… để các em thỏa sức sáng tạo. Góc vẽ được nhiều bạn học sinh yêu thích khi các em được vẽ những bức tranh theo sở thích và theo các chủ đề thư viện đưa ra. Các bạn còn được cô thủ thư dạy làm thẻ đánh dấu sách hoặc làm thiệp chúc mừng để gửi tặng thầy cô giáo và những người thân yêu. Góc viết dành cho các bạn yêu thích viết chữ đẹp có thể ngồi luyện viết ở góc viết, qua đó các con có thể rèn thêm kĩ năng viết của mình cũng như kĩ năng viết văn, sáng tác văn thơ…

Để có được hoạt động hiệu quả như trên, không thể không nhắc đến vai trò của cán bộ thư viện Nguyễn Thị Quế. Cô Quế là cán bộ thư viện chuyên trách, tốt nghiệp khóa Thư viện thông tin của Đại học Văn hóa Hà Nội. Cô Quế làm công tác thư viện từ 2009 và từng đạt giải Nhì cuộc thi Nhân viên thư viện giỏi Quận Long Biên năm học 2014 – 2015. Mong muốn của cô Quế là tiếp tục tổ chức được nhiều hoạt động chuyên sâu cho học sinh về tìm hiểu sách, thí nghiệm khoa học, làm các sản phẩm tái chế dựa trên các bài học từ sách và mong sẽ thu hút được hơn nữa sự quan tâm của phụ huynh về việc đọc của con em mình. Tin rằng, với thái độ làm việc nghiêm túc, sự tận tâm yêu nghề của không chỉ cô Quế mà còn của cả tập thể nhà trường, thư viện trường tiểu học Gia Thụy sẽ còn đạt nhiều thành công hơn nữa trong tương lai.

Phạm Thùy Dung

Published in: on 03/03/2019 at 3:19 Chiều  Gửi bình luận  

Nhân đọc “Thời tiết của ký ức”

Cảm nhận ngắn hôm nay. Đốm sẫm ở trang giấy là do nước từ nhụy hoa lan mà tôi mới ép từ hôm thứ 3 thấm ra các trang.

Published in: on 22/02/2019 at 11:27 Chiều  Gửi bình luận  

Cảm nhận nhỏ

Published in: on 26/12/2018 at 6:20 Chiều  Comments (2)  

bịn rịn

Lại tiếp tục chia tay những em sách trong tủ sách lâu năm, những cuốn sách gắn bó của tuổi trẻ tôi và cả tuổi trẻ Mẹ. Lần này thấy nao lòng quá vì bỗng đâu gió đông chợt ùa về đúng lúc sách rời tay…

Published in: on 07/12/2018 at 9:30 Chiều  Comments (2)  

Một số cách thức phát triển văn hóa đọc ở trường tiểu học

Phạm Thùy Dung

Hiện nay, việc đọc sách trong các nhà trường nhìn chung đang được chú trọng đúng mức khi nhận thức về vai trò của sách đối với sự nghiệp phát triển giáo dục ngày càng được nâng cao. Bên cạnh môi trường gia đình, trường học chính là cái nôi quan trọng giúp học sinh dễ dàng tiếp cận với sách và rèn luyện kỹ năng đọc sách. Đặc biệt đối với học sinh tiểu học, việc tạo lập thói quen đọc sách ngay từ khi bước vào lớp một là vô cùng cần thiết, vì đây sẽ là bản lề giúp các con hình thành ý thức đọc ngay từ khi mới biết chữ. Để đạt hiệu quả cao nhất trong việc nâng cao văn hóa đọc ở trường tiểu học, các thư viện trường cần chú trọng một số yếu tố cơ bản sau:

Lựa chọn sách đúng lứa tuổi

Việc thư viện có kho sách đồ sộ không quan trọng bằng việc thư viện có một kho sách vừa đủ những đúng trọng tâm. Với thư viện trường tiểu học, sách trên giá nếu không phải là sách dành cho học sinh tiểu học thì cần được loại bỏ để tập trung cho một không gian sách chuẩn mực và phù hợp với lứa tuổi. Nhà trường và thư viện cần xác định rõ đối tượng đọc sách của mình là học sinh từ lứa tuổi 6 đến 11 tuổi để có sự lựa chọn sách đáp ứng đúng nhu cầu, hiểu biết và tâm sinh lý của các em. Bên cạnh các loại sách giáo khoa chính thống, sách tham khảo và sách truyện cần đạt tiêu chí đơn giản, dễ hiểu, màu sắc rực rỡ và hình vẽ sinh động để thu hút các em. Ở lứa tuổi này học sinh chưa thể nhận thức được hết sự cần thiết và và ý nghĩa của việc đọc sách, việc nhồi nhét các thông tin phức tạp là chưa cần thiết và sẽ phản tác dụng, sẽ sớm gây nhàm chán và khiến việc đọc đối với các em trở thành ép buộc. Hãy để sách trong suy nghĩ của học sinh là thế giới thần kỳ, cổ tích, trong trẻo với nhiều ước mơ bay bổng, tràn ngập niềm vui, rồi qua đó chúng ta có thể gửi gắm vào những bài học bổ ích, ngắn gọn.

Triển khai các hình thức sinh hoạt sách đa dạng

Bên cạnh việc khuyến khích học sinh đọc sách đơn thuần tại thư viện, chúng ta cần triển khai nhiều hoạt động liên quan đến sách ở các dạng thức khác. Cán bộ thư viện có thể tổ chức các buổi kể chuyện sách tại thư viện, lớp học hoặc sân trường với người kể chuyện sách là cán bộ thư viện, giáo viên và đặc biệt là học sinh. Việc để học sinh bày tỏ cảm nghĩ về các cuốn sách sau khi đã đọc sẽ giúp các em phát huy được nhiều khả năng cá nhân và là động lực để các em đọc nhiều sách hơn nữa. Trong các buổi sinh hoạt sách, nên tập cho các em cách làm việc nhóm từ nhỏ để các em vừa phát huy được khả năng cá nhân vừa biết cách phối hợp với bạn mình. Có thể trong một câu chuyện kể, bạn đứng kể, bạn đứng minh họa, sau đó thầy cô đặt câu hỏi với các bạn nghe ở dưới để tạo sự tương tác giữa các em, từ đó giúp mỗi em khắc sâu ý nghĩa bài học. Ngoài ra, thư viện có thể tổ chức vẽ tranh theo sách, diễn kịch mô tả câu chuyện trong sách, viết một đoạn cảm nghĩ ngắn sau khi đọc sách… Các hình thức này khiến học sinh phải nghiên cứu kỹ hơn các câu chuyện mình đã đọc mà không cảm thấy việc nghiên cứu đó là bắt buộc và cứng nhắc. Việc đọc khi ấy sẽ không chỉ dừng lại ở đọc sách đơn thuần mà ăn vào trí não, cách suy nghĩ, lối hành xử của các em sau này. Song song đó, nhà trường cần thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề trao đổi về sách giữa cán bộ thư viện, giáo viên và học sinh nhằm hiểu rõ và nắm bắt được nhu cầu, mong muốn của các em trong việc đọc. Các thầy cô giáo và cán bộ thư viện các nhà trường cần hướng dẫn học sinh cách đọc sách sao cho khoa học và hiệu quả. Giáo viên bộ môn sau mỗi bài học cần giới thiệu cho học sinh những tài liệu cần đọc hiện có trên thư viện, những tài liệu bổ trợ, nâng cao mà các em cần đọc. Giúp học sinh nhận thức được khi đứng trước một cuốn sách hay cần phải đọc như thế nào cho hiệu quả, cách sắp xếp sách khoa học sau khi đọc, cách tóm tắt nội dung cuốn sách và ghi lại những tri thức cần thiết trong sách.

Tạo không gian đọc sách sinh động và gần gũi

Thư viện cũng cần tạo được không gian sách gần gũi, thân thiện để thu hút các em học sinh đến mỗi ngày. Thiết kế thư viện cần có sự sáng tạo đổi mới với cách xếp đặt tủ sách và bàn ghế sinh động, đa dạng, tạo cảm hứng cho các bạn nhỏ đây không phải là nơi học mà là nơi vui chơi. hiện hữu mọi lúc mọi nơi để hình thành thói quen đọc sách cho học sinh. Nên sử dụng các màu sơn tươi sáng và có thể treo nhiều tranh ảnh do các em vẽ hoặc chụp chính các em. Thư viện cũng có thể treo những giỏ hoa lá xinh xắn hoặc đặt một bể cá nhỏ để tạo cảm giác tươi mới hơn. Những tờ giấy “note” nho nhỏ để các em ghi lên đó ước mơ, niềm vui, nỗi buồn cũng là gợi ý dễ thương. Kho sách nên là kho mở và có thiết kế thông thoáng, sắp xếp khoa học để các em dễ tìm dễ rút sách. Bên cạnh đó, ta có thể áp dụng mô hình thư viện xanh, thư viện thân thiện ngoài trời với các tủ sách lưu động trong những thời gian định kỳ để thay đổi không gian đọc sách cho các em và tạo điều kiện cho các em gần gũi với thiên nhiên, môi trường.

Chuyên môn hóa các khu vực trong thư viện

Việc chuyên môn hóa các khu vực trong không gian thư viện là yếu tố cần thiết giúp học sinh xác định mình cần gì và sẽ tham gia hoạt động gì tại phòng thư viện trong một thời điểm nhất định. Thư viện trường tiểu học có thể chia các góc ra Tại phòng đọc của học sinh nhà trường đã chia ra các khu vực chuyên biệt như góc đọc sách, góc viết, góc nghe – xem và góc nghệ thuật… Mỗi góc nên để biển tên và các tài liệu, đồ dùng phù hợp với nội dung đã quy định. Góc đọc sẽ được thủ thư xếp các loại sách đa dạng để các em tiện đọc và tham khảo, phục vụ nhu cầu trau dồi, nâng cao kiến thức. Góc viết với giấy, vở, bút mức, bút chì, thước kẻ… sẽ giúp các em thể hiện khả năng sáng tạo trong viết lạnh như viết thơ, viết truyện, ghi nhật ký, trình bày những cảm nghĩ về sách, sáng tác những câu chuyện theo trí tưởng tượng của các em. Góc nghệ thuật cần để sẵn các dụng cụ, đồ dùng học tập như bút chì, bút tô màu, sáp màu, màu nước, giấy, phấn, tẩy, thước, đất nặn, các dụng cụ thêu… để các em tự tạo ra những sản phẩm mang dấu ấn cá nhân đầy sáng tạo. Đây đồng thời cũng là không gian lý tưởng để trưng bày các sản phẩm của chính các em. Góc nghe – xem là nơi các em có thể thư giãn với âm nhạc hoặc xem các bộ phim, đoạn phim ngắn chứa nhiều thông điệp cho lứa tuổi các em. Đây cũng là nơi tập văn nghệ rất lý tưởng, là không gian giải trí mà hẳn rằng các bạn học sinh sẽ rất yêu thích. Với đặc trưng có máy tính nối mạng Internet, góc này cũng giúp học sinh tra cứu thông tin hoặc xem các nội dung cần thiết phục vụ cho hoạt động học tập dưới sự chỉ dẫn của cán bộ thư viện hoặc giáo viên.

Nâng cao kỹ năng nghiệp vụ cho cán bộ thư viện

Cuối cùng, điều mấu chốt nhất vẫn là nâng cao kỹ năng nghiệp vụ cho cán bộ thư viện và giáo viên. Trong các cách thức để phát triển văn hóa đọc tại trường học, vai trò của cán bộ thư viện và giáo viên có ý nghĩa vô cùng quan trọng, là khởi đầu và kết thúc cho mọi sự thành công. Đây chính là cầu nối, là nơi truyền cảm hứng giúp các em học sinh tiếp cận với sách và có hứng thú đọc sách hơn. Chính vì lẽ đó, những người làm công tác thư viện và công tác giảng dạy phải được trang bị và tự trau dồi kiến thức về phục vụ các bạn đọc nhỏ và tuyên truyền giới thiệu sách hiệu quả. Cán bộ thư viện và giáo viên đó là những người yêu trẻ nhỏ, nắm được tâm lý lứa tuổi tiểu học, đồng thời có kiến thức vững vàng về nghiệp vụ thư viện và hiểu sâu về văn hóa đọc để làm tốt phần việc chuyên môn. Tất cả những yếu tố trên sẽ khiến công tác thư viện tại trường tiểu học thực sự đạt được mục tiêu cao nhất là giúp học sinh biết yêu quý sách, ham thích và có kỹ năng đọc sách ngày càng vững vàng.

Như Barack Obama từng nói “Việc đọc rất quan trọng, nếu bạn biết cách đọc, cả thế giới sẽ mở ra cho bạn”. Thư viện trường tiểu học chính là cánh cửa đầu tiên vô cùng quan trọng giúp các bạn nhỏ bước vào thế giới sách đầy thú vị và bổ ích, vì vậy chúng ta phải có trách nhiệm mở đúng cách.

Published in: on 15/10/2018 at 8:56 Chiều  Comments (2)  

Trường Tiểu học Tiền Phong – Thư viện xanh ươm mầm hy vọng  

Phạm Thùy Dung

 Những ngày tháng mười, hơi thu đang độ đằm chín, nắng trải vàng khắp con sông Đuống thơ mộng. Cách đó không xa, nơi khoảng sân rộng thênh thang của Trường Tiểu học Tiền Phong, những tán cây xanh đua nhau rợp mát giữa lúc các bạn nhỏ còn đang say sưa giờ học buổi chiều. Tôi đã cảm nhận được sự thanh bình và tươi trẻ tràn ngập khi bước chân vào không gian trong lành, sạch đẹp này. Và sau khi chứng kiến không khí học tập hào hứng cũng như được gặp gỡ, trò chuyện với cô Hiệu trưởng, thầy cô giáo Tiền Phong, tôi càng thêm nể phục, trân trọng những người đang ngày đêm cống hiến cho môi trường dạy và học đầy chuẩn mực ấy!

Trường Tiểu học Tiền Phong thuộc thị trấn Yên Viên, huyện Gia Lâm, Hà Nội, vốn được tách ra từ trường Tiểu học Thị trấn Yên Viên từ năm 2004. Tuy tuổi đời còn trẻ, nhưng trường đã có bước phát triển đáng nể về chất lượng dạy và học. Có được thành quả này là nhờ công sức của toàn bộ tập thể nhà trường, trong đó Ban giám hiệu đóng vai trò quyết định. Một Ban giám hiệu khoa học trong quản lý, chuyên sâu trong nghiệp vụ, sáng tạo trong hoạt động đã giúp Tiền Phong phát huy được thế mạnh mà không phải trường nào cũng làm được, đó là sự đoàn kết và ý thức phấn đấu vì sự nghiệp chung. Nhận thấy cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất là nền tảng để phát huy mọi mặt hoạt động, Ban giám hiệu đã chú trọng đầu tư, kiên cố hóa tất cả các hệ thống phòng học, phòng chức năng, phòng hiệu bộ với các phương tiện thiết yếu, hiện đại. Trong hệ thống các phòng chức năng phong phú như phòng Âm nhạc, phòng Ngoại Ngữ, phòng Mỹ thuật, phòng Tin học, nhà Thể chất,… Thư viện trường Tiểu học Tiền Phong là điểm sáng, là tấm gương đáng để học tập và nhân rộng.

Để có được môi trường học và đọc sôi nổi, hiệu quả như ngày hôm nay, không thể không nhắc đến vai trò đầu tàu của cô Hiệu trường Lê Thị Hà và sự góp sức của hai cô Phó Hiệu trưởng Trần Thị Mai Lan và Lê Thị Ánh Minh. Cô Hà vào ngành Giáo dục từ năm 1987, năm 2004 là Phó Hiệu trưởng và trở thành Hiệu trưởng trường Tiểu học Tiền Phong từ năm 2009. Chính từ sự nhiệt huyết và tận tâm của cô và hai cô Phó Hiệu trưởng (trong đó cô Mai Lan phụ trách trực tiếp công tác thư viện), biết bao ý tưởng hay cho hoạt động thư viện đã ra đời. Người có nhiệm vụ chính trong việc hiện thực hóa ý tưởng của Ban giám hiệu là cán bộ thư viện chuyên trách Nguyễn Ngọc Thịnh. Cô Thịnh tốt nghiệp Khoa Thư viện trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội, tham gia công tác thư viện tại Tiền Phong từ năm 2011, từng đạt giải nhì Hội thi Nhân viên Thư viện giỏi cấp Tiểu học (2014 – 2015) và giải ba Hội thi Đồ dùng dạy học CNTT cấp Thành phố (2011 – 2012). Với vai trò của một cán bộ thư viện chuyên trách, cô Thịnh luôn tận tụy, hết lòng với các phần việc được giao, là cầu nối giúp sách đến gần học sinh hơn. Bên cạnh đó, không thể không nhắc đến cô Tổng Phụ trách Nguyễn Thị Thanh Huyền với vai trò phối hợp cùng thư viện triển khai nhiều hoạt động sách thông qua các buổi chào cờ, sinh hoạt sao… của các em học sinh. Và cuối cùng là sự tham gia tích cực của đội ngũ cộng tác viên thư viện (gồm 11 giáo viên, 11 học sinh) và đội xung kích (gồm 10 bạn học sinh cuối cấp) với nhiều phần việc như biên soạn thư mục, đóng bọc lại sách hư hỏng, sắp xếp lại kho, lựa chọn chủ đề giới thiệu sách… góp phần triển khai thành công các kế hoạch của thư viện.

Bước vào phòng đọc của thư viện trường Tiểu học Tiền phong, bạn sẽ không khỏi ngỡ ngàng vì cách bài trí rất sáng tạo ở nơi này. Trên tường, những nét vẽ mềm mại mộng mơ điểm tô cho không gian thư viện một sự trẻ trung và tươi mới. Các tủ sách được sơn màu rực rỡ, phù hợp với phong cách của học sinh tiểu học. Các phòng đọc được tắm trong không khí điều hòa mát rượi với cách trang trí, trình bày đầy tính nghệ thuật tạo cho bạn đọc một sự thảnh thơi, thư giãn, khiến việc đọc sách trở thành sự hưởng thụ sách chứ không phải là sự bắt buộc cứng nhắc. Được biết, trong năm học 2017 – 2018, với tổng kinh phí dành cho hoạt động thư viện là 115 triệu đồng (kinh phí được cấp theo thông tư 30/TTLB là 105 triệu đồng và kinh phí được cấp từ nguồn khác là 10 triệu đồng), nhà trường đã có sự phân bổ, đầu tư hợp lý để khai thác hiệu quả nhất nguồn lực thư viện. Trường đã dành một khoản kinh phí không nhỏ cho việc trang bị các phương tiện như máy chiếu, hệ thống âm thanh, máy hút bụi và tu sửa, bảo dưỡng cơ sở vật chất. Quan trọng hơn, thư viện có sự đầu tư cho vốn tài liệu một cách thích đáng với đầy đủ các đầu sách, báo, tạp chí, bản đồ, băng đĩa giáo khoa theo quy định về tiêu chuẩn thư viện trường phổ thông. Bên cạnh việc bổ sung sách theo nguồn kinh phí được cấp, thư viện còn phát huy tối đa sự ủng hộ của cộng đồng trong việc đóng góp tài liệu, sách báo cho thư viện. Tiêu biểu là phối hợp với các ban ngành, giáo viên chủ nhiệm phát động phong trào quyên góp sách xây dựng thư viện trường và thư viện lớp; thường xuyên phát động phong trào đọc sách, giữ gìn sách, quyên góp sách và xây dựng tủ truyện ở các lớp; duy trì tủ sách giáo khoa dùng chung để tặng hoặc cho mượn đối với học sinh nghèo, học sinh thuộc diện chính sách. Thư viện cũng chú trọng phân bổ kinh phí để trang bị tài liệu, cơ sở vật chất cho thư viện mở – mô hình thư viện thân thiện, cuốn hút, hoạt động vào ngày thứ 4 và thứ 6 trong tuần.

Trong công tác nghiệp vụ, khâu mấu chốt quyết định và duy trì hoạt động thư viện, trường Tiểu học Tiền Phong luôn thực hiện nghiêm túc các quy trình nghiệp vụ nhưng vẫn có sự linh hoạt trong từng việc làm cụ thể. Cán bộ thư viện chuyên trách vững về chuyên môn, đội ngũ cộng tác viên nhiệt tình, trách nhiệm đã giúp hoạt động nghiệp vụ nơi đây luôn hiệu quả, thông suốt. Vào đầu mỗi năm học, thư viện có lập kế hoạch chung và kế hoạch cụ thể cho từng tháng, từ khâu bổ sung, bảo quản sách báo đến công tác phục vụ bạn đọc, tất cả đều được triển khai khoa học và nhịp nhàng. Việc đọc của các em không chỉ là tự phát, theo ý thích mà có sự định hướng của những người làm công tác thư viện, vì vậy hiệu quả và chất lượng đọc ngày càng nâng cao. Cán bộ thư viện trực tiếp triển khai những phần việc đồng thời kết hợp với Tổng phụ trách và các giáo viên chủ nhiệm để kiểm tra việc đọc, mượn sách của học sinh, đảm bảo 100% học sinh được đọc sách trong thư viện mở. Bên cạnh đó, thư viện luôn chú trọng tăng cường tổ chức các hoạt động phong phú thân thiện, hiệu quả với nhiều hình thức, tích cực phối hợp với các tổ chức, cá nhân trong nhà trường để đưa ra các hoạt động hữu ích phù hợp với lứa tuổi các em như: Tổ chức ngày hội đọc sách và mời diễn giả về trường nói chuyện; Tuyên truyền giới thiệu sách với nhiều hình thức phong phú, thu hút đông đảo học sinh và giáo viên tham gia. Tổ chức các cuộc thi nhận diện tác giả, tác phẩm, đóng vai các nhân vật trong tác phẩm, đoán tên tác phẩm và tác giả để thúc đẩy các em chăm chỉ đọc sách và thể hiện bản thân trước đám đông. Tổ chức các buổi tham quan, trưng bày, triển lãm, các trò chơi dân gian, trò chơi trí tuệ để tăng cường hứng khởi cho các em trong việc học và đọc (“Giao lưu nhà thông thái”, triển lãm “Lược sử nước Việt bằng tranh”, tham quan thực tế tại Học viện Hậu cần…), giúp học sinh nâng cao tri thức và kỹ năng sống… Và cứ hai tháng một lần, thư viện họp tổ công tác thư viện để đánh giá, sơ kết công tác. Kết thúc năm học, thư viện tiến hành tổng kết, kiểm kê sách, báo, tạp chí; cùng nhau ngồi lại nhìn nhận việc đã làm trong năm học qua để tiếp tục phát huy mặt mạnh và khắc phục những việc còn tồn tại để mỗi ngày càng trở nên hoàn thiện hơn.

4-5

Nhưng điểm sáng của thư viện trường Tiểu học Tiền Phong lại nằm ở đây, từ chính những sáng tạo rất riêng, rất đỗi dễ thương, thân thiện và gần gũi này: Vào mỗi mùa hè phượng đỏ ve kêu, thư viện trường không hề ngơi nghỉ, vẫn mở cửa một tuần một lần để đón các bạn nhỏ thân thương vào sinh hoạt, vui chơi gắn bó. Chính nhờ hoạt động này mà dù là mùa hè học trò vẫn không quên trường lớp. Những ngày thư viện mở cửa, các bạn học sinh lại tụ tập tại thư viện để gặp gỡ nhau và đọc những cuốn sách yêu thích với tâm lý phấn khởi, thoái mái. Vừa không quên việc học, vừa duy trì được thói quen đọc sách và tránh sa đà vào những trận game độc hại, đó là ý nghĩa của phòng đọc sách ngày hè. Bên cạnh đó, với truyền thống lá lành đùm lá rách, trường còn rèn cho các em biết yêu thương và quan tâm đến cộng đồng thông qua việc kêu gọi các tổ chức, cá nhân, phụ huynh học sinh quyên góp quần áo, sách vở, tiền mặt… gửi tặng các bạn học sinh ở vùng sâu xa như chương trình hỗ trợ hàng năm cho các bạn học sinh trường Tiểu học Giàng Chu Phìn (huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang) mà trường đã có hoạt động kết nghĩa. Điều thú vị nữa là thư viện đã có ý tưởng xây dựng tủ sách nhật ký thư viện cho các em, giúp các em có cơ hội thể hiện suy nghĩ của mình sau khi đọc sách hoặc bày tỏ được những tâm tư, tình cảm cá nhân ra trang giấy. Sổ nhật ký do phụ huynh tự nguyện mua cho các con, được xếp ngay ngắn trong một giá sách hai tầng rất xinh, được duy trì cho các con suốt từ lớp 1 đến hết lớp 5 và kết thúc cấp tiểu học các con được mang sổ về, lưu lại làm kỷ niệm. Cuốn sổ được các em hứng thú viết và vẽ rất sinh động, là minh chứng rõ nét cho thấy hoạt động thư viện nơi đây là thực chất và thực sự ý nghĩa đối với từng em học sinh. Cuốn nhật ký giúp các em tự do bay nhảy trong thế giới mộng mơ của mình và sẽ là kỷ niệm đẹp mà các em lưu giữ trọn đời. Cuối cùng, vô cùng đặc biệt và khác lạ, chính là hoạt động thư viện xanh của 10 tủ sách xinh xắn được trang trí rất bắt mắt, mà các bạn nhỏ và thầy cô trong trường vẫn quen gọi là “tổ chim” bởi hình thù giống rất tổ chim của chúng. Các “tổ chim” được “trồng” trong khu vực vườn cây của trường, nhìn hệt như căn nhà đáng yêu của những chú chim bồ câu trong truyện cổ tích. Những tủ sách này do đội xung kích phụ trách, các bạn thường xuyên lau chùi, chăm chút cho tủ sách được sạch đẹp và xếp sách theo lịch để bạn bè mình được vui đọc trong mỗi giờ ra chơi hay các giờ sinh hoạt chung. Dưới bóng cây um tùm hiu hiu gió thổi, thảng hoặc có tiếng chim non lảnh lót, các bạn nhỏ đồng phục chỉn chu, khăn quàng phấp phới chụm đầu trên ghế đá mát rượi chăm chú lật từng trang truyện thú vị. Tuổi học trò nhờ thế mà đáng nhớ và ý nghĩa biết bao!


Nhờ những nỗ lực không ngừng nghỉ, thư viện trường Tiểu học Tiền Phong đã đã đạt danh hiệu Thư viện Xuất sắc trong nhiều năm, là động lực và niềm tin để nhà trường tiếp tục phấn đấu dành thêm những thành tích cao trong những năm học kế tiếp. Không gian xanh ấy, nơi có 38 giáo viên, 15 nhân viên và 908 học sinh đang ngày ngày cùng nhau học tập và cống hiến đã và sẽ luôn tràn ngập niềm vui, sự hứng khởi trong mỗi ngày. Nhìn những “tổ chim” đứng lấp ló trong khu vườn trường xanh tươi, tôi bỗng liên tưởng đến lời Mann Horace từng nói: “Nếu tôi có quyền thế, tôi sẽ đem sách mà gieo rắc khắp mặt địa cầu như người ta gieo lúa trong luống cày”. Thư viện trường Tiểu học Tiền Phong cũng đang gieo những hạt mầm tri thức, tưởng như âm thầm nhưng lại vô cùng lan tỏa, cho lớp măng non hôm nay được lớn lên giữa đủ đầy trân trọng, yêu thương và khích lệ.

 

Published in: on 05/08/2018 at 3:23 Chiều  Gửi bình luận