Gom những gì đọc được
Tôi có trang winlinh.book trên instagram chuyên đăng những thứ liên quan sổ, sách, bút… Tôi cũng thêm một phần là chép lại các trích dẫn mình đọc được mà thấy thích (tự tôi gõ lại và trình bày thêm chút xíu cho sinh động) để đăng lên nhằm lưu lại cho bản thân và chia sẻ cho ai cần. Sau đây là một vài tấm như vậy.
Đi tiêm phòng covid
Vậy là hôm nay tôi đã tiêm phòng Covid-19, mũi 1. Bệnh viện Bạch Mai, người đến tiêm đông nhưng cũng không phải chờ quá lâu. 7h45 tôi vào xếp hàng thì 8h17 đã tiêm xong. Và giờ thì đang ngồi nghỉ theo dõi, chừng nửa tiếng mà bình thường thì về thôi. Hy vọng và tin là thế!
Sổ chép thơ
Tôi vẫn giữ thói quen chép những bài thơ yêu thích vào sổ. Từ ngày còn thiếu niên rồi thiếu nữ, cho đến giờ đã là mẹ hai con. Quyển sổ hiện tại mà tôi chép cũng chỉ còn vài trang, là một quyển sổ tôi đã dùng từ những ngày đại học. Nghĩa là trong suốt bao nhiêu năm tôi cũng không chép thơ quá nhiều, nhưng được cái có duy trì và rất hay mở ra đọc lại.
Bài thơ dài nhất mà tôi đang chép đã kéo dài thời gian chép trong hơn ba năm, đó là “Động hoa vàng” của nhà thơ (từng là thiền sư) Phạm Thiên Thư. Thơ gồm 100 khổ, mỗi khổ 4 câu, như vậy tổng cộng là 400 câu thơ. Tôi in thơ ra giấy A4 và cứ thế thong thả chép những khi rảnh hoặc khi chợt hứng.
Hiện tôi đã chép sang khổ thứ 84. Tờ A4 nào chép xong, tôi bỏ tờ đó đi, nên tập giấy in thơ đã mỏng dần, chỉ còn đôi tờ nữa. Và sau này mỗi lần giở ra nhìn lại, thấy cả bài thơ dài nằm trong sổ với bao màu mực xanh – đen, kim – bi, đậm – nhạt khác nhau, hẳn tôi sẽ luôn mỉm cười thú vị.
Cứ để đó, chờ thời gian qua đi.
Nhiều khi ngồi nghĩ, biết bao điều đã đi qua đời mình giờ trôi về đâu. Trong những thời khắc quá khứ đó, thấy vật vã dài như cả thế kỷ, mà cuối cùng bây giờ nhìn lại, mờ xa chóng vánh đến thẫn thờ.
Cuộc đời ngắn ngủi, loanh quanh vài vòng buồn vui là hết thôi. Vậy mà cứ vật lộn với chính mình cho rối tung cả lên. Sau cùng, chợt nhận ra, nơi thanh bình nhất là nơi đơn sơ nhất. Và nơi cần khơi thông để nó trở về nguyên vẹn đơn sơ như thuở ban đầu chính là tâm hồn mình.
Hôm nay giở lại “Mùa lá rụng trong vườn”, vào đúng trang 139. Cuốn sách ố vàng mua ở hiệu sách cũ gợi lại ký ức một khu vườn chiều thu Hà Nội khi những con người của tháng ngày bỡ ngỡ đổi mới ấy phải tự bóc mình ra lớn lên cùng thời cuộc. Trong sách cũng có nhiều đoạn tả cảnh nhẹ nhàng, rất thích, như đoạn này:
“Ngày đã dài hơn. Thời gian như trẻ lại… Mưa mùa hạ ào ào cảm giác hứng khởi. Ếch nhái ở góc vườn rậm nổi điệu nhạc ì uôm hào hứng, những đám cưới của loài sinh vật này tắm gội trong mưa chợt rơi chợt tạnh, cũng ngắn ngủi, ồn ào như những cơn mưa. Mưa giội xuống mặt đất một nguồn sinh lực mới và những hàng me bên phố ngày nào chỉ loi thoi mấy chồi lộc, giờ nhánh, cành đã xanh đầm lá non.
Cây trong vườn nhà ông Bằng tốt tươi hơn ở những nơi khác. Kể từ khi xuân sang, trên lá cành của chúng đã thấy có sự hăm hở khác lạ. Giờ thì phấn đã ra hoa. Lặng lẽ, trên những chòm lá cao tít, hồng bấy lá non, hoa ngoi lên, ngầu ngầu một sắc nắng nhẹ, như phấn thông vàng. Hoa gọi ong. Cây mít bật những chồi hoa cánh mở đầy đặn. Rồi sấu. Rồi vải. Lạ, vải kết quả từ lúc nào mà nhanh vậy. Một sớm mai trở dậy, đứng dưới gốc sấu hoa rụng đầy, mịn xanh như bột đậu đỗ, ngẩng lên cành vải đã thấy những chùm quả non nhỏ, xanh như ngọc…”
Ông Ma Văn Kháng bảo “thời gian trôi tách dần con người ra khỏi sự kiện”. Nhưng vào lúc này, có sự kiện buồn còn nằm đấy mới nguyên, chưa thể nào tách mình ra khỏi nó. Nên cứ để đó, không can thiệp gì, chờ thời gian qua đi…
(Viết 28/7/2009)
Yêu ai?
YÊU AI?
Lâu lắm rồi, hôm qua tôi mới đọc lại Hoàng Phủ Ngọc Tường (HPNT). Tập 1 “Nhàn đàm” vẫn khiến tôi có nhiều cảm xúc như ngày đầu khi mang 4 tập HPNT về từ hiệu sách, mua bằng tiền học bổng của sinh viên năm 3.
Trước hết là cảm xúc với bài thơ của thầy Toại (thầy dạy vỡ lòng của nhà thơ HPNT) chép lên bảng khi tác giả tới lớp ngày đầu tiên. Bài thơ giản dị, mộc mạc, nhưng như chính tác giả viết thì:
“Tôi cảm thấy thằng bé trong tôi đã khác ngày hôm qua, vì trên trang giấy trắng của tâm hồn tôi, thầy tôi đã viết lên bài học về lòng Nhân Ái… Thật không ngờ, bài vỡ lòng ấy đã theo tôi đi suốt cuộc đời, đến nỗi càng từng trải kinh nghiệm sống, những câu vần vè ấy càng chiếu toả cho tôi một ánh sáng khải thị khác thường, tuồng như sức hàm dưỡng của nó không bao giờ cạn“.
Bài thơ như thế này:
Trò đi học để yêu ai?
Thưa tôi đi học để yêu người gần xa
Gần là yêu mẹ yêu cha
Trước thì anh chị, sau ra họ hàng
Sau rồi tới kẻ lân bang
Tôi yêu, yêu hết kẻ sang người hèn
Bao nhiêu kẻ lạ cùng quen
Cùng nhau đã có mặt trên hoàn cầu
Là tôi yêu chẳng xiết đâu
Ấy tôi đi học chỉ cầu thế thôi.
(viết 22/8/2007)
Mơ thành phố biển có chim cánh cụt biết bay
Đêm qua tôi đã mơ một giấc mơ lạ. Tôi mơ mình đến một thành phố không rõ tên ở Việt Nam nhưng phong cảnh nơi đó như ở nước ngoài. Đó là một thành phố biển, diện tích nhỏ, nhộn nhịp, có núi non và cả tàu bè tấp nập. Và đặc biệt là trên trời dày đặc những chim, dường như là chim cánh cụt. Nhưng đó là mơ, chứ chim cánh cụt ngoài đời đâu bay được. Chim bay đen kít cả bầu trời, và có những chim béo tròn bay rất sát trên đầu. Mắt tôi lúc đó như ống kính camera, zoom một phát con chim to như cái máy bay, nó nhìn tôi chăm chú như sắp lao vào tôi vậy. Nó chao liệng thân hình to ục nhưng gương mặt thì rất ngộ nghĩnh trẻ thơ.
Rồi tôi mơ những người quen như đồng nghiệp (sếp tôi, em Duyên, Minh cu), bạn thân (Tuyến) và cả người thân (bà ngoại). Có cảnh tôi chở bà đi ngắm thành phố bằng xe đạp nữa. Có cả cảnh phất phơ tôi gửi báo hay nhuận bút cho một cộng tác viên ở tận miền trong. Có cảnh tôi không dám ở bờ biển lâu và mọi người không dám tắm vì sợ con chim cánh cụt ngụp dưới biển chạm vào. Có cảnh tôi phải nói với lãnh đạo của tôi là em lỡ không xin nghỉ mà đến đây để anh phải đi tìm… Có cả cảnh chơ lơ không liên quan là cô giáo cấp 3 hỏi tôi món bún chả này khác món bún chả bình thường ra sao. Tôi trả lời nó có thêm mấy sợi mì trong nước mắm, kiểu sợi mì vằn thắn ấy ^^.
Nhưng đáng lưu ý còn có cả cảnh trong lúc đi dạo tôi bắt gặp một quán cafe rất đẹp với um tùm hoa cỏ. Tôi ngắm cửa kính bên ngoài, còn chụp ảnh mình soi bóng vào kính nữa. Rồi tôi đi vào cái ngõ bên hông thì thấy một bàn thờ đang nghi ngút khói và có vài người đi lại trong nhà. Kiểu bàn thờ để tạm, dành cho thắp hương người vừa mất, có rèm và 2 cây chuối ấy. Tôi sợ quá chạy ra, và tiếp sau có lẽ là đoạn ở trên tôi đã kể, tôi chở bà tôi đi quanh thành phố ngắm mọi thứ. Mơ hồ có cả bố tôi đi cùng thì phải. Rồi giấc mơ kết thúc ra sao tôi không nhớ, hoặc nó không hề có kết thúc, chỉ là tạm dừng chút thôi.
Thơ không tựa
Gần đây có vài bạn hỏi mình sao không đặt tựa đề cho thơ, thơ chả có tên gì cả. Ừ đúng là mình không đặt tựa đề nhỉ! Mình đã trả lời các bạn rằng lâu không đặt thành quen, vả lại cũng không muốn thêm tựa để người đọc lại phải mặc định ý nghĩ theo cái tựa mình đặt. Vì một cái tựa mà đặt không chuẩn đôi khi lại làm hạn hẹp cả nội dung bên trong. Vậy nên chả đặt nữa, thơ cứ luẩn quẩn nhỏ bé có mấy nội dung thôi mà đặt tựa đề rồi thể nào cũng bị trùng lặp.
Thấm hồn dân tộc
Hôm trước mình có up bài về Tò he nhưng báo nay mới tới tay nên giờ mới đăng được ảnh cho mọi người xem ạ!
Muộn màng là từ lúc
Từ lúc ban sơ đã muộn màng
Yêu đương vừa chớm đã vội tan
Nhưng chẳng quên được người hôm ấy
Để suốt một đời mãi đa mang.
Buồn phiền ta chẳng bằng ai thật mà
Đành đem thả hết lên trời
Buồn như là khói bốc hơi
Thành mây… làm mưa… tan biến.
Tò he 54 dân tộc Việt
Tôi thuộc lứa 8X đời đầu, được sinh ra ở một thị xã nhỏ bé yên tĩnh nên thơ. Tôi cũng là đứa trẻ may mắn khi được thấm đẫm cả những trò chơi con trẻ từ hè phố đến làng quê. Nói làng quê là bởi tôi hay được theo ông bà về quê thăm cụ ngoại vào mỗi cuối tuần, nên được sống trong không khí làng quê và được tham gia rất nhiều trò hay của lũ trẻ con nhà quê cùng lứa. Trong số những trò chơi đó, tôi rất thích trò chơi tò he bởi chúng thật đặc biệt. Trong suy nghĩ của một đứa trẻ lúc ấy, sự đặc biệt đơn giản chỉ bởi các con giống có sắc màu đẹp đẽ, hình dạng đáng yêu và đáng nói là chúng còn ăn được.
Tò he ban đầu được bà con ta tạo ra để làm đồ cho cúng lễ, nên các hình nặn chủ yếu thường là các loại quả hay các con vật quen thuộc trong dân gian. Dần dần tò he trở thành trò chơi được trẻ em yêu thích. Những bông hoa, con chim, con trâu, con ngựa, máy bay, ô tô, xe đạp… được lũ trẻ say mê chơi không biết chán rồi cuối buổi đem ra nhấm nháp với nhau ngon lành. Theo năm tháng, hình ảnh những con tò he ngày ấu thơ dần xa xôi. Giờ đây các con tôi cũng không có ấn tượng đặc biệt gì với tò he vì chúng ít hiện diện quá! Thời đại Internet, lũ trẻ lớn lên trong giai đoạn của Cách mạng Công nghiệp 4.0 bị cuốn theo bao niềm vui mới lạ. Chúng dường như không biết cha mẹ mình từng có một vùng ký ức tò he đẹp tươi như thế!
Có những người nặn tò he coi đây một nghề để kiếm sống lúc nông nhàn. Họ lên phố, ra công viên, vào các lễ hội, hội chợ để nặn tò he tại chỗ và bày bán. Họ phải thích nghi với thời đại bằng cách cập nhật xu hướng để nặn ra nhiều hình thù mới lạ, phù hợp với nhu cầu, sở thích của trẻ em thời hiện đại như công chúa, siêu nhân và vô vàn các nhân vật hoạt hình nổi tiếng khác. Họ tạo ra những con giống bằng ý nghĩ làm vui đời vui người, lấy công làm lãi, nhặt nhạnh từng đồng. Nhưng cũng có những người coi nghề này là máu thịt và lẽ sống như nghệ nhân Nguyễn Văn Thành ở thôn Xuân La, xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
Nghệ nhân Nguyễn Văn Thành hiện là Chủ nhiệm CLB làng nghề truyền thống Tò he Xuân La, anh nổi tiếng là người nặn tò he giỏi, được nhiều nơi biết đến và tôn vinh. Anh luôn đau đáu với nghề, nuôi mơ ước các sản phẩm tò he của Việt Nam được được bạn bè thế giới biết đến và yêu thích. Trời không phụ lòng người, hiện nay những sản phẩm tò he do nghệ nhân Nguyễn Văn Thành sáng tạo đang ngày càng được nhiều nơi ưa chuộng. Tò he từ chỗ chỉ là đồ chơi của trẻ nhỏ, nay đã trở thành sản phẩm mỹ nghệ, quà lưu niệm có giá trị, được khách hàng trong và ngoài nước tìm đặt, tìm mua.
Để làm ra được những con tò he đủ mọi hình dạng và màu sắc, các nghệ nhân tò he phải trải qua rất nhiều công đoạn. Trước hết là khâu chọn gạo nếp để xay bột, làm sao để bột khi nhào lên có độ dẻo và mịn, trắng và thơm. Tiếp đến, người thợ cho bột vào nồi nước đang sôi để luộc, chờ đến khi bột chín tới. Bột luộc xong không được khô cũng không quá nhão, đảm bảo vừa tầm thì mới nặn ra được thành phẩm không bị bở, nứt hay dính tay khi chạm vào.
Khâu kế tiếp không kém phần quan trọng là trộn bột với phẩm màu. Phẩm màu làm tò he có nguồn gốc từ tự nhiên, không hóa chất để tránh gây hại cho trẻ em khi chơi hoặc ăn tò he. Người làm tò he tìm những củ quả thiên nhiên để chế biến phẩm màu như quả dành dành cho ra màu vàng đậm, củ nghệ cho ra màu vàng tươi, lá cây cơm nếp cho ra màu xanh lá, quả gấc chín cho ra màu đỏ tươi, hoa dâm bụt cho màu đỏ thẫm, củ nghệ đen cho ra màu tím…
Muốn có những sản phẩm chất lượng và có hồn, người thợ phải giỏi tay nghề, trí tượng tượng phong phú và nhất là phải kiên trì, tỉ mỉ để tạo nên được những hình hài chỉn chu đến từng chi tiết. Đáng chú ý, nghệ nhân Nguyễn Văn Thành đã sáng tạo ra được kỹ thuật hấp cách thủy tò he, làm cho những con tò he bền màu hơn, lưu giữ được hàng năm chứ không dễ bị thiu mốc chỉ trong vài ngày như trước đây.
Duyên lành đã đến khi nhóm Vietnam Lens, gồm những người bạn yêu nghệ thuật nhiếp ảnh, yêu cái đẹp và luôn trân trọng những giá trị truyền thống của dân tộc, đã tìm tới nghệ nhân Nguyễn Văn Thành với mong muốn hiện thực hóa ý tưởng lưu giữ giá trị truyền thống sâu lắng đẹp đẽ trong lòng cuộc sống hiện đại. Ý tưởng của nhóm Vietnam Lens là nặn tò he của 54 dân tộc Việt mà đại diện cho mỗi dân tộc là một đôi nam nữ. Như vậy sẽ có 108 tò he nam nữ đại diện cho 54 dân tộc Việt với những hình dáng, cử chỉ, trang phục đặc trưng khác nhau. Sự kết hợp này quả là thú vị và ý nghĩa khi sản phẩm tò he được tạo ra nhằm tôn vinh và lưu giữ cả nghề tò he truyền thống lẫn giá trị cốt lõi của 54 dân tộc Việt.
Nhóm Vietnam Lens là những con người nhiều trải nghiệm, đã đi tới nhiều vùng đất, gặp gỡ và sinh hoạt cùng nhiều dân tộc khác nhau trên dải đất Việt Nam hình chữ S. Vì thế họ hiểu rõ đặc trưng của mỗi tộc người, những sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng của đồng bào từng vùng miền. Họ muốn những vẻ đẹp ấy được lan tỏa chứ không chỉ gói gọn trong một vùng đất xa xôi ít người biết đến. Và sự kết hợp độc đáo giữa nhóm Vietnam Lens cùng nghệ nhân Nguyễn Văn Thành đã tạo nên những sản phẩm tinh thần vô giá.
Khi xem 108 tò he ấy, tôi không khỏi ngỡ ngàng bởi cái hồn của chúng sống động quá! Từng nét vuột bột tâm huyết chỉn chu đã khắc họa nên đặc trưng của từng dân tộc. Từ mũ, khăn đội đầu đến áo, váy mặc trên người; từ nét mặt hay cử chỉ dáng điệu… đều lột tả được những nét riêng có của mỗi tộc người. Các cặp trai gái người Bahna, Eđe, Jrai khỏe khoắn trong trang phục sặc sỡ, chơi nhạc cụ, cồng chiêng. Chàng trai người Tày mặc chiếc áo màu chàm đang thổi sáo bên người bạn gái chơi đàn tính. Cô gái Thái vấn tóc điệu đà với chiế khăn Piêu, áo cỏm và váy đen duyên dáng…
Những người bạn trong nhóm Vietnam Lens đã truyền đạt thật kỹ càng ý tưởng và kinh nghiệm mình có để nghệ nhân Nguyễn Văn Thành có thể tạo hình trọn vẹn, chuẩn mực nhất những tò he người của các dân tộc. Và cũng chính các bạn trong Vietnam Lens đã dày công chụp lại những sản phẩm ấy với niềm tin yêu và tâm huyết mình dành cho các giá trị truyền thống của Việt Nam. Để qua những bức ảnh đó, những người không thể tiếp cận trực tiếp sản phẩm tò he vẫn có thể cảm nhận được cái hồn ẩn chứa trong các sáng tạo của nghệ nhân.
Màu sắc tinh tế, họa tiết sinh động, dáng điệu linh hoạt, trang phục cuốn hút… của tò he 54 dân tộc Việt đã khiến người xem như tôi thực sự trân trọng và trên hết là một sự nhận ra. Nhận ra chúng ta cần bảo tồn những giá trị truyền thống ấy không chỉ từ số hóa, từ viết báo, viết sách, chụp ảnh, vẽ tranh… mà chính là bằng khát khao lưu giữ cái đẹp từ tâm hồn mỗi người. Dùng truyền thống để bảo tồn truyền thống, lấy bản sắc nâng niu bản sắc như cách nhóm Vietnam Lens dùng tò he để bảo tồn nét đẹp của 54 dân tộc Việt là con đường mới, cũng là lối đi thênh thang rộng mở cho những ai muốn lưu giữ các giá trị dân tộc có thể tiếp nối và vun trồng.
Thơ của ngày xưa
Tháng sáu
Tháng sáu về thăm quê
Dội ào gầu nước mát
Ve râm ran khúc nhạc
Đường đê tre rì rào
Bèo đặc kín bờ ao
Cô láng giềng má đỏ
Vườn trưa hiu hiu gió
Ngủ giấc trưa êm đềm
Con mèo béo lim rim
Cuộn dưới giàn thiên lý
Bát canh cua ngọt thế
Vị ngọt như ấu thơ.
Khu vườn nhà em
Nhiều cây xanh mát
Ve ngân khúc nhạc
Tháng sáu ngày hè
Nhện mải mê xe
Mỏng manh tơ nắng
Kìa trong lá óng
Một chú chim sâu
Đàn kiến bắc cầu
Mồi tha đầy tổ.
Không đủ giỏi để vào đội tuyển
Nhân chị Hạnh hỏi ngày xưa học văn thế nào, sẵn có một đoạn nhỏ em mới viết sáng nay trên instagram em copy vào đây, có thời gian em sẽ kể kỹ hơn ạ!
Đây là comment của cô giáo chủ nhiệm cấp 3 vào page Winlinh. Cô hiện là TS, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Hành chính – Học viện Hành chính QG. Nhớ lại, hồi ấy tôi chẳng học trội văn trong lớp, chẳng được vào bất cứ đội tuyển học sinh giỏi nào, nhưng may mắn thi ĐH 3 trường thì điểm văn đều ổn (trường HVBC 7.5, SKĐA 8 và ĐHQG 8). Thật sự giai đoạn cấp 3 đó điểm số chưa nói lên nhiều điều, nhất là trong bối cảnh văn học trong trường khá khuôn mẫu, khó để biểu đạt suy nghĩ cá nhân. Nói về cô, cô chính là giáo viên văn đầu tiên thổi vào đầu tôi một luồng sinh khí mới với môn Văn học. Cô có lối giảng mới mẻ và nhiệt huyết của một cô giáo giỏi mới ra trường. Những khai phá của cô cho đầu óc tôi vào thời điểm đó cũng có những ý nghĩa quan trọng, giúp mở ra cho tôi một nhận thức mới.
Sau kỳ thi ĐH, tôi rút ra được phương pháp làm bài thi khá hiệu quả trong các ngôi trường XHCN, đó là tự do trong khuôn khổ, sáng tạo có điểm dừng, đi theo định hướng nhưng vẫn len lén cài cắm bản sắc riêng, gió của sự nổi loạn chỉ nên làm lay một cọng cỏ… Để các thầy cô chấm bài hài lòng vì bài vẫn theo barem mà khi đọc cảm giác khá thú vị vì học sinh có khí chất. Nên lúc đặt bút chấm cũng không quá khắt khe, 8 là khỏe.
Sổ thơ tranh
Nhân có em Đoan Thục bạn blog hỏi về việc ngày xưa chị có vẽ tranh cho thơ, mình lục lại ít bài trong cuốn sổ ngày cấp 3 có thơ và tản mạn mình viết kèm các hình vẽ minh họa để up lên đây lưu làm kỷ niệm.
Lan man thứ 6
Nhìn lại tôi của hôm nay sau nhiều ngày dài sống, không khỏi ngỡ ngàng vì giờ đây tôi lại làm thơ nhiều đến vậy. Làm thơ vốn không hề có trong suy nghĩ của tôi như là một con đường để theo đuổi, một lối đi để kiên trì. Nó chỉ là một thứ tự nhiên ở đó, không bị ép buộc khiên cưỡng mỗi khi nghĩ đến hay chạm vào. Thế mà rồi đến một ngày, tôi lại có thể đưa ra quyết định sẽ xuất bản một tập thơ nhỏ của riêng mình. Kỳ lạ thay!
Tôi còn nhớ mình đã quyết định sẽ thi Báo chí khi đang học lớp 9, theo con đường của cậu Lâm Thanh tôi. Ngày đó nghĩ được gì đâu, chỉ thấy ngành Báo hay hay thì theo thôi. Vậy mà cứ kiên định trong suốt những năm cấp 3 rồi thi đỗ. Rồi học hành nghiên cứu. Rồi trải nghiệm nhận ra…
Cho đến giờ phút này kể từ khi biết viết nhật ký và những thứ được gọi là sáng tác, tôi chưa bao giờ ngừng viết. Viết đã trở thành một trong những điều quen thuộc nhất của đời tôi. Dẫu bây giờ tôi trở nên trễ nải hơn, lười viết những câu chỉn chu, chỉ đặt bút viết đúng những gì mình nghĩ. Nhưng có lẽ vì thế mà việc viết không bị khó nhọc, không làm tôi thấy mệt mỏi khi gắn bó cùng nó.
Định viết gì đó sâu sâu để giãi bày… mà không viết được. Trong một chiều cuối tuần, ngồi ở nơi làm việc, thấy yên tĩnh quá vì đồng nghiệp nghỉ giãn cách 50%. Tôi thích yên tĩnh, nhưng hiểu sự yên tĩnh này xuất phát từ dịch bệnh, nên tôi không cần sự yên tĩnh chứa đầy hiểm họa ấy đâu.
Thơ làm hồi cấp 2
Ảnh cũ 1999
Ảnh tôi chụp Phân viện Báo chí & Tuyên truyền (sau thành Học viện) năm 1999, khi tôi còn là một cô bé vừa thi xong cấp 3 chưa lấy bằng tốt nghiệp. Sân trường mùa hè chỉ có mình tôi, ngồi ở ghế đá cùng chiếc máy ảnh chụp lại quang cảnh này với ước mơ sẽ được nhập học vào mùa thu năm đó. Và rồi ước mơ cũng thành hiện thực. Và rồi biết bao kỷ niệm trong bốn năm ĐH ấy, đã xa mờ, hôm nay lại ùa về như mới hôm qua còn tóc dài kính cận ngơ ngác chẳng biết gì chỉ biết mộng mơ.
Ảnh tôi chụp một căn nhà nào đó ở khu Đồng Xa, cũng vào năm 1999, bằng máy phim. Hồi đó khu này còn hoang sơ lắm. Tôi hay đi lang thang chụp ảnh quanh quẩn. Có lần còn chụp một em bé ở một căn nhà nọ, sau khi in ảnh ra, tôi còn đem ảnh đến tặng nhà đó nữa cơ.
Ảnh này tôi chụp ở Nghĩa trang Mai Dịch năm 1999, khi sắp thi ĐH. Con bé vác sách vở vào nghĩa trang học cho… mát. Rồi đi loanh quanh chụp ảnh những ngôi mộ. Xong rồi nghĩ, sao nghĩa trang mà sạch đẹp quá, lại còn rất nhiều tên tuổi nổi tiếng nữa chứ. Mà có ai lại mang sách vở vào nghĩa trang học như tôi đâu.
Ảnh cũ đã lên rêu, chụp năm 1999 ở Hồ Gươm. Con bé 18 tuổi ngắm chụp người đàn ông đang sửa thứ gì đó trên cỏ (cần câu chăng) trong ánh hoàng hôn dần tàn. Nếu là sau này thì sẽ không để nhân vật án ngữ to đùng ngay giữa ảnh đâu. Có lẽ ngày đó con bé mải ngắm hậu cảnh Hồ Gươm hơn là nhân vật chính nên nó ra như vậy.
Lo làm gì được mất
Góc nhìn quyết định đời người. Việc không có gì mà cứ cố bới bèo ra bọ thì cũng sẽ thành nghiêm trọng. Việc bị vướng mắc nhưng nhìn theo hướng tích cực thì lại có cơ hội để cải thiện, thay đổi. Nhìn vào cái đang có thay vì cái chưa có khiến mọi thứ thuận buồm xuôi gió hơn bởi nhận thức quyết định hành động. Người yêu cái đẹp sẽ luôn nhìn thấy vẻ đẹp và nguồn sáng ở mọi nơi, còn người bi quan chỉ nhìn thấy tiêu cực và bóng tối. Hẳn rồi, người có thể nhìn sự vật ở góc đẹp nhất của nó sẽ là người dễ dàng có được an yên.
Một sự việc xảy ra
Được soi qua nhiều góc
Góc này cho là mất
Góc kia được ấy mà
Góc thì thấy nở hoa
Góc nhìn ra lá úa
Góc vui thật yên ả
Góc buồn cứ thở than
Sự việc xảy ra rồi
Nhìn góc lạc quan nhất
Tìm được trong cái mất
Sẽ nhẹ nhõm mình hơn
Mọi thứ cứ giản đơn
Lo làm gì được mất.
– Winlinh –
Nhớ thơ Nguyễn Bính
Bao năm đi giữa kinh thành
Bao năm lẻ bóng, lẻ hình, lẻ đôi
Cả kinh thành có những ai?
Cả kinh thành có một người mắt nhung!
Người ơi cứu vớt tôi cùng
Dành đôi mắt đẹp cho lòng rất đơn
Tôi còn mơ ước gì hơn!
Hai tay người chắp phím đờn cho tôi
Phải chăng tôi đã yêu rồi?
Hồn xin quì dưới mắt người từ đây
Đêm qua buồn quá tôi say
Đã mơ một giấc mơ đầy mắt nhung!
(Nguyễn Bính)
—–
Tôi rất mê thơ Nguyễn Bính, ngày xưa còn mua cả tuyển tập thơ ông và ôm ấp đọc thường xuyên. Sau này tôi cũng có một số bài ảnh hưởng hơi thở thơ Nguyễn Bính là vậy. Thậm chí bài thơ sau tôi còn dựa trên hai câu của ông trong bài “Mắt nhung” để ra cái kết.
Nhân chị Khương bảo xem thơ tôi nhớ những ngày mộng mơ xưa chị hay đọc Nguyễn Bính nên tôi up lại bài trên. Còn bài chị cmt thì là bài này:
Thơ tôi non thì hẳn rồi, nhưng dẫu sao cũng có ít bài phơn phớt một sự ảnh hưởng từ những ngày đọc Nguyễn Bính, tôi sung sướng mà nhận như vậy nếu có ai bảo thế.
Ra khỏi nỗi buồn
Có nhiều người trong chúng ta thường cố gắng vượt qua nỗi buồn trong âm thầm, im lặng. Vì nhiều lý do, trong đó có lý do ta không muốn người khác biết về những ngổn ngang của đời sống cá nhân để bảo vệ một diện mạo bình thường như bao người. Hoặc có thể ta sợ sẻ chia mà chỉ nhận lại hẫng hụt vì không được hiểu. Hay đơn giản ta không tìm được ai phù hợp để dốc lòng. Chính vì vậy, nhiều lúc ta cứ tự mình loay hoay trong bế tắc, ứ đọng và nặng hơn là trở nên trầm cảm.
Ta cần chấp nhận sự thật là cuộc sống và con người luôn không hoàn hảo, ta thế và những người xung quanh ta cũng thế. Nên ta không có gì phải xấu hổ vì vấn đề của mình khi thực tế nhiều người khác còn đang phải đối mặt với những vấn đề khó khăn hơn. Có việc ta có thể tự giải quyết, song có việc ta không thể một mình vượt qua mà cần người đồng hành. Để vơi đi nỗi buồn khi được lắng nghe, đồng cảm; để có giải pháp tốt khi được cho gợi ý, lời khuyên hữu ích, dẫu vẫn biết để nói ra những điều sâu kín với một ai đó thật không dễ.
Còn khi thực sự không thể mở lòng với bên ngoài, ta có thể lựa chọn cách viết để giải tỏa. Khi bày biện vấn đề của mình ra bằng câu chữ, mọi thứ sẽ rõ nét và dễ giải quyết hơn. Tôi đang có vấn đề gì, tôi buồn vì điều gì, tôi muốn nó như thế nào… Khi đối diện trực tiếp với nỗi buồn của mình trên mặt giấy, ta có thể đưa ra quyết định sáng suốt hơn. Khi viết ra được những ấm ức và tù đọng, cảm xúc tiêu cực có lẽ dần theo con chữ tuôn ra ngoài, lòng ta phần nào sẽ vơi bớt nặng nề chăng.
winlinh.com
Ngắn gọn một đường link, bạn sẽ bước vào thế giới nhỏ bé yên tĩnh của mình. Mình vẫn luôn để blog ở chế độ ẩn, kiểu hạn chế tìm kiếm, chỉ ai chú tâm tìm hoặc được share link thì mới thấy. Chính vì thế, blog rất thưa người, ít view, ít cmt. Chính vì thế mà mình viết cái gì cũng không cảm thấy bị áp lực. Nhưng cũng chính vì thế mà mình thành lười (hay cố tình?) không chịu khoác cho nó một diện mạo tươi mới hơn, sau mười mấy năm vẫn một theme của ngày đầu lập wordpress.
Mình vẫn có chút cực đoan trong nếp nghĩ. Không muốn biến thế giới nhỏ này thành một công viên tụ tập đông đúc. Cũng không muốn tìm cách kiếm tiền từ bất cứ nền tảng mạng xã hội nào dù là trên page FB, instagram hay blog này. Nên hầu như mình không làm gì thúc đẩy để chúng được nhiều người biết đến hơn. Thôi chấp nhận chỉ có một nguồn thu từ công việc chính và một khoản thu nhỏ từ viết báo bập bõm. Không còn gì hơn. Nói chung tuy nghèo nhưng hài lòng vì lựa chọn này. Vì nó đúng với quan điểm sống của bản thân. Và nói thật cũng vì khả năng hạn chế, mình không muốn phải gồng lên cho mệt mỏi.
Hôm qua mình cũng thao tác một số cái tốn tiền dành cho: Domanin registration for winlinh.com, Google worksapce business starter (tổng cộng 90$ mỗi năm) bên cạnh gói WordPress.com personal site plan for winlinh.com đã trả phí thường niên sang năm thứ 3 rồi. Kiến thức tin học ngây ngô hơi làm khó mình khi phải tự mày mò, dò dẫm thiết lập mọi thứ (đã và có thể sẽ bị mất tiền vì dốt để học được bài học). Nhưng cuối cùng cũng đã ổn vì cái tên winlinh vẫn đang đồng hành sâu sắc và bền vững cùng mình. Nghèo còn mắc cái eo, lạ là mình chả thấy tiếc. Và chỉ viết lên đây để lưu lại mà nhớ, chứ đem đi kể làm chi rồi bị người khác rủa cho là điên.
Cũng muốn làm gì đó cho blog ý nghĩa, có giá trị hơn cho bạn đọc. Cũng muốn có giao diện tốt hơn. Cũng muốn công phu trong bài vở hơn. Nhưng giờ chưa nghĩ ra phải làm gì. Nên cứ tự nhiên viết những gì trong đời mình, trong suy nghĩ mình. Rồi lưu tranh thơ nữa. Riêng có phần Hàng quán – Chợ búa trước thi thoảng mình có đăng thì nay đã hạn chế lắm! Vì mình không muốn bày biện ê hề đồ ăn trên blog nhiều. Cơ bản mình đã có hai trang instagram “winlinh.cook” và “winlinh.street” để lưu những thứ đó rồi. Nên blog cũng được giảm tải, không thì ngộp thở lắm nhỉ!
À nhân thể mình cũng có một bài học về sự buông. Đó là khi mình không để tên Winlinh trong các sáng tác đăng trên group Yenlang. Thay vào đó là pháp danh Tâm Minh Không do thầy Viên Minh đặt cho. Đã đến lúc mình thấy để pháp danh là phù hợp khi đăng bài trong một trang về Phật pháp. Và nó cũng cho mình một phép thử với chính mình, rằng có dám buông bớt cái tôi đi không, khi không còn gắn Winlinh sau từng sáng tác, khi chẳng ai biết Tâm Minh Không là ai. Quả không dễ, vì bằng chứng là sau vài tháng kể từ khi được thầy đặt cho pháp danh, đến mấy ngày trước mình mới ghi dấu nó. Khi ghi dấu nó thay cho Winlinh, mình không khỏi hẫng hụt. Nhưng… đó là một bài học, một thử thách nhỏ, giúp mình hiểu được ý nghĩa của sự buông, học an nhiên khi không phải cố khẳng định, chứng minh bản thân mình cho ai biết.
Sẽ ngay đây nhận lại
Vũ trụ đang gửi đến
Những bài học cho ta
Để ta thấy được ra
Nội tâm đầy hỗn độn
Những khó khăn bề bộn
Dịch bệnh lẫn mưu sinh
Những toan tính quanh mình
Bao tham lam khó cưỡng
Những ra đi đột ngột
Cho ta biết mong manh
Dẫu chen lấn đoạt giành
Rồi cũng thành cát bụi
Sống là không chờ đợi
Nhưng nếu chạy quá nhanh
Thì đời có như tranh
Cũng làm sao nhìn ngắm
Cứ tự mình tưới tắm
Cho trong trẻo tâm hồn
Cứ trao gửi yêu thương
Sẽ ngay đây nhận lại.
– Winlinh –
Winlinh 