Một chút tranh và sách
—
—
—
—
Xem phim Quán Kỳ Nam
Hôm nay đi xem Quán Kỳ Nam. Rạp vắng. Phim đẹp và thơ, nhạc thì yêu. Rất nhiều bình yên và một chút buồn dìu dịu. Xem phim và cảm nhận từng chi tiết bé nhỏ, bởi chúng giúp biểu đạt nội tâm và câu chuyện rõ nét hơn cả cách ta diễn đạt bằng lời.
Vài sợi ý nghĩ (15)
1. Nếu suốt ngày ta cứ để hành xử của người khác chi phối mình, thì tâm trí ta còn đâu khoảng lặng để mà tận hưởng bình yên đây.
2. Chợ vắng đi nhiều kể từ khi người ta quen đi siêu thị. Nhưng chợ vẫn ở đó, cho người đi chợ còn thấy một cảm giác gần gũi thân thuộc, như thuở thơ bé theo bà, theo mẹ đi chợ ăn quà.
3. Mùa thu đôi lúc vẫn trở về tìm giữa mùa đông đang dần xám lạnh. Vương vất chút nắng thu nhắc nhớ một quãng đời vừa vật lộn hoang hoải vừa bềnh bồng thú vị đang trôi qua. Chỉ là ta chọn nhìn nó ở góc nào, hoang hoải hay bềnh bồng mà thôi…
4. Không có sự chuẩn bị nào là vô nghĩa dẫu sự chuẩn bị đó thời điểm này ta chưa cần dùng đến. Biết đâu có lúc ta lại cần tới chúng, khi ấy ta mới hiểu những thứ dự phòng cũng quan trọng chẳng kém những thứ chính yếu đâu.
5. Nắng đầu đông óng á như nắng đầu hạ hay nắng giữa thu. Nắng rạng rỡ như một tấm chăn mới đang phơi dưới ánh mặt trời.
6. Đi qua một chặng đường nào đó dù ngắn hay dài, dễ hay khó… thì ta đều rút ra được bài học cho riêng mình để dần biết xử lý các vấn đề sáng suốt và gần với sự đúng đắn hơn.
7. Nếu mỗi người bớt đi cái tôi một chút, nếu mỗi người gắng đặt mình vào vị trí người khác để hiểu cho nhau thêm một chút, nếu mỗi người đều đặt sự chân thành của mình vào các mối quan hệ để ứng xử… thì cuộc sống này sẽ đẹp hơn rất nhiều phải không?
8. Đầu đông, những cơn nắng trở nên lép vế trước những cơn mưa mạnh bạo, nhưng nắng vẫn thi thoảng gắng mang đến cho người một không gian thật thu. Nắng mưa là chuyện của trời, yêu mưa hay nắng là chuyện của người vu vơ… Ảnh chụp phố của một ngày khô ráo trời đẹp sau 7 ngày rả rích mưa liên tiếp.
9. Ta cứ bảo ta chỉ có dựa vào ta mới là bền vững thôi, đừng mong dựa vào ai làm gì, vì mọi sự dựa dẫm đều chả bền lâu được đâu. Ta đồng ý. Cơ mà ta vẫn hiểu có một người để ta dựa vào, một người luôn mong chờ ta về và sẵn sàng che chở, bảo vệ ta… thì vẫn hạnh phúc quá ấy chứ… Nên ta chẳng từ chối đâu một người như vậy. Với điều kiện là ta cũng cùng chung cảm giác hướng về người ấy như người ấy hướng về ta. Nếu không thì… mọi thứ chỉ là đơn phương thôi. Mà đơn phương thì lại ở một phạm trù khác. Viết trong lúc say nên hơi lơ tơ mơ. Nhưng có một điều chắc chắn cả khi đang say là ta có một người đang chờ và ta cũng mong về bên người ấy. Thế là quá đủ!
10. Lênh đênh một đời hay bình yên một đời… điều đó phụ thuộc vào bản thân mỗi người. Nói và làm, nhưng hơn cả thế là nghĩ. Tâm thế và tâm trí quyết định đời ta!
Tìm mình ở góc khác
Hôm nay mình được chia sẻ kinh nghiệm với các em học sinh lớp 8 trường Alfred Nobel về định hướng nghề nghiệp và phát triển năng lực, sở thích cá nhân. Được nghe em nói về ước mơ nghề nghiệp tương lai thật thú vị.
Tháng trước thì có một buổi nói chuyện với sinh viên năm 3 trường ĐH Sân Khấu Điện ảnh, khi về nhận được phản hồi của các em cũng thấy ấm lòng.
Về tôi dẫu chẳng rõ tôi
Một bài viết về Winlinh số ra ngày 30/10 đăng trên Thời báo Văn học Nghệ Thuật do Nhà báo – NSNA Hoàng Kim Đáng chắp bút. Bác Đáng đề nghị viết về tôi và hỏi tôi giới thiệu về mình như thế nào, tôi nói là cháu không có gì để nói về mình ngoài các sản phẩm hiện hữu và rất nhiều chia sẻ của độc giả. Thế là bác viết theo ý của bác mà tôi không được biết cho đến khi bài đăng. Cảm ơn bác, một cây đa cây đề trong làng ảnh và làng báo, đã lưu tâm đến một tác giả bé tí nhỏ nhoi là cháu đây!
Thu cứ là Thu
Hà Nội đã vào độ thu chín. Sớm nay, tôi bỗng thấy góc sân nhà ai hoa sữa rơi ngập đầy. Hương hoa bảng lảng trong gió heo may, một thứ hương vừa nồng vừa dịu, khiến lòng người có chút mơ hồ xao xác. Nắng vàng dịu dàng và gió như sợi khói bé, chỉ là những vệt vô hình nhưng đủ làm một vùng cảm giác trỗi dậy. Bỗng thấy nhớ mùa, dù mùa đang ở đây, hiện hữu đủ đầy trong cảm giác. Tôi ít màng đến ngày tháng in trên lịch hay thông tin trong chương trình dự báo thời tiết, mà dựa vào biểu hiện thực tế để nhận biết dấu hiệu của mùa. Thấy được những biến chuyển từ các chi tiết đó, tôi đã có cả một mùa thu ngập đầy ý nghĩ, mặc dù mùa thu ấy… chưa bao giờ hết mong manh.
Tôi đã gắn bó với Hà Nội mỗi đêm thu êm đềm, mỗi sớm sương mai náo nức, ngày ngày đi đi về về trên từng con đường thân thuộc, chân đã quen bao nếp gạch, bao gốc cây hồn hậu chứa đầy ký ức tháng năm… Bước vào phố tưởng như bước vào làng. Phố gần nhau đến mức chỉ vài bước chân sải qua con đường nhỏ là đã sang vỉa hè bên kia. Hai nhà bên hai phố nhìn nhau thật gần, ới nhẹ một câu đã nghe thấy tiếng.
Hà Nội ba mươi sáu phố phường vẫn đọng chút dáng dấp của thủ đô cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 dẫu chẳng còn xe bò bánh gỗ, đòn võng cáng, xe tay kéo, áo chùng dài cùng giày Gia Ðịnh. Những ngày Canh Tân đã vào quá vãng, nhưng đâu đó trên phố phường hôm nay vẫn thấy dấu xưa còn sót lại. Ấy là những ngôi biệt thự cổ từ thời Pháp thuộc với nước sơn vàng ấm và ô cửa sổ sơn xanh đặc trưng. Là mái ngói nâu đỏ rêu phong với nhà ống nhỏ hẹp sâu hun hút. Là không khí kinh kỳ kẻ chợ mà người ở thì thương, người xa thì nhớ, người đã đến thì chẳng muốn rời.
Mùa thu Hà Nội càng làm người ta thấy thú bởi đó là mùa của các thức quà dễ thương. Bánh dẻo, bánh nướng thơm tho. Xôi dừa ngậy béo. Chè hoa cau thanh mát. Bánh đúc, bánh tôm nóng hổi. Bưởi, bòng mọng căng. Ô mai mơ sấu chua ngọt… Thu theo các thức quà ùa đến tay người, len vào từng tầng vị giác, khiến ta thấy mùa vì thế mà thi vị hơn. Và có ai không nhớ vị cốm Vòng ăn cùng chuối trứng cuốc trong tiết trời hây hây gió. Cốm nhờ thu xanh hơn, thu nhờ cốm mà thơm tho hơn. Lá sen ủ cốm cũng được lây hương cốm, cốm lại nép vào lá hít hà hơi sen thoảng nhẹ.
Thu chín sậm trên những nhành hoa cúc. Thu se sẽ trên những lá bàng khô. Thu vàng ươm trên những trái thị thơm. Thu thoảng xanh trên từng hạt cốm nhỏ. Thu rôn rốt trên những trái sấu giòn. Thu ngòn ngọt trên những trái hồng ngâm. Thu đu đưa trên tán cây trứng cá lá xanh chen quả đỏ. Thu nô đùa cả rèm lộc vừng thả tóc mặt hồ. Thu thì thầm với từng nụ sen hồng, sen trắng đang nhiệt thành nở nốt những bông cuối mùa…
Đêm mùa thu, trăng cũng khác. Khác với trăng hè đậm đà nóng bỏng, trăng thu cho ta cảm giác lành lạnh bình yên. Trăng sáng và thanh, vàng nhạt và hơi ngả xanh, như chiếc váy lụa mềm phủ xuống phố phường đang dần chìm vào giấc ngủ. Trăng tràn trề rọi qua từng tán dương xỉ bên bờ tường ẩm rêu, tạo nên một bức tranh thiên nhiên sinh động được vẽ bằng ánh sáng. Giữa trời đêm bao la, con người như được giao hòa trọn vẹn cùng thiên nhiên trong mùa thu ảo diệu.
Một chiều bất chợt, trời bỗng đổ mưa. Cơn mưa thu lúc ào ạt khi rả rích. Những sợi mưa mang theo bao gửi gắm ý nhị từ thiên nhiên. Trong cơn mưa, cây cối nghiêng nhẹ lá cành, rung rung dưới những hạt nước mau thưa. Mưa tưới cho đất ẩm để mầm non đâm chồi, cho cây xanh lớn ngọn. Mưa gột rửa bụi bặm phố phường, xả trôi muộn phiền lưu cữu. Để rồi sớm mai thức giấc, ta được đón ánh mặt trời ló rạng trong không gian sạch tinh đã được mưa tắm gội từ đêm trước. Cơn mưa đi qua, những điều trong veo ở lại.
Hơi giá lạnh đang len lén tràn về. Một ngày thu trong phố, tôi ngồi bên ly cà phê mà nhìn ngắm thiên nhiên. Dưới chân, cỏ mọc xanh rờn bên những khóm hoa khoe sắc tươi xinh. Nắng trong trẻo chiếu dịu dàng qua mái hiên và rơi giọt giọt xuống thềm. Từng chùm hoa nắng nhún nhảy trên đất theo sự xao động của những tán lá đang vẫy gió trên cao. Nơi góc sân, dạ yến thảo rung rinh giọt sương sớm. Khóm dành dành vươn từng chiếc lá thẫm dày lên đón nắng tươi. Khế vẫn còn lác đác những chùm hoa li ti tím. Vòm hoa giấy bung những bông cánh sen rực rỡ. Không gian như ngưng đọng, chỉ có tiếng thở của thời gian khe khẽ lướt qua.
Còn nhớ, những năm trước, cứ đến giữa thu mẹ tôi lại mang chăn bông ra giặt. Có lẽ bởi trong lòng mẹ, thu luôn ngắn ngủi khó nắm bắt. Cái quãng thời gian thu đến ở và đậu lại mỏng manh nhẹ bỗng, khiến người yêu thu không khỏi nôn nao buồn tiếc khi nó nhanh chóng mất dấu sau cơn gió đông mạnh mẽ mới tìm về. Nên trong cái nắng thu hanh hao dịu nhẹ, người ta cứ muốn làm những điều quen thuộc, để được đà đận nghĩ suy về cuộc sống, mơ mộng về sự êm đềm của thời gian, nhớ nhung những ngày đã qua và thắp lên cho mình dự định trong chặng đường sắp tới. Năm nay cũng thế, mẹ đã để nắng thu kịp làm thơm những chiếc chăn bông mềm, gió thu kịp lưu lại hơi hướng trong lòng chăn. Để nhắc thân người lúc cuộn mình trong chăn tránh rét nhớ chút dư vị thu ngọt lành ngấn lại.
Gió thu vẫn miên man thổi qua những căn nhà hẹp trong phố phường tấp nập. Ai bước chân trong lòng phố, lơ đãng đi qua cả nơi mình đang đến, bởi mải ngắm những mái rêu phủ màu mưa nắng, những bước chân lích chích của mấy chú chim non trên hàng dây điện mắc ngang trời. Chẳng mấy nữa đâu thu sẽ tan biến mất, gió heo may lại nhường chỗ cho gió mùa đông bắc rét buốt hằng đêm. Nhiều lần muốn sống với thu dài hơn, nhưng tự nhủ nếu thu dài quá thì thu sẽ không là thu nữa. Thôi thà thu cứ thế, cứ ngắn ngủi, cứ đến và đi vội vã, cứ non tươi e ấp, cứ mơ hồ mong manh,… để ta còn thấy tiếc nuối mỗi khi thu giã biệt. Để ta muốn lưu mãi khoảnh khắc này vào tâm trí, níu lại gió thu.
Chuyên đề tôi
Tôi thích xếp mọi thứ theo chuyên đề. Kiểu làm ra làm, chơi ra chơi. Kiểu trang thì sách vở, trang thì ăn uống. Nếu ai theo dõi tôi chỉ một chuyên đề sẽ nhìn tôi sao suốt ngày thấy ăn chơi không thấy làm gì, hoặc suốt ngày sách sách vở vở… kiểu vậy. Song nếu follow cả mớ chuyên đề của tôi thì cũng mệt vì tôi chia nhỏ ra bao nhiêu chuyên đề cơ. Nói chung là… rất chi là. Rồi tôi nghĩ thực ra ma nào quan tâm tôi ra sao đâu. Ai thích tôi ở góc nào thì tiếp nhận ở góc ấy là đủ. Dẫu có một chiều, phiến diện chút nhưng cơ bản góc đó vẫn là tôi mà. Còn về thực tế thì tôi rất là lúc này lúc kia, hướng nội hướng ngoại và hướng tùm lum. Tôi không vẽ được mình chỉ trong vài lời miêu tả. Nên có ai đó hỏi tôi là người như thế nào, tôi bảo nếu thật muốn biết thì follow hết mớ chuyên đề online giùm tôi. Còn hứng thú hơn thì offline mới thấy rõ muôn vẻ lầy lội của một con người 😂.
Vài sợi ý nghĩ (15)
1. Thay vì chứng kiến sự biến đổi của lòng người, tôi ngắm nhìn sự biến chuyển của thiên nhiên. Phải, sự biến chuyển của thiên nhiên thật bình yên, kỳ diệu và đẹp đẽ, cớ gì tôi không thưởng thức, ngắm nhìn.
2. Mây đầy trời, nước đầy sông và con người nhỏ bé mong manh đi giữa lưng chừng vũ trụ. Ta tưởng mình quan trọng, hóa ra chỉ là một hạt cát bé xíu xiu gió thổi phát là bay mất tăm mất dạng.
3. Mùa thu vẫn êm đềm bên ô cửa, lá bắt đầu se vàng và gió thi thoảng chớm những vệt hây hây. Còn gì yên hơn là ngồi trà nhâm nhi thủ thỉ câu chuyện dài ngắn cùng bạn mình. Để thấy cuộc đời vẫn thảnh thơi giữa bận rộn. Quan trọng là mình có muốn tận hưởng khoảnh khắc đó hay không mà thôi.
4. Trong mối quan hệ quá khứ – hiện tại, quá khứ là thứ làm nền tảng cho hiện tại, nhưng không thể để quá khứ xâm lấn hiện tại. Vì quá khứ chỉ có vai trò nhắc nhớ vừa đủ để hiện tại làm trọn vẹn hơn việc của mình tại thời điểm này mà thôi.
5. Tâm trí dẫn ta đi qua mọi nẻo cảm xúc và cảm giác. Ta cứ đi thôi, giống như đi ngắm cảnh ấy mà. Ngắm nhìn mọi cảm xúc đa dạng biến chuyển, khá thú vị đấy chứ!
6. Dường như giữa những khoảng trống của trí nhớ, tâm hồn ta đã cho phép mình đi lạc vào một thế giới vô hình. Ở nơi đó, ta chẳng là ta, ta không hình tướng, không định danh mức 1-2, ta lơ lửng giữa vô chừng – vô tri – vô ưu – vô vi. Khoảng trống ấy, cỡ 10s là cùng. Vì âm thanh thực tại đời thường luôn có sức lôi cuốn, tác động mạnh mẽ. 10 giây ấy, ngắn hay dài, tùy lúc mà ta cảm thấy, không lúc nào giống lúc nào. Nó quý, nhưng chỉ quý khi ở chừng ấy giây và trả ta quay được trở lại thực tại ồn ào mà đẹp đẽ này. Bởi nếu nó dài quá thậm chí vĩnh viễn không chịu trả ta về thực tại thì… thì còn đâu người viết nhảm như ta nữa.
7. Rồi ta chỉ nhớ cảm xúc hiện tại. Rồi ta chỉ trọn vẹn với niềm vui hiện tại. Vì quá khứ chỉ còn là ảo ảnh, là thứ không có thật mà thôi.
8. Đôi khi cảm giác trồi sụt đổi thay như hướng gió. Đôi khi yêu ghét cũng mơ hồ như tiết trời mùa thu. Đôi khi các mối quan hệ chợt lơi lỏng xa mờ. Đôi khi một cụng ly chợt dài như tiếng vọng từ xôn xao quá khứ.
9. Cô gái đến từ hôm qua chỉ có trong hồi ức mà thôi. Hồi ức dẫu chỉ là ảo ảnh nhưng nó đã từng là thật, dư âm chỉ là tiếng vọng xa vời nhưng cũng đã từng thật… Ấy vậy mà có đôi lúc ta mơ hồ tự hỏi liệu đó có phải chỉ là giấc mộng dài và ta thì giờ đây đã ngỡ ngàng tỉnh giấc.
10. Có gì được mãi mãi đâu, cái mãi mãi chính là không có gì là mãi mãi.
Vài sợi ý nghĩ (14)
1. Lục lại sách Bảo Ninh ra đọc. Trước đã đọc rồi đấy mà đọc lại cứ như mới. Trí nhớ ta kém thật hay đọc thì vốn là để quên đi, chỉ ngấm cái tinh thần cốt lõi thôi, ấy là khi nhận thức ta đã được chuyển hóa rồi.
2. Sắc màu cuộc sống, rực rỡ vui tươi ghê! Thâu vào mắt những màu sắc ấy để tâm hồn mình được thi vị và sinh động hơn nhé!
3. Lâu lâu lục lọi ảnh cũ xem cái gì chưa up lại up để lưu về một mối cho dễ tìm lại. Bảo sống trong hiện tại thì trọn vẹn cho hiện tại đi, nhưng quá khứ cũng đáng yêu đáng nhớ (dẫu trong đó không chỉ có niềm vui mà còn rất nhiều nỗi buồn), nên đôi khi lại sống với nó ti ti, như là quãng nghỉ cho thực tại ấy mà.
4. Phố đẹp bởi phố luôn là chính phố dù phố không hoàn hảo. Ta yêu phố nên yêu cả những điều không hoàn hảo của phố. Cũng như ta yêu Người thì yêu cả sự không hoàn hảo của Người. Và tất nhiên rồi, ta yêu ta nên yêu cả sự không hoàn hảo của chính ta.
5. Đọc từ từ, thưởng thức từng chữ, thảnh thơi từng câu. Nghe trong trang giấy cả nhịp đời sống động với nắng nhảy nhót, gió hây hây, mây bồng bênh và hoa bung nở… Tận hưởng mọi thứ chậm rãi và dịu dàng, thấy cái gì cũng đáng yêu, đáng mến.
6. Cuộc đời này còn nhiều điều đáng cho ta vui vẻ hơn là buồn phiền, còn nhiều thứ đáng để ta cảm ơn hơn là trách giận, còn nhiều người đáng để ta yêu thương hơn là ghét bỏ… Vậy thì ta cứ sống với vui vẻ, cảm ơn và yêu thương. Rồi thi thoảng lòng có chút buồn phiền, trách giận hay là ghét bỏ thì cứ thoải mái với chúng, vì những cảm xúc ấy trong ta vẫn chỉ luôn là số ít mà thôi.
7. Ông trời lại cho mình một chút thời gian dành cho việc đọc sách mà bao lâu nay mình đã rất lơ là. Mấy năm vừa qua mình đọc ít (chỉ nghe sách nói) và viết nhiều. Rồi giờ lại đến giai đoạn viết thưa hơn thì bên cạnh nghe sách nói mình đã quay trở lại đọc sách. Nghĩ cũng hay, cuộc sống sẽ luôn cho mình những xếp đặt hợp lý và để việc này bổ trợ cho việc kia tùy lúc, khi cần phải thế.
8. Viết gì và vẽ gì không biết luôn. Viết cái gì đang chảy trong đầu. Vẽ cái gì ngón tay đưa đẩy. Rồi đến đâu thì không biết và cũng không cần biết. Đôi khi ta còn quên béng ta đang sống vì điều gì cơ mà, cứ sống thôi!
9. Viết gì và vẽ gì không biết luôn. Viết cái gì đang chảy trong đầu. Vẽ cái gì ngón tay đưa đẩy. Rồi đến đâu thì không biết và cũng không cần biết. Đôi khi ta còn quên béng ta đang sống vì điều gì cơ mà, cứ sống thôi!
10. Ta quen sướng rồi, khổ tí là đã thấy khó mà chịu được. Bình thường suốt ngày điều hòa, quạt máy… mất điện một bữa thì đã kêu trời. Có Internet giúp giải đáp mọi thắc mắc, tâm trí lười động não, đụng gì cũng hỏi mạng. Ôi chao là lười, lười quá đi thôi! Cũng may khi ta còn chưa dùng ChatGPT đấy, không thì não chả còn nếp nhăn nào cũng nên. Mà không, cái này gọi là chậm chạp chứ may gì. Nhà nhà dùng AI giải quyết bao thứ, thậm chí cả làm thơ rồi mà. Cơ bản ta luôn thích đà đận, khi mọi thứ đã vơi cái hot thì ta mới bắt tay vào dùng hay đọc/xem. Cái tính này e là không sửa được.
Nhuận bút xưa
Đây là giấy lĩnh nhuận bút của các tòa soạn báo gửi mình hồi xưa. Ngày ấy cứ có bài đăng là lóc cóc đến tận nơi lĩnh hoặc nhận nhuận bút qua bưu điện, chứ đâu tiện như giờ, “ting” phát là tới.
Bóng đè
Tôi tỉnh dậy sau giấc ngủ trưa ở ký túc xá trường. Mồ hôi vẫn còn dấp dính trong làn áo sơ mi bởi phòng ngủ không có điều hòa, chỉ có hai chiếc quạt trần nhỏ chạy chầm chậm trên đầu, không đủ làm mát cho tôi trong ngày nắng gắt.
Trưa nay tôi ngủ được nhiều hơn mọi trưa vì ăn cơm xong sớm và cũng mỏi mắt nên để điện thoại đi sạc. Bước vào giấc ngủ dễ, nhưng khi thoát ra nó thì lại rất khó để thoát ra.
Tôi chìm vào giấc ngủ và mơ mình đi loanh quanh trong hành lang trường vắng vẻ. Rồi không biết tại sao tôi cầm trong tay một khung ảnh cũ có dán những chiếc ảnh nhỏ chụp những người tôi không rõ là ai. Có lẽ tôi đã vô thức cầm nó lên khi đi qua một tủ tài liệu để ngỏ. Rồi tôi cứ ôm nó theo đi loanh quanh mà chưa biết cất nó vào đâu. Và khi thấy một tủ tài liệu cũ khác, tôi đã đặt nó lên nóc một cách vội vã, như kiểu muốn chối bỏ trách nhiệm.
Rồi tôi mơ đến đoạn tôi tự bảo mình, dậy đi học thôi, nhưng mà không thể dậy nổi. Khi đó Oanh đã đi ra trước tôi, còn tôi thì cứ loay hoay ở đó mãi. Tôi cầm son lên định đánh mà cũng không đánh được cho nên hồn. Tôi gọi theo Oanh nhưng Oanh không nghe thấy tiếng tôi. Tôi thoáng chút bối rối khi rơi vào tình huống khó hiểu này, không biết mình đang bị vướng gì mà không đi được khỏi căn phòng ấy…
Rồi tôi lại mơ tới cảnh tôi đang nằm trên giường vùng vẫy không dậy nổi. Tôi ú ớ, đạp loạn xạ lên như đang đạp xe đạp, nhưng cơ thể bất động và bất lực, nó bó chặt lấy tôi không cho tôi thức giấc. Lúc đó trong mơ tôi còn nghĩ hay là mình chết rồi và linh hồn mình đang vùng vẫy đòi thoát ra để quay về đời sống?
Mãi rồi tôi cũng tỉnh dậy được và ngồi lên thất thần kể cho Oanh nghe những gì mình vừa trải qua. Mồ hôi rịn ra và lòng tôi thì hoang hoải. Lúc sau tôi nghĩ có lẽ mình vừa trải một cảm giác của người sắp lâm chung (?), linh hồn còn mạnh mẽ trong khi thể xác thì bất lực. Cảm giác này đúng là không dễ chấp nhận chút nào nếu không muốn nói như là bi kịch của một linh hồn đang bức bối cố sức vùng vẫy để thoát ra khỏi sự trói buộc. Cũng may đây vẫn chỉ là một giấc mơ thôi!
Thu chín
Nhân vật Reiko trong Rừng Nauy viết rằng: “Tất cả chúng ta đều là những con người bất toàn sống trong một thế giới bất toàn. Chúng ta không sống với sự chính xác cơ khí của một chương mục ngân hàng hoặc bằng cách đo đắn mọi đường nét và góc cạnh của chúng ta với thước dây và máy ngắm”. Vì con người là thực thể sống động, có khả năng cảm nhận thế giới theo nhiều cách khác nhau, nên cuộc sống như thước phim được nhìn qua nhiều góc máy dưới sự soi rọi của những luồng ánh sáng phong phú, trong đó có luồng ánh sáng tinh tế của mùa thu. Thu đã chớm trên những con đường, khi hôm nay, trên cánh tay tôi, thu chạm vào một dòng mát rượi. Nắng vàng dịu dàng. Và gió như sợi khói bé, chỉ là những vệt vô hình, nhưng đủ làm cho một vùng cảm giác trỗi dậy, bung nở. Bỗng thấy nhớ mùa, dù mùa đang ở đây, hiện hữu đủ đầy trong cảm giác.
Tôi thường không màng đến ngày tháng in trên lịch hay thông tin trong chương trình dự báo thời tiết, mà dựa vào những biểu hiện thực tế của thiên nhiên để nhận biết dấu hiệu của mùa. Thấy được biến chuyển từ các chi tiết đó, tôi đã có cả một mùa thu ngập đầy ý nghĩ, mặc dù mùa thu ấy chưa bao giờ hết mong manh. Mong manh bởi thu luôn khó nắm bắt, không chỉ bởi quãng giao mùa giữa hạ và thu, giữa thu và đông chóng vánh, mà còn bởi thu là mùa của cảm giác. Thu mơ hồ, thảng thốt, mới thấy đó mà ngoảnh đi ngoảnh lại đã tan biến mất. Những hạt bụi bay cuộn tròn giữa làn nắng nhẹ, như những mảnh thiên thạch phiêu du giữa vũ trụ bao la. Nắng thu lan tràn trên mái phố, nhấn nhá mảnh tường rêu, nghịch đùa mái tóc cô trò nhỏ.
Nghe Đoản khúc thu Hà Nội của Trịnh Công Sơn, thấy nhạc sĩ tả thứ nắng này thật tinh tế: “Chợt nắng lên xanh chợt nắng thưa”. Thu là thế, đỏng đảnh, đến đi không báo trước. “Nắng thưa” là cái nắng trong veo, soi từng vệt mỏng tang xuống thềm. “Nắng xanh” là cái nắng mát dịu, tươi mới. Thứ nắng xanh và thưa ấy là một trong những vẻ đẹp độc đáo của mùa thu, mà có lẽ không mùa nào có được.
Cốm nhờ thu xanh hơn, thu nhờ cốm mà thơm tho hơn. Lá sen ủ cốm cũng được lây hương cốm, cốm lại nép vào lá hít hà hơi sen thoảng nhẹ. Cúc vàng rượi trong hơi gió se se. Màu của hoa chỉ thực sự đậm đà khi nở trong tiết thu, như người con gái được ngỏ lời yêu vào đúng tuổi dậy thì thổn thức. Thu là biểu tượng của sự hài hòa, khiến mọi thứ trở nên dịu dàng, nương nhau mà sống. Người đi trong thu cũng lây sự dịu dàng đó, cư xử với nhau muôn phần ý nhị. Xuân Diệu ví: “Mùa thu là mùa yêu nhau, yêu nhau bằng linh hồn, là mùa của những tâm hồn yêu mến nhau. Người ta ngoan hơn, dịu dàng hơn để mười hay hai mươi ngón tay đan với nhau và lắng nghe trời xanh ôm lấy lứa đôi như một tấm áo che sương. Đó là những giờ thân mật dạo qua hàng cây, bước như ngờ ngợ, hồn như giao hòa”.
Onga Becgon lại viết về chiếc bảng treo trên cây trong những ngày thu, thể hiện sự nâng niu đối với mùa thu, mà từng chiếc lá như từng kỷ niệm quý giá, nhà thơ sợ rơi mất, không thể níu lại: “Những tấm biển treo dọc trên đại lộ/ Nhắc ai đi ngang, dù đầy đủ lứa đôi/ Nhắc cả những ai cô độc trong đời: “Tránh đừng động vào cây, mùa lá rụng!”.
Với thu, mây có vị trí vô cùng đặc biệt. Ngày nắng, những diềm mây xốp vẽ lên nền trời bức tranh thanh bình của bến sông với tiếng khua nước của đôi chân trần chèo thuyền trên sóng lặng. Ngày giông, mây cuộn lại, thu mình thành một khối, rồi lại tỏa ra như đại bàng vươn cánh, che sẫm cả một vùng trời, trút mưa rồm rộp xuống.
Đúng là thu đã chín quá! Chín trong gương trăng vành vạnh hiu hiu gió mát. Chín trong mặt hồ xao động lay lay ánh sáng của sương đậu trên lá cỏ bình minh. Chín trên hàng sấu già thẫm. Những lá sấu đậu xuống vỉa hè, úp lưng cong để lộ sống lá như đường gân trên tay người thiếu nữ. Những chiếc lá rời cành thong thả, chấp nhận một chuyến ra đi để mầm xanh bật chồi, cho cây sống đời tươi mới. Lá rụng xuống dệt thành sông thu trong phố, bầy chim nào ngơ ngác ở trên cao. Hơi giá đã âm ẩm tràn về. Một ngày thức giấc, thấy lành lạnh đôi vai. Trời mưa lớn, gió táp vào những thân cây con mới nhú trong vườn. Mưa rơi lộp bộp trên mái, nghe như tiếng đậu rán già mỡ. Kể cả mưa, trong mùa thu, cũng có sự dịu dàng đáng yêu của nó.
Chuyện của nàng
1. Vậy là hết tóc dài. Mười mấy năm qua nàng không để tóc ngắn rồi. Tuy nhiên, lúc người thợ cắt phăng những lọn tóc dài ấy đi thì nàng cũng chẳng thấy tiếc. Ngắn đến không thể tả cơ đấy! Nhưng tóc là thứ có thể dài ra. Có tiếc thì chỉ nên tiếc những điều đẹp đẽ không thể ở lại lâu với mình được ấy… Trời rất lạnh, sáng đi làm cóng hết chân tay. Tối ngủ cũng phải ủ vào chăn hai mươi phút mới bắt đầu thấy ấm. Lại quay sang thích mùa hè hơn, mùa hè sẽ chỉ xếp sau mùa thu trong sở thích của nàng. Còn mùa đông thì nàng dễ ủ ê lắm! Buổi sáng ra đường, thấy cái gì cũng trắng vì hơi sương lạnh tỏa ra khắp nẻo. Vì lạnh mà hát nhiều hơn và thấy giọng cũng êm hơn. Giọng hát của mình cất lên để sưởi ấm chính mình là thứ rất riêng tư và kín đáo. Như một sự an ủi, động viên sâu lắng và bí mật.
Vừa đi vừa hát nàng vừa nhớ lại giấc mơ đêm qua. Nhìn bề ngoài khi nàng ngủ hẳn sẽ như trẻ thơ. Song phía sau diện mạo ấy là những giấc mơ vẫn chứa đầy khác biệt. Đúng thế, nàng chỉ có thể tìm thấy mình là lạ trong những giấc mơ thôi. Mơ như sống, sống trong mơ mà thật như là đời thực. Dạo này làm gì cũng chẳng kịp nghĩ. Công việc bận rộn cuốn nàng đi tận đâu, còn đời sống tinh thần trở nên nhàn rỗi. Không biết nên mừng vì đơn giản hóa được hay nên sầu vì đời mình đang tẻ nhạt? Nàng chẳng thể trả lời câu hỏi ấy. Thôi đâu cần phải băn khoăn. Cứ sống như đang sống, cho những ước mơ sớm sớm thức giấc và đậu trên từng tán lá còn ẩm hơi sương…
Về tới nhà, nàng cởi mũ ra ngắm mình trong gương, thật lạ lẫm với mái tóc ngắn. Trời chợt đổ mưa. Sấm chớp ầm ào, gió táp mạnh vào ô cửa sổ. Trên dây phơi, áo quần còn chưa kịp khô đã lại ướt như mới giặt. Mùa đông lạnh lại thêm mưa thì càng buốt giá. Nàng đem quần áo vào giặt lại, kiên nhẫn chờ cơn nắng về để nhờ nắng hong khô.
2. Một ngày trời xám và nàng bị nỗi buồn gõ cửa hỏi thăm. Nàng lôi nhật ký ra viết mấy câu vu vơ: “Biết làm gì trong những lúc buồn, viết hay vẽ hay hát vài ba tiếng, đêm đậm đặc màu đen, mang về đầy kỷ niệm…”. Có thể nào kéo nàng ra khỏi quá khứ? Khi rêu phong đã phủ kín lối về. Nàng nghe tiếng vọng của dĩ vãng ầm ĩ đến nỗi thực tại chỉ còn là bóng nước đục mờ. Thành phố vẫn loang loáng ánh đèn, không hề biết nàng đang trống trải cô đơn.
Nàng bật máy lên, ánh sáng hình chữ nhật chẳng thể xua tan u mê đang kín đặc trong đầu. Quãng đời nào là buồn nhất trong đời nàng? Đã qua hay là chưa tới? Hay chính là lúc này đây, khi nàng chỉ có một mình chẳng ai cùng nàng chia sớt nỗi lòng… Nàng thích lựa chọn giải pháp im lặng. Sự im lặng đôi lúc tưởng lê thê nhưng thực ra thật bình an. Khi ấy, nàng có thể tự do buông một tiếng thở dài độ lượng với chính mình. Và cứ thế mà im lặng. Rồi chẳng biết có quay về được với hiện tại nữa hay không? Vì quá khứ đã chiếm giữ hoàn toàn tâm trí… Thật bất công cho hiện tại. Hay là bất công cho chính nàng. Vì chỉ có mình nàng biết những điều nàng phải chịu đựng mà thôi…
3. Vì chân nàng không dài nên những đôi guốc cao luôn là bạn thân thiết. Có thể dễ dàng nhận ra giá trị của nàng được tăng thêm trong mắt người mới quen khi họ chưa biết chiều cao thực của nàng. Nàng không có ý định từ bỏ cái giá trị ngắn ngủi nhưng đẹp đẽ ấy để đổi lấy cái nhìn mờ nhạt của những người mới gặp. Vì thế giá dép nhà nàng càng ngày càng đầy lên những đôi guốc cao.
Nàng hiểu guốc cao không thể làm nên một nàng như mọi người đã biết, không thể cho nàng sự quyến rũ thẳm sâu và nét cuốn hút lâu bền. Nhưng nàng vẫn thích vì khi mang nó tất nhiên nàng sẽ uyển chuyển và nữ tính hơn. Nàng cũng như bao cô gái khác, muốn xinh đẹp là lẽ thường. Dù rất cần guốc cao, nhưng không phải lúc nào nàng cũng bị lệ thuộc. Như khi đi trên bãi biển thì nàng tự tin chân trần. Đi picnic thì thoải mái giày bệt. Đi dạo phố xuề xòa đôi dép tông. Tùy lúc tùy nơi mà nàng đi thế nào cho phù hợp… Có thể một hôm nào đó, cái người vừa quen với nàng sẽ phát hiện ra nàng không cao như anh ta tưởng. Nhưng nàng tin anh ta vẫn quý mến nàng dù nàng đã lùn đi chín cen-ti-mét. Bởi nàng đã kịp bộc lộ là nàng trước khi bị phát hiện.
4. Nàng không phải tuýp người thận trọng, không biết tạo cho bản thân một vỏ bọc an toàn. Nếu ai tiếp xúc gần sẽ thấy nàng thẳng tính, hầu như là nghĩ gì nói nấy (tất nhiên vẫn tế nhị vừa đủ để biết không nói điều không nên). Nàng hay hồn nhiên bộc lộ cảm xúc, buồn vui yêu ghét, lắm lúc như một cô bé mới lớn. Rồi đôi khi chợt giật mình nhớ ra là phải tiết chế lại thì cũng ém chút cảm xúc thật trước đông người để đời an ổn hơn. Và cứ thế, cứ bị quá một tí lúc này rồi lại bớt một tí lúc khác. Thường thường là êm đềm bình yên nhưng cũng lắm khi lên bổng xuống trầm. Thường thường cũng nghĩ suy tỉnh táo nhưng lắm khi cũng dại khờ, hâm dở. Được cái biết nhìn lại để rút ra bài học kinh nghiệm, biết nhận lỗi về mình chứ không đổ tại ai, cái gì. Tuy sống không cẩn trọng thì hay lộ ra điểm yếu hoặc lỗ hổng, nhưng đổi lại nàng được sống thật thà và được nhận về nhiều đối đãi chân thành. Mấy người hiểu nàng hay bảo nàng hài hước với lầy lội. Tuy còn nhiều khiếm khuyết, song nàng cũng lấy làm vui vì mình sống lành và thật, không cố tô vẽ (à có tô son) hay đeo mặt nạ (à có đánh phấn). Nàng cũng thấy mình thú vị nữa, tự nhận xíu thế chắc không quá đâu nhỉ, vì nàng thật lòng tin như thế mà.
5. Những đêm không thể nhắm mắt, nàng đã nghĩ về một loài hoa trong bài hát ấy. Có phải vì lời hát ám ảnh hay nỗi buồn đang nhắc nàng không được ngủ yên trong giấc mơ tròn trịa mà phải thức để nghe tiếng hoa rụng cồn cào… “Như tháng ngày xưa ta dại khờ, ta nhìn sâu vào trong mắt nhau… Em đâu buồn mà chỉ tiếc anh không đi hết những ngày đắm say”. Dù sao quãng đường vừa qua cũng thật đẹp đẽ. Không thể vì sai mà xóa, chỉ có thể nhìn lại vấp váp đến khi đủ thấm thía và rút ra bài học. Còn cái thực tại nàng đang ôm ấp đây mới là cái thật nhất nàng cần đối mặt.
Rồi nàng tự an ủi, thế mới là sống. Hỗn tạp cảm giác, bề bộn nỗi niềm. Đâu có hay, nàng đã đến tuổi không còn được phép nóng vội, ngu ngơ. May mắn hay chua chát, nàng đã biết giấu sự thật vào trong. Những sự thật ghê gớm hay đáng thương? Những chuyện đời gập gẫy hay trải nghiệm quý giá? Những mảnh kỷ niệm thần thánh hay ám ảnh muốn chối bỏ? “Mỗi mùa hoa đỏ về, hoa như mưa rơi rơi”… Lời hát cứ trở đi trở lại, nói chấm dứt liệu có thế chấm dứt, nói rời đi liệu có thể rời đi? Nhưng hôm nay nàng sẽ thực thà chia tay quá khứ để sống một cuộc đời mới tươi trong.
Cứ sống thì biết
Có chút gì vừa thoáng qua đây, nhanh hơn một cái chớp mắt. Nhanh đến độ chưa kịp cảm nhận đã cũ mất rồi. Tự dưng thấy bình thản lạ. Cái bình thản trên nền của những bề bộn hoang hoải. Tự dưng chẳng cần đoái hoài đến mọi thứ. Mặc cho nó đi theo dòng chảy trôi của chính nó. Thử để thật tự nhiên xem sao. Thử không cần cố gắng xem sao. Xem nó bạc phai đến độ nào? Rồi tự nhiên có thể thực là tự nhiên được không? Khi con người cứ đem đến cho nó những áp đặt lý trí. Khó mà có được những tự nhiên nguyên sơ trong thế giới tâm hồn đang ngày càng nhiều chới với âu lo. Cái gì đang là thứ quan trọng nhất? Cái gì là cái cần chú tâm nhất? Cái gì là cái đích thực nhất? Có lúc câu trả lời thật ngắn gọn, đúng đáp án. Có nhiều khi lại chệch choạc, mơ hồ, hoang mang.
Nếu mà buộc phải cố để sống giản đơn thì thực tế ta đã không thể giản đơn được nữa. Chỉ qua năm tháng đắp bồi, qua bao nổi trôi vùi dập, mới có thể tỏ tường mọi lẽ và biết nâng niu hiện tại mà hướng đến sự giản đơn đúng nghĩa. Cái sự giản đơn của người nhìn thấu được nhân quả, thấu suốt được đâu là thắt mở của nỗi buồn, niềm đau.
Cần phải biết chấp nhận. Biết đối mặt với hiện thực phũ phàng. Không thể nuông chiều bản thân quá! Biết giá trị của từng mối quan hệ. Biết tri túc. Học chấp nhận và cân bằng không phải điều xấu dù cho sự cực đoan vô cùng chán ghét những khái niệm này. Thế nào mới đáng được biểu dương? Sự hướng đến cảm xúc tuyệt đối của cá nhân hay những hy sinh vì tập thể? Sự trung thực trong từng tế bào của cái tôi nhiều ước vọng hay sự khỏa lấp bỏ quên của một con người đang muốn là nốt nhạc trầm trong ngàn vạn thanh âm vang dội? Sự ham muốn đi đến tận cùng mong mỏi hay là chấp nhận dừng lại sống một đời sống phù du? Có lẽ là… cứ sống thì biết!
Lối về
Khi đi trên những con đường làng quê, nghe tiếng lục tục của những con gà gọi bạn hay tiếng ụt ịt của lợn nhà ai thả rông, thấy cuộc sống thật thân thuộc, giản dị. Bỗng yêu quá những con đường, những con ngõ mà khi tôi lớn lên đã thấy nó tự bao giờ. Trong tiềm thức tôi, đường làng như người bạn già hiền lành nhẫn nại, nâng đỡ con người đi qua bao buồn vui cuộc sống.
Đường làng ngõ xóm ở mỗi nơi đều mang trong mình những dấu ấn riêng biệt. Trên những con đường ấy chất chứa bao biến cố, bao câu chuyện đời người. Dòng thời gian khắc lên đó những vết khắc đậm sâu, để rồi ta lại tìm thấy chính mình qua hình hài, đường nét của những con đường ngày nào mình cũng đi qua thường khi rất vô tình.
Bà tôi kể về tục cưới xưa nhà trai phải nộp gạch lát đường mới đúng lệ. Người cùng làng lấy nhau thì số gạch nộp ít hơn người làng khác. Vì thế mà ở những làng quê hiện nay vẫn còn những con đường lát bằng gạch “nộp cheo”. Nó mang mục đích phục vụ lợi ích chung và hơn hết là thể hiện lòng biết ơn của người con trai đối với cha mẹ, chòm xóm nơi người con gái mình lấy làm vợ. Đường lúc này trở thành biểu tượng của lòng ân nghĩa.
Người ta bảo, văn hóa là con đường, nó không đơn thuần là lối đi mà đã trở thành đặc trưng của vùng miền, của phong tục tập quán. Đường oằn mình chở gốm, đường đỏ au gạch chỉ, đường vấn vít rơm rạ, đường thơm lừng nếp nương, đường xôn xao hương cốm… Đường quê nhỏ, người qua lại có dịp hàn huyên, hỏi han nhau. Ngõ quê nhỏ, nhà nọ ới sang nhà kia, xin hay vay chút gì thiếu, thật tiện. Đường sinh ra để đưa con người đến những nơi cần đến. Lối đi đi mãi rồi sẽ thành đường. Có ai không có kỷ niệm với con ngõ, con đường nơi mình sinh ra và lớn lên. Ngày nào cũng đi, cũng chạy nhảy, chơi đùa rồi lại lang thang những khi lòng đầy tâm trạng mà chỉ có con đường là biết.
Một con đường nắng rải rực rỡ khi hạ về, ngập lá khi thu sang. Tháng Ba đỏ ối hoa gạo, tháng Năm ôm ấp rơm vàng. Đông qua, con đường như dài ra, chậm chạp như bước đi co ro vì rét. Đường hun hút một nỗi buồn với những tâm hồn mong manh nhạy cảm. Khi xuân tới, đường như tươi trẻ lại. Những cụm dương xỉ xanh mướt trổ ra từ góc tường rêu thẫm. Những viên gạch mang dáng vẻ xưa cũ bỗng tìm thấy mình của ngày nào còn thơm nồng vôi vữa. Đường chở xuân về rộn rã xôn xao và lòng người cũng hân hoan trong không gian non tươi của đất trời vừa thay áo mới.
Cuối năm, làng xóm vác đào ngó qua nhà nhau chia vui vì mua được cành đào đẹp mà rẻ. Rồi lá dong, lạt mềm, thịt lợn, đậu xanh và gạo nếp nhộn nhịp qua đường. Có cả tiếng giã giò trong ngõ vẳng ra thật nhộn nhịp không khí tết nhất. Trời lành lạnh và có nắng nhẹ, nắng xuân không gắt, chỉ hửng lên như đôi má người thiếu nữ chớm biết yêu đương, đủ soi rọi cho mầm cây hé nụ hay nhặt tìm những viên đá lấp lánh trên đường quê. Cứ thế, đường gần gũi, đường thân thuộc và đường tươi mới, cần mẫn đưa ta đi qua bốn mùa luân chuyển tháng năm.
Có những điều âm thầm gắn bó, gần gũi bên ta nhưng nhiều khi lại bị ta lãng quên. Con đường, nơi bước chân ta qua không biết bao lần, vậy mà ta quên, vậy mà có lúc ta hờ hững. Chỉ khi đi xa nó, rồi đến lúc quay về sau bao buồn vui thấm thía, mới nhận ra sự thân thuộc này ý nghĩa với ta biết nhường nào. Đường làng ngõ xóm vẫn yên ả, lặng lẽ như muôn đời, đón chúng ta bằng bao dung thân thuộc. Khi hụt hẫng cô đơn, đường nâng bước ta. Khi sợ hãi chênh vênh, đường an ủi ta… Trên con đường nồng nàn mùi đất, thênh thang mùi rơm rạ, ta đã buồn vui và sống một đời sống đích thực. Mỗi ngày đi học, mỗi ngày đi làm, vẫn con đường, con ngõ ấy mà bỗng dưng thấy hân hoan, tươi mới. Phải chăng đường cũng có sự quyến rũ đặc biệt của riêng mình?
Mỗi đường làng, ngõ xóm đều mang trong mình một linh hồn, một vẻ đẹp. Giản dị, thuần hậu, đơn sơ mà thành nỗi nhớ, thành niềm suy tưởng của những người con đi xa. Rồi luôn hiện hữu, trở đi trở lại trong lòng ta như tiếng quê hương thiêng liêng dịu ngọt. Và khi đó, lối đi là lối về!
Nó
Lần đầu tôi nhìn thấy nó là vào một ngày hè tháng Sáu. Áo hoa mỏng tang, quần đen ôm lấy vòng ba cong cớn. Tóc đuôi gà mái tơ. Tưởng nó không điệu nhưng lại điệu không tưởng. Cái điệu ít người phát hiện ra nếu không ở cực gần. Nó hay ngắm vuốt, chăm sóc bản thân và hay chụp tự sướng. Có lần nó trang điểm đến cơ quan mắt môi kĩ càng. Nhưng với tôi nó hợp mặt mộc hơn. Cái duyên ấy không thể điệu đà là có, nó là vô tư suồng sã, già đời hồn nhiên.
Nó hay ngồi ấp tay vào chuột, mắt mở to dán chặt vào máy tính, miệng há ra, chân gác lên ghế như mấy ông ăn tiết canh lòng lợn ở chợ huyện. Những từ quen thuộc nó hay gõ là order, hàng xuất, hàng xách tay, free ship, hội nuôi con bằng sữa mẹ, hội chơi họ trên mạng… Người ta mất năm đến bảy năm mài đũng quần ở trường, nó ba năm đọc mạng đã thành giáo sư y tế, chuyên viên hàng hiệu, cán bộ xuất nhập khẩu kèm chủ cửa hàng sale off chất lượng cao.
Nó mà ăn thì thôi rồi đừng cản. Gặm từ xương đến da. Nhai từ mềm đến cứng. Húp từ khi bát nước phở ngập mũi đến lúc chỉ còn tí cặn cũng không tha. Hết bát nó, nó có thể quay sang húp bát người bên cạnh. Ăn thế mới gọi là tiên. Nó đẹp nhất khi đeo kính hàng hiệu. Lắp cái kính lên mặt, nó tăng thêm mấy độ sành điệu. Đảo chân giữa phố với quả kính cứu rỗi cuộc đời mang tên “thời trang sân bay”, dưới nắng vàng rực rỡ, nó tỏa sáng như sao hạng A.
Nhưng chẳng mấy ai biết nó cũng yếu đuối mong manh. Tưởng nó cứng cỏi không biết say nắng là gì, hóa ra cũng dễ mềm lòng trước giai đẹp. Tưởng nó không biết tủi thân, thật ra nó dễ tủi thân hơn bất cứ ai. Nó mau nước mắt, nhưng khi khóc nhìn nó thật hài. Mắt đỏ hoe, mũi như quả cà chua bi hổng lên khịt khịt làm tốn cả nửa hộp khăn giấy. Thì ra nó cũng yếu đuối lắm, nó cũng cần được yêu thương, vỗ về như ai. Ấy vậy mà xung quanh chỉ nhớ đến cái vẻ hơ hơ và đôi ống chân nở đầy hoa gấm của nó. Nhất là khi nó vắt chân dẻo quẹo lên con SH phóng veo veo trên phố, mấy đứa đi sau cười như đê vỡ, nó cũng cười theo…
Về miền Trung
Đã lâu rồi không về lại miền Trung, cảm giác còn đọng lại là kỷ niệm thời sinh viên tham gia chuyến tình nguyện. Hôm nay trở lại, có chút bâng khuâng hồi tưởng về ngày xưa ấy. Chuyến xe đưa mình đi trong gió sớm và chạm thành phố lúc tất cả đã lên đèn. Dừng trước một cửa hàng tổng hợp, những bước chân vội vàng lao xuống tìm thứ gì ăn lót dạ. Mình ngồi trên xe và ngắm kĩ con đường. Đường vắng và ướt, vừa có mưa. Những ánh đèn vàng vọt mang lại cho mình cảm giác đang ở trong một thị trấn buồn. Phía bên kia, một vài dáng người đang dịch chuyển trong bóng tối, bước chân thật nhanh nhẹn, vì đó chính là lối đi quen thuộc của đời họ… Đoàn xe về khách sạn, tắm rửa ăn tối và nghỉ ngơi. Giường bên đã ngủ mà mình không ngủ được. Ánh sáng bên ngoài rọi vào như mảnh trăng mùa thu xa vắng dẫu ở đây đang là mùa hè nóng bỏng.
Sáng tỉnh giấc bởi những tia nắng sớm xuyên qua ô cửa kính. Buông tóc thảnh thơi ra lan can ngắm mây trời. Mây trắng quá, từng mảng xôm xốp lững lờ trôi. Không gian thênh thang cao trong và gió lộng. Mình vào nhà tắm, khua nước xôn xao. Khuôn mặt thanh sạch tỉnh táo nhờ nước mát. Đã có thể xuống ăn sáng và bắt đầu chuyến đi đầu tiên tới Thành cổ Quảng Trị.
Nắng vàng như mật. Tưởng tượng Thành cổ ngập lút cỏ lau và đỏ au tường gạch cũ. Nhưng không, tất cả thật quang đãng và ngay hàng thẳng lối. Men lối vào là những vạt cỏ mọc xanh mướt khiến lòng mình thấy thật nhẹ nhõm. Giọng anh thuyết minh thâm trầm truyền cảm, câu chuyện kể của anh cuốn mọi người chăm chú lắng nghe, không một tiếng động. Nhìn mắt ai cũng thấy rưng rưng. Mất mát hy sinh lớn quá và tuổi trẻ giờ đây được hưởng thụ nhiều quá! Thanh niên đứng ngoài nắng mới tí chút đã thấy không chịu nổi. Thử hình dung xem, trên mảnh đất này, tám mươi mốt ngày đêm, biết bao người đã ngã xuống, bao nấm mộ có tên và không tên… Bao nỗi buồn, niềm đau bị vùi lấp, làm sao giấy bút nào tả xiết.
Chiều thăm nghĩa trang Trường Sơn. Nắng hừng hực như thiêu như đốt. Vào thắp hương cho những ngôi mộ trắng, ngợp ngời là mộ đứng bên nhau. Biết bao trái tim còn đập nóng hổi. Bao mơ ước, hoài bão chưa được thực hiện. Bao khát vọng tình yêu đã nằm lại nơi này… Về Nhật Lệ khi mặt trời còn thắp lửa. Mình may mắn được ở căn phòng có thể nhìn ra sông với cây cầu dài thẳng tắp nên có thể ngắm hoàng hôn buông xuống những tia vàng lấp lánh. Sông như dài vô tận, thấy mình tan trong thiên nhiên.
Phong Nha – Kẻ Bàng xuôi dòng nước mát. Tiếng tàu máy chạy ồn ã trên sông. Nếu được thả lỏng trên con thuyền gỗ mộc mạc không động cơ xăng dầu thì mình đã có thể nghĩ ra được nhiều điều đẹp đẽ hơn. Hai bên bờ, những bụi cây xanh lúp xúp chen nhau. Trâu bò thong thả đung đưa đuôi gặm cỏ. Trẻ con tắm trưa, không áo quần, đu cây, nhảy tùm tùm xuống nước mát. Hồn nhiên. Tuổi thơ chỉ cần như thế. Qua đi để hun đúc nên những ước mơ nồng nhiệt. Chợt nhớ tới câu thơ của Lê Bá Dương: “Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ/ Đáy sông còn đó bạn tôi nằm/ Có tuổi hai mươi thành sóng nước/ Vỗ yên bờ bãi mãi ngàn năm”.
Hang tối. Rộn ràng tiếng chèo khua nước. Gió luồn vào lòng hang mát lạnh. Thuyền tròng trành, không ai nói chuyện được dài vì còn mải ngắm khung cảnh bí ẩn và bao la. Thỉnh thoảng mấy người bông đùa vài câu. Còn lại, cho suy tư của mình trôi miên man theo con thuyền lênh đênh trên mênh mang sông nước.
Đêm ra bãi biển cùng mọi người, hòa vào niềm vui say và hát. Thỉnh thoảng ngước nhìn lên bầu trời thầm gửi vào đó những ước mơ, hoài bão, khát vọng tuổi trẻ. Sao lấm tấm như những mảnh giấy bạc cắt vụn thả trên miếng vải đen nhà mình chụp ảnh nghệ thuật ngày nào. Sao chứng kiến bao kỷ niệm đẹp của mọi người đêm nay, và sao cũng sẽ đi vào một phần ký ức mà ta đang gom nhặt gìn giữ.
Con đường về vui hơn bởi đã hiểu nhau hơn. Mong lại được đi nhiều lần nữa. Để được khám phá mảnh đất quê hương tươi đẹp và được tắm mình trong tuổi trẻ nhiệt thành. Thời gian không chờ đợi và mình cũng thế, không thể ngồi một chỗ mà chờ đợi. Phải làm gì đó cho cuộc đời mình ý nghĩa hơn. Ít nhất cũng như chuyến đi này!
Vết thời gian
Dạo này có nhiều bài viết mọc rào rào trên mạng với ý đồ lôi ra ánh sáng những nếp nhăn thời gian vẽ lên mặt mũi, thân hình các ngôi sao nổi tiếng. Những bình phẩm vô tình đó đã khiến nhiều người phải giật mình về sự tàn phá của thời gian. Thời gian vẫn tàn nhẫn như vậy mà. Khi qua tuổi ba mươi, ta bắt đầu thấy thời gian trôi nhanh hơn trước. Khi sang tuổi bốn mươi, ta thấy mười năm chỉ như một chớp mắt mà thôi. Vết thời gian như vết nứt trên tường nhà, âm thầm đến làm mục ruỗng mọi sự.
Tuổi già thường đem đến cho ta cảm giác bất lực. Không nhiều người có thể ngay lập tức đón nhận nó dẫu đã hiểu quy luật sinh lão bệnh tử. Sự thảng thốt khi thấy trên đầu mình có tóc bạc, trên khóe mắt mình lấm tấm nếp nhăn là phản ứng bình thường của một con người.
Lớp da căng mọng nhường chỗ cho những chấm đồi mồi. Đôi môi hoa đào thay bằng mảnh ruộng cạn thiếu nước. Bàn tay mướt mềm giờ nổi những đường gân xanh. Suối tóc óng ả dày dặn dần nhường chỗ cho mái đầu lưa thưa điểm bạc… Bảo sao không khỏi thở dài. Nhất là những nhan sắc từng làm khuynh đảo bao ánh mắt, không dễ chấp nhận sự thật ấy đâu. Tiếc nuối hào quang đã qua, muốn níu kéo những tung hô săn đón ngày cũ là điều dễ hiểu. Ai mà không có chút luyến tiếc với những điều đẹp đẽ đã ra đi. Thời gian xuôi một chiều và ta phải xuôi theo nó, chỉ còn cách thu xếp điều chỉnh tâm lý chính mình.
Tiếc là tiếc thế thôi, nhưng con người vẫn phải sống với hiện thực lúc này. Sự phai tàn của nhan sắc và sự suy giảm của sức lực là tất yêu và còn cách nào khác là chấp nhận thực tế đó. Điều duy nhất nên làm là yêu mình của hiện tại, biết ơn vì mình còn sống lúc này để còn biết thế nào là tuổi già, là trải nghiệm. Và tôi vẫn tâm niệm, sự hồn nhiên, tươi trẻ sẽ luôn còn mãi nếu ta biết nuôi dưỡng nội tâm mình. Thay vì buồn tiếc thì dành thời gian đó chăm chút tâm hồn để sống vui, sống khỏe hơn.
Tuổi già rồi sẽ đến, bình thường như việc mỗi năm ta lên một lớp mà thôi. Rồi ai cũng sẽ thích nghi với nó và học làm những thứ phù hợp với tuổi già. Nếu biết sống phù hợp với tuổi của mình, hẳn cũng sẽ rất ổn và vui. Người già vẫn còn nhiều việc để làm lắm!
Nhắc về tuổi già khi chưa già cũng chỉ muốn dặn bản thân sống cho hết mình với tháng ngày hiện tại. Để khi chân chậm mắt mờ, ngồi trong chiều hoàng hôn tĩnh lặng, cảm thấy không còn gì ân hận vì mình đã sống trọn vẹn từng giây phút. Và thanh thản mỉm cười vì mình đã trải một đời thấm đẫm buồn vui.
Tuy sợ tuổi già nhưng hầu hết ai cũng mong sẽ được diện kiến nó. Bởi như thế, ta đã thật may mắn được đi qua những khúc đường đời quanh co nhiều bất trắc. Không phải giã biệt đời sống sớm, chẳng phải là cái duyên với đời của ta lớn lắm sao.
Cứ sống và buồn vui trọn vẹn đi. Đừng lo quá xa như thế, dù một hai cái chớp mắt cũng sẽ đến thật gần.
Tin đồn
Tự dưng muốn thở dài. Vì cuộc đời phức tạp quá! Mà mình thì cứ suy nghĩ giản đơn. Những tin đồn không trừ một ai. Tất cả đều bị nó quay đảo cho tít mù. Người càng nổi thì tin đồn càng vây kín. Ngán ngẩm thay, người muốn yên thân trú ẩn trong một vỏ bọc âm thầm tĩnh lặng cũng lại bị tin đồn xoáy sâu vào chính sự tĩnh lặng đó mà khai thác. Phải làm sao, phải sống như thế nào? Trốn chạy? Hoảng hốt? Đối mặt? Mặc kệ? Thản nhiên?… Trước nhất, ta phải phòng bệnh. Bằng cách giữ mình để những tin đồn không có cơ hội nhòm ngó đến. Nhưng như thế có công bằng với mình lắm không? Nếu phải giữ mình theo thế ép buộc để đổi lại một đời sống êm đềm không điều tiếng thì có khó quá không trong khi ta muốn thoải mái là mình, có bạn bè, có những cuộc gặp gỡ và được làm những gì mình muốn. Mâu thuẫn quá không?
Thứ hai, phải sẵn sàng tư thế đối diện. Thản nhiên và bình tĩnh mà đối diện với tin đồn và bình phẩm khi đã xác định sống theo ý mình. Ta chỉ còn cách chấp nhận chung sống với tin đồn và những ánh nhìn nhiều ẩn ý. Khi đã chấp nhận, tất cả sẽ trở nên dễ dàng. Ấy là lúc ta đã vượt qua được những điều nhỏ nhặt để làm những điều xứng đáng hơn, thôi bị chi phối bởi sự lo lắng không cần thiết.
Đôi lúc ta cũng biến thành một mắt xích trong một tin đồn nào đó khi ta xấu bụng, khi ta vô tâm bình phẩm người khác lúc nghe tin đồn về họ. Cũng may, việc đó không nhiều, vì ta biết đặt mình vào vị trí nạn nhân mà đồng cảm và thấu hiểu. Chỉ cần tưởng tượng đó là người thân của mình thôi là ta đã thấy chẳng còn vui vẻ gì để đánh giá, phán xét về họ qua những tin đồn thật giả lẫn lộn đó nữa.
Chúng ta chỉ là người thường thôi, sao tránh khỏi sai lạc và vấp ngã. Ngay cả những cỗ máy chạy theo cài đặt đã được mặc định mà còn có lúc sai sót, nói chi con người. Vậy nên, tin đồn là chuyện nhỏ, ta bị tin đồn dẫn dụ, chi phối mới là chuyện lớn. Quan trọng nhất là ta đủ tỉnh táo để giữ một cuộc sống chủ động cho chính mình.
Bóc mình
Đã bao giờ tôi thực sự dũng cảm bóc mình ra dưới ánh sáng? Thú thật là chưa, chưa bao giờ tôi dám phơi mình trần trụi và bày biện tâm tư thật thà cho xung quanh nhìn thấu. Hẳn bạn cũng thế? Đâu dễ bóc tâm tư, lòng dạ mình ra như bóc một củ hành được. Củ hành dẫu có làm cay mắt thì đôi bàn tay lý trí và món ăn đang chờ được chế biến cũng sẽ cuốn phăng hết những ngại ngần. Hành thì chẳng có gì phải đấu tranh, còn ta thì sao có thể phơi bày mọi ngóc ngách của lòng mình khi còn bao điều muốn giấu.
Con người là một thực thể phức tạp, mâu thuẫn, nhiều suy nghĩ, lắm tính toan, đầy lý trí, nhiều vỏ bọc,… đâu thể cho phép mình trần trụi giữa thế giới thích bình phẩm, thừa tò mò, thiếu cảm thông. Chúng ta có nhiều nỗi sợ. Nỗi sợ bị biết rõ tâm tư sâu kín và đời sống còn nhiều khiếm khuyết. Nỗi sợ sống quá thật sẽ bị đánh giá và chỉ trích. Nỗi sợ bày tỏ chính kiến khác biệt với xung quanh… Thế thì sự thật mãi mãi cứ nằm trong bóng tối? Quả nhiên, sự thật luôn chỉ được diễn tả một cách tương đối, luôn chịu đựng nửa vời… bởi sự thiếu dũng cảm và sĩ diện của con người không cho phép nó được sống tuyệt đối và trọn vẹn.
Thường thì tôi hay tảng lờ mọi sự sai lạc và xấu xí, tôi tấp chúng vào một góc và bày biện những thứ khác đẹp đẽ hơn để che khuất những khuyết hao. Tôi bao biện sự thật bằng những ý nghĩ tích cực và lạc quan. Tôi đè bẹp và phủ nhận bằng sự khôn ngoan giảo hoạt. Bởi tôi sợ hãi nhìn thẳng vào sự thật, sợ hãi nhìn vào thẳm sâu con người mình. Nơi đó có những khát khao điên rồ, có sự âu lo hoang mang và cả những ích kỷ, hẹp hòi, nhỏ nhen mà tôi chẳng bao giờ bộc lộ cho ai thấy.
Vậy mà có những lúc như lúc này, tôi lại khao khát muốn bóc mình ra như bóc một chiếc bánh. Bóc mình ra để những sự thật trong đó được sống cho trọn vẹn và mình được thanh thản nhìn ngắm mọi sự xấu tốt của chính mình. Tôi muốn đối mặt với chính tôi, muốn soi rọi đèn vào từng ngõ ngách tâm hồn mà nhặt ra mối mọt, sâu bọ. Có buồn hơn vì khi mình đã sẵn sàng nhìn đúng mình thì thấy có nhiều góc tối quá! Nhưng đó có lẽ là dấu hiệu đáng mừng cho sự trưởng thành của bản thân.
Chọn bộc lộ mình ra sao là tùy mỗi người, còn tôi vẫn nỗ lực để được là chính mình nhất dù biết giữa chốn lao xao bề bộn này nên giữ mình kẻo dễ bị trầy xước, đời vốn vô tình. Dù bên trong mỗi người đều lẩn khuất nỗi niềm riêng và lòng trắc ẩn, nhưng đôi khi sức mạnh của a dua, đánh hội đồng có sự mê hoặc của riêng nó. Bởi dường như khi đồng loạt lên án, chỉ trích ai… ta thấy mình có vẻ tốt đẹp hơn. Ta tự ru ngủ bản thân bằng việc nhìn vào lỗi sai của người khác. Đó chính là loại thuốc ngủ cực độc, đang âm thầm giết dần giết mòn ta mà ta chẳng hề hay biết.
Trâm
Trời lây rây mưa. Đợi Theresa ở quán cà phê quen trong tiếng nhạc không lời thong thả. Cô chạy ào vào như một cơn gió, mang theo hơi lạnh nhè nhẹ của những giọt mưa thu. Áo quây trễ nải. Quần đen gọn gàng. Gọi một ly nâu đá nhiều sữa, nụ cười Theresa tỏa ra khắp phòng như khói thuốc cô đang thả trên môi. Có gì đó thật gụi gần và ấm áp… Cô có khả năng truyền cho người đối diện sự thân thiện từ giọng nói nhiệt thành và những chuyển động cơ thể đầy ngẫu hứng. Mái tóc cô như một cánh rừng non mà từng sợi tóc như chồi cây mới nhú. Trong sự pha trộn của muôn loại ánh sáng, màu hạt dẻ đó cứ óng lên, dịu dàng và bướng bỉnh. Cảm tưởng khi chạm tay vào, tôi có thể gọi cả bầy chim sẻ sà xuống ríu rít hót ca.
Theresa là con lai nên vốn tiếng Việt không đủ diễn tả những điều cô muốn nói. Vậy là câu chuyện của chúng tôi như một nồi xôi đỗ, tiếng Việt là xôi và tiếng Anh là đỗ, và nồi xôi này đỗ cho có vẻ quá tay. Nhưng đó là một nồi xôi thơm ngon vì nó được nấu bằng sự cởi mở chân thành. Một chút dừng lại cho sự biểu đạt bằng đôi tay, nụ cười và ánh mắt, trông cô như một bé gái đang bối rối vì lạc mất đồ chơi. Nhưng nhanh thôi, tôi và cô lại tìm được đồng điệu, thấu hiểu ngay sau đó. Như đồ chơi chỉ nằm đâu loanh quanh trong căn phòng thân thuộc.
Điểm nhấn trên khuôn mặt cô có lẽ là đôi mắt nâu. Đôi mắt không quá sắc, nhưng vô cùng sinh động, một đôi mắt biết cười. Hàng mi cong vút được chải mascara đen tuyền. Không cần màu mè cho hàng mí, hai đường kẻ chì mảnh đủ tạo nên một lòng hồ thẳm sâu ẩn chứa bao điều thú vị mà không chỉ tôi muốn khám phá. Đường gấp của mí hằn rõ, tạo cho đôi mắt một ánh thẳng thắn, hệt như tính cách của cô. Có thể thấy nơi mặt hồ ấy chút sóng xôn xao, nhưng vẫn yên ả tận cùng. Có nghĩa là, trên sự sôi nổi quyết liệt là cả một sự an tĩnh thẳm sâu trong tâm hồn.
Theresa có nụ cười dịu mát như sương mai. Đôi môi vén lên nhè nhẹ, tỏa ra thứ ánh sáng tươi non của nắng sớm. Hàm răng trắng tự nhiên, mà mỗi chiếc răng như hạt lựu trong veo xếp đều đặn. Tôi cứ ngắm mãi hàm răng đó và liên tưởng đến những viên đá lạnh ngâm trong ly nước lọc.
Tôi vẫn nhớ vị Salem, thứ thuốc lá mà cô thường hút. Hương ngọt và thanh, tỏa khẽ ra bốn bề và lưu luyến lại trong từng đồ vật. Mùi thơm ấy không bám vào riêng bờ môi cô, mà đi theo từng tiếng động nhẹ của bàn tay và mái tóc. Đôi khi nó trở về trong thoáng cười hồn nhiên, nhắc tôi chẳng phải ai cũng sống hết mình, say mê như cô được. Cô hút thuốc mà chẳng đem tới cho người đối diện cảm giác khó chịu, thậm chí riêng tôi còn thấy hình ảnh đó như một bức tranh nghệ thuật, “dẫu hút thuốc thì gây hại cho sức khỏe”, cô vừa cười vừa nói thêm. Sự bướng bỉnh thì rõ. Nhưng không phải cái bướng bỉnh khó ưa. Nó là sự quên ăn quên ngủ khi đang tập trung vào việc. Là nỗi buồn cứ để đó đã, dành chỗ cho chuyện chung. Là ý muốn làm gì thì làm bằng được. Là sẵn sàng hy sinh hạnh phúc riêng cho những mục tiêu xã hội đầy lý tưởng.
Trâm là tên Việt của cô. Cô hỏi tôi có biết nghĩa của cái tên đó không. Tôi liền nói, đó không chỉ là cây trâm cao sang của các công nương nhà quyền quý cài lên tóc, nó còn là loài hoa bích trâm ngọc thơm nồng nàn trắng thiết tha với năm cánh nở bung nhiệt thành. Cô tròn mắt thích thú và nhờ tôi tìm mua giúp cây hoa ấy. Tôi bảo tôi thích gọi cô là Trâm hơn, cô gật đầu lia lịa tỏ vẻ rất hoan nghênh. Làn da cô nâu như màu cà phê sữa mà cô đang nhấp từng ngụm. Lớp phấn mỏng tang cô phết chẳng phải cho gương mặt thêm trắng, có lẽ chỉ là sở thích làm điệu kiểu con gái hoặc che phớt những hạt tàng nhang bé li ti. Sự mịn màng khỏe mạnh linh động đó khiến ai ngắm nhìn cũng cảm thấy dễ chịu, thiện cảm và thương mến.
Chia tay cô, trong tôi còn vương mãi nụ cười giòn tan trên đôi môi tươi xinh. Người ta hay nói về sự ghen tị của phụ nữ với nhau, nhưng tôi tuyệt nhiên không thấy điều đó. Nếu cô biết tôi cũng nhìn cô say mê như thế nào thì cô sẽ hiểu: Cảm xúc với cái đẹp thì không phân biệt giới tính, và lòng yêu con người là thứ có thể vượt qua mọi giới hạn.
Vài sợi ý nghĩ (13)
1. Ăn không chỉ để tồn tại. Ăn là sự tận hưởng rất riêng của mỗi người. Hạnh phúc ấy mỗi người sẽ cảm nhận theo cách của họ. Và ta cũng có cách cảm nhận đặc biệt của ta.
2. Mỗi lần sơ chế các thứ thì tinh thần luôn thư giãn. Tận hưởng cảm giác vào bếp như vậy nên chẳng bao giờ than vãn rằng nấu nướng là vất vả. Đó thực sự là một cuộc dạo chơi!
3. Niềm vui nấu nướng chứa trong nó rất nhiều sự dễ thương và vô tư. Khi ta nấu nướng, tâm trí ta chỉ tập trung vào món ăn để làm sao chúng được ngon lành nhất. Nấu ăn trong chánh niệm giúp ta cởi bỏ được những lo toan bộn bề còn vướng đâu đó trong lòng. Và ta duy trì được sự mềm mại tươi trẻ nhờ nấu nướng mỗi ngày.
4. Cây cối có sự trầm tĩnh rất cuốn hút, khiến tôi cứ muốn đắm chìm vào chúng mà không có cảm giác bị lún sâu. Ngược lại, khi ngắm cây, tôi được bay bổng và tự do trong thế giới riêng tư của mình. Chỉ còn cây và tôi, mà thật ra là chỉ còn cây và không tôi.
5. Cây trầm tĩnh chứa trong lòng bao câu chuyện cuộc đời mà nó được chứng kiến. Nhưng nó chỉ rì rào mỗi khi gió ghé chứ không phải là rì rào để đưa chuyện. Cây lá rì rào thả hết mọi lưu cữu sau khi chứng kiến những niềm vui nỗi buồn của nhân sinh. Cây chỉ cần lắng nghe và thấu hiểu trong im lặng, không lời mà đôi khi còn hơn cả ngàn vạn lời an ủi.
6. Cảm ơn một quãng đời tuổi trẻ đã buồn thật nhiều và viết thật nhiều. Nếu không có kho tư liệu viết ngày xưa đó thì không thể có “Nắng ngoài hiên” bây giờ. Nếu không có những nỗi buồn sâu thẳm lúc ấy thì chưa hẳn có mình điềm tĩnh lúc này. Dẫu chả mong buồn đến bao giờ, nhưng vẫn phải cảm tạ nỗi buồn đã hiện diện và cho mình nhận ra nhiều điều. Càng thương yêu trân trọng chính mình đã đi qua từng nỗi buồn và bao xây xước mà vẫn giữ được lòng trắc ẩn và cả sự trong trẻo mơ mộng đôi khi.
7. Khám phá cuộc sống, mở mang tầm nhìn, không để mình bị bó hẹp trong lối tư duy định kiến. Quan sát, lắng nghe, học hỏi trong khiêm nhường. Bước đi thành tâm, kiên định. Cẩn trọng nhưng không quá e dè. Đời ta có chừng ấy, chẳng nên lo nghĩ quá nhiều nữa!
8. Khi gặp một ai đó mà tôi không còn cảm giác phải giữ gìn lời ăn tiếng nói với họ thì nghĩa là tôi đã hoàn toàn đặt niềm tin vào họ. Không nhiều người khiến tôi như vậy, cuộc đời đâu dễ dàng đến thế. Tôi là kẻ rất khó bị thuyết phục bởi ai hay điều gì, nhưng lại cũng là đứa cả tin nếu đã hoàn toàn đặt niềm tin. Song có đôi lần ra về tôi thấy hẫng hụt tự trách mình thật thà và thả lỏng quá, đó đâu hẳn đã tốt. Mọi thứ vẫn cần có quá trình để thẩm thấu, đột ngột quá khiến người ta dễ đồng nhất biểu hiện với bản chất. Thật thà hồn nhiên là ưu điểm mà cũng là khiếm khuyết, không khéo là dễ gây hiểu lầm. Cơ mà khi tôi đã muốn hồn nhiên thì tôi nào nghĩ được gì khác, tôi nào khéo nổi. Thôi cứ sống thật, cứ bộc lộ mình dẫu xấu hay tốt, để rồi nhận ra ai hay thứ gì thực sự phù hợp với mình. Mọi thứ cảm giác đều đáng quý mà, dẫu đó là cảm giác tự trách và trống rỗng.
9. Đôi khi tôi hay đùa nghịch, trêu trọc mọi người, nói mấy câu bừa phứa – là tôi. Đôi khi tôi trầm ngâm và giấu mình vào một góc suy tưởng – cũng là tôi. Đôi khi tôi mong manh, yếu đuối và ngập đầy lo âu – vẫn là tôi. Đôi khi tôi nổi cơn lên như điên như dở – đích thị tôi. Đôi khi tôi thanh tân, mộng mơ và thanh khiết – thật sự tôi… Để tả được trọn vẹn mình, tôi khó lòng tả nổi. Vậy nên mong muốn ai đó hiểu mình thực sự là điều không nên và không thể. Mỗi người sẽ chỉ nhìn thấy tôi ở một góc nào đó chưa đầy đủ thôi. Mà quan trọng gì, hiểu hết cũng để làm gì. Chỉ cần tôi chú tâm mà hiểu được mình thôi cũng đã là điều khó khăn, thậm chí tôi cho đó cũng là một thành tựu.
10. Đôi khi có nỗi trống vắng lẩn khuất vào giữa những cuộc vui. Thấy mình như một linh hồn đang đi lạc vào chốn xa lạ. Ngơ ngác bơ vơ và sầu buồn không rõ lý do. Như một cái cây mọc nhầm chỗ và tự biết mình sẽ sớm bị bứng đi.
Vài sợi ý nghĩ (12)
1. Trân trọng từng sự việc đến với ta, vì chúng đang cho ta những bài học giá trị, giúp ta nâng cấp nhận thức của mình mỗi ngày.
2. Công việc về cơ bản giúp nuôi sống ta, nên trước hết ta cần biết ơn nó dù tâm trạng ta có thế nào. Ai cũng muốn được làm việc mình thích, nhưng tự ta cũng hiểu rằng đâu phải tự dưng ta có việc làm yêu thích nếu ta không thực sự tìm kiếm và chủ động. Nếu chưa thể làm việc khác, hãy tập trung làm tốt việc đang làm.
3. Đời là thế nào nhỉ? Vừa trần trụi, vừa trừu tượng. Vừa thực tế, lại mơ hồ. Lúc hay ho, lúc dở ẹc. Khi vui chán vạn, khi buồn một ta. Không đâu, đời vẫn vậy, lúc này lúc kia là do ta đó chứ. Ta cứ đổ cho nó bất ngờ, không ổn định, hóa ra do ta chấp chới, vu vơ. Thôi kệ đi, lúc thế này lúc thế kia cũng thú vị mà. Ta đang được nếm “muôn vị nhân gian”, tội gì không nếm.
4. Sau khi nói chuyện với bạn mình, trong khoảnh khắc này bất giác mỉm cười vì biết rằng đời sống của mỗi người phong phú, đa dạng quá! Thú vị thật, hiểu thêm một chút về đời mà thấy cõi lòng thêm mênh mang và tâm hồn mình thêm rộng mở. Rồi không còn chút nào là bó hẹp tư tưởng, rằng phải thế này thế kia mới là nên hay không. Ai cũng có những chuyện chỉ tự mình biết, tự mình ngấm ngầm gặm nhấm cảm giác của riêng mình mà. Và hẳn rồi, phải tự làm mình vui chứ ai giúp mình làm được điều ấy nào.
5. Thường khi, lúc nào đó, nơi nào đó, ta có buồn có vui có cãi vã có làm lành có thất vọng rồi hy vọng. Và em luôn hiểu chỉ có tình yêu với những gắn bó đủ dài đủ sâu mới làm ta không thể xa nhau.
6. Mùa mưa bão, hát bài này trong tâm trạng lạ lùng – thứ tâm trạng không gọi được tên, mơ hồ, mỏng manh như khói sớm bốc lên từ mái rạ quê xa nào đó.
7. Chứng kiến bước chuyển của thời gian từ chiều sang tối, thấy đời người cũng giống như vậy. Từ sáng đến trưa nghĩ ngày còn dài nên cứ thênh thang. Thoắt cái sang chiều và từ chiều qua tối thì nhanh đến thảng thốt.
8. Bắt đầu bước vào giai đoạn chẳng biết viết gì, không chỉ là caption mà còn là nhiều thứ khác. Trống trơn mọi ý nghĩ, chẳng còn nhiều những mong muốn giãi bày. Ngại nói rồi mà còn ngại viết nữa thì làm gì đây? Đọc, xem và nghe thôi vậy!
9. Vẫn đang trong cuộc cách mạng với chính mình, chiến đấu để thoát ra khỏi những điều cũ kỹ và độc hại. Khó khăn nhưng vẫn đang từng bước làm và đã thấy chút thành quả. Không hô khẩu hiệu hay gồng mình lên mà hiểu rằng làm cách mạng cần dũng cảm, quyết liệt, bình tĩnh và sáng suốt. Không thể quá nóng vội mà rất cần có lộ trình, kế hoạch cụ thể. Có sự dự tính, có sự nhìn lại và rút ra bài học kinh nghiệm nữa. Ôi đủ thứ cho một cuộc cách mạng chứ chẳng đùa. Nhất là khi kẻ thù ấy lại là chính ta.
10. Buổi sáng ngồi bên tiếng nhạc êm với cà phê và viết linh tinh. Nghĩ về những điều đã qua để tiếp tục học thêm nhiều bài học mới. Đang giai đoạn cuối của thu xếp dọn dẹp các dữ liệu và các tài khoản. Sắp hoàn thành rồi, ráng chút nữa thôi.
Tự nhủ
1. Tôi chính thức đưa ra tuyên bố với chính tôi rằng kể từ nay tôi không bao giờ nghĩ tôi từng là nạn nhân của ai hay của bất cứ điều gì, vì tất cả mọi ý nghĩ trong đầu tôi là do tôi quyết định. Đây không phải là sự phớt lờ thực tế mà là bởi nếu tôi mãi cho mình là nạn nhân, tôi sẽ đi đổ lỗi, thậm chí sẽ mãi chết chìm trong vấn đề của mình. Nghĩa là tôi phải bỏ đi cái tư tưởng chịu đựng này nọ, hy sinh này nọ, bận tâm này nọ… để mà sống cho sáng sủa cái đời mình. Tôi trao được gì trong khả năng và mong muốn của tôi thì trao, chứ tôi không cần phải áy náy hay buồn rầu nếu không trao được hay trao chưa đủ. Tôi sinh ra không phải để biết thế nào là khổ mà là để sống một cuộc đời đáng sống. Tôi không cần đi tìm ý nghĩa đời tôi vì tôi sẽ sống ngay đây trọn vẹn từng phút một, đó chính là ý nghĩa rồi. Tôi tự do tâm trí và tự quyết đời mình. Tôi không sinh ra để chiều lòng người khác và cũng không việc gì phải sợ người khác ghét bỏ vì đã có tôi luôn sẵn lòng yêu tôi.
2. Tôi có từng nghĩ tôi là nạn nhân của ai hay của điều gì không nhỉ? Có lẽ là ít nhiều tôi cũng đã từng nghĩ như thế. Nhưng đó là ký ức xa lắm rồi, lúc tôi còn non dại và đôi khi hay đổ lỗi để cảm thấy dễ thở hơn. Còn bây giờ thì nhất định là không. Tôi tự biết tôi không phải là nạn nhân của bất cứ ai hay bất cứ điều gì. Nếu tôi có khiếm khuyết, tổn thương nào đó… thì cũng chỉ là do chính tôi không đủ sức vượt qua hay ngu muội mà làm tôi thành vậy thôi. Nếu tôi gặp một chuyện trên trời rơi xuống thì việc của tôi nên làm chính là đi tìm giải pháp để giải quyết sự việc. Tôi chắc chắn phải chịu trách nhiệm về niềm vui, nỗi buồn của cuộc đời mình, nhất là khi tôi đã ở tuổi này. Phải, tôi không còn tâm lý nạn nhân để mà đổ lỗi rồi dựa dẫm vào đó mà ủi an sự chưa thành công của chính mình (nếu có). Tôi chỉ còn cách chủ động mà tiến bước. Vậy thôi!
3. Vào giây phút này, trong tôi chỉ hiển hiện duy nhất một điều, đó là lòng biết ơn. Tôi đã sai quá sai khi trong suốt hành trình sống của đời mình tôi đã có nhiều than trách. Tôi than trách từ người trong nhà đến người ngoài vì những điều bất như ý của mình. Tôi đã không thực sự đặt mình vào vị trí của người khác, nhất là người thân, để nghĩ cho họ. Và mấy ngày hôm nay tôi như tỉnh ngộ khi nhận ra thật rõ ràng rằng mình không có quyền đánh giá, phán xét hay than trách về bất cứ ai. Dẫu trước đây tôi cũng hiểu điều đó đấy nhưng trong tôi vẫn đôi khi khởi lên những đánh giá và than trách vớ vẩn. Còn giờ thì tự dưng mọi thứ sáng rõ hẳn lên, tôi chẳng còn có bất cứ sự lăn tăn, ấm ức nào nữa. Nhìn thật khách quan, tôi đã được hưởng rất nhiều điều, tôi có gì đâu để mà than vãn nhỉ! Ngay cả những khó khăn tôi gặp trên đường đời thì cũng là cái tôi được mà. Chúng chính là những viên gạch lát đường giúp tôi thêm vững bước. Không có sự bất như ý thì làm gì có tôi của ngày hôm nay. Vậy nên từ bây giờ tôi sẽ chỉ sống với lòng biết ơn mà thôi: Biết ơn tất cả mọi điều đã, đang và sẽ đến với tôi. Biết ơn tất cả mọi người tôi từng gặp, từng quen, từng yêu và từng được yêu. Đặc biệt là biết ơn gia đình lớn nhỏ của tôi, đã bên tôi vô hình lẫn hữu hình, cho tôi điểm tựa thật vững chắc để không bao giờ thấy mình đơn độc. Và cuối cùng, biết ơn vũ trụ đã cho tôi được sống trong lòng nó để có cơ hội mà thấm thía đủ mọi trạng thái của kiếp nhân sinh đầy thú vị.
Vài sợi ý nghĩ (11)
1. Không phải mình dịu dàng để chiều lòng ai, mà khi mình dịu dàng một cách tự nhiên nghĩa là mình đang thực sự có bình an trong tâm trí.
2. Chúng ta ai cũng có một đôi mắt để nhìn thẳng vào bên trong mình, nhưng không phải khi nào ta cũng sử dụng nó.
3. Để có thể phản biện được thì cần có tư duy phản biện với kiến thức vững vàng. Nếu không thì cứ tập trung quan sát và tiếp tục học hỏi cái đã. Nhưng đó phải là sự học hỏi có chọn lọc.
4. Tùy vào con mắt và ý nghĩ của mỗi người mà cảnh vật xung quanh sẽ đem lại cho họ trạng thái nào theo cách mà họ muốn.
6. Có người em bảo tôi sao không để dành tác phẩm để xuất bản dần thì sẽ thu hút hơn. Tôi thì nghĩ tôi chẳng thể tính toán gì đâu, tôi cũng không mong cầu thu hút gì cả. Cuộc đời đầy bất ngờ mà tôi cứ xếp chúng lại chờ đợi thời điểm tốt thì rồi chẳng biết thời điểm ấy có đến hay không. Nên tôi cứ sống hết mình trong lúc này, còn nhiều điều để giãi bày mà chờ đợi thì thấy tiếc thời gian lắm! Ảnh cũ của tôi cũng còn nhiều, tôi muốn cho chúng ra với đời, tôi chẳng chờ đợi làm gì vì thực tình tôi biết chả ai bận tâm chúng, chỉ là tôi muốn up chúng cho chính tôi mà thôi.
6. Đến một ngày, mọi niềm vui nỗi buồn cũ bỗng dưng bay biến sạch. Ta thức dậy giật mình vì chẳng con đau khi nghĩ về nó nữa. Thế là ta hiểu, cơn mưa bão đã thực sự tan rồi, nắng đã lên và việc của ta là đi tắm nắng.
7. Dưới mái hiên nhà, nỗi buồn và cả niềm vui bỗng dưng nhòa lẫn, mơ hồ rồi dần tan biến. Phải, tôi không còn thấy nữa cả niềm vui lẫn nỗi buồn. Trong lòng chỉ còn một thứ cảm giác rất trong rất dịu, tựa như mặt hồ một sớm mùa thu yên tĩnh lăn tăn gió.
8. Mỗi người mỗi nghề, và ta nên vui với nghề đang giúp ta có được miếng cơm manh áo, dẫu đôi lúc ta chưa thực sự hài lòng về nó.
Công việc về cơ bản giúp nuôi sống ta, nên trước hết ta cần biết ơn nó dù tâm trạng ta có thế nào. Ai cũng muốn được làm việc mình thích, nhưng tự ta cũng hiểu rằng đâu phải tự dưng ta có việc làm yêu thích nếu ta không thực sự tìm kiếm và chủ động. Nếu chưa thể làm việc khác, hãy tập trung làm tốt việc đang làm.
9. Dạo này đọc nhiều (thay cho viết nhiều). Đọc để tìm sự yên tĩnh, thêm nữa là đi tìm những thế giới khác ngoài thế giới thực tại đang xen lẫn lắm bộn bề, để tạm quên. Mỗi trưa, sau khi ăn cơm xong, nằm trên chiếc giường một, đọc một chút cũng thấy bình tâm. Sách của người Việt viết, có người bảo đọc làm gì, nhạt. Nhưng cũng kiên nhẫn tìm hiểu, thì thấy nó gần gũi với tâm trạng mình. Vì giờ mình chẳng cần cái gì cao siêu cả. Càng đơn giản, dễ hiểu càng tốt. Cuộc đời đã quá phức tạp rồi.
Có nhiều điều để nói, nhưng nói ra không phải lúc nào cũng tốt. Vậy là chọn sách để nghe sách kể, rồi mình nghe và im lặng đi qua những nỗi buồn.
10. Ngắm nhìn mọi khoảnh khắc của đời sống. Tưởng mỗi ngày cứ thế trôi qua bình thường bởi vẫn con đường ấy, vẫn góc phố ấy có gì lạ đâu. Nhưng không mỗi giây phút đều thực sự rất khác, không giây phút nào giống giây phút nào và mỗi giây phút đều đáng trân trọng như nhau.
Vài sợi ý nghĩ (10)
1. Cuộc sống luôn có những rủi ro rình tập. Nhưng xen giữa nó cũng nhiều niềm vui và về cơ bản vẫn là bình yên. Nói chung vui buồn đủ cả. Nên tim còn được đập để mà nếm đủ vị đời đã là thú vị rồi. Vincent Van Gogh từng bảo: “Trái tim của con người rất giống biển, nó có bão, có thủy triều và ở sâu thẳm, nó còn có ngọc trai”.
2. Vẫn đang trong cuộc cách mạng với chính mình, chiến đấu để thoát ra khỏi những điều cũ kỹ và độc hại. Khó khăn nhưng vẫn đang từng bước làm và đã thấy chút thành quả. Không hô khẩu hiệu hay gồng mình lên mà hiểu rằng làm cách mạng cần dũng cảm, quyết liệt, bình tĩnh và sáng suốt. Không thể quá nóng vội mà rất cần có lộ trình, kế hoạch cụ thể. Có sự dự tính, có sự nhìn lại và rút ra bài học kinh nghiệm nữa. Ôi đủ thứ cho một cuộc cách mạng chứ chẳng đùa. Nhất là khi kẻ thù ấy lại là chính ta.
3. Tâm hồn ta cũng giống một căn phòng. Khi ta dọn dẹp, sắp xếp các ý nghĩ vào trật tự, bỏ đi những thứ vớ vẩn trong đầu thì nó trở nên quang đãng, tinh tươm như lúc ta mới dọn phòng xong. Ví von thế, ta tự hiểu dọn phòng vốn là việc thường xuyên, thì dọn tâm càng phải thường xuyên hơn nữa!
4. Đến khi nào ta có thể im lặng và bớt tuyên ngôn đi, thì có lẽ khi đó mới là lúc trong lòng ta mọi thứ đã đủ đầy.
5. Ta hay nghĩ ngày phía trước sẽ là ngày vui. Ta hay tin rồi sẽ đến lúc mọi việc êm xuôi. Ta tự nhủ “sắp tới sắp tới rồi, cố lên chút nữa là tới nơi”. Nhưng ai mà ngờ, khi ta tới nơi thì vẫn thấy thế thôi, vẫn lại có cảm giác ta đang trên hành trình chứ chưa lúc nào thực sự tới.
6. Niềm vui nỗi buồn chỉ là thứ trạng thái đầy ảo tưởng. Rút cục ta vẫn ở đây với thân xác và tâm hồn này dẫu buồn vui thế nào. Rồi khi tỉnh mộng, ta nhận ra ta đã quá lao tâm khổ tứ vì những ảo tưởng bèo bọt. Ta ngồi lại xếp gọn những ảo tưởng đó vào một góc, mà đâu có ngờ ta xếp lại ảo tưởng cũ chỉ để bày biện thêm ảo tưởng mới mà thôi.
7. Những mảnh ký ức vụn vặt rơi vương vãi trên đường.
8. Niềm vui nấu nướng là niềm vui vô cùng giản dị. Nó chẳng đòi hỏi ta phải nghĩ ngợi nhiều đâu. Ta cứ làm và ta cứ vui, thật tự nhiên ấy!
9. Gu thẩm mỹ mỗi người một khác và thường ta chỉ thích cái gì hợp gu ta. Ngày xưa cái gì không hợp gu tôi là tôi hay gạt đi lắm! Nhưng đến thời điểm này tôi đã biết tôn trọng mọi gu hơn dẫu tôi có thấy không hợp. Tôi bớt chê bai ỉ ôi và tôi chịu khó ngắm chúng để hiểu chúng đẹp chỗ nào mà người ta thích và chọn. Có lúc tôi hiểu, có lúc không, song nhìn chung tôi thấy mình bớt cực đoan đi rất nhiều trong việc nhận định gu của một người, một tập thể hay một đất nước.
10. Bánh xe số phận vẫn quay. Định mệnh là điều có thật. Ta càng cố vùng vẫy để thoát ra nó thì sẽ lại càng lún sâu vào. Chỉ còn cách cứ thành tâm mà sống và chấp nhận đối diện. Nhân định đôi khi vẫn thắng thiên, ấy là khi ta quay về tu thân với hòa ái khiêm nhường, bớt tham lam đi và rộng lòng hơn với tha nhân. Cái “thắng” ở đây không phải là chiến thắng trong chiến đấu, mà là thuận tự nhiên thì tự khắc sẽ thuận gió xuôi buồm.
Vài sợi ý nghĩ (9)
1. Mây sầm sập xám rũ, đổ mưa rồi. Cao tốc nằm thênh thang nhìn đoàn xe nối đuôi nhau chạy trốn cơn giông. Nhìn trên cao đoàn xe như đàn kiến bò mãi mà vẫn chưa tới đích vậy.
2. Đến một ngày, ta hiểu ra, buông được xuống điều gì là khi ta thực sự không còn bận lòng về nó nữa. Kiểu như không chặn, không khóa, không xóa, không giật mình khi ai nhắc đến điều đó hay người nào đó. Ấy là một trạng thái bình thản, một cảm giác bình thường, một sự lãng quên hết sức tự nhiên, như giọt mưa sượt qua lá khoai trong một ngày có cơn mưa bóng mây ghé ngang khu vườn nhỏ.
3. Trời chiều nắng, ngắm những đám mây trắng xốp đủ hình thù trên bầu trời thật thi vị. Thiên nhiên kỳ diệu, và đôi mắt của ta cũng kỳ diệu vì có thể thâu vào mọi vẻ đẹp kỳ diệu của thiên nhiên.
4. Ngày xưa tôi cho rằng đầu óc chẳng nghĩ gì thì thật vô vị nhạt nhẽo. Ngày nay tôi lại thấy đầu óc chẳng nghĩ gì chính là trạng thái rỗng rang bình yên. Đúng là có những quan điểm, góc nhìn của mình theo thời gian sẽ thay đổi. Duy có một điều tôi chắc chắn không bao giờ đổi thay là sở thích nhìn ngắm trìu mến vạn vật quanh mình.
5. Tuổi thơ của ta chưa bao giờ thực sự qua, bởi ta sẽ thi thoảng được gặp lại chúng trong trí nhớ mình. Hoặc nhiều hơn nữa, ta có thể gặp lại chúng ở những gì đang diễn ra xung quanh. Một hình ảnh hiện diện lúc này có thể gợi cho ta nhớ lại ta của ngày xưa, cũng từng như vậy đấy. Ký ức ùa về chẳng phải vì ta cố gọi chúng về, mà đơn giản lắm, ta chạm vào một thứ gì đó trong hiện tại, và nó như nút công tắc bật quá khứ sống dậy. Nó làm một mảnh cảm xúc trong ta (dù đã xa xôi lắm) bất giác lay động, như chiếc lá đang thiu thiu thiếp ngủ bỗng có cơn gió bất ngờ ngang qua.
6. Chúng tôi gặp lại nhau sau nhiều năm xa cách. Tình bạn thời sinh viên đẹp như một bài tình ca bởi ngày đó hai đứa cùng nhóm bạn chung đã có biết bao kỷ niệm đáng nhớ. Trên chiếc Cup 82 ấy chúng tôi đã đi qua bao chặng đường buồn vui tuổi trẻ. Còn viết bao bức thư cho nhau tâm sự trên trời dưới bể và nói nhiều về ước mơ, hoài bão. Bồi hồi cảm giác vừa gần vừa xa. Nhưng đọng lại vẫn là tình thân xưa cũ mộc mạc chân thành.
7. Nhìn những tờ báo cũ thấy cả một trời kỷ niệm ùa về. Nhớ những ngày lang thang đi viết báo, nhận báo giấy cùng nhuận bút từ bưu điện hoặc hân hoan đến tòa soạn lĩnh. Giờ thì cái gì cũng online cả, viết bài cả năm mà còn chẳng cầm được tờ báo nào trên tay… Cảm giác cũng không còn nhiều, mọi thứ cứ trôi tuột đi như giọt mưa rơi sượt qua lá khoai. Ngay cả bản thân cũng trở nên hờ hững với cả những thứ từng khiến mình vương vấn yêu mến xưa kia.
8. Khi không còn cảm giác vật vã hay day dứt, con người ta thấy như rũ xuống được một sợi xích nặng nề bấy lâu đã đè nén trói buộc mình. Cảm giác tự do thực sự nằm ở trong tâm trí. Khi lòng ta không còn vướng bận âu lo, bỗng nhiên ta thấy được tự do và thanh thản. Sự thanh thản ấy phải đến một cách tự nhiên, không thể giả vờ hay gượng ép.
9. Ta không thể ép mình thích những điều lòng ta không thích. Cũng không thể bắt mình phải chịu những điều ta không đáng chịu. Song nếu những thứ ấy đến, ta cũng chẳng cần phải phản ứng gì quá lên. Cứ sống thật với cảm giác của ta thôi. Không cần chống đối, chỉ cần cảm nhận, thấy nó là nó, thấy không muốn là không muốn, không ý kiến gì thêm. Có thể vì sự hờ hững đó của ta mà điều ta không thích sẽ lặn đi nhanh hơn ta tưởng. Còn nếu ta cứ phản ứng quyết liệt thì có thể chúng sẽ đeo bám ta mạnh thêm. Bởi cơ chế cảm xúc của ta thường sẽ bị chi phối sâu hơn với những điều gây cho nó sự ghét bỏ, phẫn nộ.
10. Một ban mai trong lành, gió hiu hiu thổi. Mặt trời dần hé từng tia sáng dịu dàng. Mây lờ lững trôi thênh thang. Cỏ cây hoa lá thở trong bầu không khí tươi non thinh lặng. Và ta hòa lẫn trong không gian ấy, như một nhánh cây mỏng manh đang êm đềm lớn lên giữa bao la cuộc đời.
Winlinh 