Chào tháng Giêng
Thấm thoát lại đã hết một năm. Bốn mùa luân chuyển, dòng thời gian mải miết. Một năm trôi qua với bao nhiêu buồn vui, trải nghiệm. Chiều nay, khi đi qua khu vườn xanh ngát lá quất, vàng ươm những chùm quả tròn căng, tôi mới chợt nhớ ra có một việc quan trọng phải làm, cũng là một sự hào hứng không cần ai hối thúc. Đã đến lúc phải quan tâm, chăm chút hơn cho những người bạn của tôi sau một năm quá nhiều bận rộn.
Chiều cuối năm, có chút sương lạnh bao quanh con ngõ quen. Hàng xóm xung quanh tất bật đèo về cả mùa xuân từ chợ với những gà ngon, giò thơm, dưa hành, chuối xanh cùng đào, mai lao xao ngoài ngõ. Còn trong căn nhà của tôi tĩnh lặng hơn với ánh đèn vàng và mùi hương trầm ấm áp. Tôi tạm để những lo toan tết nhất sang một bên, vặn to radio để nghe trọn vẹn những bài hát mùa xuân rộn rã, sau đó bắt tay vào việc làm sống lại những cuốn sách cũ.
Tôi gỡ những cuốn sách trên giá xuống, cẩn thận từng cặp một, tránh xô lệch dù chỉ trang bìa. Sau khi xếp chúng xuống bàn, tôi bắt đầu dùng khăn ẩm lau chùi giá sách, tiếp đến lại dùng khăn khô, mềm lau từng quyển sách. Công việc thật tỉ mẩn, tưởng vô vị, nhàm chán nhưng thực sự lại đem tới cảm giác bình yên và thư giãn tuyệt vời. Khi chạm đến từng cuốn sách, tôi lại được dịp hồi tưởng về những kỷ niệm gắn liền với nó. Theo thời gian, tất cả đã nhuốm màu ký ức, đẹp đến từng nét chữ, đẹp đến từng lỗ mối mọt li ti. Chiếc chổi lông bé trong tay tôi thi thoảng rơi xuống sàn, đó là những lúc tôi mải mê hồi tưởng quá khứ, đó là lúc sách dẫn tôi đi, vào những miền đã qua, vào cả miền không có thật… Sau khâu vệ sinh sách, tôi bắt đầu công cuộc trang trí căn phòng để bắt đầu cho một sự đổi mới của những thứ đã quen thuộc mà chào đón mùa xuân.
Thời gian đang trôi dần về quá khứ. Hương trầm trên ban thờ tỏa những lọn khói mờ ảo. Đất ẩm cựa quậy ngậm từng giọt sương trĩu nặng đang rơi. Lá non bung mình. Lá già run rẩy. Những rễ cây lan sâu trong lòng đất hút trọn bao ngọt lành chắt chiu từ muôn kiếp. Thế là Xuân!
Mưa xuân đang lây rây thả mành giữa đất trời buổi giao mùa. Tiếng lộp độp của mưa dịu nhẹ đều đều trên tàng cây, tán lá. Cây đào phai trong vườn run rẩy những cánh hoa mong manh, dạt mình theo gió lạnh. Hương trầm thơm bảng lảng trên bàn thờ. Tách trà đầu năm thảnh thơi tỏa khói bên mứt kẹo thơm tho. Nhà ai mở bài hát Mưa tháng Giêng thật hợp mùa hợp cảnh, khiến cô hàng xóm không khỏi bâng khuâng: “Tháng Giêng ngày mỏng quá. Nỗi buồn nghe cũ rồi. Mà bên kia tờ lịch. Nỗi niềm mưa rót rơi”.
Trừ tịch, cuộn tròn trong chăn bông ngâm ngợi ký ức, viết thêm dự định, sắp xếp ngày tháng, gửi gắm tương lai. Năm cũ sắp qua, một năm nhiều biến động với những trải nghiệm để đời. Một năm buồn và vui đều đầy ắp. Buồn khi đã va đập, đã được chạm vào hiện thực phũ phàng khiến ta tan tành ảo mộng. Buồn vì những xếp đặt cho bản thân bị phá vỡ, đảo lộn. Vui vì đã có những phút thăng hoa cùng câu chữ, thiên nhiên và bè bạn. Vui vì trong âu lo vẫn có những chở che ấm áp tận tụy nhiệt thành của những tâm hồn đồng điệu. Buồn vui, vui buồn luân lưu trong những nếp ngày mình sống, cho ta biết lớn, cho ta biết nhận ra.
Với tôi, Tết là khoảnh khắc bình yên chứ chẳng phải là những cuộc tụ tập hào nhoáng sôi động. Tết là lúc tôi về với tĩnh lặng lòng mình và ngồi lại bên nhau để cùng tận hưởng hơi ấm tình thân. Tết là lúc ngưng đọng để chiêm nghiệm và ngâm ngợi, để nhận ra đâu là giá trị đích thực trong cuộc sống mà mình cần hướng tới và gìn giữ. Tết là giấc mơ và ước mơ của đời người với những cảm xúc ngọt ngào và hy vọng, chứ không chỉ là chu kỳ bốn mùa đến và đi khô khan.
Tiếng pháo hoa lụp bụp dày dần, vẽ lên nền trời những chùm ánh sáng. Đất trời yên tĩnh bỗng trở nên xôn xao rộn ràng. Hơi đất phả lên, hơi sương sà xuống. Đèn trời lang thang trong không trung như những vì sao đang lãng du cùng mùa xuân. Chào tháng Giêng! Chào những niềm vui, nỗi buồn sẽ đến và tôi sẵn sàng tiếp đón chúng nồng hậu, chẳng chối từ.
Đi qua những mùa Tết
Một ngày đầu tháng Chạp, tôi dậy sớm và mở cửa nhìn ra sân, thấy không gian còn ngậm đầy sương giá. Hơi sương từ cánh đồng thổi lại, từ dưới đất đẩy lên và từ những đám mây ngái ngủ ùa xuống. Tôi co ro trong chiếc áo len, lập cập quay vào bếp pha cốc cà phê, nướng lát bánh mì để sưởi ấm bụng và khởi động tinh thần trước khi đi làm.
Dắt xe ra cổng, tôi bỗng thấy một đôi quang gánh đang rung rinh trên vai cô hàng hoa. Cô đội chiếc nón lá nghiêng nghiêng, chân đi ủng và hai đầu thúng xếp đầy những bông thược dược rực rỡ đủ màu. Tôi thầm thốt lên: “Sao thược dược nở sớm thế nhỉ?”. Tôi ngoái nhìn theo khi gánh hoa đã lướt qua mình, vừa nổ máy lên đường vừa lan man nghĩ đến loài hoa mà tôi vô cùng yêu thích.
Tôi thích thược dược bởi sự mộc mạc và tự nhiên của nó. Một loài hoa không quá cao sang để người khác phải ngước nhìn e ngại. Với tôi, những loài hoa làm nên Tết là đào, cúc, violet và thược dược. Tôi thường xuyên cắm thược dược cùng violet trong suốt thời gian mà chúng hiện diện. Còn thấy thược dược là còn thấy xuân.
Những ngày này, đường phố càng trở nên đông đúc nhộn nhịp. Trời lạnh thế này, còn có mưa bụi lây phây, người bán đào mai hẳn mừng lắm! Chứ cứ nắng như mấy hôm rồi, hoa nở bung xòe hết, bán đổ bán tháo, sao mà vui nổi. Cuối năm, nhìn đâu cũng thấy xôn xao. Có kẻ bán người mua vội vã và cũng có những bước chân ra phố chỉ để thong dong ngắm nhìn. Tôi thích không khí trước Tết, thích đi chợ những ngày trước Tết. Cái gì “sắp” cũng náo nức hơn. Nhưng chỉ ở với phố được đến thế, chúng tôi sắp sửa về quê nội bọn trẻ ăn tết. Đây là việc diễn ra hàng năm của gia đình tôi. Bao năm làm dâu là chừng ấy năm đón Tết ở quê chồng. Bố mẹ tôi ở Hà Nội nên chúng tôi đỡ phải đi lại hai nơi. Cả năm gần nhà ngoại, Tết về nhà nội là chuẩn, tôi tự nhủ.
Lần nào về quê chồng, tôi cũng mang hoa từ Hà Nội theo. Không hẳn chỉ vì hoa Hà Nội phong phú đa dạng hơn hoa quê, mà đơn giản là tôi thích cảm giác mang hoa từ nơi xa về. Cũng là cách cho hoa nơi phố phường nhộn nhịp được tận hưởng không khí của làng quê yên tĩnh. Cảm giác khi gỡ từng nhành hoa ra cắm vào những chiếc bình lâu ngày chưa được dùng đến, rồi đặt trên bàn cho ấm áp căn nhà, cũng đem cho tôi sự vui vẻ nho nhỏ.
Năm nay tôi mua thêm thanh liễu bên cạnh một chậu hồng có những đóa hoa màu cam. Thanh liễu có mùi thơm mà ong rất thích và có khí chất của loài thông hào sảng. Cây là dạng thân gỗ, thuộc họ lá kim, nhìn rất thẳng thắn, cứng cỏi. Cánh hoa trông như nhựa, mang dáng dấp của cả hoa mai lẫn hoa đào. Nhờ công nghệ hút màu nên hoa có thêm bao nhiêu màu rực rỡ. Tím, vàng, đỏ, hồng, cam… màu gì cũng có. Tôi thường thích cắm hoa một màu hoặc cùng tông, song biết ở quê mọi người thích màu hoa rực rỡ nên tôi chọn cả mấy màu vào cho bình hoa tươi tắn hơn. Tôi còn tìm mua cả bình thủy tinh hình trụ để cắm thanh liễu cho phù hợp với chiều cao của chúng.
Tôi vốn định mua đào Nhật Tân mang về mà không kịp tìm được cành nào đẹp nên đành mang chùm đào lẻ về cắm ban thờ. Nhớ năm ngoái tôi vác về cả một chậu địa lan vàng rất to, đồng thời mua ít cây lan hồ điệp màu tím về ghép vào một chiếc chậu xanh cổ vịt vô cùng xinh xắn. Vài năm nay tôi vừa mua hoa lại mua cả cây vì cây thì để được lâu dài hơn. Sau tết, ông bà nội bọn trẻ có thể đặt chúng ngoài vườn để tiếp tục chăm chút, tưới tắm với hy vọng năm sau chúng lại nở rộ một mùa hoa mới. Sống cùng những hy vọng và niềm tin nho nhỏ như thế, cũng thú vị lắm thay!
Về quê ăn Tết, trong đầu tôi luôn tràn ngập hình ảnh về những chú gà. Đầu tiên là hình ảnh về cái chuồng gà nhỏ ở cuối sân mà bà nội bọn trẻ hay ra đó cho gà ăn, kiểm tra xem có quả trứng nào gà vừa đẻ không. Nhà chồng tôi không chuyên nuôi gà mà bà chỉ mua vài gà trước đó vài tháng và vỗ béo để Tết có gà ngon cúng các cụ và cho con cháu về hưởng lộc. Tôi nhớ tiếng những chú gà kêu lục tục, quang quác hay gáy vang mỗi sớm trong sân. Những âm thanh bình dị ấy đã hằn in nơi trí nhớ tôi, làm nên một vùng ký ức lắng đọng.
Thế là ở quê ngày nào chúng tôi cũng được ăn gà, từ nhà mình đến nhà họ hàng, đi đâu cũng có đĩa gà rất là ngon đầy ú ụ trong mâm. Gà quê thực sự quá chất lượng với da bóng vàng ươm, thịt ngọt thơm không chê vào đâu được. Nhớ những ngày cuối năm, khi tôi thức dậy đã thấy bố mẹ chồng ngồi làm gà ở sân với rổ lông gà đầy ụ. Nhiệm vụ của tôi chỉ còn là nhặt rau, gọt su hào, khoai tây, cà rốt rồi đem gà vào bếp luộc cũng như xào nấu các món để chuẩn bị mâm cơm cúng tươm tất nhất để bố chồng tôi lát nữa dâng cúng gia tiên.
Tết quê bao năm nay vẫn thế! Tôi thấy may mắn vì mỗi năm vẫn được lặp lại những việc bình thường quen thuộc và bản thân tôi cũng không muốn tết đổi khác gì. Về quê tôi chỉ có các việc chính là nấu nướng, rửa bát, đi thăm họ hàng và ngủ. Một trong những việc ý nghĩa nữa là tôi được theo bố chồng và chồng đi thăm một số nhà bà con. Ở quê chồng tôi và chắc là nhiều quê khác, mọi người có tục lệ đi tết các nhà bà con họ hàng. Quà tết thường là bánh kẹo, mì chính, đường cát, bánh chưng, giấy tiền… Đến nhà nào bố tôi cũng đặt lễ lên ban thờ rồi lầm rầm khấn vái. Tôi đi theo thấy thích lắm vì được thăm nhiều nhà, ngắm những khu vườn quê với cây, hoa, ao cá, bèo, rau… tươi tốt.
Vui nữa là chúng tôi được ghé nhà bác Hồng, chị gái bố chồng tôi. Bác gái tên Hồng mà bác trai cũng tên Hồng mới hay. Nhà hai bác rộng rãi thoáng đãng, có bờ ao, có mảng vườn trồng rất nhiều cây trái. Ngay trước cửa nhà là mấy khóm hồng nhung, hồng bạch, hồng phấn đư nhau nở rộ. Đu đủ thì trổ trái sum suê xanh mướt nhìn rất thích mắt. Bác gái còn lụi hụi hái rau bí cho các cháu đem về. Tôi thích lắm xào ngay một đĩa, rau bí ngọt hòa cùng vị tỏi thơm, ngon ra trò.
Hôm nay đã là 29 tết. Như mọi năm, tôi lại được tắm trong không khí tết quê thân thuộc. Chúng tôi rủ nhau ra chợ để được tận hưởng nhiều hơn vị tết quê. Đường phố nhộn nhịp và trang hoàng đèn lồng, cờ hoa rực rỡ. Chợ đông nghịt người với hàng hóa ngập tràn. Ai cũng tay xách nách mang đủ thứ. Đào quất cúc hồng… thì đua nhau bung nở để tô điểm cho mùa xuân thêm căng tràn sức sống. Bao mùa hoa nở rồi hoa tàn, bao mùa xuân đến rồi xuân qua, tuổi thì đầy thêm nhưng tâm hồn tôi vẫn vậy. Người ta thường mong mọi thứ tiến triển, như tri thức, tiền bạc, nhưng có một thứ mà tôi nghĩ không cần phải trưởng thành nhiều, đó là tâm hồn thuần hậu, tươi trong.
Việc ý nghĩa với tôi là chiều cuối năm được chuẩn bị đồ lễ ra mộ dọn cỏ và thắp hương cùng bố và chồng. Bâng khuâng nhìn thời gian trôi trong ngày cuối cùng tháng Chạp, mùi khói hương tỏa ra không gian rưng rưng gợi lên bao hoài vọng ký ức. Mùi lửa hóa vàng làm ấm đôi tay tôi đang cóng lên vì lạnh. Mùi cỏ dại, mùi đất ẩm hòa vào làn hương mỏng, tạo thành một vùng thiêng liêng lắng đọng. Nhìn quanh nghĩa trang, tôi thấy những khu nhà thờ nằm trang nghiêm nghe gió đồng vi vút thổi. Chúng tôi yên lặng chắp tay vái lạy và bước ra về trong cảm giác thanh thản bình an. 30 tháng Chạp, vẫn như mọi năm mà lòng chẳng bao giờ thấy cũ. Vẫn là mâm cơm cúng thật ấm và mùi vàng mã bố hóa ngoài sân, mà bao giờ tôi cũng thấy thân thương. Với tôi, hình ảnh ấy đẹp đến nao lòng.
Sau bữa cơm chiều, tôi vừa dọn dẹp phòng vừa nghe Tô Hoài. Là “Đi dạo chiều ba mươi” và “Một cuộc chơi xuân”, thật hợp không khí Tết. Ngoài trời có mưa bụi, không gian bảng lảng mờ ảo khói sương. Tôi nhìn ra ô cửa sổ, cây nhãn trước nhà đứng ngắm con đường thi thoảng có xe máy vụt qua chở theo cúc, quất ai đó mua vội trước giờ giao thừa. Mùi hương tỏa khẽ từ bàn thờ, thơm dìu dịu ấm.
Tôi rất thích tết được nằm cuộn trong chăn xem phim, đọc sách khi việc nhà đã xong xuôi. Hai con tự chơi những trò riêng thú vị mà chúng tôi không hiểu được. Chồng thì nằm dài trên ghế xem tivi. Khoảnh khắc bình yên đó tôi thấy chẳng sôi động lấp lánh chúc tụng nào quý bằng.
Thời khắc giao thừa đã điểm. Tôi bồi hồi nhìn lại bước đi của thời gian, thấy chừng ấy năm chỉ là cái chớp mi nhẹ. Còn nhớ, hồi tôi mới làm dâu thì đêm ba mươi vẫn còn nghe tiếng pháo nổ đì đùng và cả pháo hoa sáng lấp lánh trời. Giờ thì gần như hết hẳn âm thanh đó rồi, chỉ thảng hoặc có vài cụm pháo hoa vọng về từ xa xôi như một vùng ký ức lấp lánh của tuổi trẻ mơ hồ sống lại. Năm nay vẫn được may món đón giao thừa như mọi năm, còn mong gì hơn ngoài gia đình lớn nhỏ bình an, khang thái. Những dự định cuộc đời đang nảy nở, những giọt mưa xuân nhẹ thấm vào đất gọi chồi non tỉnh giấc. Đất ẩm cựa quậy ngậm từng giọt sương trĩu nặng đang rơi. Những rễ cây lan sâu trong lòng đất hút trọn bao ngọt lành chắt chiu từ muôn kiếp. Hơi đất phả lên, hơi sương sà xuống. Chào một năm mới đang về trên mảnh đất quê tươi đẹp!
Phải, với tôi Tết là khoảnh khắc bình yên chứ chẳng phải là những cuộc tụ tập hào nhoáng sôi động. Tết là lúc tôi về với tĩnh lặng lòng mình và ngồi lại bên người thân để tận hưởng hơi ấm gia đình. Tết là lúc ngưng đọng để chiêm nghiệm và ngâm ngợi, để nhận ra đâu là giá trị đích thực trong cuộc sống mà mình cần hướng tới và gìn giữ.
Vẫn như mọi năm, sáng mùng Một Tết, cả nhà cùng nhau xuống quê đi chúc tết và ăn cơm ở nhà thờ. Cỗ do chú Thu thím Thơm chuẩn bị. Chú Thu là em trai bố chồng tôi, tính hiền và ít nói. Cỗ chú thím chuẩn bị lúc nào cũng đủ gà, lợn, bò, giò chả cùng món xào, canh măng với bánh chưng chú tự gói rất khéo. Giờ chú không còn nữa, tôi bồi hồi nhớ lại cảnh chú ngồi thái giò, chặt gà trong bếp. Nhớ hình ảnh chú lì xì cho các cháu với nụ cười thật tươi. Tôi cũng rất yêu khu vườn của chú vì chú chăm cây giỏi, tự làm chậu đựng cây cũng khéo. Tôi thích cây đào phai hoa nở rộ nơi cổng vào, thích mấy chậu hoa giấy rực rỡ trong sân. Thích cây khế sai trĩu quả và lồng chim đung đưa trước thềm.
Nhớ tết nào không xa, cũng vào sáng mùng một, khi chúng tôi đang ở nhà chú Thu thì được chứng kiến một trận mưa kỷ lục. Người lớn bảo sống mấy chục năm trời chưa thấy tết nào mà mưa có sấm như tết nay. Nghe tivi đưa tin vài nơi còn có mưa đá. Nhìn ra sân thấy cây cối rung bần bật trong cơn gió lớn gào thét. Sân ngập nước sũng sĩnh, thím Thơm phải bắc cái thang nằm ngang làm cầu cho mọi người đi qua khỏi ướt chân. Chồng tôi bảo, nhìn trời mưa mà ngỡ mình đang nghỉ lễ 30/4 ấy nhỉ!
Từ nhà chú Thu về, chúng tôi thấy cảnh vườn tược cơ xác tan hoang. Cây cảnh đổ xiêu vẹo, lá rụng tơi bời, áo quần rơi mỗi nơi một chiếc. Nước táp thành vũng qua khe cửa vào nhà. Bố chồng tôi phải lấy rẻ lau sàn rồi ra sân trước vun bao nhiêu lá rụng. Tôi thì quét lá ở sân sau, gom thành đống rồi hốt vào thùng rác. Sau đó tôi hứng nước vào chậu và dội cái sân cho sạch trơn rồi mới lên giường đi ngủ để lát nữa lại sang chúc Tết nhà cụ ngoại bọn trẻ.
Trước đây gia đình tôi toàn ở quê nội tới mùng bốn Tết mới ra Hà Nội. Nhưng giờ chúng tôi đi sớm hơn để còn hưởng thêm tí tết phố. Vậy là ông bà nội chuyển sang làm cơm hóa vàng từ trưa mùng hai, để tối mùng hai tiễn con cháu lên đường. Ô tô đã cập bến Thủ đô, hai đứa trẻ vẫn ngủ say sưa chưa biết đã sắp đến nhà. Đường phố vắng vẻ thưa người nên thư thái cho xe cộ qua lại. Xe bò từ đường Giải Phóng về với ngồn ngộn quà quê trong cốp. Chúng tôi mở cửa xông đất, thấy đào phai rụng đầy quanh chân lọ, quất đã nở thêm bao nụ hoa trắng khiến không gian thoang thoảng mùi thơm. Tôi và hai con dỡ đồ cất gọn, bố bọn trẻ thì làm điếu thuốc lào vang khắp phố để thư giãn bên bậc thềm sau chặng lái xe vừa xong.
Mùng ba tết, chúng tôi cùng làm cơm thắp hương hóa vàng nhà ông bà ngoại bọn trẻ và cùng ông bà đi chúc tết họ hàng quanh Hà Nội. Thời tiết chiều lòng người, không quá rét và cũng chẳng bị nắng nóng. Phố tươm tất sạch sẽ phong quang. Người người náo nức du xuân, áo quần đẹp đẽ, miệng cười tươi tắn. Đã có nhiều quán hàng mở cửa, nhộn nhịp vui vẻ vào ra.
Trên hành trình du xuân ngày đầu tiên ở Hà Nội, thường chúng tôi sẽ ghé thăm và chúc tết ông bà ngoại tôi cùng gia đình các cậu mợ. Các con tôi gọi ông bà là cố ngoại. Nhớ những năm xưa, chúng tôi thường tới thăm ông bà ở Mỹ Đình, rồi sau đó là Vân Canh và Cầu Giấy. Nhưng giờ đây, những buổi tụ họp gia đình ấm áp đã thiếu vắng bóng dáng ông. Chúng tôi vào thắp hương cho ông ngoại và mừng tuổi bà ngoại. Cả nhà quây quần trò chuyện, bà hỏi han xem con cháu ăn tết quê vui không và chốc chốc lại nhìn lên bàn thờ ngắm ảnh ông qua làm khói hương nghi ngút. Bà bảo: Thời gian trôi nhanh quá! Mới đó mà đã mấy xuân ông đi xa rồi!… Trong khoảnh khắc lắng đọng ấy, tôi chăm chú ngắm thật kỹ gương mặt bà để có thể lưu giữ thật lâu trong tâm trí. Bà ngoại là người đã gần gũi, chăm chút, dạy dỗ tôi từ tấm bé, tôi hiểu lòng bà và bà cũng hay tâm sự với tôi nhiều điều sâu kín. Lúc nào tạm biệt về bà cũng ôm tôi thật chặt và dặn dò đủ thứ. Mùa xuân này, vẫn là niềm mong mỏi bà mạnh khỏe để ở bên con cháu thật lâu.
Sáng mùng bốn, tôi dậy sớm để được tận hưởng không gian yên tĩnh ở cả trong nhà lẫn ngoài phố. Mọi người còn no giấc dù đã gần 8h30. Chỉ có tiếng chim hót và tiếng gà gáy mà thôi. Tôi thích những ngày như thế bởi cảm giác mình được sống chậm lại, không phải vội vã dậy sớm đi làm hay gấp gáp đưa con đi học. Khoảng thời gian thảnh thơi ít ỏi này, tôi nhấm nháp từng chút một vì chỉ mai kia là không còn nữa. Khi cả nhà thức giấc, chúng tôi lại sang đón ông bà ngoại đi chúc tết. Thường chúng tôi sẽ sang Gia Lâm thăm nhà ông bà Soạn Phác và bác Khang, giám đốc cũ của tôi, cũng là đồng hương cửa bố. Tới mùng năm, vợ chồng con cháu lại cùng mẹ tôi, bà ngoại bọn trẻ, qua đền Ngọc Sơn thắp hương theo thói quen năm nào cũng vậy.
Vậy là tôi đang tận hưởng nốt những ngày cuối cùng của Tết. Một tết như mọi Tết nhưng cũng đặc biệt hơn khi có niềm vui tỏa hương trong ý nghĩ. Biết mình đang trôi vào tuổi nhiều trải nghiệm nhưng vẫn có gì đó thật thanh tân tươi non. Năm mới, không mong cầu gì nhiều. Chỉ cần sức khỏe và gìn giữ được những điều đang có là đủ. Tôi mở toang cửa sổ đón không khí tươi mới vào nhà. Bật nhạc tựg bừng để bắt đầu một năm sống nhiệt thành và làm việc chăm chỉ. Mong sẽ bình yên mà đi qua một năm. Để năm sau lại được đón chào xuân mới bình thường như vốn dĩ.
Trời mấy hôm nay rét đậm, hết tháng giêng rồi mà đào vẫn đua nhau nở. Sáng sớm cuối tuần, tôi tha thẩn đi ngắm phố đầu năm. Bỗng thấy một cây đào trong vườn nhà ai đang vươn cao bên mảnh tường rêu đỏ au gạch. Những nụ đào chúm chím, nối nhau bám trên từng thân cành gầy guộc trông như một bức tranh nghệ thuật nhiều ý tứ. Phố sau tết, người ta mang từng bó đào nhỏ đi bán trên những chiếc xe đạp cũ. Nhiều người mua về cắm, để níu lại vị tết còn vương vấn chưa đành rời đi. Ngắm nhìn cánh hoa mong manh mà nghĩ về cuộc sống với những đổi thay, xoay vần… cũng thật là ý vị.
Một buổi du xuân trong lễ Thượng Nguyên, tôi cùng mọi người đi chùa vãn cảnh rồi rủ nhau ngắm hoa đào trong vườn hoa Quảng Bá. Tôi cứ muốn thâu trọn vẹn vẻ thanh tân của đào phai, cái nồng nàn của đào bích vào trí nhớ mình. Nhìn thật lâu, chụp thật nhiều để mai kia người chăm cây sẽ chặt đi hoa lá, thì cũng đỡ tiếc hơn khi chỉ còn thấy gốc cành khô khan gầy guộc. Quả thật, đào đẹp nhất khi được ở lại với đất, được đâm từng ngọn rễ vào lòng đất mẹ bao dung. Hoa đào xinh tươi rạng rỡ khi được bung hết sức sống cùng vạn vật quanh nó, cùng nhau dâng hiến vẻ đẹp của mình cho cả một mùa xuân.
Và cứ thế, mùa xuân nhỏ của lòng tôi trôi trong mùa xuân lớn của đất trời. Tôi mãi yêu mùa xuân và luôn mong Tết đến, để được sống lại niềm vui của sự sum họp thân thương chứa chan êm ả ngọt lành!
Thơ xuân (2)
1.
Cuối năm rồi, ta dọn dẹp lại
Bao bề bộn, tồn đọng nơi quá khứ
Sắp xếp nghĩ suy rối tinh về trật tự
Cho ngay ngắn đời, quang đãng lối vào ra
Và trồng thêm trong vườn tươi tắn những nụ hoa
Chăm chút nội tâm, yêu thương mình hơn nữa
Còn vô vàn ước mơ đang ấp ủ
Bắt tay dần, hiện thực hóa ngay thôi!
2.
Hoa cỏ nở bừng dưới nắng trong
Ngày xuân xanh biếc rộn tơ lòng
Sau cơn giông gió trời lại thắm
Mãnh liệt rực màu của ước mong.
3.
Tạ ơn năm cũ sắp qua
Cho tôi bao điều thấm thía
Tạ ơn thăng trầm dâu bể
Cho tôi bền bỉ dặm trường
Tạ ơn tin cậy yêu thương
Chở che tôi trong bão tố
Tạ ơn êm đềm nhịp thở
Cho tôi sống trọn phút này
Tạ ơn còn thấy quanh đây
Tình người sớt chia ấm áp.
4.
Mưa bụi giăng mái ngói nâu trầm
Rêu non lún phún mọc trong sân
Chim xây tổ ấm trên ngọn khế
Đào mai khoe sắc đón tân xuân
Em tôi xúng xính áo tươi màu
Nhạc mở rộn ràng ngõ trước sau
Bánh chưng đượm lửa thơm mùi tết
Chậu cúc xòe bung cánh nở mau
Ban thờ hương nến đã trang hoàng
Tâm thành hoan hỷ đón mùa sang
Mừng em tuổi mới thêm mạnh khỏe
Một đời luôn tươi tắn bình an!
5.
Vườn xuân hương thoảng khẽ
Hoa tươi phơn phớt hồng
Cánh mỏng bung nhè nhẹ
Thơm hiền hòa bao dung
Giữa bao la sự sống
Hoa lá cứ vui say
Dâng cho đời sắc thắm
Dẫu sẽ tàn ngay đây
Trọn vẹn từng khoảnh khắc
Trân quý từng phút giây
Trao đi và nhận lại
Hạnh phúc ở hôm nay.
6.
Du xuân thong thả giữa tháng giêng
Đất trời cây cỏ thở an nhiên
Mái chùa nở cánh hoa đào nhỏ
Nhang khói an lành chốn linh thiêng
Sương mỏng la đà trên đỉnh núi
Nắng non vấn vít suối quanh co
Mây nước bình yên lòng tĩnh tại
Người vãn cảnh về hết lắng lo.
7.
Xuân đâu chỉ mỗi ở đất trời
Mà xuân khởi phát tự lòng người
Khi nào trong mình hoa xuân nở
Thì mùa xuân ấy mới đẹp tươi.
8.
Xuân đến đi hờn dỗi
Vừa ghé đã tan mau
Tóc lại thêm sợi bạc
Da cũng chớm đổi màu
Nhưng vẫn mong xuân tới
Niềm tin vẫn tươi non
Biết mình luôn mãi trẻ
Bởi tâm hồn mãi son.
9.
Ta trở về khi tháng Ba vừa chớm
Thềm trắng hoa sưa như sương rớt từ trời
Cây xoan tím mơ màng lời tình tự
Gió trong vườn đùa lá khẽ khàng vui
Bông bưởi xưa còn thơm nơi gác vắng
Ủi an người sau hoang hoải trùng khơi
Ta ngồi lại ngắm ngày xuân gần cạn
Vẫn kịp thấy cánh đào vương vấn dịu dàng rơi.
10.
Một mảnh mây chiều lơ đãng bay
Soi gương trong vắt bến sông đầy
Bếp ai cơm nếp thơm vừa chín
Lữ khách mơ màng giấc mộng say
Mơ tiếng trẻ nô trước sân nhà
Đào phai hé nụ sắp bung hoa
Mơ dáng người thương ngồi yên ả
Nhẹ rót thong dong một chén trà.
11.
Cuối năm ngồi xuống dọn dẹp tâm
Bao nhiêu bế tắc gắng khai thông
Xếp ý nghĩ lại cho ngay ngăn
Để lúc xuân sang khỏi bận lòng.
12.
Mùa xuân có gì lạ
Chồi ngơ ngác thơ ngây
Giọt sương trong lấp lánh
Dưới nắng thơm hây hây
Mùa xuân có gì lạ
Khăn lụa gió nhẹ bay
Môi hồng đào chúm chím
Làm lòng ai mê say.
13.
Tháng Tư cuối xuân
Hơi đất ẩm mùn, mưa phùn rả rích.
Tháng Tư đầu hạ
Nắng trên mái nhà, ngơ ngác giọng chim.
14.
Có một ngày, tôi trở lại khu vườn
Trong hình hài cùng thân phận mới
Tôi đâu biết kiếp trước vẫn thường ngồi
Uống trà nơi này bên gốc đào phai
Tôi tái sinh qua mỗi chuyến đi dài
Bước trên cầu Nại Hà ảo mờ sương khói
Uống canh Mạnh Bà, bông dưng quên lối
Ngoảnh đầu nhìn… chỉ thấy áng mây bay
Tôi trở lại khu vườn, đứng dưới bóng cây
Tiềm thức dẫn đường, nên bâng quơ tìm tới
Có phải chăng kiếp nào đang vây gọi
Mấy nẻo luân hồi, mà ký ức cứ hoài quen
Tôi vương vất tôi chút quá vãng êm đềm
Của kiếp xưa mình từng bình yên sống
Để những kiếp sau còn bao mơ mộng
Bởi dẫu thay hình hài, hồn vía vẫn là tôi.
15.
Tháng Ba mùa hoa sưa
Giăng như mây về phố
Trời hậy hây thả gió
Hoa rụng trắng lối đi
Nụ e ấp xuân thì
Lá lao xao mở hội
Thời gian đâu chờ đợi
Cứ sống trọn phút này
Cánh run mỏng manh gầy
Tựa bò vai thiếu nữ
Làm cho ai mất ngủ
Vì người, hay vì hoa?
16.
Đường xa tìm đến một buổi mai
Quanh co tre trúc nắng xiên dài
Hun hút bậc thềm cheo leo dốc
Chân không nhẹ bước thở khoan thai
Hoa trái dậy hương lối lặng tờ
Trà xanh bung nở nhụy vàng mơ
Đung đưa chuông gió lời thủ thỉ
Người ghé nơi đây rũ bụi mờ
Cội đào bông hé những chắt chiu
Phật tọa bình yên giữa gió reo
Bò hiền thong dong vui gặm cỏ
Sương khói thiên thu cảnh tịch liêu
Bệ đá sạch tinh chốn nghỉ ngơi
Ngắm mây giăng mắc với thảnh thơi
Khoanh chân một giấc thiền tĩnh tại
Bề bộn trong lòng bỗng chợt vơi
Cổng trời chuông vẳng tiếng rung ngân
Tỉnh giác đưa ta khỏi lạc lầm
Vườn vắng nhạc ru xào xạc lá
Tim mình nở khẽ đóa từ tâm
Linh Quy Pháp Ấn ẩn rừng sâu
Chẳng lo toan tính lẫn mong cầu
Mộc mạc uy nghiêm hồn thiêng tỏa
Điềm đạm mặc trầm dải núi nâu
Ai đến ai đi cũng vậy thôi
Mặc cho nhân gian lắm đổi dời
Am lành nào vấn vương thế sự
Ngàn năm non nước bình lặng trôi.
17.
Em không nhìn rõ mình
trong tay anh ấm áp
nước mắt cứ tuôn rơi
trên vai anh đắng chát
Phía kia là lơ đãng
của một người không quen
của một người không tên
của một người xa vắng
Anh thì luôn ở đó
lặng lẽ và ân cần
góp bao lá mùa xuân
để em về thiêu rụi.
18.
Em ngồi giữa mùa xuân
Trong tay anh ân cần
Bỗng môi em thơm ngát
Một nụ hôn thanh tân
Bốn bề như vắng lặng
Chỉ nghe tiếng thì thầm
Của con tim khe khẽ
Khát thật nhiều ái ân.
19.
Dưới chân đồi mờ sương
Tiếng vẫy tay thanh bình của lũ chim đậu trên ngọn tháp
Hơi nắng tan trong thành phố
Xập xòe tán lá, sà mình xuống thảm cỏ mùa xuân
Những chồi non mây mẩy, êm ái gọi bàn chân
Bức tranh cuộc sống, không gợn ưu phiền
Tôi tự cho bút mình, phết lên toàn màu trong trẻo.
20.
Tôi còn nhớ những ngày xuân năm cũ
Nhớ dáng em thấp thoáng trước hiên nhà
Cây đào rụng vài bông trong vườn nắng
Gió thì thầm đưa từng cánh bay xa
Vật đổi sao dời, em cũng tìm chốn mới
Đào vẫn nở hoa, gió vẫn ghé thì thầm
Chỉ có hàng hiên là vô chừng vắng lặng
Khi một bóng hình mang đi cả mùa xuân.
Chợ Tết
Vào quãng đầu tháng Chạp, phố bắt đầu rộn ràng không khí Tết. Phố thay sơn mới, lúc lỉu đèn treo, biển hiệu trang hoàng rực rỡ. Lò Rèn, Hàng Thiếc quanh năm ồn ào, bụi bặm giờ cũng trở nên sạch sẽ và yên tĩnh. Hàng Khay, Tràng Tiền, Nguyễn Xí đèn nhấp nháy lung linh. Dưới mái ngói lô xô, trong căn gác hẹp, bên hàng hiên nhỏ… đã thấy đào thắm, quất mọng, cúc vàng khoe sắc xinh tươi. Trong quang cảnh tết nhất ấy, người ta ra phố đâu chỉ để ngắm cảnh, ngắm người mà còn để cho thiên hạ ngắm mình. Và một trong những việc quan trọng nhất không thể bỏ qua, đó chính là đi chợ Tết.
Chợ là nơi thể hiện rõ nhất không khí Tết. Ghé Đồng Xuân, nơi tứ phương tụ hội để thăm thú, mua bán và ngắm bà con tiểu thương nhộn nhịp chào hàng. Qua Chợ Bưởi mà sống lại hương vị chợ phiên đông vui, dân dã. Tranh thủ ghé Hàng Đồng mua chiếc lư hương, vài cây nến cỡ lớn cùng bộ tam sự để bày biện ban thờ thật trang trọng, ấm cúng.
Những ngày giáp Tết, người ta mua sắm nườm nượp suốt ngày đêm. Chợ và siêu thị hiện diện khắp nơi và hàng hóa lúc nào cũng sẵn. Nhưng theo thói quen, mọi người vẫn ưa sắm sanh, tích trữ nhiều hơn vào ba ngày Tết. Họ đong gạo tám xoan, mua bòng bưởi và chọn con gà trống mào đỏ chót để làm cơm cúng đêm Ba mươi. Họ mặc cả mớ lá dong, tranh nhau cân măng, cân hành muối còn sót lại… Rồi gấc chín, chuối xanh. Đào quất, cúc vạn thọ, cúc đại đóa, hoa đồng tiền… chật kín lối đi. Tranh dân gian, câu đối, đèn lồng, nến, vàng hương… không thiếu thứ gì. Cuối năm các bà các cô cứ quay như chong chóng, mướt mải hết việc nọ đến việc kia. Rồi cắm hoa khắp nhà, bày mâm ngũ quả thật đẹp và nấu nướng đủ món ăn truyền thống. Tết vui hơn nhưng cũng vất vả vì thế!
Trong mỗi người đều có những cảm nhận riêng về mùa xuân và chợ Tết. Nhưng có lẽ ai cũng thấy hân hoan khi được hòa mình vào không gian xôn xao, nhộn nhịp ấy. Trẻ con theo mẹ vừa đi vừa ngắm bóng bay, bao lì xì hay các đồ chơi bày khắp các gian hàng chợ. Người già thong dong dạo chợ, mua mấy thứ con con và chiêm nghiệm lại quãng đời đã qua với bao nhiêu mùa Tết. Thanh niên chẳng kịp nghĩ nhiều, cười nói vang trời giơ điện thoại chụp từng góc chợ để khoe lên mạng xã hội. Chợ Tết, nơi ta cảm nhận rõ nhất hương vị mùa xuân, là nỗi nhớ của người con đi xa, là niềm mong mỏi của những trái tim tha thiết muốn trở về.
Về Thái Bình nghe biển hát
Nhắc đến biển Thái Bình, ta không thể không nhắc đến những bãi biển nổi tiếng ở nơi này là biển Đồng Châu, biển Cồn Vành và biển Cồn Đen. Mời bạn cùng Winlinh ghé thăm những bãi biển bình yên và nên thơ nơi này nhé!
– Biển Cồn Vành có đường bờ biển dài 6km, tọa lạc tại xã Nam Phú, huyện Tiền Hải, cách thủ đô Hà Nội 150km, cách trung tâm thành phố Thái Bình khoảng 25km. Cồn Vành nằm trong khu vực trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng và đã được UNESCO công nhận là hệ sinh thái rừng ngập mặn phong phú và thuần khiết từ năm 1994. Đến đây, bạn sẽ được hưởng một bầu không khí trong lành, thoáng đãng. Được nghe tiếng gió thổi bình yên từ những chòi ngao nằm lặng lẽ trên làn nước lăn tăn gợn sóng dưới màu hoàng hôn ấm áp. Bạn cũng sẽ được gặp những người dân chài bình dị, chân chất sẵn lòng chia sẻ với bạn về công việc và cuộc sống ngày thường của họ. Có thể nói, Cồn Vành là một trong các điểm đến duy nhất ở Việt Nam giữ được hệ sinh thái nguyên sơ với hệ sinh thái rừng ngập mặn phong phú. Các loài thực vật cũng rất đa dạng như sú, vẹt, bần, thông…. Hải sản lên tới hai trăm loài. Chưa kể có nhiều loài chim quý hiếm thường xuyên cư ngụ, kiếm ăn tại nơi này.
Cồn Vành là điểm đến thú vị cho những ai yêu cảnh sắc hoang sơ, chưa bị nhuốm màu của những dịch vụ ồn ào xô bồ xâm lấn. Những hàng phi lao dạt mình theo gió bên những cồn cát trắng nằm nghe sóng vỗ rì rào sẽ khiến lòng ta dịu lại và bao muộn phiền, mỏi mệt như chợt tan biến. Rồi niềm vui sẽ đến bất ngờ khi ta được xem người dân đánh bắt ngao, được ngắm nhìn những chú cá tươi rói nằm phơi mình lấp lánh trên những con thuyền vừa cập bến.
Bạn cũng có thể ghé thăm Trạm Hải đăng Ba Lạt để ngắm cửa sông ba nhánh, là nơi giao hòa giữa sông và biển, để thấy sự kỳ diệu bao la và hoà quyện của thiên nhiên, vạn vật. Ăn món ăn của biển, chèo thuyền hay bơi cùng những con sóng tinh nghịch, hoặc ngồi bình yên bên người thân, bạn bè ngắm hoàng hôn buông xuống trong chiều tĩnh lặng… là những điều rất đáng để bạn dành thời gian trải nghiệm.
– Biển Cồn Đen thuộc xã Thái Đô, huyện Thái Thuỵ, tỉnh Thái Bình, nằm cách đất liền 3 km, cách trung tâm thành phố Thái Bình khoảng 40km và cách thị trấn Diêm Điền khoảng 15km. Cổn Đen có đường bờ biển dài khoảng 3km, chiều rộng chỗ lớn nhất khoảng 700m, chỗ hẹp nhất 450m; được hình thành do kiến tạo bồi đắp phù sa và bùn cát của sông Trà Lý. Nơi đây đã được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới vào năm 2004.
Bãi biển Cồn Đen có địa hình bằng phẳng, sóng dịu, bãi cát lại mịn, phù hợp để vui chơi, tắm biển hoặc dạo mát. Thời điểm thích hợp để bạn đến thăm biển Cồn Đen là từ tháng 4, tháng 5 đến tháng 8, tháng 9 để có thể tận hưởng trọn vẹn làn nước mát lành nơi cồn biển hiền hòa này.
Tới với Cồn Đen, ta có thể đi dạo trên những cồn cát thoai thoải mịn màng, ngồi dưới bóng mát của những tán thông xanh và thăm thảm thực vật phong phú với hệ sinh thái rừng ngập mặn ven biển rất đa dạng. Bạn sẽ thấy những loài cây như vẹt, bần, sú, hoa muống biển, dừa nước… rất tươi tốt và dễ thương.
Bạn cũng có thể thăm các đền chùa gần đó và tận hưởng sự bình yên lắng dịu của không gian thưa người sau khi đã tham gia các hoạt động sôi nổi như tắm biển, đi mô tô lướt sóng hay chơi các trò chơi bãi biển vô cùng thú vị. Bên cạnh đó, Cồn Đen còn có cả các dịch vụ giúp du khách trải nghiệm hoạt động của ngư dân như cào ngao, bắt ốc và tham quan các bè nuôi tôm cá vô cùng thú vị.
– Biển Đồng Châu là một bãi biển nổi tiếng thuộc xã Đông Minh, huyện Tiền Hải, cách trung tâm thành phố Thái Bình khoảng 30km. Đây là một bãi biển hoang sơ, yên bình và thơ mộng, được người dân Thái Bình và bà con các vùng lân cận rất yêu thích.
Ban đầu đây là nơi người dân đánh bắt và khai thác thủy hải sản, theo thời gian, tiềm năng du lịch mới dần được phát huy. Người dân bắt đầu mở một số hàng quán trên bãi biển để du khách ghé thăm có thể ngồi trên những chiếc chòi tre ngắm cảnh rồi ăn hải sản tươi ngon mà ngư dân nơi đây vừa đánh bắt được. Đồng Châu được biết đến với hình ảnh đặc trưng là những chòi nuôi ngao đứng san sát nhau trên mặt biển lặng sóng. Hình ảnh đó đã đi vào rất nhiều tác phẩm ảnh nghệ thuật và làm nên chất thơ rất riêng cho biển Đồng Châu mà ai ghé đến cũng muốn ghi lại khoảnh khắc đáng nhớ này.
Đồng Châu có đường bờ biển dài 5km với những dải cát trắng thoai thoải mịn màng. Nơi đây có mực nước khá thấp ngay cả lúc thủy triều lên. Sóng biển Đồng Châu cũng rất hiền hòa nên khá an toàn để các trẻ nhỏ vui chơi trên biển. Điều đặc biệt là nước biển nơi đây có nhiều phù sa nên màu nước đặc trưng là màu nâu đỏ, được cho là tốt cho sức khỏe như khi tắm bùn.
Khi hoàng hôn xuống hay bình minh lên, là lúc ta được chứng kiến vẻ đẹp vô cùng huyền ảo của biển Đồng Châu bởi sự phản chiếu ánh mặt trời xuống mặt biển lặng. Những chiếc chòi ngao chính là điểm nhấn giúp quang cảnh biển vô cùng thi vị và gợi nhiều cảm xúc. Mùi biển, vị cá tươi, ánh mặt trời quyện vào không gian, làm nên một sắc thái vô cùng đặc biệt cho Đồng Châu mỗi khi mặt trời lặn hay mọc. Bạn cũng đừng quên thưởng thức hải sản nơi này với món gỏi nhệch, sứa muối, nộm sứa, ngao biển… mang hương vị rất riêng của vùng biển Tiền Hải. Bạn hãy đến và cảm nhận, để ghi thêm vào đời mình một trải nghiệm thú vị, đáng nhớ!
Tổng kết 2024 – Sách đã đọc
Tạm thời nhớ được 18 cuốn sách mình đã nghe/đọc trong năm 2004, những cuốn vừa nghĩ tới là nảy ra luôn nên gom trước. Còn các cuốn đọc/nghe xong rồi mà không nhớ hay đang dở dang thì sẽ list sau. Chưa khi nào ngồi tổng kết năm kiểu năm nay đọc được bao nhiêu cuốn sách, hôm nay thử note lại tí thôi. Bởi đọc bao nhiêu không thành vấn đề, mà thực sự lĩnh hội, thấm thía được gì mới là điều cần thiết để tâm.
Nhớ bếp
Xa bao lâu mới về, cuối năm rồi, về để sà vào bếp lửa tìm lại hơi ấm nồng nàn của những kỷ niệm ấu thơ. Trở về, nghe lòng mình rộn lên một nỗi nhớ, tựa hồ dòng nước quê hương đang chảy dạt dào trong huyết quản. Dù bếp kia một ngày nào vắng mẹ, vẫn không lạnh lẽo bao giờ. Ngọn lửa vẫn cháy như nụ cười chưa bao giờ tắt trên đôi môi dịu dàng của mẹ tôi.
Than hồng xua tan đi cái lạnh lẽo còn rơi rớt của mùa đông, hân hoan cho một mùa xuân mới. Rơm rạ góp màu vàng thổi lên từ những mùa màng bội thu. Trấu mịn màng tìm chai đóng khuôn đỏ lửa. Củi thơm tho, đậm đà vun vén cho hy vọng một năm mới bình an, đủ đầy… Xuân đang tới, đào mai đang hé nụ, quất vàng như những đốm nắng treo trên lá xanh trĩu nặng và hương trầm thơm quấn quýt trong mỗi căn nhà….
Dù chỉ là cái bếp đơn sơ như bao cái bếp Việt Nam khác, nhưng đối với mỗi chúng ta, gian bếp nhà mình luôn in đậm trong tâm tưởng như một niềm an ủi những khi buồn, những khi cô đơn cần tìm hơi ấm. Một góc ám khói, củi dựng xó bếp cho chóng khô, hành tỏi, mắm muối, nồi niêu xoong chảo để trên giàn bếp, lửa hồng mời gọi sum vầy. Căn bếp nhỏ không chỉ là nơi nấu nướng mà đã trở thành nơi thủ thỉ, tâm sự gần gụi của bà, của mẹ, của chị. Một ít bùi nhùi làm bùng lên ngọn lửa, trấu âm ỉ cháy giữ hơi cho ấm chè mùa lạnh. Bếp như một lời hẹn cho những ai ở nơi xa xôi mong ngày đoàn tụ.
Tôi vẫn hình dung rõ dáng mẹ mỗi sớm nấu nước, nấu nồi cám cho lợn. Tôi vẫn nhớ như in mẹ nhóm củi từ tờ mờ sáng. Ngọn lửa nhỏ từ que diêm chuyền sang đóm, áp vào những thanh củi khô giòn nắng, bùng lên cao vút, sáng bừng cả gian bếp. Mẹ bắc nồi lên, tiếng củi nổ lép bép. Tôi mắt nhắm mắt mở mò xuống bếp ngồi thu lu gục đầu trên tay mẹ để tìm hơi ấm sực. Mẹ bảo “mai mua lá dong là vừa, hai mấy tháng chạp rồi còn gì”. Mắt tôi sáng lên khi nghĩ tới những chiếc bánh chưng xanh mướt vuông vức ăn cùng hành muối và giò lụa.
Lá dong được lựa kỹ, rửa sạch, lau khô. Này gạo nếp, này đậu xanh mẹ đã chuẩn bị sẵn. Này nồi to, này lạt buộc, củi xếp thành hàng, ba đã đợi từ lâu. Thế là lửa lại reo, tôi lại được tưới tắm trong ánh hồng ấm áp, có mọi người quây quần cùng trông lửa và đợi bánh chín. Tôi thường ngủ quay ra sau khi háo hức được vài tiếng đầu. Đến khi bánh chín tôi mới tỉnh, để rồi lại tiếc không được đẩy củi trông bánh chưng. Cũng tại hơi ấm nóng của củi lửa đã đưa tôi vào những giấc mơ ngày tết tung tăng áo mới.
Chiều cuối năm, bánh chưng đã được bày lên bàn thờ cùng xôi gà, ngũ quả. Khói bếp mái rạ vẫn còn vương trên những ngọn tre. Lửa vẫn le lói giữ ấm cho nồi cháo mẹ ninh ăn đêm cuối năm. Cho đến gần giao thừa, mẹ tắt lửa, thắp thêm tuần hương rồi gọi cả nhà cùng quây quần chờ năm mới đến gõ cửa. Mẹ bao giờ cũng thế, năm nào cũng thế, say sưa chờ từng khắc trôi qua, thi thoảng lại ngước lên bàn thờ, nhìn hương tỏa khói vòng vòng thơm trầm ấm, mắt lấp lánh xa xôi. Bếp tắt lửa nhưng không lạnh hẳn, hãy còn âm ấm, đủ cho mèo con ngủ vùi, lười không muốn dậy chờ xuân tới.
Lớn rồi, vẫn luôn muốn tìm lại kỷ niệm những lần vùi khoai vào tro nóng, lôi ra cầm bỏng rẫy cả tay. Chỉ chờ tết, chờ cơ hội xum họp gia đình để thấy mình không bị lẻ loi và xa cách với những ngày ấu thơ. Bây giờ, ai hỏi đi xa nhớ gì nhất, tôi không ngần ngại nói “nhớ bếp”.
Khi lạnh lẽo, cô đơn, lo lắng, tôi lại đốt một ngọn lửa nhỏ, huơ hai bàn tay lên cho đỏ hồng để tìm về cảm giác bếp lửa mẹ tôi. Thầm cảm ơn những mùa xuân đã cho tôi được trở về bên mẹ, bên gia đình thân yêu, bên gian bếp nhỏ, bên những ngọn lửa cháy sáng nồng nàn.
Mùa xuân này, tôi nhất định thức đợi bánh chín bên ngọn lửa hồng mẹ nhóm từ que đóm ba chẻ chiều qua.
(Trích đoạn bài viết của Winlinh đăng trên báo Xây dựng số Xuân năm 2004)
Đặc sản ngày xuân
Đã hết rồi cái thời nhà nhà đua nhau mua, trưng sơn hào hải vị ngồn ngộn cầu kỳ trong dịp Tết. Giờ đây, những món ăn thuần Việt đậm đà bản sắc vùng miền đang trở thành sự lựa chọn hàng đầu của người dân. Ngày tết thảnh thơi, ăn những món thuần Việt, thấy mình thấm đẫm hồn cốt Việt và được trở về với giản dị quê nhà trong trẻo ấu thơ.
Nem chua Thanh Hóa
Nem chua Thanh Hóa từ lâu đã nức tiếp khắp nước. Ai đã ăn nem chua nơi này hẳn khó quên mùi vị đặc trưng của nó. Không ngọt như nem miền Nam và cũng không cay như nem Huế, nem Thanh Hóa vị thanh dịu, cay vừa đủ nên phù hợp với khẩu vị nhiều người. Trong các dịp lễ tết, mâm cỗ của người Thanh Hóa (và giờ còn là ở cả một số nơi khác) không thể thiếu món nem. Để có được hương vị nem chua được ưa thích như hiện tại, người làm nem xứ Thanh đã dành nhiều tâm huyết nghiên cứu và chắt lọc, cho ra một đặc sản nức tiếng muôn nơi. Trong không khí xuân rộn ràng, những cuộn nem ủ trong lá chuối xanh mướt được bung ra, mang tới niềm hân hoan cho mỗi người bên mâm cơm sum vầy ấm cúng.
Nem được chế biến qua nhiều công đoạn kỹ lưỡng, từ khâu chọn nguyên liệu tới khi gói sản phẩm. Lợn để làm nem phải là lợn mới thì nem sẽ có độ bóng cũng như sự kết dính trong quá trình lên men. Bì lợn phải cạo chín bằng nước sôi và lạng sạch mỡ bên trong. Thịt và bì khi đã hoàn thiện sẽ được trộn cùng thính gạo, muối, đường, nước mắm… rồi gói trong lá chuối. Khi gói nem, không thể thiếu tỏi, lá đinh lăng, ớt để tăng mùi vị hấp dẫn và giúp cân bằng ấm lạnh cho dạ dày. Nem gói khi đã chín sẽ hồng màu hồng của thịt và trắng trong màu của những sợi bì. Chút tỏi, tiêu ớt, đinh lăng quện cùng giòn bì thơm thịt chấm cùng tương ớt khiến ai ăn dù chỉ một lần khó có thể quên.
Cháo lươn Nghệ An
Nhắc đến lươn, người ta không thể không nhắc đến lươn Nghệ An. Cháo lươn, súp lươn là một trong những món ăn đặc sản mang lại tự hào cho người dân xứ Nghệ.
Cháo lươn là món không thể thiếu trong đời sống người dân nơi đây. Khi nấu cháo, thịt lươn được lọc ra để xào với nghệ, hành tăm và ớt. Xương thì được giã giập lọc lấy nước để ninh cháo cho ngọt. Lươn thường để nguyên không chiên rán nên vẫn giữ được vị ngọt mềm của thịt, đem cho vị giác một cảm nhận rất thật rất sâu. Cháo nấu thường pha thêm chút nếp cho sánh, dù hạt gạo không say nhưng vẫn nhừ bung tơi vì đã được ninh nhừ. Khi ăn thường được nêm nếm gia vị tiêu ớt và không thể thiếu lá ngổ, hành tăm để làm dậy mùi. Súp lươn cũng được người dân bản địa và khách thập phương ưa chuộng. Súp lươn sánh đậm, vị cay nồng kết hợp với bánh mì hoặc bánh cuốn rất ngon. Nước dùng của súp còn được ninh từ xương sống của lươn với xương bò, heo để ra một thứ nước thơm ngon đặc trưng. Ngày tết, sau những cơn say mệt, ai được ăn bát cháo, bát súp lươn sẽ thấy khỏe và tỉnh hẳn người.
Bánh bèo Huế
Ở Huế, đâu đâu cũng thấy bánh bèo. Bánh bèo được các mẹ, các chị… gánh đi rao bán từ đường làng, ngõ phố, bến sông, góc chợ đến các tiệm bánh lâu đời được rất nhiều du khách tìm tới. Từ lễ hội lớn, đến ngày tết, hay ngày giỗ cho đến trong bữa cơm hàng ngày, hay bữa ăn đãi khách phương xa thân mật, tất cả đều có món bánh bèo hiện diện trên mâm cỗ
Bánh bèo được làm từ bột gạo, tráng thành những chiếc bánh mỏng tang trắng trong và rồi hấp chín bằng hơi. Khi bánh chín thì rắc tôm băm nhuyễn lên cùng hành lá, dầu thực vật và chấm nước mắm nguyên chất pha với mỡ đường và tỏi ớt rất vừa miệng. Thường bánh bèo được bày trên các chén nhỏ, trên rắc nhụy tôm hồng giã nhuyễn. Màu trắng tinh khiết của bánh hòa cùng màu hồng tươi tôm tạo nên sự ngon miệng khi thưởng thức. Ăn bánh bèo đúng nghĩa phải là bánh được làm trong từng chén nhỏ và được sắp trên mẹt tre. Được thưởng thức những chén bánh bèo thơm ngon bên một giọng hò Huế, mới thực sự cảm nhận được sự tinh tế và lắng đọng của văn hóa và ẩm thực nơi đây.
Bánh ít Bình Định
Bánh ít lá gai là đặc sản của người Bình Định và ngày nay cũng rất phổ biến ở các tỉnh ven biển miền Trung vì mùi vị độc đáo và cuốn hút của nó. Để làm được chiếc bánh ít đạt tiêu chuẩn, người làm bánh phải chuẩn bị rất nhiều khâu từ lá đến nhân đến củi lửa. Lá gai trước khi gói phải rửa sạch rồi luộc chín. Gạo nếp ngâm cho mềm rồi xay nhuyễn cùng với lá gai và chút muối trắng. Xay xong thì đổ hỗn hợp bột với lá gai vào túi vải để bột ráo nước. Đến đoạn nhào bột cũng phải thật kỹ, đến khi bột dẻo thì chia thành từng cụm vừa phải để làm bánh. Nhân bánh có thể dùng nhân dừa, nhân đậu đen hay đậu xanh hoặc đậu phộng nhưng luôn phải thêm chút gừng, chút đường cho nhân ngọt thơm. Có nhân có bột, người gói bánh tỉ mỉ nặn từng chiếc bánh, lá đã ráo nước, cứ thế mà gói rồi đem hấp cách thủy. Bánh chín vớt ra để nguội là đã có thể ăn.
Bánh ít được dùng để cúng tổ tiên trong những ngày lễ tết, giỗ chạp. Sau đó, mọi người thụ lộc ấm cúng bên nhau cùng ly trà nóng. Hương thanh ngọt dẻo của bánh quyện với vị nồng của gừng, vị bùi thơm của đậu cùng vị đắng của trà khiến người ăn không chỉ ăn để no mà ăn để tận hưởng.
Ngóng xuân
Tôi cắm hoa tươi vào chiếc lọ xinh đặt nơi ô cửa sổ
Ánh sáng xuyên qua rèm rọi từng hạt bụi li ti bay
Cốc trà nóng vẽ lọn khói cuộn lên trong nắng đầy
Đài phát giọng ca xưa thì thầm như lời người tri kỷ
Thành phố êm đềm cuối tuần nằm ngẫm nghĩ
Ký ức xa vời như một giấc mộng qua
Có chú chim non đậu trên gốc cây già
Nghển cổ ngóng xuân về giữa mùa đông lạnh giá.
Tình si
Quán hôm nay vắng lạ. Cũng may. Cô nghĩ thế! Thể nào gã cũng ngồi vắt vẻo chân rồi ngước mắt lên trần nhà ba hoa đủ thứ trên trời dưới bể để cô tròn xoe mắt nhìn. Có gì lạ đâu. Ngàn đời nay vẫn thế. Cũng lâu không gặp gã. Gã có khác ít nhiều. Nguyên cái bộ dạng râu ria tóc tai bù xù thì vẫn. Màu da bò đang lên mốt. Gã chơi một quả quần kaki may chỉ trần. Một chiếc áo khoác có những đốm khuy sáng lóe in nổi chữ D&G. Đôi giày vải bụi bặm. Máy ảnh vẫn trung thành Pentax cổ xưa. À, cái khác chắc là đôi mắt của gã, đôi mắt đã linh hoạt hơn, long lanh sáng. Chẳng còn đục ngầu thâm quầng bởi thức khuya với thuốc lá chè đặc. Nguyên cớ gì?
Gã có cách yêu chả giống ai. Yêu gì mà chẳng tỏ ra chiều chuộng đối tượng. Cứ dửng dưng như thể gã chẳng liên quan đến người ta tí tẹo nào. Yêu mà khiến người ta cứ tự ái liên miên. Nhưng lâu lâu mới hiểu. Cái tình của gã rất sâu. Nó lặn tít tịt vào bên trong và nằm ở đấy yên lành, không mảy may suy suyển. Mặc cô đỏng đảnh dỗi hờn mưa nắng. Mặc thiên hạ thở ra than vào đụng chạm. Gã cứ ôm cái khối tình đó đặt nguyên một góc trong tim. Làm thơ. Làm nhạc. Vẽ những căn nhà xô lệch. Và yêu như mê.
Cái lần gã lao như điên trong đêm với xe máy cà tàng ra Hà Nội chỉ để đón cô từ sân ga và để đưa cô về nhà. Để trên chuyến tàu đêm nhiều bạn bè đưa tiễn ấy cô đứng ngồi không yên. Khăn phấp phới bay theo cơn gió đột ngột giội vào khe cửa tàu không thể kín khít. Sớm ra, sau cơn ngủ vật vờ, đã thấy gã đợi ở cửa ga. Đưa cô qua nhà, gà quay xe về chốn cũ.
Nhớ những lần cùng nhau ngồi ở Cửa Đông, gã thường mang những bông hoa vàng đến. Bên làn nắng rọi xiên qua ô cửa, gã cứ nhìn vào mắt cô, chẳng nói câu gì. Cô loay hoay với mấy cánh hoa vô tư, khuấy nước thành những vòng tròn xoay tít…
Thời gian xa vắng. Đôi ba lần bất chợt nhận được thư gã từ những chuyến đi dài, cô đọc mà chẳng hiểu gã huyên thuyên gì. Dường như gã chỉ đang thì thầm với chính gã:
“Dưới chân em một vùng cỏ rối. Là anh, trong xanh biếc muôn trùng. Một cọng cỏ âm thầm. Bước chân em. Có phút nào giẫm lên? Chớ hỏi vì sao anh là ngọn cỏ dưới chân em. Những việc không tên. Những ân cần em không hề hay biết. Những vội vã em ném lại sau lưng. Cả bao ngày mỏi mệt… Anh gánh lấy như người gác rừng nhẫn nại. Chớ hỏi vì sao, khi trên đường bao cô gái hơn em, khi bên cạnh bao ánh mắt tươi êm, anh có thể có một vài cô hơn thế? Vì sao, em biết không? Có những điều cháy ở trong lòng. Là tình yêu, điều không hiểu nổi. Là nỗi nhớ chưa một phút nguôi quên. Là bởi yêu thì không cần lý giải. Cọng cỏ anh, dưới chân em, cứ nằm đó mà xanh, mà chờ em mải miết. Đừng hỏi vì sao. Em cứ yêu thì biết!”.
Giờ thì gã ngồi đây, trước cô, bình yên thanh thản mà nghe tiếng nhạc rớt rơi trên đỉnh đồi kỷ niệm.
Cỏ hoang
Chỉ còn một khoảng trống mênh mông, khoảng trống màu tối. Tôi mò mẫm trên con đường đi qua khu biệt thự hồng. Khu biệt thự này suốt nhiều năm rồi không có người ở vì một lý do nghe không thực tế, những tin đồn ma. Tôi xé cỏ bước, chân hẫng lên hẫng xuống trồi sụt theo bề mặt đường cỏ với đá chen nhau. Cỏ ướt lướt thướt bởi sương đêm, nham nháp cọ vào chân tôi, ngứa rát. Loài cỏ này cao như lúa, ngọn vun vút như chông, có lông, lá to bản, gốc trắng ngần. Tôi biết rõ nó như vậy bởi tôi vẫn thường đi qua đây những buổi chợ. Nhưng đây là đầu tiên tôi đi vào lúc nửa đêm. Bóng đêm đặc sánh phủ sẫm đen con đường trước mặt, mắt tôi như vừa bị một lớp màn nhung phủ lên.
Suốt đoạn đường vắng vừa qua, tôi miên man những ý nghĩ trong đầu. Cơn hoảng loạn vừa xong, còn sũng ướt. Nỗi buồn chảy dồn xuống hai mắt, lăn qua căm, chạm vào dãy xương quai xanh. Tiếng quá khứ vọng lại đắng. Tiếng hiện tại vang tới nghẹn. Tôi chới với ở lớp chênh chao ấy, như lớp kem trong chiếc bánh hết hạn, đang dần chảy nhão.
Tôi vừa đi vừa nghĩ miên man giữa tiếng côn trùng kéo nhị. Nếu cứ tiếp tục phải ngồi nghe những câu hỏi dồn dập, tôi sẽ hóa điên mà quăng ném mọi thứ. Rất may tôi còn đủ tỉnh táo để không ném đồ, chỉ đày đọa đôi chân đi thêm một đoạn đường dài nữa cho tâm trí được dịu lại. Khi chưa thế giải quyết vấn đề, tôi nên tạm thời xa nó, ít nhất là một đêm, để không làm gì dại dột thêm. Người ta thường làm những việc điên rồ trong lúc nóng giận, tôi phải tách mình ra khỏi hoàn cảnh ấy, để cả tôi và anh cùng nguôi đi, lắng lại rồi bình tĩnh thu xếp ý nghĩ vào trật tự. Dẫu biết sau quãng căng thẳng ấy, mọi thứ sẽ dần được giải quyết vì tất cả chỉ là hiểu lầm. Song tôi vẫn thấy vô cùng mệt mỏi vì không đủ sức nói cho sáng rõ mọi nguồn cơn để anh có thể thông suốt ngay. Tôi buộc phải tìm một bầu không khí khác để thở trước khi kiệt sức…
Hết con đường này là ra đến chợ. Chợ không một bóng người. Những cái lán chìm trong im lặng. Tôi ngồi xuống chiếc chõng tre của hàng nước đầu chợ, mắt mở to nhìn lên khoảng trời đêm. Tôi chợt thấy thương anh thay vì ấm ức như ban nãy. Suy cho cùng, nếu không vì yêu tôi thì anh đâu có nổi điên vì ghen tuông mà lỗi là do tôi gây hiểu lầm.
Tôi ngủ thiếp đi lúc nào không hay và bừng tỉnh giấc khi trời đã tờ mờ sáng. Trong non tươi bình minh, nghe lòng mình dịu lại. Tôi nhìn quanh, thấy một đôi ốc sên đang cùng nhau chậm rãi bò nơi góc tường. Tôi thầm nghĩ, đây là đôi tình nhân hạnh phúc nhất khi có nhau trong buổi sáng mát mẻ như vậy. Cũng như tối qua, tôi bắt gặp ánh mắt âu yếm của hai chú chó nhìn nhau tại điểm hẹn vắng vẻ. Tôi thắc mắc, những con vật cũng có tình yêu đẹp đến thế ư? Ừ, chúng cũng có đời sống tình cảm riêng mà ta không thể biết được. Yêu thương có mặt ở khắp muôn loài, đâu chỉ riêng con người. Mà con vật mới là loài dám sống và yêu trung thực nhất. Con người thì hay nhiễu sự, việc bé xé ra to. Nghĩ vậy tôi bật cười, muốn nhanh chóng quay về làm rõ mọi hiểu lầm vô tình đã làm tổn hại niềm tin trong anh. Hẳn rằng anh đã có một đêm mất ngủ…
Một thoáng Doha
Tình muộn
Một chiều như bao chiều, cô bỗng bắt gặp một dáng hình quen thuộc từ lối nhỏ bước ra, cao lớn và điềm tĩnh. Chẳng như thường ngày, chẳng đơn thuần vô tư như bao cơn mưa mọi bận, lần này có lũ. Là lũ thực, lũ cuộn ào ạt dưới chân, ngập lên tới đầu gối. Và trong lòng cô cũng có một cơn lũ đang ùa về.
Bắt đầu từ lúc anh che ô cho cô và nói lời bối rối, cô và anh trở thành nhân vật chính trong một cuốn tiểu thuyết ngập đầy tâm trạng. Đã đi qua bao khốn khó trong đời. Đã chắc những trải nghiệm bản thân là nhiều nhặn, đủ dùng. Đã vật lộn và đấu tranh đến kiệt cùng trong cái thế giới nhiều áp lực, lo toan. Đã đạt được chút thành tựu và yên vị với thực tại đang có. Vậy mà mọi thứ còn bị khuấy động lên, trái tim còn bị giày xéo thêm…
Cơn mưa chiều nay ùa về như định mệnh. Lốp xe mòn lăn khó nhọc qua những ngả đường mưa lũ dâng trôi. Một lời bày tỏ thốt ra đột ngột từ anh khiến tim cô như ngừng đập. Nước mắt nhòa lẫn trong mưa. Từ phút tỏ bày ấy, bình yên trong cô đã nhường chỗ cho bão giông và đau khổ.
Tình muộn. Tình đến khi mọi thứ đã an bài. Khi cô đã đi qua cái thời sẵn sàng bất chấp tất cả để bước theo dẫn dụ của cảm xúc. Cái tình lúc này đã khác nhiều, kín đáo, lẩn khuất và chìm sâu. Đến không cần đáp đền, chẳng màng điều kiện. Đến là đến, cứ âm thầm nằm đó, vậy thôi! Dẫu cô được trẻ lại trong thứ cảm xúc lạ lùng, nhưng cô cũng trở nên già nua hơn bởi nỗi niềm không thể giải tỏa. Khi hoàng hôn đã buông trên dãy núi, màn đêm đã ngự trị, khi cuộc sống đã an bài xong xuôi mọi sự, chính cô còn chẳng muốn khuấy động đời mình, thì ai đủ sức khuấy động được cô lên.
Tháng năm đã đào luyện cho cô sự cứng cỏi vững vàng, biết cái gì nên và cái gì không. Ở tuổi này, với cô cảm xúc không phải là tất cả. Cơn lũ ư? Chỉ có thể càn quấy vài khắc linh hồn, chứ chẳng thể cuốn phăng cô đi được. Vậy là sau cơn lũ, cô vẫn ngồi đó bình lặng, thản nhiên.
Vệt nắng chiều thắp vội. Đêm phủ mình lên những tàng cây gầy guộc, cảm xúc nằm nhẹ tênh, im ắng và an phận. Gió len lỏi qua từng sợi vải áo đan vụng về, đòi lôi cô ra ánh sáng để mà sống thật. Bị chói lóa, cô càng cố thu mình kĩ hơn trong vùng an toàn đã được định đoạt từ nghìn năm trước. Cô muốn sống trọn vẹn nhưng lại càng muốn sống bình yên. Trên mảnh đất cằn khô, sự sống vẫn tiếp diễn. Chim chóc vẫn bay ca, mặt trời vẫn mọc rạng rỡ, cỏ cây vẫn lên xanh… Sự sống thật kỳ diệu, vạn vật thật kỳ diệu và cô đang thở lúc này, cũng thật là kỳ diệu. Vạn vật luôn ở đó, chỉ là cô có để mắt nhìn và thấy chúng hay không mà thôi. Tình yêu thương đã luôn ở đó, chỉ là khi nào cô thấy chúng mà thôi. Mà dẫu cô có thấy rồi, cô cũng chỉ cần lặng lẽ cảm nhận, ghi nhận là đủ.
Cảm tạ cuộc đời vẫn trao cho cô những thương yêu tươi mới, dù muộn nhưng cô vẫn biết ơn và nâng niu tuy chẳng thể đáp đền. Với cô, thứ tình muộn ấy như một làn hương dịu, làm lòng người khẽ lao xao, nhưng không thể khiến cô đủ dũng khí phá tung thực tại bình yên. Và cô bằng lòng nhẹ nhõm lướt qua mùi hương ấy.
Trí nhớ của đất
Ai đó từng nói “Hoa là trí nhớ của đất”, nên đi tới đâu tôi cũng tìm tới cỏ hoa nơi ấy mà nhìn ngắm, để có thể cảm nhận và thấm được chút đặc trưng của một vùng miền. Tuổi thơ tôi gắn liền với ký ức đẹp về hoa, những loài hoa giản dị như tâm hồn trẻ nhỏ của tôi lúc đó. Hoa nhọ nồi cánh li ti trắng, hoa râm bụt đỏ tươi bên hàng rào, hoa xấu hổ e ấp khép nép, hoa dại nở hồn nhiên bên triền đê… Lớn lên, tôi lại có thêm tình yêu với hoa trong phố, những gánh hàng hoa, nhưng xe hoa dạo và đặc biệt là chợ hoa ngày Tết… Hoa đem cho tôi niềm yêu đời trong trẻo và mang cho cuộc sống bộn bề cảm giác mềm dịu hơn.
Bà ngoại tôi là người rất yêu hoa. Bà kể rằng, những năm đánh Mỹ bom đạn ác liệt, chợ hoa phải thường xuyên sơ tán lúc còi báo động vang lên. Thời của ông bà, người dân còn phải xếp hàng mua từng bông hoa trong quầy hoa Nhà nước gần đài phun nước Thủy Tạ, hoặc phải sang quầy hoa đối diện với Bách hóa tổng hợp Tràng Tiền mới có hoa. Thời của các bậc tiền bối như cụ Đức Thái ở Lãn Ông, cụ Trưởng Tràng ở làng hoa Ngọc Hà, cụ Mỹ ở phố Thuốc Bắc… đã xa lắm rồi, song cảnh cũ người xưa vẫn chẳng thể mờ phai trong lòng người yêu hoa thuở trước.
Giờ đời sống đã dư dả, người ta chuộng hoa nhập ngoại đắt tiền và tặng nhau những bó hoa mới lạ, sang trọng, cầu kỳ. Hoa không còn giản dị, mộc mạc như xưa, cũng như người thời nay, chúng được trang điểm mỹ miều, lộng lẫy với gắn nơ, đính hột, tẩm màu, xịt thơm… Có những bó hoa to hơn cả thân người, vô cùng hoành tráng và ấn tượng, khiến thiên hạ phải trầm trồ thán phục. Đẹp thì rất đẹp, long lanh thì rất long lanh, nhưng bà tôi lại thở dài: “Trang hoàng thái quá khiến hoa trở nên diêm dúa nặng nề, làm mất đi vẻ đẹp thanh thoát, nguyên sơ của hoa”.
Tôi yêu nhất thời điểm mỗi độ xuân về, khi các làng hoa náo nức người xe đông vui nhộn nhịp. Những ngày áp Tết, tôi thường cùng bà và mẹ xuống Quảng Bá, Tây Tựu, Nhật Tân… để tận hưởng không khí xuân đậm đà rét ngọt. Tôi được thỏa thuê ngắm từng gốc đào, cây quất, giò lan. Góc này violet tím xôn xao, góc kia cúc nở vàng rực rỡ. Giờ, bãi đất ven sông Hồng của làng Nhật Tân đã bị thu hẹp, chỉ còn thưa thớt vài mảnh vườn rải rác với những hàng đào, quất đứng lưa thưa. Còn làng hoa Ngọc Hà, từ khi lên phố, nhà cao tầng đua nhau mọc lên, lấn hết không gian trồng hoa, địa danh nức tiếng giờ chỉ còn trong hoài niệm. Nhưng bù lại, Hà Nội giờ đây ngập tràn hoa khắp phố xá. Có thêm nhiều xe đạp hoa, cửa hàng hoa hiện diện khắp nơi từ đường to đến ngõ hẹp. Những bông hoa từ muôn nẻo ngày ngày theo bước chân người mẹ, người chị vào nội thành góp vui cho phố. Sớm mai thức giấc, đã thấy xôn xao những hoa, những lá chờ tay người đến lựa. Hoa gì cũng có, màu gì cũng thấy, tha hồ lựa chọn, tha hồ ngắm nhìn. Các bà các cô nô nức váy áo “check in” cùng hoa. Phố phường nhộn nhịp người và hoa đua nhau tưng bừng khoe sắc.
Chợ hoa ven đê Yên Phụ, tờ mờ sáng, khi còn chưa rõ mặt người, đã lao xao tụ họp. Hàng trăm loài hoa lóng lánh sương đêm được bó lại thành từng bó lớn, giá bán rẻ hơn so với hoa trong phố. Người mua lẻ, kẻ mua buôn hỉ hả ôm đầy tay những hoa những cây mua được với giá hời… Chợ hoa Hàng Lược những ngày cuối năm, người ta đi dạo để được đắm chìm trong màu sắc và hương thơm. Nào đào, quất, cúc, thược dược, violet, thủy tiên… Nào tùng trăm năm, cúc mốc, si già, thanh liễu… Nào phong lan, mõm sói, sen cạn, huệ trắng, hải đường… Hoa gì cũng có, cho người ta được thỏa lòng, thỏa mắt và thỏa chụp.
Với tôi, mùa xuân không thể thiếu hoa đào. Đào có nhiều loại như hồng cánh đơn giản dị, đào phai thanh nhã, đào bích thắm đỏ… Tôi không cầu kì phải lựa đào dáng, đào thế kiểu ngũ phúc, phụ mẫu, tam đa, thất hiền, Phật Bà Quan Âm ngự đài sen… mà ra chợ, ra vườn để được hưởng không khí xuân đúng nghĩa, còn cành đào mang về thì chỉ cần nhiều nụ, nhiều hoa và dáng xinh là đủ. Tôi thích cắm đào trong bình gốm hay hũ sành, cảm giác đào cắm trong đó mới biểu lộ được hết cốt cách thanh nhã, mộc mạc của nó.
Tết mà không nhắc đến hoa thủy tiên và hoa lan thì quả là thiếu sót. Ngày xưa các cụ tự trồng, tự chăm rồi thưởng trà ngắm lan. Ngày nay dân tình chuộng trưng các chậu lan lớn có giá vài triệu, thậm chí vài chục triệu. Lan thành món quà để người ta biếu xén nhau, thành thứ để người ta thể hiện độ giàu sang. Riêng thủy tiên thì có lẽ vẫn giữ được nét tao nhã, kín đáo, tĩnh tại của mình. Tết miền Bắc xưa, mỗi gia đình thường có một vài bát thủy tiên trưng bàn thờ, bày trong phòng khách. Thủy tiên giống như người thiếu nữ nơi khuê phòng, việc nuôi trồng đòi hỏi lắm công phu. Người chơi hoa phải biết chọn củ và chồi, có chế độ dinh dưỡng tốt với chất nước phù hợp, cắt gọt khéo léo tỉ mỉ để tránh làm bào hoa bị thương hay cuống hoa bị đứt. Bà tôi hay nhắc đi nhắc lại câu: “Người trồng hoa giữ nước nguồn như giữ gìn con mắt, hoa là mắt con gái lúc bình minh”.
Sau nhiều ngày xuân rét đậm, mùa hạ khoáng đạt đã cập kề. Trên những nẻo đường nhộn nhịp chân bước, hoa vẫn đang điểm tô cho cuộc sống, thắp lên niềm hân hoan trong tim người. Và tôi, luôn trẻ trung tươi mới trong thế giới rộn ràng sắc hương của những loài hoa mà tôi yêu.
Sang trang
Tôi khẽ hé cánh cửa gỗ nhìn xuống. Những tia nắng ban sớm đang hân hoan rọi vào tàng khế cuối vườn. Đôi chim chào mào vô tư nhảy nhót tung tăng trên từng tán lá còn đẫm sương. Rồi tôi mở toang cả hai cánh cửa, để căn phòng tràn ngập ánh sáng trong lành sau bao ngày bị bít bưng tối tăm. Nhặt chiếc lược rơi dưới chân giường lên, tôi chải tóc. Mái tóc khô xơ, từng cọng từng cọng theo kẽ lược rời khỏi đầu, rơi xuống chân. Cứ theo từng giai đoạn, tóc lại rụng tơi tả khiến tôi lắm khi lo âu, phát hoảng. Song tôi tự nhủ, có lẽ tóc cũng muốn có một sự thay đổi cho mới mẻ mà thôi.
Thế là đã hai tuần kể từ khi anh đi xa. Căn nhà trở nên trống trải kỳ lạ. Hơi ấm còn vương lại chút ít cứ muốn dằn dỗi bỏ đi để tôi ở lại một mình. Tôi trở nên mong manh dễ vỡ. Gương chẳng buồn soi. Váy áo chẳng buồn mặc. Phấn son buông quăng, bỏ vãi. Nhạc không buồn nghe. Sách không buồn xem. Không thiết cả gặp gỡ bạn bè đang í ới.
Ngày ngày, tôi cứ ra ra vào vào không làm nổi việc gì, chỉ mải ngóng chờ một tiếng chuông reo và giọng nói quen thuộc. Để rồi hơn chục ngày qua, tiếng chuông vẫn câm lặng không thèm đoái hoài tới mong mỏi của tôi. Dẫu anh đã dặn trước là rừng núi nơi anh ở sẽ chẳng có sóng điện thoại, tôi vẫn sốt ruột đến cháy lòng. Chẳng một tín hiệu gì, chỉ có tiếng còi xe từ đường vọng vào, buồn hun hút… Tôi đến bên chiếc radio, vặn nút FM để âm thanh vang lên cho căn phòng bớt trống trải. Một bài hát yêu thích, âm điệu rộn ràng nhắc nhớ tôi về những ngày còn là cô sinh viên nhí nhảnh. Vậy mà giờ đây tôi lại ngồi ủ ê, bỏ phí thời gian cho nỗi nhớ nhung yếu đuối. Trong đầu tôi bỗng có tia sáng xẹt qua, tôi phải thay đổi, à không, chính xác là tôi phải trở về với chính mình.
Tôi vội thay quần áo để ra hiệu sách. Ở chốn bình yên ấy, tôi sẽ nguôi ngoai đi nỗi mong đợi lê thê. Tôi cần hiểu, đâu phải lúc nào sự quan tâm của anh cũng có thể đủ đầy. Anh còn bao thứ phải lo, bao việc phải đảm nhiệm. Tôi nên chủ động thu xếp cuộc đời mình để bớt lệ thuộc vào anh, bớt gây áp lực cho anh khi anh đã có quá nhiều áp lực.
Nghĩ lại, trong suốt mấy năm qua tôi đã yêu sai cách. Hẳn rằng, lối yêu dựa dẫm của tôi đã khiến anh âm thầm mỏi mệt. Còn tôi thì đã bỏ lỡ biết bao cơ hội của riêng mình. Tôi đã quên trau dồi, nâng cao giá trị bản thân để trở nên độc lập và cuốn hút. Giờ tôi mới nhận ra có là muộn quá không? Tôi tin là chưa đâu, vẫn còn kịp.
Từ hôm nay, tôi sẽ bước sang trang đời mới. Tôi phải mang mình ra khỏi sự ủ ê yếu đuối mà làm gì đó cho có nghĩa lý với chính đời mình. Tôi và anh cần có những khoảng riêng tư dành cho bản thân. Tôi cần sống cho ước mơ của chính mình như anh vẫn đang sống với đam mê của riêng anh vậy. Tôi bỏ lỡ quá nhiều thời gian quý giá mà đáng ra tôi đã làm được bao điều. Tôi quên rằng mỗi người nếu không tự có cho mình sự độc lập, tự chủ thì sẽ chẳng là gì nữa cả.
Tôi khép cửa, bước ra đường. Ánh nắng chiếu lên tóc tôi những tia vàng ấm ngọt ngào. Âm thanh quen thuộc của phố phường dội vào trí não, đánh thức sự hoạt bát ngủ quên. Tôi tươi xinh trong chiếc váy màu thiên thanh, bước tung tăng trên đám lá khô đang vỡ lạo xạo giòn tan.
Hiệu sách không xa nhà tôi là mấy. Xe đạp, xe máy xếp hàng dãy dài ngay ngắn. Tôi nhìn ngắm khung cảnh xung quanh. Trong số những gương mặt đang say sưa lật giở sách kia, có ai đi tìm sách chỉ vì nỗi đợi chờ trống vắng? Làm gì có ai, họ cần sách thật, không như tôi đang kiếm tìm một sự lấp chỗ trống. Tôi không thể như vậy nữa, tôi sẽ sống cho khát khao ngày xưa của riêng tôi, kể từ phút này. Tình yêu với anh vẫn thế, nhưng tôi đã biết mình phải làm gì để nó ý nghĩa hơn. Tôi tự cười mình hay hờn dỗi trẻ con chỉ vì anh đang sống trọn vẹn với đam mê của mình. Đáng ra tôi phải là người ủng hộ niềm đam mê đó của anh mới phải. Tình yêu chỉ là một trong những điều quan trọng, còn nhiều điều khác quan trọng lắm chứ! Công việc và các mối quan hệ lành mạnh thậm chí còn bổ trợ, nâng đỡ cho tình yêu thêm thăng hoa cơ mà. Giờ thì khác rồi, tôi sẽ thực hiện những dự định đã bỏ bẵng bao năm. Anh chắc hẳn sẽ bất ngờ về sự thay đổi tích cực của tôi trong ngày trở về. Nghĩ đến đó, tôi thấy hân hoan hạnh phúc.
Cầm trên tay cuốn sách có tựa đề “Thông minh sâu thẳm”, tôi vu vơ hỏi mình, đã biết thông minh sâu thẳm là thế nào chưa?
Triền sông vắng
30 Phan Bội Châu – Cà phê Phố cũ, bên cạnh bạn cũ, thêm một người nữa mới tinh, là bạn mới quen của bạn. Căn gác xép mái thấp, sàn gỗ. Guốc cao gót lênh khênh đưa đầu gần chạm trần. Ghế bé, bàn nhỏ. Vạn niên thanh xanh mướt trổ đầy những chiếc lá hình trái tim. Cửa sổ lấp lóa nắng, vừa đủ cho thân người có thể nhoài ra nhìn xuống. Phía dưới, những mái nhà lô xô ngói xếp nâu trầm lấm tấm rêu non.
Chiều đẹp đến thế mà không thể đem cho tôi sự hứng khởi muốn mở mang quan hệ. Vì vậy, tôi cứ ôm cứng lấy tờ báo, gí mắt vào và vô duyên ngồi đọc. Mặc kệ hai người bên cạnh thao thao nói cười rồi lại thì thầm rủ rỉ giữa tiếng quạt quay xèn xẹt đều đều. Không rõ từ bao giờ, tôi trở nên thích thú cái cảm giác một mình giữa đông vui. Không gì cản được tôi tận hưởng thế giới riêng tư đó trong thảnh thơi, bình lặng. Xung quanh khi ấy chỉ còn là những vệt cọ mờ, âm thanh dường như bị thu nhỏ và đẩy lùi đi xa tít.
Ngoài việc quan trọng là tìm hiểu bên trong mình, tôi còn thích ngồi im lặng quan sát, ngắm nhìn đời sống và thấy cái nhộn nhịp, xô bồ cũng thực là đáng yêu. Ban đầu, tôi sợ xung quanh phiền lòng khi nhiều lúc tôi cứ thu mình để tận hưởng trạng thái riêng tư ấy. Song cuối cùng tôi nhận ra, ai cũng đang bận bịu với những niềm vui, nỗi buồn của chính họ. Hóa ra không phải mỗi tôi có nhu cầu nuôi dưỡng và khám phá nội tâm, không chỉ riêng tôi muốn tường tận cái thế giới riêng tư thú vị và bao la đó…
Tôi thích ví tâm hồn như một triền sông. Triền sông ấy có thể là bến bờ nhộn nhịp người qua kẻ lại tấp nập bán mua. Cũng có thể là một triền sông cỏ hoa xanh tươi bướm ong dập dờn. Hay đó là một triền sông hoang vắng nguyên sơ chỉ lác đác vài bông lau trắng dạt mình theo gió… Mỗi người sẽ có một triền sông khác nhau và mỗi người lại thích một triền sông không giống nhau. Riêng tôi thì thích một triền sông tĩnh lặng, như câu thơ tôi từng viết:
Lòng ta như một triền sông vắng
Nở hoa vàng ngơ ngác dưới sương bay.
Nắng ngoài hiên
Tôi hay tưởng tượng ra khung cảnh mình ngồi bên thềm nhà vào một ngày mùa thu êm ả. Trên đầu tôi là tán cây rợp lá đang xòa bóng mát. Dưới chân, cỏ mọc xanh rờn bên những khóm hoa khoe sắc tươi xinh. Nắng đầu thu trong trẻo chiếu dịu dàng qua mái hiên và rơi giọt giọt xuống thềm. Từng chùm hoa nắng nhún nhảy trên đất theo sự xao động của những tán lá đang vẫy gió trên cao. Và tôi cứ ngồi im lặng như thế ngắm nhìn vạn vật quanh mình vui sống hiền lành, giản dị. Và tôi cứ thỏa thuê tận hưởng trọn vẹn khoảnh khắc bình yên mà tôi đang có lúc này, ngắm nắng ngoài hiên.
Tôi còn gì để viết?
Tự nhủ mình cần quãng ngưng cho hành trình mải miết vừa qua, sau một thời gian đắm chìm trong chữ nghĩa. Từng bảo hết cuốn thứ 6 là hết vốn liếng và ngừng lại đôi chút để tìm lối đi mới. Nhưng dường như vốn liếng chưa hết, và cần trải qua ít nhất hai cuốn nữa mới sạch banh vốn cũ. Vậy là lâu lâu lại cặm cụi gom góp nhặt nhạnh những gì mình viết ngày xưa để cho chúng tụ lại vào một bản thảo. Vì nếu không cho chúng ra với đời, tôi sẽ cảm thấy chưa thỏa đáng, kiểu như còn chưa bóc hết con người cũ ra ấy. Kỳ cục nhỉ! Kiểu như tôi cần bộc lộ hết tôi ra trước khi tôi bước vào chặng đường mới mà đi tìm một cái tôi thẳm sâu hơn hay rút cục là đơn giản hơn. Và thật ích kỷ khi phải thú nhận rằng tôi xuất bản sách không để cho ai, mà chỉ bởi vì nhu cầu của chính tôi thôi. Còn ai đó cảm nhận được tới mức nào là ấm lòng và biết ơn tới đó. Bởi trong tận gan ruột mình, tôi tự hiểu, tôi chẳng có gì đặc biệt để người ta phải ngồi lại tìm kiếm và khám phá thật lâu. Và cũng hiểu rằng cuộc đời ngắn lắm, làm được gì và muốn làm gì thì cứ làm thôi. Dẫu đó chẳng phải là điều gì to tát và xuất sắc, nhưng nó là chính ta và biểu đạt đúng ta, thì cũng khá đủ rồi.
Hoa giấy ở Doha
Mảnh đất này tưởng nắng gió sa mạc khắc nghiệt sẽ ít bóng mát của cây xanh và ít hoa nở tưng bừng như các mảnh đất khác. Nhưng không, cây rất xanh, tán rất rộng, hoa nở rất rạng rỡ. Đặc biệt ở đây trồng rất nhiều hoa giấy, và vì hoa giấy hợp nắng, không cần phải quá chăm chút nâng niu nên nó nở ở khắp mọi nơi. Giấy đơn, giấy kép… giấy cam, đỏ, hồng, trắng vàng… Đẹp quá là đẹp, yêu quá là yêu. Hạnh phúc vô cùng khi được ngắm cỏ cây. Và càng hạnh phúc hơn khi được ngắm những bông hoa giấy dễ thương như thế này! Hoa giấy luôn đem lại cho tôi cảm giác đơn giản vô tư. Nó không kiểu sang chảnh mà hòa lẫn vào xung quanh bằng dáng vẻ hồn nhiên của mình. Ấy chính thế mà nó đẹp, một vẻ đẹp thân thuộc và dung dị, chẳng hề có khoảng cách.
NHÂN NGÀY NHÀ GIÁO
Mùa đông trắng những con đường sương sớm
Đưa tôi về thăm trường cũ ngày xưa
Lớp học lặng im nghe ký ức trở mùa
Bàn ghế gỗ vẫn còn đây vết mực
Tiếng giảng bài rộn vang sân trường vắng
Loài chim nào ngủ muộn trên cây
Đôi mắt học trò chăm chú thơ ngây
Nghe dạy bảo những điều hay lẽ phải
Bạn bè giờ đã xa mê mải
Có ai về thăm thầy cô năm xưa
Người tận tâm chở những chuyến đò
Cho tuổi trẻ cập bến bờ mới lạ
Quên muộn phiền quên tháng ngày vất vả
Vẫn miệt mài bên giáo án từng đêm
Chợt một hôm nắng rọi khẽ bên thềm
Là khi ấy trò về thăm trường cũ.
Làng cổ Lỗ Khê
Cũng như bao làng xóm của đồng bằng Bắc Bộ, có khác chăng là ở đây có một không gian cổ, thấm đẫm tâm hồn Việt, một nơi thuần phác mà ai đã ghé về không muốn rời xa.
Lỗ Khê là một làng ra đời sớm ở vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, có gốc gác từ thời Kinh Dương vương Lạc Long Quân (2879-258 trước công nguyên). Làng nằm trên triền sông cổ Hoàng Giang. Trước thuộc phú Từ Sơn, trấn Kinh Bắc (Từ Sơn, Bắc Ninh). Kể từ năm 1961 thuộc xã Liên Hà, huyện Đông Anh, Hà Nội.
Cách Hà Nội chẳng bao xa, nhưng đời sống nơi đây dường như không bị một chút ảnh hưởng nào của nơi phồn hoa đô hội. Người đến đây cứ như lạc vào một chốn xưa xa lắm. Sử sách dẫn rằng: “Lỗ Khê phong thổ tả hữu cùng thiên sơn vạn thủy, thế nhẹ long bàn, tiền hậu liên thất diệu tam thai hình như phượng vũ“.
Theo truyền thuyết, từ thời Hùng Vương thứ 6, gái làng nấu cơm cho ông Gióng ăn, cơm nấu bị khê nên binh lính gọi là con gái làng Khê. Chữ “Lỗ” là tên đầu của các làng trên cùng một dải đất (Lỗ Khê, Lỗ Giao, Lỗ Đông, Lỗ Thù, Lỗ Hương, Lỗ Dong). Chữ “Khê” mang địa điểm địa hình lắm lạch khe, chữ “Khê” là khe núi chảy từ núi ra. Làng có tên là Lỗ Khê duy nhất từ bấy đến giờ.
Nơi đây tương truyền rằng thời cổ là một khúc sông cụt có nhiều khe ngòi vùng lỗ chỗ, như những lỗ rốn chứa đựng màu mỡ, có mỏ than bùn gần 20 vạn mét khối. Cho đến nay, ngành địa chất khảo sát đã công bố ở khu vực này có mỏ than bùn trên 16 vạn mét khối. Dân làng cũng đã khai thác hàng ngàn tấn làm chất đốt và phân bón. Huyện Đông Anh và thành phố Hà Nội đã mở xí nghiệp khai thác trong 21 năm (1964 – 1985) để chế biến phân vi sinh từ tài nguyên thiên nhiên này.
Làng chủ yếu thuần nông, mùa cấy gặt thì cá làng ra đồng. Những khi nông nhàn thì làm bánh trưng xanh, bánh tro, nấu rượu nếp cái hoa vàng bán cho các nơi lân cận. Chúng tôi đã được gia đình anh Hải mời nếm miếng bánh chưng, bánh đúc, chè kho của làng. Đúng là lời khen không ngoa, bánh chung từng khoanh tròn được cắt ra mềm và mịn. Đỗ xanh và thịt quện vào nhau, bánh thơm mùi nếp, mùi đỏ và cả mùi rơm lăn bánh sau khi luộc.
Người dân giỏi lam giỏi làm và cùng vô cùng hiếu khách. Ai đến đây, chẳng cần quen biết cũng không ngại, mọi người sản sàng mời cơm, mời những đặc sản của làng mà không hè có sự cảnh giác, dò xét. Đó là những nét đẹp hồn hậu, giản di mà không phải nơi nào cũng có được. Bà cụ Thi đang cõng cháu cũng hồ hởi chạy ra khoác tay chúng tôi chỉ xem nhà mình, khoe vườn cây trái xum xuê và tíu tít mời vào uống ngụm nước trong.
Bác Nghiệp sở hữu căn nhà cổ say sưa kể về những năm tháng đi chiến trường, bôn ba bên Lào và cuối cùng hồi tưởng lại kỷ niệm về căn nhà mình đang sống với một tâm trạng xúc động, tự hào. Nhà lợp ngói mui hài, cột nhà bằng gồ xoan lời, ông cụ thân sinh ra bác khi làm ngôi nhà này cũng rất kỳ công, ngâm gỗ ở ao làng cả năm trời, nên sau bao nhiêu năm mà gồ vẫn không bị mối mọt, thời gian càng làm nó đen bóng, chắc chắn hơn. Dải cánh phong đấu cái thì vẫn còn nguyên. Đặc biệt nữa là ba máng tường chính của căn nhà đều có hình vẽ.
Những họa tiết tưởng giản đơn những nhìn kĩ thì thật thú vì sự tinh tế trong từng nét vẽ người thợ. Đó là triện đan nong mốt, không hề chồng đè lên nhau, cũng không hề bị lỗi. Nền nhà lát xi măng nện chặt, dưới bàn uống nước chúng tôi đang ngồi, ông chỉ, là nơi đào hầm trú ẩn những năm chiến tranh, giờ đã nện lại nhưng vẫn thấy đường gờ nổi rõ. Căn nhà trái qua bao nắng mưa như không biết đến già nua. Những cánh cửa có mối mọt, có cong vênh song ông cũng không có ý định thay thế vì muốn giữ lại những kỷ niệm của cha ông tiên tố, giữ lại bản sắc văn hóa truyền thống cho làng mình.
Khắp đường làng ngõ xóm đâu đâu cũng đỏ và nâu một màu gạch, ngói. Những mái ngói thẩm màu tháng năm, những mảng tường trơ mạch vữa, những lối đi lát gạch chỉ là dấu ấn không thể quên của làng. Có nhiều viên gạch vì quá lâu rồi, mùn cả ra một thứ mùn đỏ au như bột vẽ.
Tôi không nghe thấy trong làng có những âm thanh náo động của karaoke, của trò chơi điện tử hay nhạc trẻ, nhạc vàng. Không gian và thời gian như ngưng đọng, thảng hoặc chỉ có tiếng chó sủa và tiếng trẻ nô đùa, tiếng chào gọi nhau thân thuộc trong những lối đi sạch sẽ.
Lô Khê còn là đất tổ của ca trù, cái nôi sinh ra ngài Đinh Dự – vị tổ sư của di sản văn hóa quý báu này. Hiện nay vẫn còn cụ Mùi là người giỏi và có thâm niên nhất về ca trù. Cụ cũng truyền lại cho những người yêu thích loại hình này, nhưng quả thực số con cháu theo đuổi nó không được nhiều như những thế hệ đi trước đầy tâm huyết mong muốn. Dân làng hàng năm mở hội “Kỳ Phúc” vào tháng Giêng, từ mùng 1 đến mùng 10. Ngày giỗ tổ 12/1 cũng là ngày tổ chức hát ca trù, tưởng nhớ đến Mãn Hoa công chúa và ngài Đinh Dư cùng những người có công cho sự ra đời và phát triển của ca trù.
Làng đã được công nhận là làng văn hóa và chùa Bụt Mọc cũng như nhà thờ ca công được nhiều người biết đến và được nhà nước cấp bằng di tích lịch sử văn hóa vào năm 1989 khiến người dân nơi đây vô cùng tự hào. Tiếc rằng vẫn còn một số người chưa có ý thức bảo vệ, gìn giữ không gian sống của mình. Họ phá căn nhà của ông cha để lại và xây dựng những nhà mái bằng, nhà tầng khang trang. Rồi một số khu nhà cơi nới, sửa chữa, chắp vá cũ mới rất thiếu thẩm mỹ cũng làm người yêu sự những vẻ đẹp nguyên sơ, xưa cũ, cổ kính đau lòng.
Phong trào mua đất ngoại thành đã bắt đầu len lỏi vào vùng làng quê yên ấm này. Người tứ xứ nườm nượp lâu đổ về tậu đất, cất nhà biệt thự và mở nhạc xập xình. Những cò đất thi thoảng lại nhòm ngó những chỗ ngon ăn để buôn qua bán lại, cho người ta kinh doanh nhà nghỉ, khách sạn và những thứ ồn ào khác.
Rất cần có sự quan tâm và ý thức của mỗi người để không gian kiến trúc văn hóa này không bị mai một từng ngày. Thành phố Hà Nội đã có dự án tôn tạo lại môi trường cảnh quan tổng thể của làng, tiếp tục có biện pháp gìn giữ những giá trị lịch sử văn hóa quý báu còn sót lại. Đồng thời chủ trương xây dựng Lỗ Khê thành làng du lịch sinh thái để phát huy những nét đẹp vốn thu hút khách tham quan, du lịch. Ngoài việc dịch chuyển sân bóng, xây chợ quê, nới rộng vườn chùa… thì việc tu sửa, tôn tạo lại một cách trung thành nhất với kiến trúc cũ của năm cổng làng cũng là việc vô cùng quan trọng, cần được bàn bạc kỹ lưỡng. Để làm sao làng vẫn giữ được vẻ đẹp thuần hậu, không lai tạp, khách tham quan không thấy tiếc nuối một ngôi làng cổ chỉ còn trong dĩ vãng khi cảm giác trên lối đi có những cái gai cứ chắn trước mắt nhìn.
Nhớ ngày đó trẻ măng mới ra trường đi về làng cổ Lỗ Khê ở Đông Anh viết bài cho Pacific Airlines, còn được vào nhà bà con ở đó ăn cơm nữa. Làng Lỗ Khê rất bình yên, cảnh đẹp và trong trí nhớ mình lúc đó có giàn bầu quả lúc lỉu, những ô mạ xanh trong sân, xe đạp cũ, quang gánh treo trái nhà, những mảng gạch đỏ và rêu phong trên những bức tường trong từng con ngõ hẹp. Mình còn nhớ ở đó có sân đình và một hồ nước rất nên thơ, có một cái cây to ngay hồ nước, mình đã ngồi đó hóng mát.
Đôi dòng thơ cũ
Buồn bao giờ là tận cùng
Tuyệt vọng bao giờ là đáy?
Nếu có giới hạn
Hãy cho tôi giới hạn đi!
Hãy cho một phút cuồng si
Thay cho nghìn phút vật vờ câm lặng
Hãy cho bừng cháy nụ cười
Xóa trăm lần ngắn dài nước mắt
Đến mà xem những sự thật
Vô mà ngó những bi ai
Quá buồn và buồn một, buồn hai
Nào có khác chi, đều là buồn cả.
Khi anh ngồi đó uống những ngụm vang
Là đang uống em với những nồng nàn kỷ niệm
Thực tại không em, chỉ có hơi vang nồng chát
Anh vẫn thấy thật gần dáng vẻ em
Chúng ta đã hôn nhau ngay cả lúc không em
Em trong những giọt vang
Và vang trong người anh, đang chảy.
Nếu anh nghe thấy tiếng thời gian chảy
sẽ không thể ngồi đó bình yên
nhớ nhung nào đã cồn cào vây kín
nhắc dáng em trong ký ức êm đềm
Có thể chạm lại nụ hôn đầu tiên
gọi yêu dấu hồi sinh như một cơn gió lốc
sẽ chẳng bao giờ gặp em
hoặc chạy đến bên em dù chỉ để ngắm nhìn
Dù chỉ đế thấy em xa lạ
trong phố phường loang lổ dấu chân quen
Hoặc là em hoặc không ai khác
Nếu anh để giọt thời gian tan tác
sẽ muộn cho lời dấu yêu.
Khi tôi vừa tắm xong và tóc rối
Với hơi nước bốc lên mờ ấm
Cùng gương mặt sạch tinh không son phấn
Rồi tôi vui vẻ nhìn ngắm sự thật của mình
Không có vẻ đẹp nào
Vẻ đẹp dường như không định nghĩa
Ai đó thấy tôi ra sao
Chỉ bởi họ vốn mặc định như vậy
Tôi sẽ là ai trong mắt họ
Theo cái cách mà họ muốn họ cần
Việc của tôi chỉ là
Sống bình thường thế thôi.
Em và ô bảy màu
Mưa đượm gấu quần đen nhèm nước
Những hạt cườm vỡ tung nền gạch cứng
Òa sóng, hạt cườm mưa
Màn bụi trắng xóa, màn ký ức lưa thưa
Trong phút chốc bốc hơi
đem theo mộng mơ chỉ còn là quá khứ
Những bận rộn không đâu
Những khoe khoang sặc sỡ
Đã thành thói quen
Hay giản đơn ta bỗng quên mình?
Cây đa già vừa trổ búp non xanh
Từng búp nõn rụng đầy trên sân ướt
Bàng bạc, trắng trong, lạnh run nơm nớp
Cong gập mình đợi ngụp dưới chổi tre
Giun thân tròn oằn tai nghe mưa giã
Đồm độp bùng biềng lõm chõm mảnh lưng con
Nắp cống kia có khe nào lọt được
Cho náu nương cho tan tác sống còn
Bõ hờn hay tê buốt?
Sau nắng ngột, lại mưa xối ào qua
Bài ca mưa
Còn chỗ cho em chạm tay vào quá khứ?
Quá khứ nào em sẽ chạm được tay?
“Hãy bay đi những cánh chim đêm của nỗi buồn”
Ông Trần Tiến viết như thế
Tôi hát một câu như thế
Mà chẳng biết nỗi buồn chảy từ đâu
Ra tràn trề
Ra đầm đìa
Như những cánh dơi bay lượn
Trong ngôi chùa Sóc Trăng
Đen kín bầu trời
Đậm đặc nỗi buồn sâu lắng
Nổi lềnh bềnh những nỗi buồn cỏn con
Phía bên kia con đường
Anh thôi đứng đợi
Và tôi tự hỏi
Ngọn cỏ nào đốt đuốc đời tôi
Cánh chim đêm
Loạng choạng bay vào vắng
Tự rót một ly
Sao lại khát đắng?
“Hãy bay đi những cánh chim đêm của nỗi buồn”.
40 bài thơ Đông của Winlinh
1.
Thức giấc thấy đông một sớm ngày
Gió mùa vừa tiễn gió heo may
Bỗng nghe hơi rét luồn ô cửa
Chợt nhớ mơ hồ cái nắm tay.
2.
Sớm mai đông phủ giá một màu
Đôi chim dang cánh ủ ấm nhau
Bên ô cửa sổ hoa vừa hé
E ấp mơ màng nụ trắng phau.
3.
Chiều đã trở mùa bên song cửa
Đông rũ hanh hao gió thoảng buồn
Có người ngồi nhớ ngày xưa cũ
Trong ánh sương tà lúc hoàng hôn.
4.
Có những ngày nỗi buồn trôi bàng bạc
Như mây chiều trên phố xá vào đông
Tôi thả lỏng cho nỗi buồn đi lạc
Giữa bốn bề xa vắng quá hư không.
5.
Mùa đông mỏng mảnh tiếng chim gầy
Hanh hao gió thổi giữa hàng cây
Mây trắng như ai vừa giặt giũ
Bướm vàng con đậu gọi con bay
Cơn lạnh hiu hiu ủ biếng lười
Cuộn trong chăn ấm mộng đời vui
Tỉnh ra ngơ ngác hương còn đọng
Thấp thoáng dung nhan một tiếng cười.
6.
Trên cành tre xanh ngát
Chim bói cá mơ màng
Đứng nghe hơi gió mỏng
Trong chới với đông sang.
7.
Gió mùa lật lá chớm đông
Liêu xiêu quán vắng khách không tới tìm
Trời se se lạnh về đêm
Người se se lạnh nỗi niềm thời gian.
8.
Quán vắng cô hàng thu xếp lại
Đôi cặp bánh gai mấy quả hồng
Hanh hao mảnh gió đầu đông
Chợ chiều hiu hắt người không thấy người.
9.
Phố tiễn Thu đi với lá vàng
Nắng rơi từng giọt giữa mênh mang
Gió Đông hôi hổi sau tà áo
Lén lục tìm… đôi ngón tay đan.
10.
Một sáng nhẹ nhàng tháng 11 nắng tươi
Và tôi thấy thảnh thơi với nghĩ suy đơn giản
Chỉ vui ngắm lá cây trên nền trời mây trắng
Hóng gió dịu mềm hiu hiu mát làn da.
11.
Em mong ai đến một ngày mưa
Mái rêu tí tách giọt mau thưa
Lá rung rinh ướt bên bờ giậu
Đi đứng vào ra thấy cứ thừa
Chờ cho người ấy sẽ ghé sang
Cùng ngắm mưa đông rớt khẽ khàng
Trà thơm tỏa khói hoa vừa nở
Êm đềm ngồi ước mộng tào khang.
12.
Chợ phiên họp tháng đôi lần
Xôn xao ngả giá quây quần bán mua
Sang đông cơn bấc trở mùa
Chiều tan chợ vắng gió lùa mái gianh
Chắt chiu đồng bạc để dành
Cho con tấm bánh mỏng manh cuối chiều.
13.
Đôi khi một mình thật là vui thích
Thênh thang ngơi nghỉ tự tại nghĩ suy
Thơm tho cà phê mềm thơm lát bánh
Vu vơ gió thổi dưới tán lá bàng
Một ngày đông sang lòng như giấy mới.
14.
Những hương thơm trời đất
Len nhẹ mỗi khóm hoa
Đông như chợt ấm lại
Giữa sắc màu quanh ta.
15.
Tháng Mười một như bài hát cũ
Rả rích buồn mà cũng rất bình yên
Có nỗi niềm nhỏ bé không tên
Dội thật khẽ vào mùa đang trở gió.
16. Thành phố một ngày thường
Trôi trôi trên đường
Những ý nghĩ xám đen
Những vội vã lạ quen
Những trò chơi ý niệm
Người tốt đôi khi đóng vai phản diện
Người phản diện khoanh tay nhoẻn miệng cười
Và thời gian như khoang lái chơi vơi
Người thủy thủ đã thôi mơ mộng biển
Quay về phố sống cứ như là diễn
Một niềm vui không có thật trong lòng
Thành phố một sớm mùa đông
Dòng người trôi trôi giữa hai chiều quên nhớ.
17.
Tôi bước vào tháng Mười hai vui vẻ
Với cái nắm tay vội vã phía sau hè
Những nụ hôn như bản nhạc say mê
Nhịp gấp gáp quãng bờ môi anh chạm
Bởi yêu kia có khi nào vơi cạn
Tháng Mười hai cứ mơn mởn chồi non
Có ấp ôm xua tan hết héo mòn
Ấm trong lòng một mùa đông lấp lánh.
18. Gió khẽ ru lá ngủ
Át cơn giá mùa đông
Đèn đường thôi hắt bóng
Chở giấc mơ quanh vòng
Đã nhắm mắt ngon lành
Đã cuộn trong chăn ấm
Đã thấy mệt thấy thấm
Những thao thức ngày qua
Đã muốn ngủ thật sâu
Đã gắng thở thật chậm
Sao còn dậy giữa chừng
Gối đầu loay hoay mãi?
Đã được nửa đêm dài
Sao còn dậy và gọi
Gọi mùa thu về lại
Gọi cơn sốt hiểm nguy
Đã quyết liệt mà đi
Sao còn ngồi mong ngóng
Đã thôi không hy vọng
Sao còn chút ngậm ngùi?
Nhạt phai
Thinh lặng
Điềm đạm
Hồn nhiên
Ngày mới qua rồi có những dịu êm
Có xao xuyến từng giọt sương trên lá
Có bình minh háo hức say điều lạ
Có chở che được mỗi lối ta về?
Ngày mới sang có còn những đam mê?
Có trong vắt những khoảng trời trong mắt
Đừng tìm ta nhé đám mây câm lặng
Tỉnh mê rồi mắt đừng mãi rưng rưng.
Ngày sẽ về lại
Ngày sẽ sang
Con kiến đỏ còn loanh quanh tìm tổ
Con ruồi kia can chi mà đứng đó
Chỉ ta xem hạt xôi rớt nơi nào
Con chim kia đừng hót nữa xanh xao
Gần một chút cho ta cùng thủ thỉ
Con chuột xám hãy thôi đừng mộng mị
Chin chít kêu gặm nhấm hết thư từ
Con muỗi buồn đừng xao xác thờ ơ
Thôi cứ đốt vào tay ta một cái
Hút hết đi, sạch sành sanh trễ nải
Cho mới lòng dưới bóng nắng tinh khôi.
Ngày sẽ sang
Ngày sẽ về lại
Mở cửa bước ra
Chọn một ghế nhỏ
Gọi trà, gọi phở
Thở hết muộn phiền
Chút khói dấy lên
Mơ về thơ ấu.
19.
Tháng Mười hai phố trở mình cựa khẽ
Trong sương mai hơi lạnh phủ bềnh bồng
Có một người nhẹ bước giữa mùa đông
Cơn gió thổi vô tình lay nỗi nhớ.
20.
Xao xuyến đón nàng xuân
Phải lòng cơn mưa bụi
Giữa mùa hè sôi nổi
Rộn rã tắm mưa rào
Trời thu gió hanh hao
Bỗng nghe mưa hờn dỗi
Đông cuộn tròn chăn ấm
Ngắm mưa phùn mái hiên
Bao ngày tháng trôi êm
Mưa vui buồn ẩn hiện
Đôi khi trong kỷ niệm
Ào xuống một cơn mưa.
21.
Ngày tháng Chạp
Chợ chiều xôn xao ngã giá
Đường ồn ào chen chúc
Xuân cập kề vội vã sau lưng
Ngày tháng Chạp
Quay về nhà rưng rưng
Ngắm khu vườn bình yên
Ngắm cải ngồng vươn lên
Hoa nở vàng lặng lẽ
Chợt thấy ấu thơ
Xượt qua rất nhẹ
Như thước phim buồn
Mà cũng rất xôn xao.
22.
Trời thu mặc chiếc áo vàng
Gọi heo may đến dịu dàng lá rơi
Xuân về diện áo hồng tươi
Bên đào phai nở đón người hân hoan
Áo thiên thanh lúc hạ sang
Trúc tre vẫy gió khẽ khàng nắng trưa
Đông thương áo trắng trở mùa
Ủi an cơn bấc rét vừa nhớ nhung.
23.
Trời chuyển màu ghi xám
Tháng Mười hai ghé về
Gió lật lá trên hè
Bay la đà góc phố
Thời gian kỷ niệm cũ
Ký ức dẫu phai màu
Nhưng vẫn còn đọng lại
Ấm áp ở trong nhau.
24.
Mùa đông trắng những con đường sương sớm
Đưa tôi về thăm trường cũ ngày xưa
Lớp học lặng im nghe ký ức trở mùa
Bàn ghế gỗ vẫn còn đây vết mực
Tiếng giảng bài rộn vang sân trường nắng
Loài chim nào ngủ muộn trên cây
Đôi mắt học trò chăm chú thơ ngây
Nghe cô dạy những điều hay lẽ phải
Bạn bè giờ đã xa mê mải
Có ai về thăm thầy giáo năm xưa
Người tận tâm chở những chuyến đò
Cho tuổi trẻ cập bến bờ mới lạ
Quên muộn phiền quên tháng ngày vất vả
Vẫn miệt mài bên giáo án từng đêm
Chợt một hôm nắng rọi khẽ bên thềm
Là khi ấy trò về thăm trường cũ.
25. Trời âm u sương mù mưa lạnh
Bóng người đi lầm lũi cô đơn
Chiều nay chân ướt đường trơn
Có người tha thiết mong cơn nắng về.
26.
Quàng khăn vào em nhé
Trời trở gió mùa rồi
Tan ca chiều nhập nhoạng
Cẩn thận nhé em tôi
Về với nhà mình thôi
Rũ bỏ đi mệt mỏi
Về nơi thực thà nhất
Thả lỏng giữa bình yên.
27.
Sương mờ quanh co ôm dốc núi
Nắng xiên lác đác mấy sợi hồng
Hiu hiu gió thổi ven sông
Ruộng sau mùa gặt cải ngồng lên hoa.
28.
Chợt thấy lòng se sắt
Trong một chiều mùa đông
Con dốc buồn lặng đứng
Ngắm đôi bờ thinh không
Người đã xa muôn dặm
Chỉ còn tôi lưng chừng
Bước trên đồi cỏ vắng
Giữa bốn bề mênh mông.
29.
Nỗi niềm như gió bấc
Thổi thao thức tâm hồn
Mơ một bàn tay nắm
Đêm dài bớt cô đơn.
30.
“Sợ trăng vàng rơi khuất lối chưa đi”
Để ngõ vắng ngẩn ngơ cùng bóng tối
Bến My lăng ngồi đợi
Còn đó khúc từ ly.
Ông lão buồn thì cứ mãi buồn đi
Rồi nằm đó cho gió về man mác
Lá vàng lạnh, màu lưu ly tan tác
Cũng chẳng về trên bến đợi cùng ông
Chiều mùa đông đọc lại “Bến My Lăng”
Chẳng thấy đâu trăng rơi đầy mặt sách
Nhưng hun hút một nỗi buồn cô quạnh
Bến sông buồn cùng những nỗi sầu đêm.
31.
Trống lòng là tiếng trống thảnh thơi
Vang một hồi trong tim nhè nhẹ
Khi ngồi kề bên anh thủ thỉ
Ngõ phố dài
Và lá trút
như mưa
Trống lòng là tiếng trống say sưa
Nghe anh kể thời thanh niên nồng ấm
Có mí mắt đen hồn nhiên xao động
Giọng Huế buồn chao đảo bước chân anh
Trống lòng là tiếng trống nhẹ thênh
Hun hút gió đổi mùa trong chốc lát
Mái nhà cũ
và buổi trưa lang bạt
Trà đặc vỉa hè,
câu hát nhớ quẩn quanh
Trống lòng là tiếng trống mỏng manh
Của bài hát ngày hôm qua là thế
Thảng thốt, hững hờ
mải mê trời bể
Đã muộn rồi
câu hát mãi vu vơ
Muộn mất rồi trống đánh đã qua thu
Khi hoa cúc đã lại thành ký ức
Dòng thư tím gọi thời gian bất lực
Cơn lũ chiều cuốn hết những vòng xe
Ai đánh lên nhịp trống tái tê
Những nhung nhớ xôn xao kỳ lạ
Nhắc cho em đôi ba ngày vội vã
Đón anh vào trong bóng dáng thân quen
Ai run lên nhịp trống từ tim
Mà thao thức cả mùa đông vời vợi
Chẳng thể nào thức đợi
Chẳng thể nào nguôi quên
Chẳng thể nào cứ mãi lặng im
Chẳng thể nào giữ vẹn nguyên
cảm xúc
Hạnh phúc âu lo cùng cực
Radio buồn
nằm đếm bước ngày qua
Trống lòng run những giọt nhấp nhô
Dóng một tiếng cả mùa đông tan chảy
Hãy nghe em
trở về đi ngày ấy
Ôm lấy tháng năm
dẫu ký ức nhạt nhòa
Cốc cà phê đặc
Cầu thang chầm chậm bước
Mùa đông nhắn tìm
xin điếu thuốc làm tin.
32.
Đôi khi rất cần im lặng
Dù trong lòng cuộn sóng nhớ nhung
Biết chờ đợi, biết nói lời bao dung
Với cả mùa đông đang làm em buốt giá
Có lúc im lặng là vàng
Nhiều khi im lặng là đá tảng
Muốn hiểu điều gì đang xảy ra
Nhưng muốn hơn – để nguyên sự thật
Có thể sự thật là phút anh muốn nhìn lại
Muốn đứng xa em, suy ngẫm lại mình
Muốn lãng quên rung động mới hồi sinh
Quay lưng đi với bao ngày yêu dấu
Em lặng im nếu anh muốn thế
Em sẽ ra đi trả lại anh bầu trời
Ngày không em, anh sẽ thấy nắng rơi
Giữa phố phường chẳng bóng em tồn tại.
33.
Men theo lối đi quanh nhà, chạy qua mấy hàng rau muống
Thăm nom cải hoa vàng ruộm, ấp lá mùi thơm hít hà
Trống canh ba, gà gáy sáng
Ì oạp chân khua nước, giật mình cá tỉnh mê
Sương mai ngậm chồi non, vương vương hương lộc thắm
Bình minh buông sợi nắng, văng vẳng tiếng chày xa
Mắt thấy chi… những chuồn cánh mỏng
Những chim mỏ hồng, liêu xiêu sáo sậu hát ven sông
Mắt thấy chi… bóng ai bên bờ giậu
Khăn nâu quàng vội, giấu nhẹm nỗi niềm, sầu cứ đầy lên
Tìm nữa đi… cơn mơ xa vời vợi
Nồng thơm đất mới, khói mờ tan miên man chiều đông
Còn đấy không, người quê cũ, xin về lại
Trong dung dị êm đềm, ngồi lắng giữa bình yên.
34.
Tôi cắm hoa tươi vào chiếc lọ xinh đặt nơi ô cửa sổ
Ánh sáng xuyên qua rèm rọi từng hạt bụi li ti bay
Cốc trà nóng vẽ lọn khói cuộn lên trong nắng đầy
Đài phát giọng ca xưa thì thầm như lời người tri kỷ
Thành phố êm đềm cuối tuần nằm ngẫm nghĩ
Ký ức xa vời như một giấc mộng qua
Có chú chim non đậu trên gốc cây già
Nghển cổ ngóng xuân về giữa mùa đông lạnh giá.
35.
Đông chợt ấm nồng nàn
Ta cuộn mình trong chăn
Như tằm nương trong kén
Tận hưởng những an nhàn
Hơi lạnh chừng tan biến
Rũ sạch nỗi lê thê
Cho tươi tắn tìm về
Cho ta được sống lại
Cùng hồn hậu say mê.
36.
Một nỗi buồn và hoang mang xâm lấn
Buổi sáng mùa đông đầy ắp mông lung
Hân hoan trôi đi đâu nhớ nhung trôi đi đâu
Hy vọng như một đống tro tàn
đã nhuốm màu ẩm ướt
Cô đơn giống cánh dơi chập choạng trong hang tối
Tôi không thể tìm thấy ai giữa đời
ôm lấy tôi bảo rằng hãy yên lòng đừng sợ
“dẫu thế giới bỏ rơi vẫn còn đây một vòng tay”
Không có ai không có lấy một tiếng nói
Chỉ có tôi lạc lõng nơi này…
37.
Buông lơi từng sợi
Rụt rè áp má
Ôm ấp đôi tai
Đùa trêu áo mỏng
Khe khẽ chạm vào
“Mi cong cỏ mượt”
Thì thâm mày dịu
Thủ thỉ mắt trong
Mêm tơi
Say mờ tìm
Sợi đen
Giấu nhẹm
Gói ghém từng
Sợi bạc
Cặp ba lá ngủ quên
Găm tăm chạy trốn
Nơ cài xáo trộn, ngác ngo
Tóc mềm thả trôi
Những mùa thu đã cũ
Những mùa đông rêu phủ
Những hạ nồng khói bay
Nhưng xuân sang nắng đầy
Chỉ còn lại
Hương phai trên nhành hoa trái
Bô kết nướng xém
Nước sôi vàng thau chậu
Lặng yên ngôi
Thả tóc
Mêm
Trôi.
38.
Tháng Mười hai như lời tạm biệt
Những nỗi buồn ở lại với thời gian
Đông ủ ấm chồi sẽ nở thênh thang
Một ngày tới khi xuân gõ cửa.
39.
Ngoảnh đầu nhìn lại đã bao đông
Trải đủ gian nan với thăng trầm
Thoảng tiếng chim kêu ngoài ngõ vắng
Giật mình mai nở… hóa ra xuân.
40.
Ngoảnh đầu lại đã thấy tháng Mười hai
Bước chân đến khẽ khàng như lơ đãng
Mười hai tháng bao buồn vui xô dạt
Giúp ta càng thấu rõ bản thân ta
Và hiểu rằng để ý nghĩ nở hoa
Phải vun xới mảnh vườn tâm tươi tốt
Dẫu không dễ vẫn gắng làm cho được
Bởi mỗi ngày ơn cuộc sống nhiều hơn.
Trường huyện
Phượng đã chớm xòe những nụ hoa rực màu đỏ chói, những tán lá xanh theo nhau xà xuống mái ngói nâu loang lổ rêu. Tôi bước chậm theo dãy hành lang vắng, nhìn qua từng cánh cửa gỗ xanh của các lớp học, không gian yên ắng quá! Cảm giác xôn xao thân quen vẫn rất gần đâu đây, mới hôm qua thôi trong những căn phòng kia còn vang lên tiếng nói cười ròn rã, vậy mà hôm nay bàn ghế đã im lìm. Thế là tôi lại trở thành người cán bộ thủ thư nhàn rỗi.
Ngày hè đến, lớp lớp học sinh cùng xếp sách vở lại chuẩn bị cho kỳ nghỉ hứa hẹn nhiều thú vị. Chỉ có tôi, đã bao năm rồi trải qua những ngày hè lặng lẽ, là không bao giờ mong chờ mùa hạ về. Dù những ngày nghỉ hè đó tôi vẫn thường xuyên cùng các bạn đồng nghiệp đến trường tiếp tục công việc xử lý sách, nhưng sự vắng vẻ khiến tôi thiếu hẳn hào hứng. Dù cho có thêm nhiều thời gian để nghỉ ngơi, để chăm sóc gia đình, có thể thoải mái làm những việc riêng tư… nhưng cảm giác trống vắng cứ quấn lấy, khiến lòng dạ thật nôn nao, hệt như tâm trạng ngày nào tôi rời trường phổ thông trung học…
Tôi làm thủ thư trong một ngôi trường huyện – ngôi trường nằm ngay ngã ba rẽ vào phố núi. Tốt nghiệp trung cấp thư viện, tôi may mắn được về đây công tác, được gần nhà và được làm việc tại nơi tôi hằng mơ ước. Mỗi ngày đi làm, tôi thỏng thả đạp xe trên những con dốc dài mờ sương, ngắm từng nhánh cỏ hoa còn ngái ngủ bên đường. Tôi thường đi sớm để được thảnh thơi hòa mình vào thiên nhiên quang đãng, trong lành, tiếp thêm năng lượng cho một ngày làm việc hiệu quả. Có nhiều em học sinh cũng đến trường sớm như tôi, từng tốp học sinh đi bộ với cặp sách trên vai vừa đi vừa tíu tít cười đùa… Tôi thấy được ở đó tuổi thơ của tôi, thời học sinh đầy thơ mộng hồn nhiên, sống với thế giới trong trẻo của bàn ghế, sách vở không chút muộn phiền.
Không như độc giả vào thư viện khi cửa đã mở, thủ thư đã ngồi ở đó và những cuốn sách đã sẵn sàng từ lâu, người thủ thư phải là người đầu tiên bước vào thư viện, bắt đầu tất cả để khởi động một ngày làm việc mới. Tôi đã thật quen cái không gian im ắng sớm mai với những dãy bàn còn vắng vẻ, những giá sách nằm lặng im như chưa dứt khỏi cơn mê đêm trước. Mở tung cửa cho ánh sáng tràn vào đánh thức căn phòng, tôi đã lại thấy hương sách quen lan tỏa. Sự phấn khởi trong tôi từ những điều nhỏ bé như thế được tích tụ dần dần thành tình yêu sâu đậm với nghề. Và tôi biết tôi chỉ muốn làm một thủ thư giản dị chứ không muốn làm một việc gì khác nữa, dù trong con mắt nhiều người công việc của tôi thật tẻ nhạt. Có lẽ để có thể yêu nghề người ta phải thực sự sống với nó bằng tất cả niềm vui, nỗi buồn, sự tận tụy, cống hiến với tinh thần tự nguyện nhất.
Trường huyện không có nhiều trang thiết bị như các trường tỉnh, thành phố. Nơi tôi làm việc chỉ có hai máy tính cũ dành cho cán bộ xử lý sách và lưu giữ tài liệu. Học sinh trường huyện cũng không có nhiều cơ hội được tiếp cận với các nguồn thông tin khác nhau, nên thư viện chính là nơi các em thường tìm đến nhất. Những học sinh nơi đây lại có ý thức học tập rất cao, các em chủ yếu là con em cán bộ công nhân viên chức trong huyện và một số là con nhà nông với ruộng nương cày cấy nên đa phần là chăm ngoan, học giỏi. Trường chuyên này là nơi để các em rèn luyện khả năng nổi trội của mình trong các môn học với mong ước được vào các trường đại học, được tham dự những cuộc thi của huyện, của tỉnh… để tiếp tục con đường khám phá tri thức dài lâu. Ngoài thời gian học trên lớp, các em thường rủ nhau vào thư viện đọc sách để nâng cao kiến thức, củng cố lại những bài đã học, tìm tài liệu ôn luyện cho kỳ thi sắp tới. Thường những sách tham khảo và sách truyện được các em mượn nhiều nhất. Còn mỗi khi có các cuộc thi tìm hiểu sự kiện lịch sử, những tấm gương anh hùng… thì những sách có chủ đề liên quan được các em thi nhau mượn rồi truyền tay nhau chép lại những dẫn chứng cần thiết cho bài dự thi của mình. Ý nghĩa công việc của chúng tôi là được thấy các em đến thư viện mỗi ngày, nâng niu thẻ mượn và tấm phiếu yêu cầu trên tay, ánh mắt ngời sáng mong chờ từng cuốn sách. Tôi cảm thấy như chính mình đang mang đến cho các em niềm vui được khám phá, học hỏi đó, và tôi thầm nhủ cần phải làm tốt hơn nữa công việc của mình. Tôi thường xuyên tham khảo thêm các sách chuyên môn, tích cực tham gia các lớp tập huấn ngắn hạn về nghiệp vụ thư viện, cập nhật thông tin mới về chuyên ngành của mình để có thể nâng cao hơn kỹ năng xử lý sách, nắm vững hơn đường đi của sách từ lúc bổ sung cho đến khi tới tay bạn đọc. Tôi cũng tranh thủ thời gian đọc những sách có trong thư viện mình đế có thể trả lời những câu hỏi của các em về chủ đề, nội dung sách mà các em cần, hướng dẫn các em lựa chọn sách đúng phương pháp nhằm đem lại hiệu quả cao và tiết kiệm thời gian, công sức cho học sinh. Làm cán bộ thủ thư, nhưng tôi cũng được các em gọi là “cô giáo”. Cảm giác của tôi những lúc ấy thật hạnh phúc và càng thêm yêu nghề, yêu công việc tôi đã gắn bó suốt 18 năm nay.
Tôi còn nhớ vào một ngày cách đây 8 tháng, đó là ngày khai giảng của trường tôi. Hôm ấy tôi vui lắm vì đã được trở lại nhịp sống sôi động sau bao ngày hè vẳng tiếng giảng bài đều đều trong các lớp học, vắng tiếng nô đùa trong những giờ ra chơi… Nắng hôm đó chan hòa, óng như mật, sân trường nở rộ những khóm cúc vàng như từng đốm nắng nhảy nhót vui nhộn. Những em học sinh xúng xính trong bộ đồng phục mới xếp hàng đều tăm tắp đi vào khu vực có biển hiệu ghi tên lớp mình. Tiếng trống giục rộn rã, tiếng hát quốc ca hào sảng, lời tuyên thệ của học sinh hứa hẹn một năm học mới thu được nhiều kết quả cao… khiến tôi rưng rưng xúc động nhớ lại thuở học trò ngày nào.
Như bao năm khác, tôi cùng các bạn đồng nghiệp mặc áo dài tập trung ở phía trái khán đài. Nhìn xuống sân trường rợp cờ hoa, rợp áo trắng và những khuôn mặt xinh tươi, tôi phấn chấn và mừng vui như mình chính là một học trò được đi học vậy. Bỗng nhiên có một tiếng nói nhẹ vang bên tai tôi “Cô, cô ơi”. Tôi quay lại, một em học sinh đang đứng phía sau, khẽ kéo lấy tà áo tôi và đặt vào tay tôi một chiếc hộp nhỏ, cô bé chỉ kịp nói “Em tặng cô” và chạy nhanh vào đám đông học sinh vẫn đang đứng ngay hàng thẳng lối chuẩn bị tiến vào lớp nghe cô giáo dặn dò kế hoạch học tập sau giờ khai giảng. Tôi bất ngờ quá, không kịp nói gì với em, ngẩn ngơ mất một lúc.
Sau đó đọc tấm thiệp của em tôi mới nhận ra đó là Thu Trang, học sinh lớp 8B đã từng nhờ tôi hướng dẫn tìm tài liệu vào năm học trước. Em viết cho tôi một mẩu giấy nhỏ với lời cảm ơn chân thành vì tôi đã giúp em hoàn thành xuất sắc bài dự thi tìm hiểu về tấm gương người tốt việc tốt và giành được giải nhất toàn Tỉnh. Một chiếc khăn mùi xoa thơm ngát hương nhài. Cảm giác của tôi khi áp chiếc khăn vào má thật ấm áp. Không ngờ công việc thầm lặng của tôi còn được các em nhớ tới. Tôi lại càng thấy có thêm động lực để đi tiếp trên con đường mình đã chọn, dù con đường đó không hẳn đã bằng phẳng, không thực sự đem lại cho tôi một cuộc sống đủ đầy.
Hết giờ làm việc, tôi đóng cửa phòng đọc lại và đi một vòng trong khuôn viên. Gặp anh bạn đang lặng lẽ bước ra từ Khoa Toán dãy nhà C cuối sân trường, cũng cảm nhận được nỗi trống vắng từ anh. Chợt thấy vương trên mặt đồng nghiệp mình những nếp nhăn chớm đến, dấu vết của thời gian hằn lại sau những đêm soạn giáo án, những buổi sáng dậy sớm chấm bài, nỗi buồn khi phải xa học trò mình khi kết thúc năm học… Người giáo viên thường được ví như người chèo đò đưa từng lứa học sinh sang sông, rồi biết ai có nhớ quay lại bến sông ngãy cũ…
Bỗng nao nao buồn vì thời gian trôi đi nhanh quá, chẳng mấy chốc mình cũng lại phải rời xa ngôi trường thân thương, rời xa phòng đọc gần gũi với sách báo và các bạn đọc hồn nhiên. Nắng đã xuống đến những khóm hồng lúp xúp mọc trước cửa các lớp học. Nhìn lại tất cả một lần nữa, hứa với lòng mình sẽ cố gắng làm tốt nhất những gì có thể, để không bao giờ phải ân hận khi rời xa các em.
Sách ghé ngang đời tôi
1. Thấy lại ảnh một số cuốn sách mình từng chụp những ngày dọn giá sách năm nào, trước khi trao chúng đi mình đã lưu giữ hình hài của chúng. Một số lượng không ít các cuốn mình đã tặng lại cho những tủ sách vùng xa, hy vọng chúng có một đời sống mới không quá ế ẩm đìu hiu và buồn tẻ.
2. Bản thảo kinh Qur’an (Indonesia, Java) ra đời thế kỷ 13 AH (thế kỷ 19 CN) đang trưng bày tại Bảo tàng Nghệ thuật Hồi giáo Qatar. Sách in bằng mực và màu nước đục trên giấy châu Âu. Do độ ẩm cao trong khu vực, chỉ còn lại một số ít bản thảo kinh Qur’an từ Đông Nam Á, có niên đại trước thế kỷ 13 AH (thế kỷ 19 CN). Các bản sao kinh Qur’an được tạo ra ở Java đặc biệt đa dạng về phong cách trang trí theo vùng, mỗi bản phát triển từ các trường phái nghệ thuật khác nhau. Các bản thảo chủ yếu được in từ giấy châu Âu nhập khẩu hoặc giấy Dluwang (được sản xuất tại địa phương từ vỏ cây dâu tằm đập dập).
3. Không chỉ học hỏi những thứ mình theo đuổi và quan tâm, mà còn sẵn sàng tìm hiểu cả những lĩnh vực mình không hiểu rõ và chưa từng tham gia… đó là cách hướng mình tới lối tư duy rộng mở và không định kiến.
4. Folio (sách một trang) với thư pháp được viết bởi Mir ‘All Heravi bằng mực, màu nước đục và vàng trên giấy. Bản sách này ra đời từ thời kỳ Safavid, giữa thế kỷ 16.
5. Dạo này yêu nấu ăn hơn xưa vì khi nấu nướng mình được thư giãn và tự do hoàn toàn. Mình đã có một số ý nghĩ như sau về việc ăn và nấu:
– Niềm vui nấu nướng chứa trong nó rất nhiều sự dễ thương và vô tư. Khi ta nấu nướng, tâm trí ta chỉ tập trung vào món ăn để làm sao chúng được ngon lành nhất. Nấu ăn trong chánh niệm giúp ta cởi bỏ được những lo toan bộn bề còn vướng đâu đó trong lòng. Và ta duy trì được sự mềm mại tươi trẻ nhờ nấu nướng mỗi ngày.
– Mỗi lần sơ chế các thứ thì tinh thần luôn thư giãn. Tận hưởng cảm giác vào bếp như vậy nên chẳng bao giờ than vãn rằng nấu nướng là vất vả. Đó thực sự là một cuộc dạo chơi!
– Ăn không chỉ để tồn tại. Ăn là sự tận hưởng rất riêng của từng cá nhân. Hạnh phúc ấy mỗi người sẽ cảm nhận theo cách của mình. Và ta cũng có cách cảm nhận theo cách của ta.
– Lời nói ra, thứ ăn vào… đều do bản thân ta quyết định. Ta nói những điều ta muốn hoặc ta cho là nên để giữ gìn hòa khí. Ta ăn những món ta thích hoặc ta cho là cần để duy trì sức khỏe. Ta có toàn quyền để làm việc đó, vậy hãy làm cho tốt để khỏi phí phạm cái quyền ấy đi.
– Đôi khi ta ngồi ngắm các nguyên vật liệu, nghĩ về nguồn gốc tạo nên chúng, nghĩ về những người làm ra chúng… lòng tràn ngập cảm giác biết ơn.
6. Cuối tuần đọc thơ Lưu Quang Vũ, nghe nhạc không lời và dọn nhà. Sách mua ở nhà sách Tiền Phong Tây Sơn từ năm 2002. Chất lượng giấy không ổn nên chữ mặt sau in rất rõ lên mặt trước. Nếu là bây giờ thì mình sẽ không chọn mua một cuốn sách có giấy kém chất lượng như vậy.
“Câu chuyện này rồi sẽ dễ quên thôi
Chúng ta gặp nhau quá muộn trong đời…”
7. Một cuốn sách giúp bạn nắm bắt các nội dung cơ bản và nổi bật nhất của đạo Hồi. Mình lấy từ nhà thờ Hồi giáo lớn nhất của Qatar.
8. Một cuốn sách dày bìa cứng đẹp mình ở gặp Virgin và chụp lại vì thấy cưng. Mình đoán nội dung cũng thú vị và hình ảnh sẽ chill lắm. Đôi khi người ta hay bị vẻ ngoài lôi cuốn mà.
9. Tháng 7 vừa qua mình được tặng quà là cuốn sách “Đạo – Con đường không lối” của Osho. Mình chưa bao giờ đọc cuốn sách nào của Ohso, lần này sẽ đọc trọn vẹn để xem cảm nhận mình ra sao và những bài học rút ra được từ cuốn sách là gì. Sẽ chia sẻ khi nào đọc xong nó.
10. Một cuốn sách mình đọc từ 2019, viết dựa trên nhân vật có thật trong lịch sử là cô Tư Hồng. Đây là người phụ nữ lập công ty đầu tiên xứ Bắc và là người phá thành Hà Nội. Câu chuyện diễn ra trong bối cảnh miền Bắc cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, chủ yếu ở Hà Nội, Nam Định và Hải Phòng.
11. Món quà anh Norah tặng từ nhiều tháng trước mà tới tháng 6 vừa rồi mình mới được cầm trong tay. Mình đã đọc anh trên blog nhiều rồi, thậm chí cuốn “Cơ trưởng từ buồng lái” này mình đã nghe một số phần trên Fonos nên cũng khá rõ nội dung. Nói chung giọng văn anh thú vị lại đào sâu về lĩnh vực bay nên độ cuốn hút của sách thì không phải bàn. Mình sẽ nhấm nháp thư thả dần từng trang để ngấm nó kỹ hơn. Còn cuốn “Cổ mỹ từ” là của bạn anh thì phải, mình sẽ nêu cảm nhận sau khi đọc nó nếu có thời gian.
Vài sợi ý nghĩ (2)
1. Người ta chả bao giờ nói hết được những gì mình nghĩ. Vì nhiều lý do, vì nhiều nỗi sợ. Nên người ta vẫn cần lắm những cảm nhận sâu lắng không nói thành lời. Qua ánh mắt, qua hành động và thậm chí qua cả sự không làm gì. Đôi khi không làm gì đã là thương nhau, đã là một sự đồng cảm sâu sắc.
2. Kỷ niệm ấy, tháng năm ấy là ảo ảnh hay là điều có thật? Đến lúc này ta cũng không có câu trả lời chính xác. Đôi khi ta tưởng nó có thật mà hóa ra chỉ là một cơn mơ. Đôi khi nó là hiện thực mà ta lại thấy quá đỗi hoang đường. Một sự đùa giỡn, cợt nhả của tâm trí chăng? Là bởi tâm trí biết nó quyền năng như thế nào!
3. Tôi ngắm những sắc màu thiên nhiên bằng đôi mắt của mình. Và tôi cảm nhận những màu sắc ấy bằng trái tim yêu thiên nhiên của mình. Chỉ thế thôi, ngắm nhìn và cảm nhận. Chỉ thế thôi, không rắc rối gì thêm.
4. Để thoát ra khỏi nỗi sợ hãi và lo âu, ta chỉ có cách sống thiện lành và tử tế.
5. Cảm ơn một quãng đời tuổi trẻ đã buồn thật nhiều và viết thật nhiều. Nếu không có kho tư liệu viết ngày xưa đó thì không thể có những cuốn sách bây giờ. Nếu không có những nỗi buồn sâu thẳm lúc ấy thì chưa hẳn có mình điềm tĩnh lúc này. Dẫu chả mong buồn đến bao giờ, nhưng vẫn phải cảm tạ nỗi buồn đã hiện diện và cho mình nhận ra nhiều điều. Càng thương yêu trân trọng chính mình đã đi qua từng nỗi buồn và bao xây xước mà vẫn giữ được lòng trắc ẩn và cả sự trong trẻo mơ mộng đôi khi.
6. Kiên định nhưng phải sáng suốt mà biết con đường mình đi có đúng đắn hay không thì sự kiên định đó mới không biến thành cực đoan, bảo thủ và mù quáng.
7. Thứ gì ta càng cố đi tìm thì càng khó thấy, điều gì ta càng chờ đợi thì càng lâu tới. Là bởi tâm lý ta đang mong ngóng cái ta tìm nên cứ hoài sốt sắng và sốt ruột. Cái sự mong ngóng quá độ sẽ khiến thời gian và mọi thứ như đóng băng. Nhưng đó chỉ là sự ngưng đọng nơi tâm thức. Ta thấy cứ như cả thế kỷ dài đang trôi qua, trong khi thực tế thì tất cả đều vẫn như nó vốn có, vốn là. Thời gian trước hay sau vẫn vậy, không vì ai muốn hay không mà thay đổi dòng chảy của nó.
8. Trên hành trình sống của mình, tôi luôn đặt câu hỏi “điều gì là quan trọng nhất đối với tôi?”. Phải, tôi đặt câu hỏi ấy thường xuyên và xác định rõ điều quan trọng nhất trong đời mình. Sống cuộc đời mình mong muốn chứ không phải người khác mong muốn là tiêu chí của tôi. Dẫu khó thực hiện đó nhưng cứ từng bước mà tiến tới là được. Và vẫn cần phải biết dung hòa giữa ý muốn bản thân và lợi ích xung quanh nữa.
9. Đôi khi ta ngồi ngắm các nguyên vật liệu, nghĩ về nguồn gốc tạo nên chúng, nghĩ về những người làm ra chúng… lòng tràn ngập cảm giác biết ơn.
10. Ăn không chỉ để tồn tại. Ăn là sự tận hưởng rất riêng của mỗi người. Hạnh phúc ấy mỗi người sẽ cảm nhận theo cách của họ. Và ta cũng có cách cảm nhận đặc biệt của ta.
50 bài thơ Thu của Winlinh
1.
Một làn mây mỏng thấp thoáng bay
Ngõ nắng xôn xao lá rụng đầy
Cơn gió thu về trêu áo lụa
Gọi cả mùa vàng ghé qua đây.
2.
Mùa thu chở gió qua đây
Một bờ lau trắng ngập đầy sương mai
Có cô em xõa tóc dài
Ngồi bên khung cửa nhớ ai mỉm cười.
3.
Đôi khi có nỗi buồn
Bỗng ùa về vô cớ
Như mùa thu bất chợt
Gọi mưa giăng đầy phố
Buồn đến, cứ ở lại
Nhẩn nha chán rồi đi
Như mưa kia khóc mãi
Mắt mỏi, đành khép mi.
4.
Mắt em tựa dòng sông nhỏ
Êm đềm thanh mát mùa thu
Tháng Chín ngày em về phố
Cỏ mềm theo bước đong đưa
Kỷ niệm thơm như trái chín
Ngọt lành trong mỗi giấc mơ
Vườn xưa xôn xao thắp nắng
Con chim nào hót vu vơ
Em là bông hoa cúc nhỏ
Thanh tân nồng ấm dịu dàng
Gió bay thoảng hương tóc mượt
Ướp từng cụm mây lang thang
Quán chiều heo may vấn vít
Cà phê thấm đượm bờ môi
Thu vàng ươm từng cánh lá
Nhện giăng tơ mỏng ngang trời.
5.
Mùa thu còn rất xanh
Và năm tháng như bài thơ nhiều chữ
Có những điều không bao giờ cũ
Có những điều biết chắc chẳng thể quên…
6.
Thời gian ơi về qua ngõ
Thả giùm tôi ít gió mùa
Cho heo may còn vương vấn
Cho đời còn chút mộng mơ
Năm tháng ơi về qua phố
Buông lơi vài giọt mưa thu
Mái rêu la đà lá rụng
Bên hiên sẻ hót vu vơ
Kỷ niệm như mây lơ đãng
Trôi đi chẳng thiết đợi chờ
Còn tôi đôi khi lơ đãng
Tưởng mình trong những ngày xưa.
7.
Quán cũ người xưa đã mịt mù
Kỷ niệm như gió thoảng mùa thu
Tôi về gói nỗi buồn gác lại
Cất kỹ trong phòng những lá thư
Quay ra theo đuổi giấc mộng đời
Kiếm chút danh thơm để tìm vui
Mong ai thanh thản phương xa ấy
Hãy cứ yên lòng, cứ quên tôi.
8.
Ô cửa sổ xanh hàng sấu già tỏa bóng
Con chim non nhảy lích chích mái rêu
Hương cỏ hoa thơm tho giữa mây chiều
Bình cúc tím khẽ rung từng cánh mỏng
Ta đã qua bao chặng đường khó nhọc
Nay lại về bên ô cửa mùa thu
Vun vén mình cho trọn vẹn giấc mơ
Được sống với đời thường không huyên náo.
9.
Nếu là mùa thu
Bước trong chiều lặng
Nếu tìm trong thu
Nghe về xa vắng
Xanh xanh này tóc mây
Thon thon bờ vai gầy
Và mắt em biêng biếc
Trói hồn ta vào đây
Mùa thu ơi hoa cúc
Mùa thu ơi nồng nàn
Men theo một lối nhớ
Em hát cười vang vang.
10.
Tôi ngồi ở đó
dưới tán cây mùa thu
cà phê bốc khói
và trang sổ lật giở
ghi nhật ký đời người
trong tĩnh lặng
tôi sống thành thực tôi.
11.
Đàn rung dưới gió nghe như mộng
Vẳng tiếng ai ca một khúc sầu
Trời thu tịch mịch trăng vằng vặc
Ngỡ cố nhân về giữa đêm thâu.
12.
Em đi qua phố như là nắng
Để lại vệt sầu đáy mắt tôi
Mùa đem lá trút trên thềm vắng
Có kẻ buồn tênh đứng lại ngồi.
13.
Có những đêm hiền như đêm thu
Trăng xanh cỏ dịu hắt hiu bờ
Lá rung dưới ánh cười khe khẽ
Thấp thoáng em về với dạ thưa.
14.
Mùa thu mơ hồ tháng năm lơ đãng
Ta tìm ở đâu ký ức phía chân trời
Khi tất cả đã chìm vào quá vãng
Ta ngậm ngùi ngắm chiếc lá rụng rơi.
15.
Một mảnh thu hiền rớt xuống vai
Nắng xuyên kẽ lá ướp mi dài
Cà phê thơm như là nỗi nhớ
Ngơ ngẩn tôi ngồi ngóng dáng ai.
16.
Tôi có một tháng Mười để thương
Làn sương sớm mỏng manh như vạt lụa
Gió rung rinh trên cành hoa chớm nở
Phố khẽ khàng nằm mơ những cửa ô
Tôi có một tháng Mười rất thơ
Bài ca cũ radio ai hát
Con đường vắng rơi xôn xao giọt nhạc
Heo may về gọi ký ức bâng khuâng
Tháng Mười vàng ươm lá rụng đầy sân
Tôi ngồi với ly cà phê lặng lẽ
Thấm thía đời sau bao cơn dâu bể
Biết ơn còn được thấy nắng mai lên.
17.
Tháng Chín rồi em có biết không
Gió heo may thổi má em hồng
Mẹ đem chăn bông ra phơi phóng
Gói nắng thu vào ủ tới đông.
18.
Trung thu đầm ấm Tết đoàn viên
Bưởi bánh trà sum họp với đêm
Nghe tích ông Trăng và chú Cuội
Lòng như thơ trẻ giữa bình yên.
19.
Trăng thu tròn vành vạnh
Bánh thơm lời ngọt lành
Trà khuya đêm trở lạnh
Thong thả đếm tàn canh
20.
Trên thảm cỏ mềm lá vàng khẽ rụng
Mùa thu về rồi anh có nhớ em không?
Có nhớ nắng thả mành bên thềm vắng
Có nhớ gió chiều thổi khe khẽ bên song.
21.
Trăng soi ánh bạc xuống trần gian
Nhuộm cả đêm thu nét dịu dàng
Cỏ hoa khép mắt mơ màng ngủ
Người còn ngắm mãi mảnh trăng tan.
22.
Cà phê thơm như giọt nắng mai
Thênh thang cơn gió ghé phố dài
Một tiếng ve kêu, bàng chín đỏ
Đời bỗng nhẹ nhàng giữa khoan thai.
23.
Mùa còn đó không em
Để ta về và ôm nhẹ lấy
Cà phê dưới mây bay
Hoa mới hái
Thành phố cuối mùa thu.
24.
Em dịu dàng như nhành hoa thạch thảo
Nở mong manh giữa khe khẽ thu chiều
Làm rộn vui con phố vốn tiêu điều
Làm thức dậy hồn thơ xa vắng cũ
Em khiến tôi bao đêm về mất ngủ
Tương tư người cùng vạn mối sầu rơi
Tôi sẽ cắm một bình hoa thạch thảo
Ủi an tôi trong nỗi nhớ tơi bời.
25.
Tháng Mười đan áo bên song
Gió đưa lúc lỉu bưởi bòng nắng trưa
Cành cao chim hót lá đùa
Tóc suôn mắt biếc dạ thưa má đào
Vườn sau bèo phủ đầy ao
Cá con quẫy bóng lao xao gọi đàn
Bầu treo kín một góc giàn
Heo may về ngõ ngập tràn mùa thu.
26.
Tháng Mười mùa hồng vàng đượm
Lích rích tiếng chim đan cành
Sương bay qua ô cửa nhỏ
Nhện hiền xe chỉ mong manh
Tháng Mười bưởi treo rủng rỉnh
Gió về thơm ngát hương chanh
Khói vương đầy trên mái rạ
Nắng ươm tóc mây trong lành
Tháng Mười trời sao xanh quá
Cỏ êm mượt lối đường thu
Thương về quê chiều dáng nhỏ
Ô hay trời sắp sang mùa.
27.
Tháng Chín trời thu khó tính
Khi mưa lúc nắng thất thường
Cứ cậy mình lắm người thương
Nên mùa đôi khi đỏng đảnh.
28.
Kìa thu đong đưa chín trên cành
Chim ngậm hương mềm gió thoảng hanh
Nắng tía trải mình trên lá mảnh
Mùa hiền êm ái chớ qua nhanh.
29.
Ao thu cá nằm ngủ dưới bèo
Mây thả tầng không nắng trong veo
Chuồn chuồn bay bên bờ dậu biếc
Soi bóng mình qua đám rong rêu.
30.
Xuân mới hôm nào nay đã Thu
Bốn mùa lặng lẽ bước êm ru
Thời gian như mây chiều phủ bóng
Nắng vẫn ngời sau lớp sương mù.
31.
Tháng Chín gió hây hây thổi
Mây treo trắng xốp bầu trời
Như kẹo bông ai mang tới
Ngọt mềm dịu mát hồn tôi
Tháng Chín cây lá thảnh thơi
Hoa bay trên đồi cỏ vắng
Thênh thang lối về thơm nắng
Ươm vàng cả những mộng mơ
Tháng Chín sương mỏng giăng tơ
Quán chiều heo may vương vấn
Cho tôi sau bao được mất
Nhận ra hạnh phúc thật thà.
32.
Tháng Chín làm sao giấu nổi
Vui buồn cảm xúc mong manh
Tưởng như heo may gọi khẽ
Gió lay nỗi nhớ qua mành.
33.
Mùa thu ban mai cúc nở
La đà gió hát trên vai
Thời gian ủ men ký ức
Phố xưa thơm tóc hương cài.
34.
Vườn thu thanh vắng gió nhẹ lay
Cỏ mềm xào xạc đón heo may
Lối về xôn xao hoa cúc nở
Mặt trời nhuộm má đỏ như say
Thu ghé qua đây rất dịu dàng
Lững lờ mây trắng gọi mùa sang
Nghe trong hương cốm sen còn đọng
Nắng bỗng ươm cây ngập lá vàng.
35.
Đóa sen thức giấc giữa sương mù
Dịu dàng bung cánh gió nhẹ ru
Hạ còn vương vấn hương sen ấy
Thả chút nắng vàng nhắc nhở thu.
36.
Trên thảm cỏ mềm lá vàng khẽ rụng
Mùa thu về rồi, anh có nhớ em không
Có nhớ năng thả mành bên thềm văng
Có nhớ gió chiều thổi khe khẽ bên song?
37.
Phố xưa ai còn ở
Gió có đang trở mùa
Thổi rêu phong ngày cũ
Vào kỷ niệm vu vơ.
38.
Cứ mơ đi nhé những giấc mơ
Dẫu là thăm thẳm giữa sương mờ
Còn hơn lười biếng không mơ nổi
Một giấc mơ hiền giữa mùa thu
Tuy mơ đến thực rất xa xôi
Nhưng nếu tâm tư đã muốn rồi
Thì mơ thành thực không hẳn khó
Chỉ cần lòng có quyết tâm thôi.
39.
Có nhiều thứ ta coi là hiển nhiên
Như không khí, thức ăn và nước uống
Bỗng một ngày nhận ra đâu gì sẵn
Khi rơi vào cảnh khốn đốn, khó khăn
Dẫu có tiền chẳng mua được thức ăn
Ống bục vỡ, máy chẳng còn giọt nước
Và nhỡ may một ngày không thở được
Muốn quay về mạnh khỏe, đã muộn sao
Khi vẫn còn sống ổn dưới trời cao
Hãy trân trọng những gì ta đang có
Hãy thương mến dẫu chỉ là ngọn gió
Thổi khẽ khàng qua ô cửa mùa thu.
40.
Mùa thu ủ bưởi tròn căng
Gió thu ướp bưởi trăng rằm thơm tho
Đêm nằm ngơ ngác tôi mơ
Sân quê trăng sáng tuổi thơ ùa về.
41.
Tôi thương tháng Tám nắng vàng
Và thương mấy tán lá bàng mộng mơ
Tôi thương góc phố nên thơ
Và thương thêm nỗi đợi chờ dịu êm
Tôi thương hoa nở bên thềm
Và thương gió nhẹ thổi mềm bờ vai
Tôi thương những nỗi buồn dài
Và thương cả chút tàn phai cuối mùa.
42.
Tháng Tám thu sang lá chuyển màu
Năng non vừa hé thoắt mưa mau
Xao xác gió lùa trên mái phố
Vừa tiễn người về đã nhớ nhau.
43.
Trời thoắt mưa thoắt nắng
Ngày lúc tạnh lúc giông
Đường khi là dòng sông
Vỉa hè khi ngợp lá
Có trưa nồng hối hả
Có sương sớm hiền hòa
Gió xôn xao hương lạ
Bay trên phố tình ca
Mùa tháng Tám vàng thu
Radio ngân khẽ
Buồn vui câu chuyện kể
Lời thì thầm bạn tôi
Có nhè nhẹ xa xôi
Trong tình cờ gặp gỡ
Chiều nay về qua ngõ
Còn thấy nụ cười xưa?
44.
Tháng Tám có một ngày thật lạ
Gió hiền, nắng thơm, mây lãng đãng
Dương xỉ gầy, nhành ngọc lan mướt mát
Trở mùa về dưới làn bụi sớm nay
Bỗng được chạm vào vụng dại thơ ngây
Được em yêu và yêu em cuồng nhiệt
Được trẻ trung và nhớ nhung tha thiết
Thấy tim mình hối hả những nhịp nhanh
Tháng Tám, một ngày thu rất xanh
Bài nhạc cũ cồn cào lên nhung nhớ
Phố có em ngọt lành từng hơi thở
Tôi trôi vào miền yêu dấu xôn xao
Những nụ hôn mềm ấm cháy nôn nao
Ngày tháng Tám lịm tan trong hạnh phúc.
45.
Tháng Tám bưởi tròn rám vỏ
Mưa rào đôi lúc vu vơ
Má hồng em đi qua ngõ
Cho tôi trông ngóng thẫn thờ
Ngoài vườn quả rơi kín gốc
Cỏ lên lún phún sau mưa
Gió luồn qua ô cửa nhỏ
Nhện vàng yên ả giăng tơ
Em vui tươi lên phố rộng
Tôi thu xếp nỗi nhớ mình
Má hồng cứ hồn nhiên nhé
Mặc tôi với nắng buồn tênh.
46.
Tim tím một nhành hoa xinh
Li ti cánh mềm bé nhỏ
Tháng mười heo may đầy gió
Vui tươi cành lá hồn nhiên
Mình trút hết mọi ưu phiền
Yêu hoa cho lòng nhẹ nhõm
Ngày mai ai mà biết được
Lúc này cứ ngắm hoa đi.
47.
Thoảng khẽ mùi hoa đêm ướp không gian dìu dịu
Quây quần ngắm trăng lên nghe tiếng lòng đồng điệu
Mùa thu như cổ tích xới hạt mầm yêu thương
Mùa thu ngọt hương cốm ấm tình người thảo thơm.
48.
Trời thu mặc chiếc áo vàng
Gọi heo may đến dịu dàng lá rơi
Xuân về diện áo hồng tươi
Bên đào phai nở đón người hân hoan
Áo thiên thanh lúc hạ sang
Trúc tre vẫy gió khẽ khàng nắng trưa
Đông thương áo trắng trở mùa
Ủi an cơn bấc rét vừa nhớ nhung.
49.
Quán cũ người xưa đã mịt mờ
Kỷ niệm ngơ ngác giữa im tờ
Đôi khi xao xác ngồi nhớ lại
Thấy đời như một giấc mơ thu.
50.
Xao xuyến đón nàng xuân
Phải lòng cơn mưa bụi
Giữa mùa hè sôi nổi
Rộn rã tắm mưa rà
Trời thu gió hanh hao
Bỗng nghe mưa hờn dỗi
Đông cuộn tròn chăn ấm
Ngắm mưa phùn mái hiên
Bao ngày tháng trôi êm
Mưa vui buồn ẩn hiện
Đôi khi trong kỷ niệm
Ào xuống một cơn mưa.
Nhà
1.
Hãy cho mình một cuối tuần thong thả
Ngồi ngắm hoa thơ thẩn trước hiên nhà
Tay cầm cốc trà thơm, lòng yên ả
Giữa êm đềm, bề bộn bỗng trôi xa.
2.
Người ta thương ở đâu thì nhà luôn ở đó
Nơi ta cần trú ngụ là ấm áp tim người.
3.
Tan làm về căn gác nhỏ
Nơi có người thân đang chờ
Bếp mình vui tươi nổi lửa
Cả nhà được bữa cơm no
Quây quần vô tư trò chuyện
Cười đùa kể lể đơn sơ
Động viên vỗ về an ủi
Thì thầm chia sẻ mộng mơ
Khó khăn cùng tìm mối gỡ
Đưa nhau khỏi những mê mờ
Gia đình thực là tổ ấm
Đời sẽ nhẹ nhõm nên thơ.
4.
Nhà tôi chỉ có một chiếc bàn
Một vùng yên ổn với bình an
Ít lời cãi vã nhiều vui vẻ
Gió cứ thảnh thơi nắng ngập tràn.
5.
Quét nhà cho sạch sẽ
Lau dọn thật thơm tho
Tâm hồn không rầu rĩ
Nhờ gọn ghẽ hong khô.
6.
Nhà là nơi thân thuộc
Nơi ấm áp tìm về
Nơi thân ta ngơi nghỉ
Mặc bão tố ngoài kia.
7.
Đằng sau ô cửa bé
Một hạnh phúc bình yên
Có thả lỏng an nhiên
Có sẻ chia bình dị
Không nhà cao đất rộng
Chỉ xinh xắn vườn hoa
Chiều về có đôi ta
Tưới cây và dọn cỏ
Nâng niu từng điều nhỏ
Cùng tôn trọng thương yêu
Muốn gắn kết thật nhiều
Cần lắng nghe thấu hiểu.
8.
Rũ bụi đường xa trở về nhà
Thăm vườn cải bé trổ đầy hoa
Khỏa nước mát lành bên bờ giếng
Thong thả ngâm nga ủ ấm trà.
9. Về nhà thôi ăn bữa cơm vui vẻ
Có quây quần san sẻ yêu thương.
10.
Anh sớm về với em
Ngày thênh thang nắng mới
Trên vạt cỏ non mềm
Sương tan còn ướt lối
Mái nhà nâu ngóng đợi
Đèn trên phố thưa dần
Con mèo xám trước sân
Cào tường rêu mấy bận
Về với em để lại
Nghe đài và lặng im
Bàn tay ấm lần tìm
Dải tóc mềm thơm mát.
Tiền
1.
Tiền quan trọng lắm chứ
Ai bảo không cần tiền
Nhưng bao nhiêu thì đủ
Để không thấy ưu phiền?
Kiếm tiền đâu phải dễ
Vật lộn đời áo cơm
Khi mà tiền không có
Mơ mộng được gì hơn
Cứ chú tâm kiên nhẫn
Làm tốt việc của mình
Trau rèn nghề cho giỏi
Sẽ đủ sức mưu sinh.
2.
Đời người lệ thuộc nhiều hai chữ
Tình – Tiền vật lộn choán tâm tư
Tránh sao phiền não chực chờ
Dễ đâu tới được bến bờ bỏ buông
3.
Kiếm tiền chân chính nào dễ
Vì có ăn xổi được đâu
Chẳng theo dối gian lừa lọc
Nên tiền thấm thía dãi dầu
Dù ít nhưng lòng thanh thản
Liệu cơm gắp mắm vậy thôi
Nếu muốn đời thêm sung túc
Càng phải chăm chỉ trau dồi
Học hỏi nâng cao kiến thức
Lắng nghe hiểu rõ chính mình
Làm bằng cái tâm chân thật
Tiền sẽ tìm đến an lành.
4.
Đồng tiền như con dao sắc
Dùng khéo, lợi lạc nhiều điều
Vụng về, tay đứt đời xiêu
Dở hay tùy ta ứng biến.
5.
Chỉ có một chữ Tiền thôi
Mà làm nhân gian điên đảo
Chỉ có một chữ Tình thôi
Mà gây nên bao cơn bão
Lỗi nào đâu ở đồng tiền
Do người quắt quay vần vũ
Lỗi nào đâu ở tình yêu
Do người thích gieo giông tố
Rối ren cũng từ hành xử
Vạn vật vốn dĩ bình yên
Cẩn trọng đối đãi Tình – Tiền
Đỡ đi nhiều phen nguy khốn.
6.
Ta đem một mớ buồn phiền
Mang ra chợ bán lấy tiền để tiêu
Ai ngờ hàng ế liêu xiêu
Chợ toàn người bán tiêu điều người mua
Thôi đành bán rẻ như cho
Với người bên cạnh còn lo mà về
Bán rồi buồn bỗng vơi đi
Nhận ra ta có buồn gì bằng ai
Nhìn quanh bao nỗi buồn dài
Buồn phiền ta chẳng bằng ai, thật mà.
7.
Mỗi ngày bao người đột ngột
Ra đi chẳng kịp lời chào
Để lại tiếc nuối xanh xao
Chương đời đã vào đoạn kết
Chưa kịp ngắm trời xanh biếc
Hít hà hoa thoảng hương bay
Chưa nồng ấm cái bắt tay
Lâu rồi chưa ôm ai hết
Ngác ngơ quên câu từ biệt
Muộn màng chẳng kịp nói yêu
Tiền trong tài khoản còn nhiều
Nhưng giờ đi là đi mãi.
8.
Ta nhủ lòng sẽ tìm hạnh phúc
Cho ấm êm vui vẻ gia đình
Rồi lên đường kiếm kế mưu sinh
Vật lộn với thế gian đầy thử thách
Bởi cơ đồ phải bôn ba xa cách
Lơ đãng dần với gắn bó giản đơn
Mải bon chen giành giật chốn thương trường
Nên quên mất vì sao mình phấn đấu
Ra đi để vén vun yêu dấu
Đâu ngờ đời chệch hướng nổi trôi
Mộng kim tiền che mờ mắt mất rồi
Mong ước xưa nay đã thành xa xỉ
Rút cục ta mang về gì nhỉ
Ngoài vắng tanh lạnh lẽo gia đình
Vật chất đầy mà thiếu vắng bóng hình
Thì hạnh phúc có khi nào trọn vẹn.
9.
Có nhiều thứ ta coi là hiển nhiên
Như không khí, thức ăn và nước uống
Bỗng một ngày nhận ra đâu gì sẵn
Khi rơi vào cảnh khốn đốn, khó khăn
Dẫu có tiền chẳng mua được thức ăn
Ống bục vỡ, máy chẳng còn giọt nước
Và nhỡ may một ngày không thở được
Muốn quay về mạnh khỏe, đã muộn sao
Khi vẫn còn sống ổn dưới trời cao
Hãy trân trọng những gì ta đang có
Hãy thương mến dẫu chỉ là ngọn gió
Thổi khẽ khàng qua ô cửa mùa thu.
10.
Mỗi người một thước đo hạnh phúc
Người nhiều tiền giàu vật chất là vui
Người trao đi thấy thoải mái thảnh thơi
Người thỏa mãn với ngợi khen công nhận
Người bôn ba theo mải mê tìm kiếm
Người ung dung thư thái tháng ngày trôi
Người mong cầu thứ hạnh phúc xa xôi
Người đơn giản chú tâm ngay thực tại
Không dễ để đo chung một loại thước
Vì góc nhìn suy nghĩ chẳng giống nhau
Tự hỏi lòng xem hạnh phúc ở đâu
Đời thay đổi khi thước đo thay đổi
Nhưng hơn hết hạnh phúc là trở lại
Trọn vẹn chính mình thôi ảo ảnh vẽ tô
Được thực thà trong thế giới tự do
Làm và sống tận tâm không hối tiếc.
Winlinh 