Lễ hội ở Hà Nội

Lễ hội cổ truyền Hà Nội là một trong rất nhiều loại hình, thành tố tạo nên nền văn hoá dân gian Thăng Long – Hà Nội. Đó là sự tổng hoà nhiều nhu cầu tín ngưỡng của người dân với ước vọng cầu mùa, cầu phồn thực, cầu buôn bán phát triển thịnh vượng; biểu đạt sự ngưỡng vọng, mong mỏi và lòng thành kính của nhân dân. Các lễ hội ở vùng văn hoá Thăng Long – Hà Nội bao giờ cũng mang dấu ấn của đời sống thanh bình, thanh tao, lối sống lạc quan, nền nã, sang trọng, có tính thẩm mỹ thể hiện rõ trong cách bài trí, tổ chức cũng như cách tham dự lễ hội. Đặc biệt vào mùa xuân, khi những mầm non tách mình lách ra đón gió nhẹ và mưa rây, không gian rộn lên những xôn xao của một năm mới nhiều hứa hẹn, thì cũng là lúc những lễ hội Hà Nội cuốn con người vào những ngày vui tưởng như không dứt.

Lễ hội Phù Đổng

Rời thành phố để sang các địa phương thuộc Hà Nội xem những lễ hội suy tôn Thánh Gióng, mới thấy hình tượng này trong dân gian có ý nghĩa quan trọng biết nhường nào. Lễ hội Phù Đổng, Chi Nam (Gia Lâm), Xuân Đỉnh (Từ Liêm), đền Sóc (Sóc Sơn) đều có những đặc trưng riêng của mình. Trong số bốn hội trên thì hội Gióng ở Phù Đổng (Gia Lâm, Hà Nội) nổi tiếng nhất, thực sự có tổ chức quy củ, nghiêm túc và công phu nhất. Đến đây du khách sẽ được hoà mình vào những màn múa hát thờ thần của phường Ái Lao trong lễ tế. Xem tường tận diễn trận tái hiện sự tích Thánh Gióng đánh đuổi giặc Ân. Chính hội diễn ra vào ngày 9/4 âm lịch, còn trước đó – ngày 6/4 là lễ rước nước từ giếng trước đền thờ Mẫu. Trong các ngày hội sau đó, những trò chơi như lễ cắm cờ, mừng chiến thắng, cáo trời đất, đua tài… diễn ra sôi nổi và đem lại cho người tham dự nhiều hào hứng và lưu luyến khi rời hội.

Hội gò Đống Đa

Hội gò Đống Đa diễn ra hàng năm vào ngày mùng 5 tết Nguyên Đán tại gò Đống Đa, Phường Quang Trung, Quận Đống Đa, Hà Nội. Đây là lễ hội chiến thắng, được tổ chức để tưởng nhớ tới công tích lẫy lừng của vua Quang Trung – người anh hùng trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc và là một trong những lễ hội diễn ra sớm nhất ở Hà Nội sau Tết Nguyên Đán. Vào buổi sáng ngày hội, các vị chức sắc và bô lão trong làng đã tề tựu đông đủ chuẩn bị cho cuộc đại lễ. Đến gần 12 giờ trưa, từ đình làng Khương Thượng đến gò Đống Đa, người ta tiến hành đám rước thần mừng chiến thắng. Sau cuộc tế diễn ra ở đình Khương Thượng, lễ cầu siêu ở chùa Đồng Quang và đám rước “rồng lửa Thăng Long” là lễ dâng hương, lễ đọc văn với không khí trang trọng. Thanh niên hai làng Đồng Quang và Khương Thượng đua nhau bện rơm thành hình những con rồng lớn và trang trí bằng mo cau và giấy bồi. Một tốp thanh niên mặc những bộ trang phục giống nhau đi quanh đám rước Rồng lửa và biểu diễn côn quyền nhằm tái hiện lại hình cảnh của chiến trận năm xưa, biểu dương khí thế của nghĩa quân Tây Sơn. Sau những nghi thức trang trọng, các trò chơi và biểu diễn nghệ thuật dân gian như múa lân, múa rồng, đấu vật, chọi gà, cờ người, côn quyền, đánh trống… thu hút nhiều người tham gia và cổ vũ.

Lễ hội đền Chúa

Lễ hội đền Chúa diễn ra vào sáng ngày mùng 1/8 âm lịch tại Thôn Viên, xã Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm. Chùa Anh Linh và đền Chúa là hai di tích kiến trúc văn hóa nghệ thuật gắn liền với sự kiện lịch sử đời Trần chống giặc Nguyên Mông, đồng thời gắn với quá trình chiêu dân, lập ấp thành làng Việt Cổ ở xã Cổ Nhuế với công lao sự nghiệp của Công chúa Túc Trinh (con gái Vua Trần Nhân Tông). Ngày giỗ Chúa có dâng lục cúng: hương, hoa, trà, quả, đăng, thực. Sau lễ cúng thực gồm cơm tẻ nấu bằng gạo lật, trám đen muối, muối vừng, giá luộc, canh đậu xanh, tương… người dân lại dâng chè kho, chè lam và kẹo lạc lên ban thờ. Mọi người còn đem những gì của nhà trồng được, làm ra đến dâng lễ tại đền. Người dân còn thắp hương ngoài rìa đường để cầu xin Chúa ban phúc. Đêm hôm đó tại đền có tổ chức múa lân, múa rồng, hát chèo, diễn tuồng, đọc và bình thơ rất hay, thu hút người đến tham dự đông vui và đầm ấm.

Lễ hội đền Bà Tấm

Đền Bà Tấm thuộc xã Dương Xá, huyện Gia Lâm ngoại thành Hà Nội, xưa thuộc trang Thổ Lỗi, huyện Siêu Loại, phủ Thuận An, tỉnh Bắc Ninh. Xưa kia hội đền bà Tấm rất lớn nên thường phải năm năm mới tổ chức một lần. Hội cuối cùng được tổ chức vào năm 1939. Trước đây người ta náo nức chuẩn bị cho hội từ ngày 16, đến chính hội là ngày 19 và kéo dài đến tận ngày 25 tháng 2 âm lịch với phường hát ở các nơi đến đăng cai hát giữ cửa đền. Ngoài ra các phường chèo, tuồng khác cũng đến góp vui cho hội thêm sôi nổi. Trong hội còn có các trò chơi khác như: tổ tôm điếm, đấu vật, chọi gà, đốt pháo và thời pháp thuộc có cả hát cô đầu… Những năm gần đây, hội đền Bà Tấm ngày càng trở thành một lễ hội lớn. Chính quyền địa phương và nhân dân ngày càng tổ chức tốt hơn nên hội thực sự là nơi mọi người mong đến để tham dự, nhất là khi những trò vui dân gian được khôi phục lại ngày càng nhiều.

Lễ hội đền Trèm

Đền Trèm là nơi thờ Lý Ông Trọng nằm ở vị trí bên tả ngạn sông Hồng, ngay trên con đê thuộc xã Thuỵ Phương, huyện Từ Liêm, Hà Nội. Mở đầu là lễ rước nước được lấy ở giữa dòng sông để phục vụ cho lễ tắm tượng. Sau đó là lễ rước văn, cuối cùng là lễ tụng kinh cầu siêu do thầy chùa phụ trách tiến hành trong đêm Rằm. Khi các nghi lễ tiến hành xong thì mọi người cùng nhau chơi những trò vui quen thuộc: thả chim bồ câu, chèo thuyền, đánh cờ, đấu vật… Những thú chơi tao nhã đó đã phần nào tái hiện lại một hình thức lễ nghi nông nghiệp xưa. Vì thế hội đền Trèm được nhiều người biết đến và rất hứng thú về dự để được hoà mình vào đất và nước của một làng quê nông nghiệp ven đô quanh năm vang tiếng nói cười trong lao động và trong những trò chơi dân gian còn được lưu giữ.

Hội đền Cổ Loa (Hội đền An Dương Vương)

Hội đền Cổ Loa cử hành hằng năm vào ngày mồng 6 tháng Giêng và kéo dài trong khoảng 10 ngày. Trong ngày lễ hội có sự tham dự của dân 12 xóm trong vùng Cổ Loa. Lễ hội mở đầu bằng đám rước Văn Chỉ và kiệu Thành hoàng các xóm sáng mồng 6 tháng Giêng sang đền thờ Vua chủ. Đền Thượng sẽ là nơi cử hành tế lễ, sân đền có cắm cờ ngũ sắc và bày các khí tự: đôi ngựa hồng, ngựa bạch hai bên tả hữu, chính giữa là hương án có bày đồ lễ, hộp kính đựng hia vàng và các đồ ngũ sự cùng với các khí giới của nhà vua. Tuy nhiên tượng nhà vua và chiếc mũ bình thiên vẫn để trong gian thờ. Khi đám rước tới, các tiên chỉ sẽ sắp xếp theo chánh hội tế và cử hành nghi thức tế cổ truyền. Lễ tế thường kéo dài từ lúc quá Ngọ sang Mùi mới xong. Sau khi đội tế của làng Cổ Loa tế xong lần lượt sẽ đến các đội tế khác. Cuối cùng dân làng và du khách vào lễ cầu nguyện nhà vua phù hộ cho thịnh vượng bình yên. Sau buổi tế, dân làng tổ chức rước kiệu thần của 12 xóm và kiệu long đình của nhà vua cùng cung tên, kiếm nỏ, phường bát âm, cờ quạt đi một vòng quanh giếng Trọng Thuỷ về đình Ngự Triều. Đám rước xong cũng là lúc dân làng tham dự hội với những trò vui cổ truyền: đánh đu, đáo, đĩa, các cụ thì chơi tổ tôm, cờ bỏi… Hội cứ thế kéo dài cho tới 16 tháng Giêng mới làm lễ tạ trời đất và đóng đám. Hội đền An Dương Vương còn có một lễ rước rất đặc sắc là lễ rước vua giả làng Nhội làm phong phú thêm cho hội đền An Dương Vương, góp phần thu hút đông đảo người dân Hà Thành và người dân các vùng lân cận đến tham dự. Vì vậy mới có câu: “Chết thì bỏ con bỏ cháu/Sống thì không bỏ mồng sáu tháng giêng”.

Hội chùa Vua

Hội chùa Vua ở làng Thịnh Yên (Phố Huế, Hai Bà Trưng) mở từ ngày mồng 5 đến ngày mồng 9 tháng Giêng. Sau cuộc tế lễ là tới hội cờ: cờ tướng, cờ người, chọi gà, múa sư tử cùng các trò chơi khác. Trong hội thi cờ, cờ người là đặc sắc hơn. Ngoài ý nghĩa trí tuệ mà các kỳ thủ phải vận dụng, nó còn mang ý nghĩa nghệ thuật cao qua trang phục của quân cờ do người đóng. Một bàn cờ kẻ bằng vạch vôi trên sân chùa, ba mươi hai quân cờ được kẻ vẽ trên các biển gỗ có cọc cắm để người đóng vai làm quân cờ cầm theo. Người cầm quân cờ là những cô gái xinh đẹp, trang phục lộng lẫy, giống nhau; riêng vai tướng thì mô phỏng lệ bộ của quân bài tướng. Càng cầu kỳ trong ăn mặc bao nhiêu thì màu sắc hội càng phong phú bấy nhiêu. Vì quân cờ toàn tuyển các cô gái nhan sắc nên các chàng trai cứ vòng trong vòng ngoài không rời bàn cờ được. Khi đã sắp xếp xong vị trí trên bàn cờ, các quân cờ ngồi xuống ghế đúng ô, điểm của mình. Hai người đấu cờ đi đi lại lại, ngắm nghía tính toán từng nước cờ. Khi họ đi quân nào thì quân cờ ấy tiến theo yêu cầu của họ. Cũng có khi người chơi ngồi ở bàn cao hô nước đi của mình, thì trên bàn cờ có người dẫn quân cờ đi theo ý đồ đó. Quân cờ nào bị đối phương “ăn” thì ra khỏi bàn cờ. Cứ như vậy, người đứng xem vừa bình phẩm về các “quân cờ”, vừa đánh giá nước đi của đấu thủ mà hồi hộp mong đợi kết quả của trận đấu.

Còn rất nhiều lễ hội khác nữa như: Hội làng Đăm, Hội Chùa Hương, Lễ hội hoa, Lễ hội Phong Chúa, rước Vua, Hội làng Lệ Mật… mà những ai từng tham gia một lần đều lưu luyến mãi.

Published in: on 20/02/2025 at 8:55 Chiều  Gửi bình luận  

Chào tháng Giêng

Tháng Giêng sương tơ giăng mỏng
Đào phai bung cánh thềm nhà
Lặng im ngắm hoa xuân nở
Trong veo yêu dấu thật thà

Cảm tạ từng phút giây qua
Cùng ta buồn vui trải nghiệm
Cảm tạ những ai hiện diện
Giúp ta học hỏi trưởng thành

Tờ lịch nhỏ bé mỏng manh
Nhắc ta ơn điều đã cũ
Nhắc ta tận tâm mọi sự
Nâng niu mỗi khắc thời gian

Năm mới đem chút an nhàn
Tặng ta sau bao mỏi mệt
Cho ta lắng tâm hướng thiện
Để đời thanh thản bình yên.

Published in: on 29/01/2025 at 4:09 Sáng  Gửi bình luận  

Giao thừa

Thắp nén hương cúng lễ Giao thừa
Khói trầm cay đưa ta về ký ức
Đã đi qua những niềm đau rất thực
Càng nâng niu từng khoảnh khắc bình yên

Bên cội đào, hoa xao xác tháng Giêng
Ta ngồi ngắm cánh vô thường khẽ rụng
Phút thiêng liêng giao mùa nhẹ bỗng
Thấy mình cười thanh thản giữa thời gian.

Published in: on 28/01/2025 at 11:45 Sáng  Gửi bình luận  

Hương Xuân

Published in: on 24/01/2025 at 12:57 Chiều  Gửi bình luận  

23 tháng Chạp

Published in: on 22/01/2025 at 10:51 Sáng  Gửi bình luận  

Chào tháng Giêng

Thấm thoát lại đã hết một năm. Bốn mùa luân chuyển, dòng thời gian mải miết. Một năm trôi qua với bao nhiêu buồn vui, trải nghiệm. Chiều nay, khi đi qua khu vườn xanh ngát lá quất, vàng ươm những chùm quả tròn căng, tôi mới chợt nhớ ra có một việc quan trọng phải làm, cũng là một sự hào hứng không cần ai hối thúc. Đã đến lúc phải quan tâm, chăm chút hơn cho những người bạn của tôi sau một năm quá nhiều bận rộn.

Chiều cuối năm, có chút sương lạnh bao quanh con ngõ quen. Hàng xóm xung quanh tất bật đèo về cả mùa xuân từ chợ với những gà ngon, giò thơm, dưa hành, chuối xanh cùng đào, mai lao xao ngoài ngõ. Còn trong căn nhà của tôi tĩnh lặng hơn với ánh đèn vàng và mùi hương trầm ấm áp. Tôi tạm để những lo toan tết nhất sang một bên, vặn to radio để nghe trọn vẹn những bài hát mùa xuân rộn rã, sau đó bắt tay vào việc làm sống lại những cuốn sách cũ. 

Tôi gỡ những cuốn sách trên giá xuống, cẩn thận từng cặp một, tránh xô lệch dù chỉ trang bìa. Sau khi xếp chúng xuống bàn, tôi bắt đầu dùng khăn ẩm lau chùi giá sách, tiếp đến lại dùng khăn khô, mềm lau từng quyển sách. Công việc thật tỉ mẩn, tưởng vô vị, nhàm chán nhưng thực sự lại đem tới cảm giác bình yên và thư giãn tuyệt vời. Khi chạm đến từng cuốn sách, tôi lại được dịp hồi tưởng về những kỷ niệm gắn liền với nó. Theo thời gian, tất cả đã nhuốm màu ký ức, đẹp đến từng nét chữ, đẹp đến từng lỗ mối mọt li ti. Chiếc chổi lông bé trong tay tôi thi thoảng rơi xuống sàn, đó là những lúc tôi mải mê hồi tưởng quá khứ, đó là lúc sách dẫn tôi đi, vào những miền đã qua, vào cả miền không có thật… Sau khâu vệ sinh sách, tôi bắt đầu công cuộc trang trí căn phòng để bắt đầu cho một sự đổi mới của những thứ đã quen thuộc mà chào đón mùa xuân.

Thời gian đang trôi dần về quá khứ. Hương trầm trên ban thờ tỏa những lọn khói mờ ảo. Đất ẩm cựa quậy ngậm từng giọt sương trĩu nặng đang rơi. Lá non bung mình. Lá già run rẩy. Những rễ cây lan sâu trong lòng đất hút trọn bao ngọt lành chắt chiu từ muôn kiếp. Thế là Xuân!

Mưa xuân đang lây rây thả mành giữa đất trời buổi giao mùa. Tiếng lộp độp của mưa dịu nhẹ đều đều trên tàng cây, tán lá. Cây đào phai trong vườn run rẩy những cánh hoa mong manh, dạt mình theo gió lạnh. Hương trầm thơm bảng lảng trên bàn thờ. Tách trà đầu năm thảnh thơi tỏa khói bên mứt kẹo thơm tho. Nhà ai mở bài hát Mưa tháng Giêng thật hợp mùa hợp cảnh, khiến cô hàng xóm không khỏi bâng khuâng: “Tháng Giêng ngày mỏng quá. Nỗi buồn nghe cũ rồi. Mà bên kia tờ lịch. Nỗi niềm mưa rót rơi”.

Trừ tịch, cuộn tròn trong chăn bông ngâm ngợi ký ức, viết thêm dự định, sắp xếp ngày tháng, gửi gắm tương lai. Năm cũ sắp qua, một năm nhiều biến động với những trải nghiệm để đời. Một năm buồn và vui đều đầy ắp. Buồn khi đã va đập, đã được chạm vào hiện thực phũ phàng khiến ta  tan tành ảo mộng. Buồn vì những xếp đặt cho bản thân bị phá vỡ, đảo lộn. Vui vì đã có những phút thăng hoa cùng câu chữ, thiên nhiên và bè bạn. Vui vì trong âu lo vẫn có những chở che ấm áp tận tụy nhiệt thành của những tâm hồn đồng điệu. Buồn vui, vui buồn luân lưu trong những nếp ngày mình sống, cho ta biết lớn, cho ta biết nhận ra.

Với tôi, Tết là khoảnh khắc bình yên chứ chẳng phải là những cuộc tụ tập hào nhoáng sôi động. Tết là lúc tôi về với tĩnh lặng lòng mình và ngồi lại bên nhau để cùng tận hưởng hơi ấm tình thân. Tết là lúc ngưng đọng để chiêm nghiệm và ngâm ngợi, để nhận ra đâu là giá trị đích thực trong cuộc sống mà mình cần hướng tới và gìn giữ. Tết là giấc mơ và ước mơ của đời người với những cảm xúc ngọt ngào và hy vọng, chứ không chỉ là chu kỳ bốn mùa đến và đi khô khan. 

Tiếng pháo hoa lụp bụp dày dần, vẽ lên nền trời những chùm ánh sáng. Đất trời yên tĩnh bỗng trở nên xôn xao rộn ràng. Hơi đất phả lên, hơi sương sà xuống. Đèn trời lang thang trong không trung như những vì sao đang lãng du cùng mùa xuân. Chào tháng Giêng! Chào những niềm vui, nỗi buồn sẽ đến và tôi sẵn sàng tiếp đón chúng nồng hậu, chẳng chối từ.

Published in: on 16/01/2025 at 4:46 Chiều  Gửi bình luận  

Đi qua những mùa Tết

Một ngày đầu tháng Chạp, tôi dậy sớm và mở cửa nhìn ra sân, thấy không gian còn ngậm đầy sương giá. Hơi sương từ cánh đồng thổi lại, từ dưới đất đẩy lên và từ những đám mây ngái ngủ ùa xuống. Tôi co ro trong chiếc áo len, lập cập quay vào bếp pha cốc cà phê, nướng lát bánh mì để sưởi ấm bụng và khởi động tinh thần trước khi đi làm.

Dắt xe ra cổng, tôi bỗng thấy một đôi quang gánh đang rung rinh trên vai cô hàng hoa. Cô đội chiếc nón lá nghiêng nghiêng, chân đi ủng và hai đầu thúng xếp đầy những bông thược dược rực rỡ đủ màu. Tôi thầm thốt lên: “Sao thược dược nở sớm thế nhỉ?”. Tôi ngoái nhìn theo khi gánh hoa đã lướt qua mình, vừa nổ máy lên đường vừa lan man nghĩ đến loài hoa mà tôi vô cùng yêu thích.  

Tôi thích thược dược bởi sự mộc mạc và tự nhiên của nó. Một loài hoa không quá cao sang để người khác phải ngước nhìn e ngại. Với tôi, những loài hoa làm nên Tết là  đào, cúc, violet và thược dược. Tôi thường xuyên cắm thược dược cùng violet trong suốt thời gian mà chúng hiện diện. Còn thấy thược dược là còn thấy xuân.

Những ngày này, đường phố càng trở nên đông đúc nhộn nhịp. Trời lạnh thế này, còn có mưa bụi lây phây, người bán đào mai hẳn mừng lắm! Chứ cứ nắng như mấy hôm rồi, hoa nở bung xòe hết, bán đổ bán tháo, sao mà vui nổi. Cuối năm, nhìn đâu cũng thấy xôn xao. Có kẻ bán người mua vội vã và cũng có những bước chân ra phố chỉ để thong dong ngắm nhìn. Tôi thích không khí trước Tết, thích đi chợ những ngày trước Tết. Cái gì “sắp” cũng náo nức hơn. Nhưng chỉ ở với phố được đến thế, chúng tôi sắp sửa về quê nội bọn trẻ ăn tết. Đây là việc diễn ra hàng năm của gia đình tôi. Bao năm làm dâu là chừng ấy năm đón Tết ở quê chồng. Bố mẹ tôi ở Hà Nội nên chúng tôi đỡ phải đi lại hai nơi. Cả năm gần nhà ngoại, Tết về nhà nội là chuẩn, tôi tự nhủ.

Lần nào về quê chồng, tôi cũng mang hoa từ Hà Nội theo. Không hẳn chỉ vì hoa Hà Nội phong phú đa dạng hơn hoa quê, mà đơn giản là tôi thích cảm giác mang hoa từ nơi xa về. Cũng là cách cho hoa nơi phố phường nhộn nhịp được tận hưởng không khí của làng quê yên tĩnh. Cảm giác khi gỡ từng nhành hoa ra cắm vào những chiếc bình lâu ngày chưa được dùng đến, rồi đặt trên bàn cho ấm áp căn nhà, cũng đem cho tôi sự vui vẻ nho nhỏ.

Năm nay tôi mua thêm thanh liễu bên cạnh một chậu hồng có những đóa hoa màu cam. Thanh liễu có mùi thơm mà ong rất thích và có khí chất của loài thông hào sảng. Cây là dạng thân gỗ, thuộc họ lá kim, nhìn rất thẳng thắn, cứng cỏi. Cánh hoa trông như nhựa, mang dáng dấp của cả hoa mai lẫn hoa đào. Nhờ công nghệ hút màu nên hoa có thêm bao nhiêu màu rực rỡ. Tím, vàng, đỏ, hồng, cam… màu gì cũng có. Tôi thường thích cắm hoa một màu hoặc cùng tông, song biết ở quê mọi người thích màu  hoa rực rỡ nên tôi chọn cả mấy màu vào cho bình hoa tươi tắn hơn. Tôi còn tìm mua cả bình thủy tinh hình trụ để cắm  thanh liễu cho phù hợp với chiều cao của chúng.

Tôi vốn định mua đào Nhật Tân mang về mà không kịp tìm được cành nào đẹp nên đành mang chùm đào lẻ về cắm ban thờ. Nhớ năm ngoái tôi vác về cả một chậu địa lan vàng rất to, đồng thời mua ít cây lan hồ điệp màu tím về ghép vào một chiếc chậu xanh cổ vịt vô cùng xinh xắn. Vài năm nay tôi vừa mua hoa lại mua cả cây vì cây thì để được lâu dài hơn. Sau tết, ông bà nội bọn trẻ có thể đặt chúng ngoài vườn để tiếp tục chăm chút, tưới tắm với hy vọng năm sau chúng lại nở rộ một mùa hoa mới. Sống cùng những hy vọng và niềm tin nho nhỏ như thế, cũng thú vị lắm thay!

Về quê ăn Tết, trong đầu tôi luôn tràn ngập hình ảnh về những chú gà. Đầu tiên là hình ảnh về cái chuồng gà nhỏ ở cuối sân mà bà nội bọn trẻ hay ra đó cho gà ăn, kiểm tra xem có quả trứng nào gà vừa đẻ không. Nhà chồng tôi không chuyên nuôi gà mà bà chỉ mua vài gà trước đó vài tháng và vỗ béo để Tết có gà ngon cúng các cụ và cho con cháu về hưởng lộc. Tôi nhớ tiếng những chú gà kêu lục tục, quang quác hay gáy vang mỗi sớm trong sân. Những âm thanh bình dị ấy đã hằn in nơi trí nhớ tôi, làm nên một vùng ký ức lắng đọng.

Thế là ở quê ngày nào chúng tôi cũng được ăn gà, từ nhà mình đến nhà họ hàng, đi đâu cũng có đĩa gà rất là ngon đầy ú ụ trong mâm. Gà quê thực sự quá chất lượng với da bóng vàng ươm, thịt ngọt thơm không chê vào đâu được. Nhớ những ngày cuối năm, khi tôi thức dậy đã thấy bố mẹ chồng ngồi làm gà ở sân với rổ lông gà đầy ụ. Nhiệm vụ của tôi chỉ còn là nhặt rau, gọt su hào, khoai tây, cà rốt rồi đem gà vào bếp luộc cũng như xào nấu các món để chuẩn bị mâm cơm cúng tươm tất nhất để bố chồng tôi lát nữa dâng cúng gia tiên.

Tết quê bao năm nay vẫn thế! Tôi thấy may mắn vì mỗi năm vẫn được lặp lại những việc bình thường quen thuộc và bản thân tôi cũng không muốn tết đổi khác gì. Về quê tôi chỉ có các việc chính là nấu nướng, rửa bát, đi thăm họ hàng và ngủ. Một trong những việc ý nghĩa nữa là tôi được theo bố chồng và chồng đi thăm một số nhà bà con. Ở quê chồng tôi và chắc là nhiều quê khác, mọi người có tục lệ đi tết các nhà bà con họ hàng. Quà tết thường là bánh kẹo, mì chính, đường cát, bánh chưng, giấy tiền… Đến nhà nào bố tôi cũng đặt lễ lên ban thờ rồi lầm rầm khấn vái. Tôi đi theo thấy thích lắm vì được thăm nhiều nhà, ngắm những khu vườn quê với cây, hoa, ao cá, bèo, rau… tươi tốt.

Vui nữa là chúng tôi được ghé nhà bác Hồng, chị gái bố chồng tôi. Bác gái tên Hồng mà bác trai cũng tên Hồng mới hay. Nhà hai bác rộng rãi thoáng đãng, có bờ ao, có mảng vườn trồng rất nhiều cây trái. Ngay trước cửa nhà là mấy khóm hồng nhung, hồng bạch, hồng phấn đư nhau nở rộ. Đu đủ thì trổ trái sum suê xanh mướt nhìn rất thích mắt. Bác gái còn lụi hụi hái rau bí cho các cháu đem về. Tôi thích lắm xào ngay một đĩa, rau bí ngọt hòa cùng vị tỏi thơm, ngon ra trò.

Hôm nay đã là 29 tết. Như mọi năm, tôi lại được tắm trong không khí tết quê thân thuộc. Chúng tôi rủ nhau ra chợ để được tận hưởng nhiều hơn vị tết quê. Đường phố nhộn nhịp và trang hoàng đèn lồng, cờ hoa rực rỡ. Chợ đông nghịt người với hàng hóa ngập tràn.  Ai cũng tay xách nách mang đủ thứ. Đào quất cúc hồng… thì đua nhau  bung nở để tô điểm cho mùa xuân thêm căng tràn sức sống. Bao mùa hoa nở rồi hoa tàn, bao mùa xuân đến rồi xuân qua, tuổi thì đầy thêm nhưng tâm hồn tôi vẫn vậy. Người ta thường mong mọi thứ tiến triển, như tri thức, tiền bạc, nhưng có một thứ mà tôi nghĩ không cần phải trưởng thành nhiều, đó là tâm hồn thuần hậu, tươi trong.

Việc ý nghĩa với tôi là chiều cuối năm được chuẩn bị đồ lễ ra mộ dọn cỏ và thắp hương cùng bố và chồng. Bâng khuâng nhìn thời gian trôi trong ngày cuối cùng tháng Chạp, mùi khói hương tỏa ra không gian rưng rưng gợi lên bao hoài vọng ký ức. Mùi lửa hóa vàng làm ấm đôi tay tôi đang cóng lên vì lạnh. Mùi cỏ dại, mùi đất ẩm hòa vào làn hương mỏng, tạo thành một vùng thiêng liêng lắng đọng. Nhìn quanh nghĩa trang, tôi thấy những khu nhà thờ nằm trang nghiêm nghe gió đồng vi vút thổi. Chúng tôi yên lặng chắp tay vái lạy và bước ra về trong cảm giác thanh thản bình an. 30 tháng Chạp, vẫn như mọi năm mà lòng chẳng bao giờ thấy cũ. Vẫn là mâm cơm cúng thật ấm và mùi vàng mã bố hóa ngoài sân, mà bao giờ tôi cũng thấy thân thương. Với tôi, hình ảnh ấy đẹp đến nao lòng.

Sau bữa cơm chiều, tôi vừa dọn dẹp phòng vừa nghe Tô Hoài. Là “Đi dạo chiều ba mươi” và “Một cuộc chơi xuân”, thật hợp không khí Tết. Ngoài trời có mưa bụi, không gian bảng lảng mờ ảo khói sương. Tôi nhìn ra ô cửa sổ, cây nhãn trước nhà đứng ngắm con đường thi thoảng có xe máy vụt qua chở theo cúc, quất ai đó mua vội trước giờ giao thừa. Mùi hương tỏa khẽ từ bàn thờ, thơm dìu dịu ấm.

Tôi rất thích tết được nằm cuộn trong chăn xem phim, đọc sách khi việc nhà đã xong xuôi. Hai con tự chơi những trò riêng thú vị mà chúng tôi không hiểu được. Chồng thì nằm dài trên ghế xem tivi. Khoảnh khắc bình yên đó tôi thấy chẳng sôi động lấp lánh chúc tụng nào quý bằng.

Thời khắc giao thừa đã điểm. Tôi bồi hồi nhìn lại bước đi của thời gian, thấy chừng ấy năm chỉ là cái chớp mi nhẹ. Còn nhớ, hồi tôi mới làm dâu thì đêm ba mươi vẫn còn nghe tiếng pháo nổ đì đùng và cả pháo hoa sáng lấp lánh trời. Giờ thì gần như hết hẳn âm thanh đó rồi, chỉ thảng hoặc có vài cụm pháo hoa vọng về từ xa xôi như một vùng ký ức lấp lánh của tuổi trẻ mơ hồ sống lại. Năm nay vẫn được may món đón giao thừa như mọi năm, còn mong gì hơn ngoài gia đình lớn nhỏ bình an, khang thái. Những dự định cuộc đời đang nảy nở, những giọt mưa xuân nhẹ thấm vào đất gọi chồi non tỉnh giấc. Đất ẩm cựa quậy ngậm từng giọt sương trĩu nặng đang rơi. Những rễ cây lan sâu trong lòng đất hút trọn bao ngọt lành chắt chiu từ muôn kiếp. Hơi đất phả lên, hơi sương sà xuống. Chào một năm mới đang về trên mảnh đất quê tươi đẹp!

Phải, với tôi Tết là khoảnh khắc bình yên chứ chẳng phải là những cuộc tụ tập hào nhoáng sôi động. Tết là lúc tôi về với tĩnh lặng lòng mình và ngồi lại bên người thân để tận hưởng hơi ấm gia đình. Tết là lúc ngưng đọng để chiêm nghiệm và ngâm ngợi, để nhận ra đâu là giá trị đích thực trong cuộc sống mà mình cần hướng tới và gìn giữ.

Vẫn như mọi năm, sáng mùng Một Tết, cả nhà cùng nhau xuống quê đi chúc tết và ăn cơm ở nhà thờ. Cỗ do chú Thu thím Thơm chuẩn bị. Chú Thu là em trai bố chồng tôi, tính hiền và ít nói. Cỗ chú thím chuẩn bị lúc nào cũng đủ gà, lợn, bò, giò chả cùng món xào, canh măng với bánh chưng chú tự gói rất khéo. Giờ chú không còn nữa, tôi bồi hồi nhớ lại cảnh chú ngồi thái giò, chặt gà trong bếp. Nhớ hình ảnh chú lì xì cho các cháu với nụ cười thật tươi. Tôi cũng rất yêu khu vườn của chú vì chú chăm cây giỏi, tự làm chậu đựng cây cũng khéo. Tôi thích cây đào phai hoa nở rộ nơi cổng vào, thích mấy chậu hoa giấy rực rỡ trong sân. Thích cây khế sai trĩu quả và lồng chim đung đưa trước thềm.

Nhớ tết nào không xa, cũng vào sáng mùng một, khi chúng tôi đang ở nhà chú Thu thì được chứng kiến một trận mưa kỷ lục. Người lớn bảo sống mấy chục năm trời chưa thấy tết nào mà mưa có sấm như tết nay. Nghe tivi đưa tin vài nơi còn có mưa đá. Nhìn ra sân thấy cây cối rung bần bật trong cơn gió lớn gào thét. Sân ngập nước sũng sĩnh, thím Thơm phải bắc cái thang nằm ngang làm cầu cho mọi người đi qua khỏi ướt chân. Chồng tôi bảo, nhìn trời mưa mà ngỡ mình đang nghỉ lễ 30/4 ấy nhỉ!

Từ nhà chú Thu về, chúng tôi thấy cảnh vườn tược cơ xác tan hoang. Cây cảnh đổ xiêu vẹo, lá rụng tơi bời, áo quần rơi mỗi nơi một chiếc. Nước táp thành vũng qua khe cửa vào nhà. Bố chồng tôi phải lấy rẻ lau sàn rồi ra sân trước vun bao nhiêu lá rụng. Tôi thì quét lá ở sân sau, gom thành đống rồi hốt vào thùng rác. Sau đó tôi hứng nước vào chậu và dội cái sân cho sạch trơn rồi mới lên giường đi ngủ để lát nữa lại sang chúc Tết nhà cụ ngoại bọn trẻ.

Trước đây gia đình tôi toàn ở quê nội tới mùng bốn Tết mới ra Hà Nội. Nhưng giờ chúng tôi đi sớm hơn để còn hưởng thêm tí tết phố. Vậy là ông bà nội chuyển sang làm cơm hóa vàng từ trưa mùng hai, để tối mùng hai tiễn con cháu lên đường. Ô tô đã cập bến Thủ đô, hai đứa trẻ vẫn ngủ say sưa chưa biết đã sắp đến nhà. Đường phố  vắng vẻ thưa người nên thư thái cho xe cộ qua lại. Xe bò từ đường Giải Phóng về với ngồn ngộn quà quê trong cốp. Chúng tôi mở cửa xông đất, thấy đào phai rụng đầy quanh chân lọ, quất đã nở thêm bao nụ hoa trắng khiến không gian thoang thoảng mùi thơm. Tôi và hai con dỡ đồ cất gọn, bố bọn trẻ thì làm điếu thuốc lào vang khắp phố để thư giãn bên bậc thềm sau chặng lái xe vừa xong.

Mùng ba tết, chúng tôi cùng làm cơm thắp hương hóa vàng nhà ông bà ngoại bọn trẻ và cùng ông bà đi chúc tết họ hàng quanh Hà Nội. Thời tiết chiều lòng người, không quá rét và cũng chẳng bị nắng nóng. Phố tươm tất sạch sẽ phong quang. Người người náo nức du xuân, áo quần đẹp đẽ, miệng cười tươi tắn. Đã có nhiều quán hàng mở cửa, nhộn nhịp vui vẻ vào ra.

Trên hành trình du xuân ngày đầu tiên ở Hà Nội, thường chúng tôi sẽ ghé thăm và chúc tết ông bà ngoại tôi cùng gia đình các cậu mợ. Các con tôi gọi ông bà là cố ngoại. Nhớ những năm xưa, chúng tôi thường tới thăm ông bà ở Mỹ Đình, rồi sau đó là Vân Canh và Cầu Giấy. Nhưng giờ đây, những buổi tụ họp gia đình ấm áp đã thiếu vắng bóng dáng ông. Chúng tôi vào thắp hương cho ông ngoại và mừng tuổi bà ngoại. Cả nhà quây quần trò chuyện, bà hỏi han xem con cháu ăn tết quê vui không và chốc chốc lại nhìn lên bàn thờ ngắm ảnh ông qua làm khói hương nghi ngút. Bà bảo: Thời gian trôi nhanh quá! Mới đó mà đã mấy xuân ông đi xa rồi!… Trong khoảnh khắc lắng đọng ấy, tôi chăm chú ngắm thật kỹ gương mặt bà để có thể lưu giữ thật lâu trong tâm trí. Bà ngoại là người đã gần gũi, chăm chút, dạy dỗ tôi từ tấm bé, tôi hiểu lòng bà và bà cũng hay tâm sự với tôi nhiều điều sâu kín. Lúc nào tạm biệt về bà cũng ôm tôi thật chặt và dặn dò đủ thứ. Mùa xuân này, vẫn là niềm mong mỏi bà mạnh khỏe để ở bên con cháu thật lâu.

Sáng mùng bốn, tôi dậy sớm để được tận hưởng không gian yên tĩnh ở cả trong nhà lẫn ngoài phố. Mọi người còn no giấc dù đã gần 8h30. Chỉ có tiếng chim hót và tiếng gà gáy mà thôi. Tôi thích những ngày như thế bởi cảm giác mình được sống chậm lại, không phải vội vã dậy sớm đi làm hay gấp gáp đưa con đi học. Khoảng thời gian thảnh thơi ít ỏi này, tôi nhấm nháp từng chút một vì chỉ mai kia  là không còn nữa. Khi cả nhà thức giấc, chúng tôi lại sang đón ông bà ngoại đi chúc tết. Thường chúng tôi sẽ sang Gia Lâm thăm nhà ông bà Soạn Phác và bác Khang, giám đốc cũ của tôi, cũng là đồng hương cửa bố. Tới mùng năm, vợ chồng con cháu lại cùng mẹ tôi, bà ngoại bọn trẻ, qua đền Ngọc Sơn thắp hương theo thói quen năm nào cũng vậy.

Vậy là tôi đang tận hưởng nốt những ngày cuối cùng của Tết. Một tết như mọi Tết nhưng cũng đặc biệt hơn khi có niềm vui tỏa hương trong ý nghĩ. Biết mình đang trôi vào tuổi nhiều trải nghiệm nhưng vẫn có gì đó thật thanh tân tươi non. Năm mới, không mong cầu gì nhiều. Chỉ cần sức khỏe và gìn giữ được những điều đang có là đủ. Tôi mở toang cửa sổ đón không khí tươi mới vào nhà. Bật nhạc tựg bừng để bắt đầu một năm sống nhiệt thành và làm việc chăm chỉ. Mong sẽ bình yên mà đi qua một năm. Để năm sau lại được đón chào xuân mới bình thường như vốn dĩ.

Trời mấy hôm nay rét đậm, hết tháng giêng rồi mà đào vẫn đua nhau nở. Sáng sớm cuối tuần, tôi tha thẩn đi ngắm phố đầu năm. Bỗng thấy một cây đào trong vườn nhà ai đang vươn cao bên mảnh tường rêu đỏ au gạch. Những nụ đào chúm chím, nối nhau bám trên từng thân cành gầy guộc trông như một bức tranh nghệ thuật nhiều ý tứ. Phố sau tết, người ta mang từng bó đào nhỏ đi bán trên những chiếc xe đạp cũ. Nhiều người mua về cắm, để níu lại vị tết còn vương vấn chưa đành rời đi. Ngắm nhìn cánh hoa mong manh mà nghĩ về cuộc sống với những đổi thay, xoay vần… cũng thật là ý vị.

Một buổi du xuân trong lễ Thượng Nguyên, tôi cùng mọi người đi chùa vãn cảnh rồi rủ nhau ngắm hoa đào trong vườn hoa Quảng Bá. Tôi cứ muốn thâu trọn vẹn vẻ thanh tân của đào phai, cái nồng nàn của đào bích vào trí nhớ mình. Nhìn thật lâu, chụp thật nhiều để mai kia người chăm cây sẽ chặt đi hoa lá, thì cũng đỡ tiếc hơn khi chỉ còn thấy gốc cành khô khan gầy guộc. Quả thật, đào đẹp nhất khi được ở lại với đất, được đâm từng ngọn rễ vào lòng đất mẹ bao dung. Hoa đào xinh tươi rạng rỡ khi được bung hết sức sống cùng vạn vật quanh nó, cùng nhau dâng hiến vẻ đẹp của mình cho cả một mùa xuân.

Và cứ thế, mùa xuân nhỏ của lòng tôi trôi trong mùa xuân lớn của đất trời. Tôi mãi yêu mùa xuân và luôn mong Tết đến, để được sống lại niềm vui của sự sum họp thân thương chứa chan êm ả ngọt lành!

Published in: on 13/01/2025 at 2:20 Sáng  Gửi bình luận  

Thơ xuân (2)

1.
Cuối năm rồi, ta dọn dẹp lại
Bao bề bộn, tồn đọng nơi quá khứ
Sắp xếp nghĩ suy rối tinh về trật tự
Cho ngay ngắn đời, quang đãng lối vào ra

Và trồng thêm trong vườn tươi tắn những nụ hoa
Chăm chút nội tâm, yêu thương mình hơn nữa
Còn vô vàn ước mơ đang ấp ủ
Bắt tay dần, hiện thực hóa ngay thôi!

2.
Hoa cỏ nở bừng dưới nắng trong
Ngày xuân xanh biếc rộn tơ lòng
Sau cơn giông gió trời lại thắm
Mãnh liệt rực màu của ước mong.

3.
Tạ ơn năm cũ sắp qua
Cho tôi bao điều thấm thía
Tạ ơn thăng trầm dâu bể
Cho tôi bền bỉ dặm trường
Tạ ơn tin cậy yêu thương
Chở che tôi trong bão tố
Tạ ơn êm đềm nhịp thở
Cho tôi sống trọn phút này
Tạ ơn còn thấy quanh đây
Tình người sớt chia ấm áp.

4.
Mưa bụi giăng mái ngói nâu trầm
Rêu non lún phún mọc trong sân
Chim xây tổ ấm trên ngọn khế
Đào mai khoe sắc đón tân xuân

Em tôi xúng xính áo tươi màu
Nhạc mở rộn ràng ngõ trước sau
Bánh chưng đượm lửa thơm mùi tết
Chậu cúc xòe bung cánh nở mau

Ban thờ hương nến đã trang hoàng
Tâm thành hoan hỷ đón mùa sang
Mừng em tuổi mới thêm mạnh khỏe
Một đời luôn tươi tắn bình an!

5.

Vườn xuân hương thoảng khẽ
Hoa tươi phơn phớt hồng
Cánh mỏng bung nhè nhẹ
Thơm hiền hòa bao dung

Giữa bao la sự sống
Hoa lá cứ vui say
Dâng cho đời sắc thắm
Dẫu sẽ tàn ngay đây

Trọn vẹn từng khoảnh khắc
Trân quý từng phút giây
Trao đi và nhận lại
Hạnh phúc ở hôm nay.

6.
Du xuân thong thả giữa tháng giêng
Đất trời cây cỏ thở an nhiên
Mái chùa nở cánh hoa đào nhỏ
Nhang khói an lành chốn linh thiêng

Sương mỏng la đà trên đỉnh núi
Nắng non vấn vít suối quanh co
Mây nước bình yên lòng tĩnh tại
Người vãn cảnh về hết lắng lo.

7.
Xuân đâu chỉ mỗi ở đất trời
Mà xuân khởi phát tự lòng người
Khi nào trong mình hoa xuân nở
Thì mùa xuân ấy mới đẹp tươi.

8.
Xuân đến đi hờn dỗi
Vừa ghé đã tan mau
Tóc lại thêm sợi bạc
Da cũng chớm đổi màu

Nhưng vẫn mong xuân tới
Niềm tin vẫn tươi non
Biết mình luôn mãi trẻ
Bởi tâm hồn mãi son.

9.
Ta trở về khi tháng Ba vừa chớm
Thềm trắng hoa sưa như sương rớt từ trời
Cây xoan tím mơ màng lời tình tự
Gió trong vườn đùa lá khẽ khàng vui

Bông bưởi xưa còn thơm nơi gác vắng
Ủi an người sau hoang hoải trùng khơi
Ta ngồi lại ngắm ngày xuân gần cạn
Vẫn kịp thấy cánh đào vương vấn dịu dàng rơi.

10.
Một mảnh mây chiều lơ đãng bay
Soi gương trong vắt bến sông đầy
Bếp ai cơm nếp thơm vừa chín
Lữ khách mơ màng giấc mộng say
Mơ tiếng trẻ nô trước sân nhà
Đào phai hé nụ sắp bung hoa
Mơ dáng người thương ngồi yên ả
Nhẹ rót thong dong một chén trà.

11.
Cuối năm ngồi xuống dọn dẹp tâm
Bao nhiêu bế tắc gắng khai thông
Xếp ý nghĩ lại cho ngay ngăn
Để lúc xuân sang khỏi bận lòng.

12.
Mùa xuân có gì lạ
Chồi ngơ ngác thơ ngây
Giọt sương trong lấp lánh
Dưới nắng thơm hây hây
Mùa xuân có gì lạ
Khăn lụa gió nhẹ bay
Môi hồng đào chúm chím
Làm lòng ai mê say.

13.
Tháng Tư cuối xuân
Hơi đất ẩm mùn, mưa phùn rả rích.
Tháng Tư đầu hạ
Nắng trên mái nhà, ngơ ngác giọng chim.

14.
Có một ngày, tôi trở lại khu vườn
Trong hình hài cùng thân phận mới
Tôi đâu biết kiếp trước vẫn thường ngồi
Uống trà nơi này bên gốc đào phai

Tôi tái sinh qua mỗi chuyến đi dài
Bước trên cầu Nại Hà ảo mờ sương khói
Uống canh Mạnh Bà, bông dưng quên lối
Ngoảnh đầu nhìn… chỉ thấy áng mây bay

Tôi trở lại khu vườn, đứng dưới bóng cây
Tiềm thức dẫn đường, nên bâng quơ tìm tới
Có phải chăng kiếp nào đang vây gọi
Mấy nẻo luân hồi, mà ký ức cứ hoài quen

Tôi vương vất tôi chút quá vãng êm đềm
Của kiếp xưa mình từng bình yên sống
Để những kiếp sau còn bao mơ mộng
Bởi dẫu thay hình hài, hồn vía vẫn là tôi.

15.
Tháng Ba mùa hoa sưa
Giăng như mây về phố
Trời hậy hây thả gió
Hoa rụng trắng lối đi

Nụ e ấp xuân thì
Lá lao xao mở hội
Thời gian đâu chờ đợi
Cứ sống trọn phút này

Cánh run mỏng manh gầy
Tựa bò vai thiếu nữ
Làm cho ai mất ngủ
Vì người, hay vì hoa?

16.
Đường xa tìm đến một buổi mai
Quanh co tre trúc nắng xiên dài
Hun hút bậc thềm cheo leo dốc
Chân không nhẹ bước thở khoan thai

Hoa trái dậy hương lối lặng tờ
Trà xanh bung nở nhụy vàng mơ
Đung đưa chuông gió lời thủ thỉ
Người ghé nơi đây rũ bụi mờ

Cội đào bông hé những chắt chiu
Phật tọa bình yên giữa gió reo
Bò hiền thong dong vui gặm cỏ
Sương khói thiên thu cảnh tịch liêu

Bệ đá sạch tinh chốn nghỉ ngơi
Ngắm mây giăng mắc với thảnh thơi
Khoanh chân một giấc thiền tĩnh tại
Bề bộn trong lòng bỗng chợt vơi

Cổng trời chuông vẳng tiếng rung ngân
Tỉnh giác đưa ta khỏi lạc lầm
Vườn vắng nhạc ru xào xạc lá
Tim mình nở khẽ đóa từ tâm

Linh Quy Pháp Ấn ẩn rừng sâu
Chẳng lo toan tính lẫn mong cầu
Mộc mạc uy nghiêm hồn thiêng tỏa
Điềm đạm mặc trầm dải núi nâu

Ai đến ai đi cũng vậy thôi
Mặc cho nhân gian lắm đổi dời
Am lành nào vấn vương thế sự
Ngàn năm non nước bình lặng trôi.

17.
Em không nhìn rõ mình
trong tay anh ấm áp
nước mắt cứ tuôn rơi
trên vai anh đắng chát

Phía kia là lơ đãng
của một người không quen
của một người không tên
của một người xa vắng

Anh thì luôn ở đó
lặng lẽ và ân cần
góp bao lá mùa xuân
để em về thiêu rụi.

18.
Em ngồi giữa mùa xuân
Trong tay anh ân cần
Bỗng môi em thơm ngát
Một nụ hôn thanh tân
Bốn bề như vắng lặng
Chỉ nghe tiếng thì thầm
Của con tim khe khẽ
Khát thật nhiều ái ân.

19.
Dưới chân đồi mờ sương
Tiếng vẫy tay thanh bình của lũ chim đậu trên ngọn tháp
Hơi nắng tan trong thành phố
Xập xòe tán lá, sà mình xuống thảm cỏ mùa xuân
Những chồi non mây mẩy, êm ái gọi bàn chân
Bức tranh cuộc sống, không gợn ưu phiền
Tôi tự cho bút mình, phết lên toàn màu trong trẻo.

20.
Tôi còn nhớ những ngày xuân năm cũ
Nhớ dáng em thấp thoáng trước hiên nhà
Cây đào rụng vài bông trong vườn nắng
Gió thì thầm đưa từng cánh bay xa

Vật đổi sao dời, em cũng tìm chốn mới
Đào vẫn nở hoa, gió vẫn ghé thì thầm
Chỉ có hàng hiên là vô chừng vắng lặng
Khi một bóng hình mang đi cả mùa xuân.

Published in: on 12/01/2025 at 2:38 Sáng  Gửi bình luận  

Chợ Tết

Vào quãng đầu tháng Chạp, phố bắt đầu rộn ràng không khí Tết. Phố thay sơn mới, lúc lỉu đèn treo, biển hiệu trang hoàng rực rỡ. Lò Rèn, Hàng Thiếc quanh năm ồn ào, bụi bặm giờ cũng trở nên sạch sẽ và yên tĩnh. Hàng Khay, Tràng Tiền, Nguyễn Xí đèn nhấp nháy lung linh. Dưới mái ngói lô xô, trong căn gác hẹp, bên hàng hiên nhỏ… đã thấy đào thắm, quất mọng, cúc vàng khoe sắc xinh tươi. Trong quang cảnh tết nhất ấy, người ta ra phố đâu chỉ để ngắm cảnh, ngắm người mà còn để cho thiên hạ ngắm mình. Và một trong những việc quan trọng nhất không thể bỏ qua, đó chính là đi chợ Tết.

Chợ là nơi thể hiện rõ nhất không khí Tết. Ghé Đồng Xuân, nơi tứ phương tụ hội để thăm thú, mua bán và ngắm bà con tiểu thương nhộn nhịp chào hàng. Qua Chợ Bưởi mà sống lại hương vị chợ phiên đông vui, dân dã. Tranh thủ ghé Hàng Đồng mua chiếc lư hương, vài cây nến cỡ lớn cùng bộ tam sự để bày biện ban thờ thật trang trọng, ấm cúng.

Những ngày giáp Tết, người ta mua sắm nườm nượp suốt ngày đêm. Chợ và siêu thị hiện diện khắp nơi và hàng hóa lúc nào cũng sẵn. Nhưng theo thói quen, mọi người vẫn ưa sắm sanh, tích trữ nhiều hơn vào ba ngày Tết. Họ đong gạo tám xoan, mua bòng bưởi và chọn con gà trống mào đỏ chót để làm cơm cúng đêm Ba mươi. Họ mặc cả mớ lá dong, tranh nhau cân măng, cân hành muối còn sót lại… Rồi gấc chín, chuối xanh. Đào quất, cúc vạn thọ, cúc đại đóa, hoa đồng tiền… chật kín lối đi. Tranh dân gian, câu đối, đèn lồng, nến, vàng hương… không thiếu thứ gì. Cuối năm các bà các cô cứ quay như chong chóng, mướt mải hết việc nọ đến việc kia. Rồi cắm hoa khắp nhà, bày mâm ngũ quả thật đẹp và nấu nướng đủ món ăn truyền thống. Tết vui hơn nhưng cũng vất vả vì thế!

Trong mỗi người đều có những cảm nhận riêng về mùa xuân và chợ Tết. Nhưng có lẽ ai cũng thấy hân hoan khi được hòa mình vào không gian xôn xao, nhộn nhịp ấy. Trẻ con theo mẹ vừa đi vừa ngắm bóng bay, bao lì xì hay các đồ chơi bày khắp các gian hàng chợ. Người già thong dong dạo chợ, mua mấy thứ con con và chiêm nghiệm lại quãng đời đã qua với bao nhiêu mùa Tết. Thanh niên chẳng kịp nghĩ nhiều, cười nói vang trời giơ điện thoại chụp từng góc chợ để khoe lên mạng xã hội. Chợ Tết, nơi ta cảm nhận rõ nhất hương vị mùa xuân, là nỗi nhớ của người con đi xa, là niềm mong mỏi của những trái tim tha thiết muốn trở về. 

Published in: on 08/01/2025 at 7:10 Chiều  Gửi bình luận  

Đi qua bao mùa bánh chưng

Published in: on 27/12/2024 at 3:17 Chiều  Gửi bình luận  

Nhớ bếp

Xa bao lâu mới về, cuối năm rồi, về để sà vào bếp lửa tìm lại hơi ấm nồng nàn của những kỷ niệm ấu thơ. Trở về, nghe lòng mình rộn lên một nỗi nhớ, tựa hồ dòng nước quê hương đang chảy dạt dào trong huyết quản. Dù bếp kia một ngày nào vắng mẹ, vẫn không lạnh lẽo bao giờ. Ngọn lửa vẫn cháy như nụ cười chưa bao giờ tắt trên đôi môi dịu dàng của mẹ tôi.

Than hồng xua tan đi cái lạnh lẽo còn rơi rớt của mùa đông, hân hoan cho một mùa xuân mới. Rơm rạ góp màu vàng thổi lên từ những mùa màng bội thu. Trấu mịn màng tìm chai đóng khuôn đỏ lửa. Củi thơm tho, đậm đà vun vén cho hy vọng một năm mới bình an, đủ đầy… Xuân đang tới, đào mai đang hé nụ, quất vàng như những đốm nắng treo trên lá xanh trĩu nặng và hương trầm thơm quấn quýt trong mỗi căn nhà….

Dù chỉ là cái bếp đơn sơ như bao cái bếp Việt Nam khác, nhưng đối với mỗi chúng ta, gian bếp nhà mình luôn in đậm trong tâm tưởng như một niềm an ủi những khi buồn, những khi cô đơn cần tìm hơi ấm. Một góc ám khói, củi dựng xó bếp cho chóng khô, hành tỏi, mắm muối, nồi niêu xoong chảo để trên giàn bếp, lửa hồng mời gọi sum vầy. Căn bếp nhỏ không chỉ là nơi nấu nướng mà đã trở thành nơi thủ thỉ, tâm sự gần gụi của bà, của mẹ, của chị. Một ít bùi nhùi làm bùng lên ngọn lửa, trấu âm ỉ cháy giữ hơi cho ấm chè mùa lạnh. Bếp như một lời hẹn cho những ai ở nơi xa xôi mong ngày đoàn tụ.

Tôi vẫn hình dung rõ dáng mẹ mỗi sớm nấu nước, nấu nồi cám cho lợn. Tôi vẫn nhớ như in mẹ nhóm củi từ tờ mờ sáng. Ngọn lửa nhỏ từ que diêm chuyền sang đóm, áp vào những thanh củi khô giòn nắng, bùng lên cao vút, sáng bừng cả gian bếp. Mẹ bắc nồi lên, tiếng củi nổ lép bép. Tôi mắt nhắm mắt mở mò xuống bếp ngồi thu lu gục đầu trên tay mẹ để tìm hơi ấm sực. Mẹ bảo “mai mua lá dong là vừa, hai mấy tháng chạp rồi còn gì”. Mắt tôi sáng lên khi nghĩ tới những chiếc bánh chưng xanh mướt vuông vức ăn cùng hành muối và giò lụa.

Lá dong được lựa kỹ, rửa sạch, lau khô. Này gạo nếp, này đậu xanh mẹ đã chuẩn bị sẵn. Này nồi to, này lạt buộc, củi xếp thành hàng, ba đã đợi từ lâu. Thế là lửa lại reo, tôi lại được tưới tắm trong ánh hồng ấm áp, có mọi người quây quần cùng trông lửa và đợi bánh chín. Tôi thường ngủ quay ra sau khi háo hức được vài tiếng đầu. Đến khi bánh chín tôi mới tỉnh, để rồi lại tiếc không được đẩy củi trông bánh chưng. Cũng tại hơi ấm nóng của củi lửa đã đưa tôi vào những giấc mơ ngày tết tung tăng áo mới.

Chiều cuối năm, bánh chưng đã được bày lên bàn thờ cùng xôi gà, ngũ quả. Khói bếp mái rạ vẫn còn vương trên những ngọn tre. Lửa vẫn le lói giữ ấm cho nồi cháo mẹ ninh ăn đêm cuối năm. Cho đến gần giao thừa, mẹ tắt lửa, thắp thêm tuần hương rồi gọi cả nhà cùng quây quần chờ năm mới đến gõ cửa. Mẹ bao giờ cũng thế, năm nào cũng thế, say sưa chờ từng khắc trôi qua, thi thoảng lại ngước lên bàn thờ, nhìn hương tỏa khói vòng vòng thơm trầm ấm, mắt lấp lánh xa xôi. Bếp tắt lửa nhưng không lạnh hẳn, hãy còn âm ấm, đủ cho mèo con ngủ vùi, lười không muốn dậy chờ xuân tới.

Lớn rồi, vẫn luôn muốn tìm lại kỷ niệm những lần vùi khoai vào tro nóng, lôi ra cầm bỏng rẫy cả tay. Chỉ chờ tết, chờ cơ hội xum họp gia đình để thấy mình không bị lẻ loi và xa cách với những ngày ấu thơ. Bây giờ, ai hỏi đi xa nhớ gì nhất, tôi không ngần ngại nói “nhớ bếp”.

Khi lạnh lẽo, cô đơn, lo lắng, tôi lại đốt một ngọn lửa nhỏ, huơ hai bàn tay lên cho đỏ hồng để tìm về cảm giác bếp lửa mẹ tôi. Thầm cảm ơn những mùa xuân đã cho tôi được trở về bên mẹ, bên gia đình thân yêu, bên gian bếp nhỏ, bên những ngọn lửa cháy sáng nồng nàn.

Mùa xuân này, tôi nhất định thức đợi bánh chín bên ngọn lửa hồng mẹ nhóm từ que đóm ba chẻ chiều qua.

(Trích đoạn bài viết của Winlinh đăng trên báo Xây dựng số Xuân năm 2004)

Published in: on 24/12/2024 at 3:21 Chiều  Gửi bình luận  

Mùng 4 tết

Tôi đang ngồi trong nhà yên tĩnh vào buổi sáng mùng 4 tết. Mọi người vẫn còn no giấc dù đã gần 8h30 rồi. Ngoài đường cũng không có tiếng xe cộ hay tiếng cười nói của ai. Chỉ có tiếng chim hót và tiếng gà gáy. Tôi thích những ngày như thế này ghê. Cảm giác mình đang sống chậm lại, thong thả hơn, không phải vội vã dậy sớm đi làm, không phải gấp gáp buổi tối cơm nước cho con đi học. Tôi đã biết vừa lòng nhiều hơn và bớt nghĩ nhiều để đầu óc mình rỗng lặng nhiều lúc.

Tết năm nay với tôi cũng không khác gì mọi năm. Chúng tôi vẫn về quê nội ăn tết từ ngày đi làm cuối cùng của năm. Và tôi đã duy trì được nếp cứ chiều mùng 2 là lên Hà Nội. Tôi rất thích cảm giác xe lên đến Hà Nội vào mùng 2 tết, khi đường phố còn vắng vẻ bình yên. Rồi chúng tôi bước vào nhà, thấy đào phai rụng đầy quanh chân lọ, quất nở thêm hoa trắng thoang thoảng thơm. Rồi tôi và hai con dỡ đồ để cất gọn. Năm nào cũng có những việc bình thường như thế.

Tôi thấy may mắn vì mỗi năm mình vẫn tiếp tục được lặp lại những việc bình thường như vậy. Tôi không muốn đổi khác gì cả, vì tết nó là thế. Tôi cũng chưa bao giờ ước mơ tết đi du lịch xa nhà. Lạ thật, không thèm đi du lịch vào ngày tết. Tôi thích thú nhất là tết mà được nằm trong chăn xem phim, lúc mọi việc xong xuôi, nhà cửa yên tĩnh, và tôi xem hay nghe hay đọc gì đó tôi thích, trời ơi thảnh thơi dễ chịu biết bao. Và chiều tối qua tôi cũng đã có một quãng thời gian rảnh rỗi. Tôi ôm điện thoại nằm xem phim trên gác, hai con ngồi ở bàn học hay làm gì không biết. Chồng nằm xem tivi. Khoảnh khắc đó tôi thấy chẳng ồn ào sôi động lấp lánh chúc tụng nào bằng.

Còn giờ thì tôi đang ăn mì tôm giò lụa. Ngon. Nên tôi phải ăn tiếp đây, kẻo mì nở bung ra lại bị bở. Một năm 2021 bình yên nhé, dẫu biết đời rất vô thường khi nguyên ngày mùng 3 tết hôm qua tôi đọc báo đã có hai người nổi tiếng ra đi.

Published in: on 15/02/2021 at 8:37 Sáng  Comments (4)  

Thanh liễu

Mua hoa từ Hà Nội về quê cắm Tết là thói quen tôi duy trì từ năm đầu về làm dâu đến giờ. Năm nay về quê, tôi lần đầu mua thanh liễu bên cạnh mua một chậu hồng có những đóa hoa màu cam.

Thanh liễu có mùi thơm mà ong rất thích (tôi biết được điều này khi đi mua hoa mà thấy ong bay đầy quanh hoa) và có khí chất của loài thông hào sảng.

Thân cây là thân gỗ nên rất cứng cỏi, thẳng vun cao. Cánh hoa như hoa nhựa, và dường như có dáng dấp của hoa mai lẫn hoa đào. Còn lá thì thuộc họ nhà lá kim.

Nhờ công nghệ hút màu mà hoa có thêm nhiều màu rực rỡ như vàng, đỏ, hồng… Tôi thường thích cắm hoa một màu hoặc cùng tông. Nhưng vì về quê mọi người hay thích màu rực rỡ tươi tắn nên tôi mix cả ba màu vào vậy.

Tôi mua thêm một bình thủy tinh hình trụ cao để cắm thanh liễu cho phù hợp. Mà background nhà chụp lên cứ bị lẫn lộn nên tôi không đăng ảnh toàn cảnh đâu.

Mời mọi người xem một số hình ảnh tôi chụp hoa cận cảnh nhé!

Published in: on 23/01/2020 at 8:50 Chiều  Comments (6)