Winlinh

Đã lâu rồi không về lại miền Trung. Cảm giác còn đọng lại ngày ấy chỉ là những cơn nắng bỏng rát của thời sinh viên đi thực tế nhiều sôi động. Giờ đây, khi đã là một cô thủ thư cứng cáp, tôi lại được về miền Trung để thực hiện một dự án thanh niên ý nghĩa: xây dựng tủ sách thiếu nhi cho các em học sinh ở một huyện vùng sâu vùng xa của tỉnh Quảng Bình. Chuyến xe khởi hành từ Hà Nội đưa chúng tôi đi trong gió sớm của một buổi sáng cuối xuân tươi tắn mây trời. Nhìn những gương mặt đồng nghiệp xung quanh, thấy ai cũng háo hức niềm vui. Những thùng sách được đóng gói cẩn thận đã xếp gọn gàng trên xe vui vẻ nằm chờ được đến nơi cần chúng.

Xe chạm thành phố. Dừng trước một cửa hàng tổng hợp, những bước chân vội vàng lao xuống tìm thứ gì đó ăn lót dạ. Tôi vẫn ngồi trên xe và ngắm thật kỹ con đường. Hình như vừa có mưa nên đường hơi ướt. Phía bên kia, một vài dáng người đang dịch chuyển trong bóng tối nhưng bước chân thật nhanh nhẹn vì đó chính là lối đi quen thuộc của đời họ. Tôi thử nghĩ, nếu ở đây, tôi sẽ làm gì? Có lẽ tôi sẽ vẫn là một cô thủ thư của một thư viện nào đó vì đây là công việc mà tôi luôn yêu thích. 21 giờ, xe từ từ tiến vào khách sạn. Cả ngày nhừ người trên xe, giờ chỉ muốn nằm lăn ra ôm lấy gối. Nhưng còn phải ăn nữa. Và ăn xong thì chúng tôi đã có sức để quây quần lại bàn kế hoạch ngày mai vào nhà văn hóa xã.

Sớm, bừng tỉnh trước những tia nắng sớm xuyên qua cửa kính. Tôi thảnh thơi ra lan can đứng ngắm trời mây. Mây trắng quá! Từng mảng xôm xốp mát lạnh đang lững lờ trôi. Không gian rộng thênh và gió rất lộng. Nước khua trong nhà tắm xôn xao. Khuôn mặt thanh sạch tỉnh táo nhờ nước mát. Đã có thể xuống ăn sáng và bắt đầu chuyến đi. 7h30 giờ sáng chúng tôi bắt đầu khởi hành. Muốn đi vào nhà văn hóa xã, anh chị em phải đi thuyền qua sông Thạch Hãn. Xuôi dòng nước mát, tiếng tàu máy chạy ồn ã trên sông. Hai bên bờ, những bụi cây xanh lúp xúp chen nhau. Trâu bò thong thả đung đưa đuôi gặm cỏ. Trẻ con tắm trưa, không áo quần, đu cây, nhảy tùm tùm xuống nước mát. Nắng vàng như mật. Thử hình dung xem, trên mảnh đất này, đi đến đâu cũng nhìn thấy những chứng tích chiến tranh. Nên đi đến đâu trên vạt lửa bom này cũng không thể quên 4 câu thơ bên dòng Thạch Hãn: “Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ/ Đáy sông còn đó bạn tôi nằm/ Có tuổi hai mươi thành sóng nước/ Vỗ yên bờ bãi mãi ngàn năm”.

Rồi cuối cùng nơi cần đến đã hiện ra trước mắt. Nhà văn hóa xã giản dị vắng lặng được phết sơn màu vàng chanh với hàng chữ xanh nhạt thật dễ chịu. Sau màn gặp gỡ chào hỏi nước non với các cán bộ Xã, chúng tôi hào hứng mỗi người một việc như đã phân công trước. Người bê sách, người lắp giá, người lau dọn, người làm thủ tục giấy tờ sổ sách. Không khí làm việc rất khẩn trương với mục tiêu đặt ra là trước 17 giờ chiều mọi việc hoàn thành. Điều bất ngờ là căn phòng mà nhà văn hóa xã dành đê làm không gian đọc sách lại to rộng thoáng đãng hơn rất nhiều so với tưởng tượng của anh chị em chúng tôi. 120m2 thoải mái để chứa 5 giá sách dài mà thư viện tôi đã chuẩn bị trước. Bàn ghế thì có địa phương chăm lo, nhìn ra sân thấy đã được tập kết sẵn sàng. Sau nghe kể tôi mới biết, địa phương lo không chỉ là ngân sách cấp mà còn do bà con làng xã góp công trong khâu đóng bàn ghế bởi nơi đây có một số gia đình làm nghề mộc lâu đời sẵn sàng gánh vác việc ấy. Chúng tôi vừa làm vừa rộn rã cười đùa và tự lúc nào, bên ngoài thư viện, có rất nhiều người đứng xem vui vẻ. Trong số đó có một tốp học sinh vai đeo khăn quàng đó đứng một góc nhìn vào với những ánh mắt thích thú hào hứng. Hẳn các em đang rất mong thư viện này sớm hoàn thiện để được vào đọc những cuốn sách mới lạ đầy cuốn hút. Thấy vậy, chúng tôi chạy ra gọi các em vào cùng tham gia công việc cho phấn khởi. Được lời như cởi tấm lòng, các em hào hứng lắm, em nào em nấy tích cực chạy qua chạy lại cùng các anh chị thủ thư. Các em nam thì cũng các anh khuân sách từ các thùng sách ra, các em nữ thì cùng xếp sách lên giá với các chị. Có em chẳng ai nhắc mà tự động mải miết lau cửa sổ cho sạch bóng lên. Công việc trôi nhanh không ngờ khi có sự góp sức của những con người nhiệt huyết không ngại việc. Việc lắp đặt hoàn thành sớm hơn dự kiến, khi ánh nắng còn chưa khuất sau lũy tre già.

Ngắm lại thành quả của một ngày, chúng tôi khá hài lòng. Căn phòng thư viện khang trang sạch sẽ, bàn ghế ngay ngắn, giá sách thẳng tắp xếp làm hai hàng. Em Minh ở thư viện tôi, một người đầy tinh tế chả biết đã chuẩn bị từ lúc nào một bình hoa vải màu tím rất xinh xắn, đặt rạng rỡ trên bàn thủ thư. Mọi người ai nấy đều vui mừng náo nức, cùng các em học sinh và bà con, lãnh đạo xã ngồi quây quần trò chuyện. Một vài bạn đồng nghiệp của tôi tranh thủ hướng dẫn các em lấy sách và cất sách đúng nơi đúng chỗ; chỉ cho các em cách đọc sách hiệu quả; cách chọn sách phù hợp trong từng thời điểm để phù hợp với việc học ở trường. Tôi đang miên man ngắm khung cảnh vui vẻ ấy bỗng giật mình khi nghe một tiếng nói rụt rè cất lên phía sau lứng. Quay lại thì thấy một em gái nhở, chừng 12 – 13 tuổi có đôi mắt trong veo. Em nhìn tôi và hỏi nhỏ: “Cô ơi, sau này con cũng muốn làm ở thư viện như các cô, các chú. Để được như vậy con phải làm gì để trở thành một thủ thư hả cô?” Tôi hơi ngạc nhiên khi một cô bé nhỏ tuổi lại hỏi tôi về điều này. Tôi cười và bảo em ấy rằng: “Nếu con muốn trở thành thủ thư giống như các cô chú ở đây, thì trước hết con cần học cho thật giỏi. Sau khi đã học giỏi rồi, con chỉ cần thi vào một ngôi trường đại học có chuyên ngành thư viện rồi phấn đấu là sinh viên xuất sắc để được nhận vào thư viện tốt nhất”. Cô bé chớp chớp mắt xúc động, dường như sự tưởng tượng của cô bé đang hướng về tương lai mà tôi vẽ ra, nên ánh mắt em lấp lánh ngời sáng. Tôi hỏi tiếp: “Mà tại sao con lại thích làm công việc thủ thư?”. Cô bé hào hứng trả lời” “Cô ơi mẹ con cũng từng là một thủ thư đấy ạ! Nhưng… mẹ con đã mất rồi. Con muốn được làm công việc như của mẹ và cũng vì con rất thích đọc sách cô ạ! Nếu được trở thành thủ thư, con sẽ đem lại cho các bạn nhỏ không có sách thật nhiều sách. Ở đây sách thiếu lắm cô ơi! Ngày xưa nhà con ở trên thị trấn nên khi mẹ con làm thủ thư, con hay được vào đọc sách, thích lắm. Về đây ở với bố, không có sách rõ là buồn. Nay xã mình lại có thư viện mới, thích quá cô ơi!”. Tôi cứ im lặng nghe con nói thật dài trong tâm trạng sẻ chia và cảm mến. Một cô bé ham đọc sách với hoài bão công việc thật tốt đẹp khiến tôi thấy thêm yêu công việc mình đang làm, yêu nhiệm vụ của những người thủ thư như là cầu nối cho bạn đọc đến với những chân trời tri thức rộng mở. Tôi chỉ kịp dặn dò cô bé một đôi câu, khích lệ cô bé học tốt để đạt được ước mơ của mình. Trước khi về, hai chúng tôi không quên ghi lại địa chỉ, số điện thoại của nhau để duy trì liên lạc. Cô bé hứa sẽ viết thư cho tôi thường xuyên, còn tôi hứa sẽ hướng dẫn cô bé cách đọc sách và học tập hiệu quả để chúng tôi sớm trở thành đồng nghiệp của nhau.

Chuyến tình nguyện đã đạt hiệu quả hơn mong đợi của tất cả chúng tôi. Trên đường về, ai nấy đều vui vẻ nhắc lại những khoảnh khắc vừa trôi qua trong ngày. Việc làm hôm nay tuy nhỏ bé nhưng đã thắp lên trong mỗi chúng tôi một niềm tin lớn lao vào sự nghiệp thư viện. Chúng tôi lại trở về với thực tại và làm công việc thủ thư giản dị, quen thuộc thường ngày. Ai cũng mong sẽ lại được tham gia nhiều chuyến thiện nguyện ý nghĩa như vậy, để được sống có ích và truyền lửa ham đọc cho các em nhỏ trên mọi miền tổ quốc thông qua những cuốn sách bổ ích mà chúng tôi cần mẫn gom nhặt mỗi ngày để đưa tới những nơi đang cần chúng.