Hà Nội vào thu, lá bắt đầu se vàng và gió đã chớm những vệt hây hây lạnh. Phố bỗng như hiền hơn, người bỗng như dịu dàng hơn khi mùa êm đềm ghé. Ta chợt thấy thèm một tách trà thoảng hương sen mùa cũ, nắm xôi cốm dẻo thơm, miếng hồng ngâm giòn ngọt hay chén sấu dầm muối ớt đựng đầy ký ức thanh xuân.
Nhắc đến đặc sản thu Hà Nội, hẳn ai cũng nhớ tới món cốm làng Vòng nức tiếng nơi nơi. Cốm làng Vòng được làm từ lúa nếp non của nếp cái hoa vàng, cho ra hạt cốm màu xanh nhạt, rất dẻo ngon và thơm vị sữa. Mỗi khi thu sang trên phố phường tấp nập, ta lại thấy những mẹt cốm của các bà, các mẹ hiện diện trên từng góc vỉa hè quen thuộc. Trên những chiếc mẹt ấy đôi khi còn có thêm nải chuối trứng cuốc hay ít quả hồng tươi như mặt trời điểm tô cho gánh hàng thêm rực rỡ. Có cả những chiếc lá sen to bản còn vương sắc nắng hè,những sợi rơm vàng còn thơm mùi lúa mới, cho người bán gói cả mùa no ấm vào bên trong. Món cốm tưởng đơn sơ nhưng lại chứa trong mình cả bao la trời đất, là tinh túy của thiên nhiên mà con người may mắn được tận hưởng. Cốm chính là hạt lúa, là ngọn nguồn nuôi dưỡng ta không chỉ về vật chất mà còn cả tinh thần khi cho ta biết yêu, biết trân trọng hơn những thứ quý giá mà thiên nhiên đã hào phóng ban tặng. Ngoài hạt cốm nguyên bản, cốm còn có nhiều phiên bản hòa trộn thú vị khác. Đó là bánh cốm mịn mềm, cốm xào ngọt thơm, chả cốm bùi ngậy, chè cốm thanh mát, xôi cốm dẻo ngon… Mỗi thức mỗi vẻ, song thứ đọng lại trong lòng người yêu thu Hà Nội là hương cốmnhẹ nhàng mà khó phai, khó lẫn.
Thu về cũng là lúc con đường Phan Đình Phùng trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Dưới hàng sấu già, từng bóng áo dài thướt tha nói cười, chụp cho nhau những bức ảnh để lưu lại khoảnh khắc lá vàng rơikín lối. Hà Nội thật thơ giữa tiết trời thu dịu mát. Và càng thơ hơn khitrên tay các thiếu nữ là những bó cúc họa mi trắng xinh, điểm tô cho đất trời vẻ thanh tân khó cưỡng. Mùa sấu chín ở Hà Nội thường bắt đầu từ cuối tháng 8 cho tới tháng 9 và kéo dài đến đầu tháng 10. Vòng đời của quả sấu từ lúc xanh non đến khi chín vàng, từ khi chua gắt đến kỳ chua ngọt… chưa bao giờ ngơi cống hiến. Nhưng người ta hay nhớ sấu khi mùa thu đến, lúc sấu đã chuyển sang màu vàng đậm đà. Sấu miệt mài gom hết thảy nắng gió của mùa hè, để tới mùa thu quả trở nên nồng đượm thơm tho, chờ tay người đến lựa. Nơi góc chợ, người ta chọn sấu già để ngâm bình nước sấu mát ngọt, mang về chấm muối ớt ăn chơi, dầm canh rau muống chua thanh hay làm món vịt om sấuđưa cơm. Ngoài phố, người ta ăn những quả sấu cắt xoáy trôn ớt dầm với muối, đường và ớt bột, vừa ăn vừa xuýt xoa sao lại có cái vị đến làhấp dẫn. Hà Nội lưu dấu trong tim người bởi những hương vị như thế, mộc mạc mà đáng nhớ biết bao.
Mùa thu cũng là mùa của những trái hồng chín vàng, chín đỏ. Dù là hồng trứng hay hồng ngâm, người ta cũng đều yêu thích vì chúng có hương vị cuốn hút và sắc màu rực rỡ. Quả hồng trứng khi chín mọng có màu đỏ chót, thường được các bà, các mẹ mua về nâng niu, bày bàn thờ thắp hương rất khéo. Còn quả hồng ngâm thì được nhiều người ưa chuộng vì có độ giòn ngọt rất riêng, ăn mấy cũng không thấy chán. Quả hồng sau khi hái xuống sẽ được ngâm trong nước sạch vài ngày để tiết hết vị chát thì mới ăn được, vậy là người ta gọi tên hồng ngâm. Mùa hồng chẳng dài đâu, nên khi tới vụ, ai cũng tranh thủ mua về ăn cho thỏa. Bởi chỉ vài tuần nữa thôi, sau tiết Trung thu không lâu, hồng sẽ vãn dần, quả cũng không còn đậm đà như chính vụ. Giờ đây, nhiều hàng quán và nhiều nhà riêng người ta còn trưng cả những cành hồng trĩu quả. Những quả hồng treo như vầng mặt trời nhỏ làm sống động không gian, thu cũng vì thế mà tươi tắn hơn nhờ có mùa hồng thắp nắng.
Trời đang trở lạnh, người yêu thu chợt thèm một chén trà sen Tây Hồ mà nhâm nhi đón gió. Trà sen Tây Hồ được yêu thích bởi có hương vị đặc trưng và quy trình làm trà nghiêm cẩn. Trà dùng để ướp sen được tuyển chọn công phu từ các loại trà chất lượng như Shan Tuyết, Tân Cương… Sen để ướp trà phải đúng là hoa sen Bách Diệp,được trồng tại hồ Tây, có cánh nhỏ hồng nhạt và làn hương thơm ngát. Khi ướp trà, người nghệ nhân cẩn thận tách rời từng cánh hoa đểlấy gạo sen ra khỏi nhụy sen. Từng lớp trà sẽ được dải xen kẽ với từng lớp gạo sen, sau đó gói lại rồi đem ủ qua 21 ngày với 7 lần vào hương và 7 lần đem sấy. Người ta còn nhắc nhau, trà sen Tây Hồ phải pha trong ấm bằng đất nung mới giữ được trọn hương vị. Còn gì thư thái hơn khi được ngồi thưởng trà sen Tây Hồ trong gió Tây Hồ, cho người uống trà được thâu trọn vào lòng những tinh hoa trời đất.
Heo may vẫn êm đềm bên ô cửa nhỏ. Còn gì bình yên hơn là được ngồi thưởng thức các món quà thu dưới vầng mây trôi mà nghe chim hót ngang trời. Để ta thấy thêm yêu thu Hà Nội, nơi có những hương vị thật thu, cho phố thêm đậm đà những xôn xao thật phố.
#winlinh
Winlinh 