Winlinh

Tại sao tôi lại yêu màu cà phê đến thế?

– Một cô gái năng động. Ngày trôi qua với những bài viết có sức sống. Tâm hồn khoáng đạt. Chẳng bận ưu phiền cũng chẳng hốt hoảng lo âu.

– Một cô gái mềm mại. Nói những điều không toan tính. Nhìn thẳng vào mắt người đối diện bằng cái nhìn ấm áp, chứa chan niềm yêu cuộc sống.

– Một cô gái mê say. Lao vào những đam mê tận cùng. Bóc rỡ những vẻ đẹp cuộc sống để cảm nhận và thể hiện qua tầng cảm xúc chân thực. Cho mỗi phút giây đến và đi, không hề uổng phí.

– Một cô gái đằm thắm. Sự sâu sắc có được qua biến đổi thời gian. Sự thẳm sâu ủ trong những nỗi buồn đã lên men rượu đắng. Sự điềm đạm thấm vào từng cái chớp mắt thinh lặng.

– Một cô gái biết hy sinh. Biết im lặng dù cho nhận về mình không phải là những tung hô, khen thưởng. Biết cười lành dù cho mọi đòn roi đang dội vào không mảy may đoái hoài đến những kêu than. Biết cho. Biết nhận. Biết nâng niu chút vị ngọt cuộc sống gửi trao.

– Một cô gái hồn nhiên. Cái hồn nhiên là cái tự có. Cố không được. Muốn buông bỏ cũng không xong.

…

Còn tôi hiện tại. Làn da xạm vì đêm. Mái tóc khô xơ xác. Những bước chân vội vã. Nhiều hốt hoảng. Lắm lo âu. Không thể đam mê tận cùng. Thiếu điềm đạm. Thừa nông nổi. Cố gắng vớt vát cho mình chút hồn nhiên. Có thật đó là sự hồn nhiên không cần cố gắng?

Em mua một đôi cá quả. Em không làm cá ở chợ như mọi bận. Cá còn muốn sống thêm vài khắc nhìn đường phố rộn ràng chiều muộn hay mải tiếc nuối những tiếng quẫy đuôi trong mềm mại nước? Cá ngậm một sợi rơm mỏng. Cho em vung vẩy ở tay. Em cũng như mọi người. Thương xót hay ngâm ngợi về kiếp sống thì vẫn cứ phải thế. Đi chợ. Và mua.

Em mua ba quả chanh cốm. Chanh non hiếm hoi vào mùa đông. Chanh bật từng đốm mòng mọng trong trắng. Chanh chui vào túi áo em.

Em mua một gói hạt tiêu. Tiêu thẫm. Hạt xay còn lóc chóc. Mùi thơm len qua những khe hở của túi hàn dậy lên mũi một nỗi nôn nao. Tiêu ấm cho nằm bên chanh thì thầm qua chặng đường về.

Em mua một chút nắng chiều. Nắng chiều vàng ươm hiền lành đổ xuống chân em. Nhuộm cho chân ấm. Nhuộm cho tóc say. Nhuộm cho chợ chiều hây hây từng bóng dáng.

Em mua một chút hoàng hôn sắp xuống. Cho rụng rơi cả những muộn phiền. Để thảnh thơi về đậu lại khe khẽ trên tay.

Hôm nay không có túi nilon nào theo em về. Chỉ có nắng và hoàng hôn nhẹ bỗng!

Nghe rõ được tiếng thì thào của nắng. Mùa miễn cưỡng chở nắng về trên mái. Miễn cưỡng gọi nắng vào cho vàng ấm mắt em. Nhưng sự miễn cưỡng của mùa đã lạc nhịp. Sự miễn cưỡng bao giờ cũng thất bại, dù cho hình thức có là hoàn hảo.

Sẽ phải khác. Sẽ phải trả lại cho mùa những nguyên sơ. Trả lại cho mùa cái giá buốt từ thuở cha sinh mẹ đẻ. Không thêm nếm. Không vay mượn. Sẽ trả lại cho em những êm đềm trong trắng. Trả lại cho em cơn nắng hồn nhiên. Không về theo sự xếp đặt của mùa. Mà về theo ngẫu hứng của chính nắng thôi. Em ạ!

Em nhớ xem. Đã bao nhiêu lần rồi ta ngồi đây? Bao nhiêu lần rồi em đến đây? Nhìn xuống vỉa hè sụt sịt bụi đường. Di di chân trên từng viên gạch thô ráp. Cọt kẹt ghế. Nhâm nhi trà. Và hát khe khẽ bài tình ca.

Em hình dung xem. Loài chim cánh mỏng đang nói gì với nhau trong góc phố. Có bao nhiêu điều cần nói với nhau trong đêm dài – ngắn mùa đông? Sao mắt em ngưng đọng.

Em nghĩ xem. Mùa đông đã đi qua bao nhiêu hoài vọng. Bắt được rồi. Mất rồi. Nắm bắt rồi. Rơi tung tóe rồi. Khỏa trên hồ một viên đá vỡ. Những gợn sóng tròn thỏa chí bồng tang. Còn em. Được gì? Mất gì? Rơi rụng gì? Sao im lặng mãi.

Hồ đêm. Những bóng người ì ào chiếu cói. Những nói cười muốn phá vỡ bóng tối đặc quẹo. Những đôi tay quờ quạng trong giá buốt. Những ánh nhìn loang loáng tìm vào hơi ấm xa xăm. Những hy vọng. Những tuyệt vọng. Những réo gọi ngàn năm. Những buồn. Những hoang vắng. Những chấp nhận và thản nhiên. Đi loanh quanh trên bờ của những lá cỏ thơ dại. Trèo xôn xao trên những hốc đá mới đắp. Chạy chập choạng xuống mép con nước cạn. Tôm non lách chách. Ốc đá trầm ngâm. Cá con ngắm đuôi mình…

Hồ đêm. Gọi thêm cho em một cốc trà nóng! Áp bàn tay để nghe gió lặn vào…

Sau cơn bão chấn động tinh thần, thể chất. Chập chững bước vào căn phòng này. Vắng vẻ ghê người mặc dù my home vẫn náo động blast, entry của mấy chục bạn bè thân thuộc.

Sau những ngày vạ vật cùng bóng đêm. Sống cùng những cơn khóc trẻ nhỏ não nề. Về lại. Với mong cầu nhanh chóng tìm được cảm giác cũ. Được làm việc. Được đến và về mỗi sớm mỗi chiều. Được thung thăng trên phố ngắm nghía những điều quen điều lạ.

Sau cơn bão. Nghe rõ những tàn phai.

Tàn phai vừa cụ thể vừa trừu tượng. Cụ thể những nếp nhăn trên khóe mắt, trên miệng cười. Cụ thể ở sự lỏng lẻo. Cụ thể ở sự bé nhỏ đáng thương hại. Cụ thể ở đôi bàn tay nhiều gân xanh. Cụ thể ở làn da không còn mịn màng như trước. Cụ thể ở sự già nua đáng sợ có thể hớp vào mắt người đối diện một nỗi ngậm ngùi. Cụ thể ở nhịp tim leo cầu thang 7 tầng đã thở hắt ra những mỏi mệt chất chứa… Trừu tượng ở nỗi thất vọng cố giấu. Trừu tượng ở ánh nhìn xót xa. Trừu tượng trong từng tiếng thở dài tiếc nuối ngun ngút lặng.

Thời gian cho tàn phai
Nỗi buồn cho tàn phai
Những cạm bẫy cho tàn phai
Những đòn roi cho tàn phai
Tiền cho tàn phai
Và em
Đã tàn phai!

Sách đã đọc sang trang 212. Không quá cao siêu. Nhưng thực. Gần. Dễ chia sớt. Rõ rồi, đáng ra cũng chỉ là những li ti như thế thôi thì làm nên cuộc sống. Sao cứ phải muốn nó cao xa và khó hiểu. Triết lý này kia cuối cũng cũng là đời sống với những buồn vui thật bình thường.

Hôm nay lại thấy thương chiếc xe đỏ của tôi. Bỏ bê nó. Không bảo dưỡng. Không rửa. Không bơm. Thỉnh thoảng vô tâm ngồi trên yên xe quen đó mà mơ mộng tới những chiếc xe cá tính. Nào thì Vespa cổ màu cốm hay màu tro hoa hồng. Nào thì LX vàng rực hay Piagio đỏ chóe. Nhưng rút cục thì một “em gái” màu cà phê vẫn là cái mình mơ tưởng hơn cả. Xa xỉ hết mức. Cũng tầm thường hết mức. Cuối cùng xe cũng chỉ là phương tiện mà thôi. À, nhưng thực ra nếu được lựa chọn mà không phải đắn đo, thì xét cho cùng nó chính là phong cách.

Lâu mới cuộn mình trong chăn đọc sách. Thói quen ngày xưa bị chi phối bởi sự lười biếng và những bận bịu không tự mình điều chỉnh được. Chăn ấm làm cho thời gian ngưng đọng lại. Lòng mềm ra. Bớt đi những bực dọc và nỗi lo âu thi thoảng đến. Thực ra rồi mọi cái cũng giản đơn thôi. Cứ cho là giản đơn thì nó sẽ thành như thế. Ví dụ như chuyện chờ đợi và hy vọng của một ai đó chẳng hạn. Có thể mang tính thời điểm. Cũng có thể là bền lâu. Thì cứ thế đi. Chẳng băn khoăn gì nữa nhé!

Bóng dáng cỏ cây mùa đông năm nay cũng có cho mình một sắc thái mới. Tươi xanh trong lo âu. Tôi chợt nhớ đến loài cỏ hồn nhiên lúp xúp mọc trong sân chơi thiếu nhi ngày xưa. Từng búi, từng dúm, lanh chanh lớn bên nhau. Thực sự đã qua lâu lắm rồi. Qua lâu cái cảm giác tự nhiên hít thở mọi thứ không cần suy tính.

Bóng dáng nhà cửa trong mùa đông năm nay cũng khác. Mặc dù thêm nhiều sắc màu và độ nổi bật ngày càng được chú trọng, nhưng sự còm cõi lại có phần nặng thêm. Bộ mặt đô thị có phần rệu rã vì quá tải nhiều thứ. Áp lực con người đặt ra cho nó khiến nó mỏi mệt. Như một tiếng thở dài. Ngậm ngùi thế thôi. Vẫn phải tiếp tục hành trình khoe mẽ.

Bóng dáng con người trong tôi mùa đông năm nay cũng có sự biến đổi. Thay vì những lơ ngơ và mộng mơ vô tận đã từng có triền miên, tôi chợt nhận ra sự hữu hạn của đời sống, sự mong manh của cảm xúc, sự nổi trôi của kiếp người. Mùa đông bắt đầu cho một khởi đầu mới với những thách thức kiêu ngạo và bạo liệt. Nhưng tôi thấy mình đang lớn dần lên. Trưởng thành. Vững chãi.

Có nghĩa là mùa đông đang hiện hữu. Rất thực. Một cơn gió lạnh tới tìm. Tôi đủ khả năng và bản lĩnh đón nó bằng cửa chính.

Em lẫn vào cỏ cây. Trong tiếng côn trùng hàn huyên ầm ĩ kéo nhị. Có nỗi cô đơn như xé như cào vào ký ức, vào ước vọng tương lai.

Em lẫn vào dòng người bất tận. Đứng bên bảng đen phấn trắng, vấn mình trong từng con mắt đối diện bằng những câu chữ quyền năng. Âm thầm. Đi và về trên những con đường quanh thành phố. Chợ chiều. Cơm lặng. Những tin nhắn. Nhấm nhẳng. Hun hút xa.

Em lẫn vào sớm mai. Đón nắng bằng bàn tay gầy đã quen ôm gối lạnh. Trong xanh tươi cỏ lá, thấy chút gì mong manh như trực muốn vỡ òa.

Nhưng. Lẫn không có nghĩa là hoàn toàn mất. Em vẫn tìm cho mình một chút riêng biệt hồn nhiên. Là em. Không thể lẫn. Dù cho anh có xa khuất tầm nhìn.

(Gửi Kiwi)

Những ngày nắng vẫn đầy lên trong phố. Nắng đông. Nắng giá. Nắng soi rọi những đường nét thầm lặng nhất của phố. Bước chân ấy đã mải miết kiếm tìm biết bao nhiêu rêu xanh và cỏ lá trong phố. Càng tìm càng thấy, càng thấy càng hốt hoảng vì quá nhiều thứ chưa thể nắm bắt được. Tất nhiên không vì chưa nắm bắt được mà đi. Chỉ vì phải đi. Không thể khác.

Chân đi – chân rỗng.

Này, nhạt ơi! Thì cứ nhạt đi cho hết nhẽ. Nhạt nhẽo. Nhạt nhoà. Nhạt phai. Nhạt thếch. Thì cứ nhạt cho đến lúc kiệt cùng. Cho đến lúc phải đứng dậy và vùng lên vì bức bối trong cái không gian buồn tẻ đó. Cho đến lúc thèm được mặn chát, thèm được say mê, thèm được sâu thẳm, thèm được in dấu lại. Cho đến lúc phải mải miết hấp tấp vá víu lại những nếp nhăn từng bị lơ lãng. Cho đến lúc vội vã dặm đầy hai hàng bụi phấn để gương mặt sáng bừng lên một nỗi yêu đời. Cho đến lúc có lại tất cả, dù đã từng mất, dù đã từng phôi phai.

Lại bắt đầu lại. Trở về yêu dấu cũ. Lại phấn đấu cho những mục tiêu đã cũ vẫn còn nguyên giá trị.

Lại bắt đầu như chưa từng kết thúc. Lại nói cho cuộc đời nghe những dự định điên rồ. Lại nồng nàn cho từng sớm mai hân hoan thức giấc. Lại nhảy chân sáo trong từng nỗi hoài nghi.

Thì nhạt ơi! Nhạt nốt đi nào! Nhạt thật nhanh, nhạt thật gấp gáp. Để mình sớm được thấy lại những đậm đà ngày xưa. Để thấy rõ được giá trị của sự tồn tại đúng nghĩa.

Này, nhạt ơi! Đừng buồn ta nghe khi ta lấy mi làm nơi dẫm đạp cho những nỗi buồn khờ dại. Ta sẽ chung sống với mi thật thiện chí, để tiếp tục ngẫm nghĩ về những thứ mặn mà…

Mình rất thích sự tĩnh lặng. Nhưng cũng càng yêu hơn những tiếng động hồn nhiên. Mà dù thế nào đi nữa, không bao giờ có sự tĩnh lặng tuyệt đối. Cả trong đêm, khi những âm thanh của ngày đã yên ngủ, thì vẫn có những âm thanh khác tiếp tục lan dài. Tiếng tích tắc của đồng hồ. Tiếng radio thủ thỉ. Tiếng thở đều đặn của con. Tiếng chuột già lọ mọ tìm ăn. Tiếng cây xoan ngủ mê ào lá. Tiếng thở than nhớ bạn của mèo hoang. Tiếng ho bất chợt của bà. Tiếng giọt giọt tí tách của vòi nước chưa kịp sửa… Trong tĩnh lặng, có thể lắng được rõ và sâu hơn những tiếng động nhỏ nhẹ. Những âm vang lặng lẽ đó luôn hiện hữu để tạo ra âm thanh cuộc sống đủ đầy.

Âm thanh cuộc sống là yếu tố tiên quyết tạo nên đời sống với ý nghĩa đích thực. Không có âm thanh, tất cả câm lặng và ngơ ngác. Thiếu âm thanh, tất cả tẻ nhạt, trơ hoác. Rời xa âm thanh, đời sống sẽ hết thật linh hồn. Nhưng hãy cứ mộc mạc nhè nhẹ thôi. Bởi ta chỉ là một trong vô vàn những yếu tố tạo nên tiếng động. Nếu cố tình làm toáng lên ngoài cái thực vốn có trong bản thể ta, âm thanh sẽ không còn hồn nhiên nữa.

Trống vắng, tuyệt vọng hay hoang hoải cũng thường nằm trong phạm trù cô đơn. Cái đó khó mà với đến được sự “tuyệt vời”, bởi sự tuyệt vời là những thăng hoa, hân hoan, tròn trịa. Thường là thế. Nhưng liệu có đúng lắm không? Có ai đã từng có cảm giác cô đơn rất dễ chịu. Trong tâm thế sẵn sàng đón nhận cô đơn, người ta sẽ thấy nỗi cô đơn không đáng sợ nữa. Dù có hoà hợp đến mức nào, giữa những mối quan hệ vẫn có những khoảng trống. Nỗi cô đơn len vào đó. Có thể vô cùng mong manh. Có thể lặng trầm như một nốt nhạc dừng giữa hai khoảng ngân vang. Thế mà đủ để làm nên bao điều khác lạ trong con người. Cần phải có cô đơn. Để biết nghĩ suy nhiều hơn về cuộc sống. Vui quá hoá nông cạn. Giữa những cuộc vui tưởng như không kết thúc, không khoảng cách, nỗi cô đơn vẫn có thể xen vào hỏi han. Một chút thôi. Lặng lẽ. Hiếm lời. Một chút cho mình thấy nhớ nôn nao ký ức, yêu dấu ngày mai, trân trọng hiện tại.

Cô đơn tuyệt vời! Tưởng như tất cả đã là đồng điệu, bỗng đâu thấy lẻ loi. Khi đó thì làm cỏ cây thôi! Hồn nhiên đến độ sương mai đậu trên lá sẽ không bao giờ có cảm giác lo âu. Một miền yên lành tuyệt đối.

Trời bắt đầu chuyển mùa, bắt đầu đón những cơn mưa mới mà lòng người đã biết trước. Những khối mây âm u đang kéo đến che phủ gần như hết sạch bầu trời trong lành. Nhưng cỏ cây vẫn hồn nhiên đón bình minh trong bao la hy vọng. Mặc kệ hết những bão giông có thể đến bất cứ lúc nào. Còn con người thật tội nghiệp biết bao. Con người với đầu óc phức tạp và những chi phối giăng như lưới cá đã có thể tiên đoán trước được những “tin buồn từ ngày mẹ cho”, vì thế mà càng lúc càng quẩn quanh, nặng nề.

Hiện tại như một nỗi buồn không giới hạn. Nghẹn thở. Lo âu. Nếu lúc nào cũng ở trong tâm thế của người sắp vượt sông thì có chịu đựng nổi không? Mưa đã xuống. Dù không muốn thấy nữa những cơn mưa lạnh lùng này thì đất trời vẫn cứ thế, có khác được đâu. Phải đứng dậy và dũng cảm đối mặt với những khó khăn của chính mình. Chỉ có cách đối mặt và xác định rõ nó thì mới nhanh chóng thoát ra được.

Nỗi lo đầu tiên thuộc về con.

Đường còn xa lắm!

—————————–

“Đường xa mỏng mộng vô thường

Trái tim chợt tỉnh tôi nhường nhịn tôi” (TCS)

Những trận mưa dai dẳng khiến con đường trước nhà trở thành sông suối. Thuyền bè đi lại khỏa nước rộn cả một vùng, cá tôm bị trôi dạt ra những con đường không biên giới nháo nhác lao đao phiêu du từ hồ ra phố. Đi bộ và chụp ảnh, hậu quả là máy bị hỏng vì ngấm nước. Bố cũng bị rơi máy ảnh xuống nước do sau khi tác nghiệp bất cẩn. Hu hu. Ảnh tuy xấu nhưng cũng lưu lại khoảnh khắc khi “Phố bỗng là dòng sông uốn quanh”.

Sông Hồng mùa này đẹp và nên thơ trong mắt người mơ mộng. Cầu Long Biên vẫn ngày ngày rầm rập những bánh xe nặng nề sắt thép lăn qua, từng làn khói mỏng xám đậu nhẹ xuống mặt sông thản nhiên như một thói quen cố hữu. Có ai đếm được biết bao nhiêu gỉ sắt hay mảnh chai, lon bia, túi nilon ngày ngày thăm viếng dòng sông với sự hớn hở không được chào đón. Những lúc hiền hòa, sông thường lãng quên ký ức năm 71, những xác người và những rác rưởi ngập chìm trong cơn lũ giận dữ để êm trôi hiền hòa, bồi đắp phù sa, dâng cho con người những gì sông có. Những lúc gió thu mát rượi sông cũng tạm lắng lòng dịu nhẹ mênh mang, giấu nhẹm vào lòng những vết cứa sâu hoắm cuộc đời mang đến. Nhưng con người, với cái tôi to tướng, với những nhu cầu mưu sinh không giới hạn, với sự rồ dại bản năng hay mưu toan của mình… đã biến sông thành một cái thùng rác, một cái cống hôi tanh hoặc một thứ gì tồi tệ tương tự. Những bóng người ngập chìm trong cơn mê cuối mùa với kim tiêm và thuốc trắng vẫn lúi húi còng rạp lưng dưới chân cầu. Và tưởng như cái nhà máy Miwon Việt Nam ở mãi tận Phú Thọ kia có xả nước thải chưa đạt tiêu chuẩn xuống dòng sông này thì tàn tích của nó còn âm ỉ dài lâu hơn thế, còn chảy mãi trong nỗi ám ảnh khôn nguôi.

Người đi trên cầu thảnh thơi ngắm cảnh chắc cũng chưa kịp nghĩ đến nỗi buồn của dòng sông khi sông đang bị rác lấn, đất lấn, kim tiêm, vỏ bao thuốc lấn, và nhất là những chất thải tự do của con người đang sinh sống trên nó làm ngạt thở lòng dạ của nó. Cứ vo viên, và ném. Cứ tiện chân, và đá. Cứ buồn, là thả. Bên mình sông, nhà cửa lố nhố, sập xệ có lẽ sẽ sớm được “dẹp sạch”. Nhưng cái kế hoạch di dời dân cư khiến nhiều nhà quy hoạch đau đầu cũng làm sông áy náy biết bao, sông chỉ mơ ước nhỏ nhoi rằng, cho đến khi cư dân ven sông thân thương chưa có chỗ đế đến, họ hãy một chút thôi nghĩ đến người bạn chia ngọt sẽ bùi với họ, sông sẽ đỡ tủi đời sông, đời nước.

Sông vẫn ngàn đời kiêu hãnh với khuôn mặt trẻ trung và quyến rũ trong lòng thành phố nhộn nhịp, vẫn gắng giữ cho mình những dịu dàng, nồng nàn và sự tinh khôi còn nguyên trong lòng đất mẹ. Qua lớp lớp thời gian, trong tận cùng sâu thẳm, sông muốn được vẹn nguyên như thuở chưa nhà máy, chưa nhà nghỉ, chưa nhà tạm, chưa thuyền bè xơ mướp rềnh rang. Quả là khó lắm thay khi sông đang trôi trong nhịp sống hiện đại và xô bồ, thì sông ơi, giữ lại cho mình chút ký ức xưa thôi, còn thì hãy nhún nhường cho bước chân người vô tình chạm phải mà dấu giầy còn chưa kịp rửa khi bước ra từ cuộc mưu sinh.

Ngõ tối đến mức đi đối diện nhau còn phải căng mắt ra mà nhìn, kẻo lại chào nhầm hay không nhận ra mặt người quen. Ngõ tối đến mức người sống trong ngõ tự nhiên được phát huy tối đa khả năng nhận biết hình dáng của bất kể người quen nào mà không cần phải mặt đối mặt. Ngõ tối đến mức dợm bước chân vào trong lòng nó mà vẫn không thôi lo âu về lối đi dưới chân mình liệu có chỗ lồi chỗ lõm. Với ngõ, mặt trời là một khái niệm rất xa xôi, những tia nắng tưởng như miễn phí, chia đều cho tất cả mọi người lại trở thành thứ xa xỉ nhất. Ngõ chỉ dám trang hoàng cho mình một chút ánh sàng vàng vọt của đèn điện rẻ tiền, nhưng có ích chi khi ánh sáng nhân tạo đó lại chính là kẻ vạch trần bộ mặt thật của ngõ. Ngõ ẩm thấp, tù mù, lộ ra từng mảng vôi vữa tróc vảy, những thanh nứa cũ, mạng nhện giăng kìn kìn. Ngõ như người đàn ông nát rượu, đeo lỉnh kỉnh các thứ quanh mình sau cuộc nhậu tan hoang, mà xem đi xem lại chẳng thấy có gì giá trị. Ngõ tối như gói cả một ký ức kỳ bí, như thâu trọn vào mình những nỗi nhớ riêng hai từ những ngày Hà Nội còn leng keng tàu điện.

Ngõ hẹp đến mức người béo quá thì chỉ còn cách tích cực ăn kiêng nếu còn muốn sống trong ngôi nhà thân thuộc của mình nơi cuối ngõ. Ngõ hẹp khiến chủ nhân không thể mua cho mình cái xe phân khối lớn mình từng ước mơ, kẻo không lại tốn thêm tiền gửi xe ngoài bãi. Ngõ hẹp đến mức hai người đi đụng nhau thì phải ép sát tường để lướt qua nhau, lỡ gặp phải bà bầu thì người kia chỉ còn có nước nhường đường bằng cách lùi lại. Ngõ hẹp như một khúc dồi (có người còn phải nói cụ thể là dồi chó nhé chứ không phải dồi lợn). Khúc dồi thẳng tắp hay quăn queo thì chiều ngang của nó vẫn thế mà thôi, chỉ cần hai nửa hạt lạc là đã đủ đầy chật hết cả.

Tôi vẫn bị ám ảnh về những con ngõ hẹp và tối nằm rải rác khắp Hà Nội, mà phần nhiều là ở Hàng Chiếu, hàng Buồm, Ngõ Gạch… Những con ngõ bé đến mức không thể bé hơn được nữa. Yêu ngõ và thân thuộc cùng ngõ, yêu những dấu tích của một Hà Nội nguyên sơ cổ kính, nhưng không khỏi ngậm ngùi thương cho những thân người đang phải sống trong ẩm thấp và bất tiện. Họ yêu ngõ nhưng họ đang từng ngày muốn rời bỏ nó, rời bỏ cả kỷ niệm trong phố phường thân quen với ước mơ mỗi sáng thức giấc được mở bung cánh cửa đón ánh nắng ban mai tràn trề. Nhưng có người thoát ra rồi lại có người bước vào. Đến bao giờ ngõ mới hết hẹp, hết tối?

Chiều, ghé đền Ứng Thiên, trong không gian mờ mờ sương khói của một ngày sắp tàn, bỗng rùng mình khi gặp một cơn gió lan qua nhè nhẹ. Dấu vết thu in lên tay, tưởng như có thể chạm vào và giữ lại. Biết rằng mùa thu đã chín. Chín vàng đượm, chín nồng nàn, chín thơm tho. Tháng 9 có lẽ là tháng đậm đà nhất của thu. Thu không còn quá bẽn lẽn ngại ngùng mỗi khi thả gió. Thu lúc này đã thực sự mặn mà hôi hổi, như người thiếu nữ đang độ yêu đương. Thu chín sậm trên những nhành hoa cúc. Thu se sẽ trên những lá bàng khô. Thu vàng ươm trên những trái thị thơm. Thu thoang thoảng xanh trên từng hạt cốm. Thu rôn rốt trên những trái sấu giòn. Thu ngòn ngọt trên những trái hồng ngâm. Thu đu đưa trên từng tán cây trứng cá hoa trắng chen quả đỏ. Thu nô đùa qua rèm hoa lộc vừng thả tóc trên mặt hồ. Thu thì thầm trên từng nụ sen hồng, sen trắng. Sen mùa này vẫn còn vương trên đôi ba con đầm nhỏ, nhắc nhớ về một mùa hạ rực rỡ vừa qua. Sen lúc gần tàn trông vẫn đẹp, cái đẹp mang một nỗi buồn man mác, ngậm ngùi. Sen trong thu là sen của ký ức. Sen của hoài niệm và nhớ nhung. Bưởi cũng đang rộ lên trong nắng hanh. Người đi xa nhớ gió và nắng thu, nhớ luôn cả cái vị chua chua thanh thanh của những tép bưởi mọng căng màu lòng tôm tan mềm trong miệng.

Ngày mùa thu, trời cao xanh, mây trong xốp. Tưởng như ai đó đã xúc từng thìa kem bông mát lạnh tung lên cao. Sớm ra đi trên con đường vắng, cảm giác mình đang được tắm trong không gian tinh khôi và thanh sạch. Thu hiền dịu, điềm đạm nhưng cũng có khi đỏng đảnh lắm! Một ngày của thu trôi qua với đủ những cảm xúc, tâm trạng khác nhau. Đang trải vàng nắng trên những tàng cơm nguội lại bỗng dưng gánh nước mắt của trời về trên những mái rêu bình yên. Đang mát lành với những ngày gió hiu hiu, mây trắng trôi mơ màng, bỗng lại ngúng nguẩy nắng bỏng rát như đang nhớ nôn nao một mùa hè rực lửa. Có nhiều hôm thu hờn dỗi sầm sì mang bộ mặt ẩm ướt kéo lê những cơn mưa về phố, khiến cho những cánh áo mỏng của các bà các cô tự nhiên cứ trong veo, run rẩy. Có ai đang khẽ hát thầm: “Từng cánh lá xoay xoay, gió se lạnh thu về… Thu đã về cũng bao thương nhớ. Hàng sấu cũ rơi đầy lá vàng…” nghe xôn xao quá!

Đêm mùa thu, trăng cũng khác. Khác với trăng hè đậm đà vàng, nồng nàn nóng bỏng, trăng thu cho ta cái cảm giác lành lạnh bình yên. Trăng sáng và thanh, vàng nhạt và hơi ngả xanh. Gió thổi qua trăng thì thầm trên từng tán lá, làm rung động nhẹ những cánh dương xỉ bên bờ tường ẩm rêu. Đêm trăng thu dễ làm lòng người lay động, thức tỉnh những giấc mơ ngủ quên, đánh động những lặng thầm giấu kín. Ngắm trăng thu, người ta hẳn muốn sống thật lành hiền. Trăng tràn trề rọi qua những tán lá ngủ mê tạo nên những bức tranh được vẽ bằng ánh sáng gợi bao tưởng tượng phong phú cho những con tim nhạy cảm yêu mùa thu. Ngước lên không gian của gió và trăng, thấy trời đêm bao la, huyền ảo, sâu thẳm những ước vọng, con người như đã giao hòa trọn vẹn với thiên nhiên. Trăng phố dường như bị quên lãng và bỏ quên vì bao ánh điện sáng long lanh tưng bừng đã át đi cái ánh sáng hồn nhiên dịu ngọt của nó. Trăng phố không có được không gian tỏa sáng thỏa thuê như trăng quê. Trăng phố thèm có một cánh đồng gió thổi dài trên những triền đê nhưng biết đâu rằng những người con đi xa vẫn nhớ mình, nhớ bóng dáng của mình in trên bầu trời phố lô nhô mái ngói, kiêu hãnh nhà cao tầng, nhớ trăng in bóng lặng lẽ trên mặt hồ, trên những con đường lá me, lá sấu.

Chẳng mấy nữa đâu thu sẽ lại tan biến mất, gió heo may lại nhường chỗ cho gió mùa đông bắc thổi rét buốt hằng đêm. Đang sống trong những ngày thu, hãy tận hưởng hết những gì ngọt ngào nhất thu ban tặng. Để hơi thu, gió thu, nắng thu ngấm vào lòng cho trọn vẹn. Nhiều lần lắm muốn sống với thu dài lâu hơn, nhưng tự nhủ nếu thu dài quá thì có khi thu sẽ không là thu nữa. Thu sẽ lê thê, sẽ nhàn nhạt, sẽ thừa thãi. Thôi thà thu cứ thế, cứ ngắn ngủi, cứ đến và đi vội vã, cứ non tươi, cứ e ấp, dịu dàng, cứ mơ hồ, cứ mong manh,… để ta thấy cần hơn, tiếc nuối mỗi khi thu giã biệt. Để ta được sống trong cảm giác nhung nhớ, thiếu vắng nôn nao. Để ta mải miết đi hăng say trên hành trình bốn mùa trong tâm thế muốn được gặp lại thu ngày một tươi mới. Tấn Minh đang hát “Thu về trên khắp những lối phố anh qua”, càng nghe càng thấy nồng ấm, lại tham lam muốn giữ mãi cái khoảnh khắc này, níu lại gió thu.

2. Đang ngồi nhìn lại quãng đường vừa đi qua. Những vết xước. Những vết trượt dài. Những hố đen. Những chiếc gai nhọn… Khi đang đi trong chặng đường đó, hoàn toàn bị mật ngọt lu mờ, cứ thế đi cập kênh mà tưởng đang trượt pa-tin trên nền nhà láng bóng. Gió thì mát. Hương thơm bủa vây. Đôi khi có thể nhìn được sự thật sau màn sương mỏng đó nhưng dường như không cố để nhìn. Rồi ngã lăn. Và ngồi bệt. Rồi đứng dậy. Lại chập chững đi.

3. Bắt tay vào công việc ngổn ngang. Thôi ngay những ưu tư đã cũ. Bao giờ có thể nhanh chóng gạt bỏ được những rối ren trong ký ức, mới trọn vẹn bước được những bước dài mải mê. Nào, bắt đầu!

“Mỏng mảnh thế, em đi im lặng thế
Thôi! Em lên đường – hạnh phúc hãy cùng theo…” (Hoàn Nhuận Cầm)

Lại nhớ đến “Câu chuyện chén đĩa” mình đọc cũng đã lâu nói về hai vợ chồng nọ có cái bát ô tô nhựa mỗi lúc ăn cơm đặt nó trên bàn kính nó cứ bị trượt qua trượt lại. Thế mà đôi vợ chồng không nghĩ đến chuyện mua cái bát sứ thay vào. Chả lẽ bát này đang tốt lại bỏ. Rồi một lần thành phố bị mưa lũ. Đồ đạc bì chìm trong nước và cái bát cũng trôi theo những con nước hùng hổ. Tạnh ráo, người vợ đi sắm cái bát sứ mới trắng tinh, chắc chắn, đặt trên bàn kính không còn phải lo chặn cái bát trôi. Hai vợ chồng ăn cơm thấy ngon hẳn, thảnh thơi, không cần cảnh giác với cái bát lăm le muốn múa ba lê trên bàn.

Có những thứ có thể giải quyết đơn giản thế mà cứ phải chịu đựng mãi mới nhận ra. Chào mừng mũ mới!

Khi đi trên những con đường làng quê, nghe tiếng lục tục của những con gà gọi bạn hay tiếng ụt ịt của lợn nhà ai thả rông, tôi thấy xúc động vì cuộc sống quanh mình sao giản dị và gần gũi thế. Bỗng yêu quá những con đường, những con ngõ mà khi tôi lớn lên đã thấy nó tự bao giờ. Trong tiềm thức tôi, đường làng như một người bạn già hiền lành nhẫn nại.

Mỗi đường làng ngõ xóm ở mỗi nơi đều mang trong mình những dấu ấn riêng biệt. Trên những con đường ấy chất chứa bao biến cố, bao câu chuyện buồn vui, bao tâm sự thầm kín của những số phận. Dòng thời gian mải miết khắc lên đó những vết khắc đậm sâu, để rồi con người tìm lại bóng dáng chính mình qua hình hài, đường nét của những con đường ngày nào mình cũng đi qua thường khi rất vô tình.

Bà tôi kể về tục cưới xưa nhà trai phải nộp gạch lát đường mới đúng lệ. Người cùng làng lấy nhau thì số gạch phải nộp ít hơn người làng khác. Vì thế mà ở những làng quê hiện nay vẫn còn những con đường lát bằng gạch “nộp cheo”. Nó mang mục đích phục vụ lợi ích chung và hơn hết là thể hiện lòng biết ơn của người con trai đối với cha mẹ, chòm xóm nơi người con gái mình lấy làm vợ. Và như thế, đường trở thành biểu tượng của lòng ân nghĩa.

Người ta vẫn bảo, văn hóa là con đường. Mỗi con đường có những ý nghĩa và sức sống riêng, không đơn thuần là lối đi mà đã trở thành đặc trưng của vùng miền, của phong tục tập quán, của thói quen, thẩm mỹ. Đường oằn mình trở gốm, đường đỏ au gạch chỉ, đường vấn vít rơm rạ, đường thơm lừng nếp tương, đường xôn xao hương cốm… Đường làng quê nhỏ thôi, nên người qua người lại có dịp hàn huyên, bắt tay nhau cười nói dăm ba câu hỏi han quen thuộc. Đường làng nhỏ nên nhà nọ ới sang nhà kia gần quá, xin chút gì thiếu, vay tạm chút gì chưa kịp mua cũng dễ chịu.

Đường sinh ra để đưa con người đến những nơi cần đến một cách thuận lợi, dễ dàng nhất. Lối đi đi mãi rồi thành đường. Những con đường bê tông lớn cho nhiều làn xe, những con đường trải nhựa và cả những con đưòng rắc sỏi đều có sự đặc biệt của mình. Đường làng ngày càng bê tông hóa, xi măng hóa, ngày càng ít đường đất, đường gạch nghiêng. Đường đất khó đi, mùa mưa dễ lầy lội, đường gạch chịu lực kém mà cũng còn đâu tục cưới nộp cheo. Vì vậy mà người ta làm đường bê tông, đường sỏi đá. Có khô khan 1 chút, cứng nhắc 1 chút đối với ai đã quen đi trên đường làng quanh co lỗ chỗ lỗ bi lỗ đáo. Nhưng cũng thành quen, thành gắn bó, lại được cái sạch sẽ mỗi khi mưa gió dầm dề. Ai cũng nhớ nhất con ngõ, con đường nối ra từ căn nhà nhỏ của mình, bởi nó gần và quen. Ngày nào ta cũng đi, chạy nhảy, chơi đùa rồi lang thang những khi có tâm trạng.

Một con đường nắng rải rực rỡ mỗi khi hạ về, lại ngập lá mỗi khi thu sang.Tháng 3 đỏ ối hoa gạo, tháng năm ôm ấp rơm vàng. Đông sang, con đường quen thuộc ấy bỗng như dài ra, điềm đạm và chậm chạp như những bước đi của ta rụt rè co ro vì rét. Đường hun hút một nỗi buồn, nhẹ nhàng thôi, đối với những tâm hồn dễ rung cảm. Mùa xuân về, đường làng như tươi trẻ lại. Những cụm dương xỉ xanh mướt trổ ra từ góc tường rêu thẫm, những viên gạch nứt mang dáng vẻ xưa cũ cũng đang tìm lại mình của ngày nào còn thơm nồng vôi vữa. Đường lại tung tăng áo mới, tha thiết nói cười, lại trở thêm những ước mơ thầm kín của bao thiếu nữ, nỗi hoài vọng của những mái đầu hoa râm. Cây non bật chồi, cây khô hồi sinh, tất cả đều chuyển mình náo nức mê say như chưa bao giờ được sống mãnh liệt như thế. Là bởi con người đã gửi gắm vào đó những khát vọng và niềm tin. Ai cũng có quyền ước mơ, khi có ước mơ, chúng ta nhìn đâu cũng đều thấy sự sống cựa quậy và hân hoan cả. Cuối năm, làng xóm vác đào ngó qua nhà nhau chia vui mấy câu vì mua được cành đào đẹp mà rẻ thế, đèo cây quất về trên chiếc xe đạp cũ mà tươi cười như chưa bao giờ thấy quất vậy. Rồi lá rong xanh, lạt mềm, thịt lợn, đậu xanh và gạo nếp nhộn nhịp qua đường. Có cả tiếng giã giò trong ngõ vẳng ra khiến người đi mê mải không yên. Trời lành lạnh và có nắng nhẹ, nắng xuân không gắt, chỉ hửng lên như đôi má người thiếu nữ chớm biết yêu đương, đủ soi rọi cho những mầm cây hé nụ hay nhặt tìm những viên đá lấp lánh trên đường quê. Cứ thế, đường gần gũi, đường thân thuộc và đường tươi mới, được tưới tắm trong mùa xuân của đất trời.

Có những điều gắn bó bên ta nhiều khi lại bị ta lãng quên rất vô tình. Con đường, nơi bước chân ta qua không biết bao lần, vậy mà ta quên, vậy mà có lúc ta hờ hững. Chỉ khi xa nó, khi quay về, qua bao buồn vui thấm thía mới nhận ra sự thân thuộc này ý nghĩa với ta biết nhường nào. Đường làng ngõ xóm vẫn yên ả, lặng lẽ như muôn đời, đón chúng ta bằng lòng bao dung chân thật. Khi hụt hẫng, khi thất vọng và cô đơn, đường nâng bước ta. Khi sợ hãi, chênh vênh và đau đớn, đưòng che chở, an ủi ta. Trên con đường nồng nàn mùi đất, thênh thang mùi rơm rạ, ta đã buồn vui và sống một đời sống đích thực. Mỗi ngày đi học, mỗi ngày đi làm, vẫn con đường, con ngõ ấy mà sao ta luôn thấy hân hoan, tươi mới. Phải chăng đường cũng có sự quyến rũ đặc biệt của riêng mình?

Mỗi đường làng, ngõ xóm đều mang trong mình một linh hồn, một vẻ đẹp giản dị, rồi thành nỗi nhớ, thành niềm suy tưởng của những người con đi xa. Rồi luôn hiện hữu, trở đi trở lại trong lòng ta. Và khi đó, lối đi lối đi là lối về!

Ừ, đúng là kinh khủng quá! Chưa bao giờ mình thấy ngày tháng trôi vun vút như thời điểm này. Không phải vì việc anh sắp đi mà là cảm nhận chung ấy chứ. Thoắt sáng, thoắt tối, thoắt đầu tuần, thoắt cuối tuần, thoắt tết này lại thoắt tết sau. Nhanh không tưởng được. Thì thế, mới ngày nào mình bé tí teo, còn nhảy lò cò trong sân, dẫm lên chân con Mít rồi chạy tít cho nó phi nước đại lùa theo. Rồi mới ngày nào còn lớ ngớ khai hồ sơ nhập học. Mới ngày nào theo anh về quê… Vậy mà giờ cũng sắp leo đến đầu băm rồi. Chẳng kinh khủng thì là gì… Hu hu…

Suốt hai mươi mấy năm sống ở trên đời cũng có nhiều thăng trầm lắm! Tuy nhiên cái thăng trầm đó là do tự mình áp đặt qua cái nhìn và quan niệm của mình. Còn nhìn chung, bạn bè thường bảo mình cũng có một cuộc sống êm đềm đấy chứ! Chả biết nữa, cho là êm thì nó êm, cho nó bão thì thành bão. Thôi tốt nhất là cứ thế mà đi thôi, đừng quan trọng cái gì quá cả.

Thời gian này biết là ngày trôi quá nhanh, nhưng làm việc thì hiệu quả cũng ở chừng mực lắm! Bắt đầu chiến dịch cày cuốc lại, kẻo cùn mất bút. Soi gương in ít thôi, soi tâm trong sách, soi tình thương trong con, soi tình yêu trong anh, soi sự chân thành trong bè bạn, nhé!

Ai lại nhớ chính mình…

Người ta có nhiều hình bóng để nhớ, nhiều kỷ niệm để nôn nao. Sao phải nhớ mình. Chẳng phải mình đang ở đây sao?

Ừ, thế mà có nhiều khi như thế đấy! Đôi lúc ngẩn ngơ nghĩ lại, nhớ mình ngày đã qua, nhớ những gì trong quá khứ. Nhớ mình và kéo theo nhớ những sự việc đã từng xảy ra quanh mình.

Mình giờ cũng khác nhiều chứ. Già dặn hơn. Tỉnh táo hơn. Bớt lóng ngóng hơn. Bớt lo lắng hơn nhưng ưu tư nhiều hơn…

Nhớ mình bé xíu loanh quanh trong sân nhà bà ngoại nhặt hoa trứng cá rơi đầy.

Nhớ mình ngày nhỏ tóc dày buông sau lưng lóc cóc cái làn đỏ đi ra chợ Điện Biên.

Nhớ mình ngày thiếu nữ kính cận đạp xe đi loanh quanh trong phố, ngồi ghế đá sân trường thả hồn theo những mơ ước ngây ngô.

Nhớ mình ngày đang yêu hân hoan gặp gỡ, thấp thỏm mong chờ. Những lá thư và trang nhật ký hàng đêm…

Nhớ thế để giữ lại những gì đẹp đẽ trong con người mình và gạt hết những cái xấu còn sót lại đến giờ. Ngày hôm nay nhớ mình ngày xưa và ngày mai nhớ mình ngày hôm nay. Mình nhớ mình để ngay từ lúc này dặn mình rằng hãy sống sao để ra một người đáng nhớ!

Ơ hay, có những lúc trống trơn mới lạ. Bao nhiêu hỗn độn cuối cùng gói lại một chữ “không”. Hôm nay trời rất đẹp! Sớm dậy đón hơi gió mát từ hồ Hoàng Cầu thổi lại. Mới nhớ ra thu đã sang từ lâu…

Dạo này mình hay bị ám ảnh về sự mong manh của kiếp người. Nghe có vẻ to tát nhưng hóa ra kiếp người cũng như bấc mà thôi. Chẳng thể kiểm soát hay lái nó đi theo ý muốn của mình. Thấy nhiều sự ra đi, bỏ lại, trốn chạy… quá! Biết rằng mình nên đón nhận mọi thứ bình thản vì đó là lẽ tự nhiên, nhưng trong lòng không phải không có những âu lo hoang hoải… Mình còn trẻ mà, sao đã nghĩ đến những điều xa xôi đó. Mà không, giờ mình không coi nó là gì xa xôi nữa. Vì nó có thể tìm đến mình bất cứ lúc nào. Thì cứ mặc kệ nhé! Hãy ngắm nắng của ngày hôm nay đi!

Nhưng hiện tại thì mình thấy an lành. Có lúc buồn thật thấm thía, có lúc vui ngạt ngào. Thế nào thì thế, cũng là cuộc sống của chính mình thôi. Tự nhiên không thấy áp lực nhiều nữa. Thì cứ sống cho trọn vẹn với mong ước trong lòng mình đi. Nói thế thôi chứ thật quá khó để trọn vẹn. Tất cả dường như đều là dang dở, hao khuyết…

Hôm nay thì thích câu thơ này:

Nếu chỉ có trên đời cái gì cần một nửa

Thì chỉ là chiếc gối của tình yêu

Khi em rụt rè khẽ áp lên bên má

Mặt chiếc nhẫn long lanh như một ánh sao chiều

(Eptusenco}

Giờ thì khó mà phác họa được mình chỉ trong một nét chì mảnh. Đến mình còn thấy thế nữa thì ai sẽ gọi được cái bản chất của mình chính xác đây? Trong con người mình có hàng trăm hàng ngàn những thứ khác nhau luôn khuấy động. Thỉnh thoảng mình cũng thấy bất ngờ về chính mìnn, có thể là về một khả năng nào đó, một nhược điểm lớn nào đó, thậm chí là một điều rồ dại nào đó mà mình thường nghĩ chỉ có thể xảy ra với một cá nhân xa vời.

Ai cũng có những góc khuất. Với mỗi người, mình sẽ được nhìn nhận theo một vị trí riêng, một cách cảm nhận riêng. Thường thì mình thấy vừa vặn với những vị trí ấy tuy có nhiều lần cũng tham lam muốn mình thật trọn vẹn trong mắt họ. Có lúc cứ mải mê đi tìm kiếm những gì sâu xa, to tát hoặc băn khoăn với những lý tưởng sống mơ hồ… rồi sau những mệt mỏi đó rút cục lại trở về là không gì hết, không một chút lớp lang. Những lúc như thế, thấy thật nhẹ nhàng. Rồi rút ra một điều, quan trọng nhất là làm thế nào để mình thấy thật thoải mái và thanh thản nhất thì sẽ thấy bình yên. Đúng là mình đã tham lam quá, muốn làm nhiều điều quá và cũng muốn được nhận nhiều quá! Hôm qua khi nghe lời nói chân thành của một người bạn dành cho mình, mình chợt nhận ra mình đang có quá nhiều. Mình sẽ thôi không dằn vặt đâu đâu. Sẽ cứ làm những gì mình thích và chăm chút cho những điều thân thiết đang ở rất gần. Ai đó nói “Mỗi người có cách chọn lựa cuộc sống riêng, và cách nào khiến người ta thoải mái nhất thì đấy là hạnh phúc”. Mình sẽ học cách trở về ngày xưa, để có thể khi nào cần thì phác họa được mình một cách trong trẻo và ngắn gọn. Với mình, giản dị bao giờ cũng là điều đẹp đẽ nhất!

Tự nhiên lại nhớ câu thơ của Nguyễn Bính:

“Chị ơi tết đến em mua rượu

Em uống cho say đến não nùng

Uống say cười vỡ ba gian gác

Ném cái chung tình xuống đáy sông”