Lòng tôi như thể bờ đê
Êm êm cỏ mọc lối về mây bay
Lòng tôi như nước sông đầy
Thuyền sang lặng sóng hây hây gió hiền
Lòng tôi như mảnh trăng yên
Thì thầm cổ tích nơi miền ngây thơ
Lòng tôi đôi lúc im tờ
Nằm trông một vệt nắng hờ bên song.
Lòng tôi
Ơn người
Ơn người ấm áp bao dung
Những khi tôi trót lạnh lùng chán chê
Ơn người che chở đi về
Cho tôi được sống thỏa thuê đất trời
Ơn người gắng nhẫn nhịn tôi
Bao phen nóng giận sục sôi lỡ lầm
Ơn người mải miết ân cần
Chăm lo tôi chẳng phân vân nửa lời
Ơn người đã tới trong đời
Cho tôi biết quý đầy vơi ân tình.
Đôi lời
Cuốn sách đời ta
Ta viết một cuốn sách về đời ta
Những trang đầu nguệch ngoạc nhiều con chữ
Những trang tiếp theo loằng ngoằng bao ý tứ
Như đang ì ạch kéo lê toa tàu cũ
Chạy quẩn quanh chẳng thấy lối vào ga
Và sau cùng những trang cuối mở ra
Trống tênh chẳng thấy câu nào cả
Gần hết quãng đường mới ngộ ra sự thật
Rút cục đời đơn giản sẽ về Không.
—
Rực rỡ chiều tà
Mai sau tôi có về cõi khác
Đừng quá đau thương, tội nghiệp tôi
Tôi đã bước thong dong an lạc
Giữa bao dung độ lượng cuộc đời
Tôi đã hưởng trọn niềm vui sự sống
Đã trao đi và được nhận rất nhiều
Chẳng tiếc nuối lẫn phân vân lưu luyến
Khi đã tận cùng gửi hết những thương yêu
Mai sau tôi sẽ về cõi khác
Sẽ ung dung tạm biệt chốn ta bà
Hồn phách tôi như một cụm mây trắng
Thảnh thơi trôi trong rực rỡ chiều tà.
Hóa ra đời đơn giản thế thôi sao?
Ta bay lên trên phía đầu mình
Ngắm nhìn bản thân loanh quanh đi lại
Ngỡ ngàng tâm tư bộn bề trễ nải
Xô lệch từng ý nghĩ ở bên trong
Ta giống như con kiến mãi bò vòng
Theo một đường tròn thơm tho mùi mật
Thượng đế đùa trêu vẽ lối đi mơ mộng
Ta tưởng đời lộng lẫy mới là vui
Ta quan sát ta rỗng lặng không lời
Thấy lại bình yên qua từng nhịp thở
Chợt vỡ ra như quả thông tách vỏ
Hóa ra đời đơn giản thế thôi sao?
Nhìn lại
Cảm ơn cuộc đời giúp cho ta
Lớn lên sau bao nhiêu thử thách
Để biết bình tâm sống an hòa.
Bản đồ Hà Nội cổ và vùng phụ cận
Còn nhớ vào tháng 10/2008, tại Thư viện Quốc Gia Việt Nam có cuộc triển lãm mà tôi vô cùng ấn tượng, triển lãm mang tên “Bản đồ Hà Nội cổ và vùng phụ cận”. Cuộc triển lãm do Đại sứ quán Pháp và Thư viện phối hợp tổ chức nhằm giới thiệu tới đông đảo bạn đọc bộ tư liệu quý với 55 tấm bản đồ được xuất bản từ thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX. Nay xin chia sẻ lại với bạn nghe kênh một số nội dung cơ bản vể bộ sưu tập bản đồ này.
Bộ sưu tập bản đồ cổ Hà Nội và vùng phụ cận có niên đại khác nhau từ năm 1873 đến năm 1965 có thể chia thành 3 phần, tương ứng với 3 giai đoạn lịch sử của Thăng Long Hà Nội:
1. Gồm 19 bản đồ, với bản đồ có niên đại sớm nhất là của Phạm Đình Bách vẽ năm 1873 và 18 bản đồ khác có cùng niên đại Đồng Khánh (1886 – 1888). Đây là các bản đồ thuộc loại cổ, do người Việt Nam vẽ, mang tính ước lệ. Các bản đồ này vẫn cho chúng ta hình dung tương đối về quang cảnh Thăng Long – Hà Nội lúc bấy giờ với những đình, chùa, đền miếu, những khoảng mặt nước ao hồ xanh, và đặc biệt là hình ảnh Hà Nội xây theo kiểu Vauban đầu thời Nguyễn. Các bản đồ này được vẽ trước sau nhau hơn một chục năm nhưng đều hiện lên một hình ảnh phường – thị của Hà Nội chưa có những chuyển biến theo hướng đô thị hóa hiện đại.
2. Các bản đồ có niên đại từ 1883 đến 1941 do người Pháp vẽ hoặc xuất bản, có phương hướng chính xác, tỷ lệ rõ ràng, theo đúng nguyên tắc vẽ bản đồ hiện đại. Giai đoạn này Hà Nội có những thay đổi về nhiều góc độ: đang dần chuyển mình từ thành phố nhượng địa đến thành phố Hà Nội, được qui hoạch và xây dựng theo kiểu phương Tây… Vì vậy, diện mạo Hà Nội qua những tấm bản đồ cũng có nhiều đổi thay. Nếu trong các bản đồ trước năm 1894, chúng ta còn thấy rất rõ hình ảnh thành Hà Nội vuông vắn, nằm ở phía tây của khu phố cổ thì từ bản đồ 1899 trở đi, bóng hình tòa thành này đã hoàn toàn biến mất, thay vào đó dần dần là các con phố được qui hoạch dọc ngang hình bàn cờ.
3. Phần thứ ba của sưu tập được bắt đầu bằng tấm bản đồ năm 1945, năm thứ nhất của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Đây là tấm bản đồ đầu tiên (sắp theo thứ tự thời gian) trong sưu tập được ghi hoàn toàn bằng tiếng Việt, do phòng Công thự toàn Thị chính và phòng ấn loát địa chính thực hiện. Cũng chỉ có 3 bản đồ (1945, 1946 và 1949) có niên đại trước năm 1954 là viết hoàn toàn bằng tiếng Việt, do người Việt in ấn và phát hành.
Tôi xin chú thích một số tấm bản đồ tiêu biểu sau:
Bản đồ Hà Nội năm 1873 (do Phạm Đình Bách, nhà hoạ đồ của Sở Địa lý vẽ) là một trong những tấm bản đồ đẹp nhất của bộ sưu tập này bởi vì cách thể hiện không gian hội tụ mong muốn thể hiện chi tiết theo lối truyền thống, với bằng chứng là những con trâu và những chiếc thuyền buồm, và lối định vị chính xác hiện đại và tôn trọng tỷ lệ. Kèm với đó là một bản chú thích gồm bốn đề mục: Những chiếc cửa, Tô giới, các Công trình và Thành cổ. Bản đồ thú vị vì nhiều lẽ này cho phép hình dung ra được sự du nhập đô thị trước khi người Pháp đặt chân đến nơi đây. Đặc biệt, ở đó đã hiện hữu rất nhiều ngôi chùa sau này bị phá bỏ để xây dựng bưu điện hay nhà thờ. Ở đây chúng ta nhận thấy ảnh hưởng còn mờ nhạt của thành thị theo đúng nghĩa của từ này, nhiều ngôi làng nằm ngay sát thành phố và nhất là những mặt nước, đầm, hồ chiếm một phần đáng kể trong không gian, cũng như mạng lưới sông cung cấp nước cho chúng. Chúng ta cũng thấy hiện lên những hồ nhỏ nối tiếp nhau, song song với sông Hồng, chứng tích của một con kênh cổ xưa kia đã từng nối hồ Trúc Bạch với sông Hồng, chạy qua hồ Hoàn Kiếm. Bản đồ này đã được xuất bản nhiều lần, trong đó có một bản được in với tỷ lệ 1/8800 vào năm 1901 và có lẽ tấm bản đồ triển lãm lần này là bản in năm 1916.
Bản đồ Hà Nội năm 1902 đã chỉ ra những biến động trong khu vực Hà Nội do những đợt quy hoạch trong 15 năm người Pháp chiếm đóng. Cầu Long Biên khánh thành năm đó bắc ngang sông Hồng như thể đường xe lửa bị cắt làm đôi. Nếu như thành phố mới nằm phía Nam hồ Hoàn Kiếm lúc đó còn ít dân cư, những con phố mới được bố trí theo hình bàn cờ đã hình thành. Chúng ta thấy ở phía Đông Nam thành phố có ấp Thái Hà, khi đó phải đi bộ 3 giờ đồng hồ mới đến được trung tâm thành phố.
Bản đồ sơ lược thành phố Hà Nội năm 1918 ngoài giá trị của sự định hướng độc đáo là đã thể hiện cả một mạng lưới các con phố của một thành phố được chia thành 8 khu từ năm 1914. Phần lớn các công trình đã được xây dựng và thành phố mới nằm trên một trục nối thành cổ với sông Hồng; Thành phố Hà Nội năm 1911 cho thấy rõ những bãi cát tạo nên những hòn đảo giữa sông Hồng và minh chứng cho sự đổi dòng của con sông cho dù nó đã được đắp đê hai bên.
Bản đồ Hồ Tây năm 1922 như một bản kiểm kê trước khi tiến hành xây dựng cho thấy ranh giới phía Tây của thành phố. Nếu không tính những ngôi làng chuyên nghề làm giấy san sát nhau bao quanh bờ Nam hồ lớn, vùng nông thôn bắt đầu ngay sau vườn Bách thảo. Chúng ta thấy thành phố vẫn chưa hề tiến hành chinh phục vùng đất rộng lớn ngăn nơi có thành cổ với sông Tô Lịch
Bản đồ sơ lược về Hà Nội năm 1928 cho thấy thành phố đã mở rộng ra đáng kể và hồ Hoàn Kiếm, trước kia là biên giới phía nam của thành phố lúc này đã nằm ở trung tâm của đô thị tạo nên ranh giới giữa khu phố cổ với những phố hẹp ngoằn ngoèo, tương phản với vẻ trật tự của những con phố ở các khu mới được bố trí theo hình bàn cờ. Vào thời đó, trái với khu 36 phố phường có mật độ dân cư dày đặc, một diện tích rộng lớn được đô thị hóa hình thành từ những làng đô thị vẫn còn trống rỗng, những tòa nhà còn thưa thớt, các con phố vẫn chưa có tên, và phải phân biệt chúng bằng số đường. Ta có thể coi như thành phố với đúng nghĩa của nó có biên giới là phía Nam hồ Bảy Mẫu.
Bản đồ Hà Nội năm 1935 cho phép ta nhanh chóng xác định các trung tâm hành chính và xã hội của thành phố lúc bấy giờ. Khi đó 2000 người Pháp sống tại đây sở hữu tới nữa diện tích thành phố. Mật độ đô thì dày đặc đã cho phép tăng dân số quy hoạch tốt hơn các con phố và đặt tên cho chúng. Vào năm 1936, thành phố có 145.000 dân, ngang với cảng Hải Phòng, vì thế mà nó trở thành một trong những trung tâm đô thị chính của Bắc Việt Nam. Cuộc triển lãm này cho chúng ta một cái nhìn lịch sử xuyên suốt gần một thế kỷ về những biến đổi diện mạo cũng như những bước chuyển mình trong quá trình quy hoạch, xây dựng và đô thị hoá của Hà Nội và vùng phụ cận. Tư liệu bản đồ cũng là một trong nguồn sử liệu quan trọng để nghiên cứu về Thăng Long Hà Nội.
Hiện bạn có thể xem các tấm bản đồ trên tại Thư viện Quốc gia Việt Nam ở dạng số hóa. Các bản đồ được Thư viện phục chế và số hoá này sẽ giúp bạn đọc có thêm một góc nhìn về thủ đô xưa, hình dung rõ nét hơn về quá trình đô thị hóa, phát triển của Hà Nội. Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc từng phát biểu cảm tưởng về triển lãm ấy như sau: “Tôi rất vui vì được đọc nhiều bản đồ cổ. Đọc chứ không phải xem. Vì từ những bản đồ này làm xao động trong tâm hồn tôi những cổ tầng xã hội Hà Nội cách đây hàng trăm năm”.
Mời mọi người xem clip có bản đồ minh họa!
Khó lắm
Tôi vừa gội đầu xong. Còn chưa sấy tóc. Mà tự dưng lại muốn viết vài dòng sau một ngày cảm giác chẳng đâu vào đâu.
Không biết có ai như tôi, mỗi khi nói sau lưng một ai đó, dù là nói chân thật với suy nghĩ trong lòng mình, nhưng sau đó cảm giác rất tồi tệ không? Tôi thường thấy như vậy mỗi lúc tôi nói sau lưng ai, bất kể là điều gì. Cảm giác rất khó chịu sau cuộc nói chuyện. Thật mâu thuẫn. Đúng là không dễ chút nào để sống cho chuẩn chỉ. Lỗi sai cứ đầy ra ấy.
Tự dưng tôi nhớ Oanh, Yến và Ngọc. Ba người bạn, người em mà khi tôi ngồi với họ chẳng bao giờ chúng tôi mở miệng nói sau lưng ai theo nghĩa tiêu cực. Câu chuyện của chúng tôi luôn đẹp mà vẫn rất chân thật. Và sau những cuộc nói chuyện như thế tôi trở về với tâm trạng nhẹ nhõm bình yên. Có lẽ vì vậy mà những năm gần đây tôi trốn nhiều cuộc gặp gỡ mà chủ yếu là để buôn bán mấy câu chuyện tầm phào. Một số cuộc gặp gỡ khiến tôi trở nên xấu tính bởi những bình xét người này người nọ cùng với mọi người. Tôi vào hùa và tôi cũng nói những điều không nên nói. Rồi về nhà tôi lại buồn. Vậy nên dần dần tôi né tránh các cuộc gặp kiểu như vậy.
Hôm nay tôi buồn buồn vì mấy chuyện linh tinh lộn xộn dạng ấy. Cứ tưởng tâm mình đã vững hơn, nhưng thực ra còn động lắm, vẫn còn non và xanh lắm! Cũng nhận thấy cái tôi trong lành nơi mình đang ngày càng lớn lên và luôn nghiêm khắc răn đe cái tôi xuẩn ngốc nên cẩn thận với những điều lãng xẹt, sai trái. Khó lắm để sống cho chuẩn mực, nhưng càng khó càng phải trau rèn thôi!
Vài sợi ý nghĩ (1)
1. Dần dần tôi đã học được cách tôn trọng ánh nhìn của mình đối với mình hơn là quá để tâm vào ánh nhìn của người khác. Nên giờ tôi hành xử có vẻ không được tế nhị, nương nhẹ bằng ngày xưa. Cơ bản vì tôi đã bớt được cái tính cả nể và sợ người khác phật lòng. Nếu tôi không thoải mái thì tôi sẽ không cố làm nữa để khỏi rước cái ấm ức vào mình. Đó là nói những việc trong phạm vi cá nhân tôi có thể quyết định mà không ảnh hưởng đến công việc chung. Chứ ở đời còn rất nhiều việc tôi phải cố gắng để hoàn thành dù chẳng muốn tí nào. Mà chính vì đã có những việc buộc phải làm rồi, nên những việc còn lại tôi cần cho bản thân cái quyền tự quyết, để có thể cân bằng được cảm xúc của tôi.
2. Người ta có thể tô thêm màu sắc hoặc tối giản màu sắc cho đời mình, tùy thuộc quan điểm và sở thích. Thêm hoặc bớt, với mỗi người, đều có lý do và cái hay ho riêng. Còn tôi thì lúc muốn tô thêm lúc lại muốn bỏ bớt đi, phụ thuộc tâm trạng và theo từng hoàn cảnh. Ở giai đoạn này, chủ yếu tôi muốn bỏ bớt và thích các màu sắc trung tính, pastel hơn là các sắc màu chói gắt, rực rỡ. Tôi đang ở thời điểm thích sự dịu dàng hơn dù trước đây tôi cũng yêu sự cuồng nhiệt, huyên náo lắm.
3. Trong đời, ta cần có những trạm nghỉ để dừng lại thả lỏng, thư giãn và tiếp thêm năng lượng. Trong một mối quan hệ, trạm nghỉ đôi khi là một quãng im lặng, cho cả hai được dễ chịu và yên ổn trong thế giới của riêng mình. Không áp lực, không trách nhiệm, không gì cả. Cho đến khi cả hai sẵn sàng trở lại để tiếp tục sống chung một bầu không khí cùng đối phương. Lúc này cảm giác tươi mới, dễ chịu sẽ trở lại đầy đủ, nhờ cả hai đã tỉnh táo dành thời gian để bước vào trạm nghỉ.
4. Đôi khi tôi thích vẽ lên một tôi nham nhở trong mắt người khác. Bởi vì cơ bản là tôi cũng nham nhở thật. Chữ nham nhở ở đây gần với nghĩa mỗi thứ một tí, không nhất quán, không có gì nghiêm trọng. Tôi nói cười, tôi im lặng, tôi lắng nghe, tôi hồn nhiên, tôi ngơ ngác… đều thật là tôi cả. Mà kệ, cứ vậy vậy lại hóa hay. Đòi hỏi mình tròn trịa, nghiêm ngắn quá rồi lại khiến mình ảo tưởng về bản thân. Tôi thích đặt tôi ở nơi thật thấp, một phần chẳng muốn ai nhìn mình lấp lánh để rồi đến một ngày nào ảo ảnh vỡ tan. Và phần nhiều là bởi khi tôi đứng ở nơi thật thấp, tôi có nhiều cơ hội nhìn lên mà học hỏi, và tiếp tục khiêm nhường để trưởng thành. Buông cái tôi xuống với tất cả sự thành thực, tuy khó, nhưng như thế tôi mới mở lòng ra tiếp nhận và sửa chữa được. Chứ nếu cố tỏ ra khiêm nhường nhưng bên trong đầy tự mãn thì coi như tôi đã thất bại. Mà tôi thì không muốn thất bại trong công cuộc sống thật của tôi.
5. Cuộc sống không dễ dàng gì. Từ công cuộc mưu sinh đến hài hòa các mối quan hệ. Từ chăm chút ngoại hình đến ổn định nội tâm. Từ kiểm soát cảm xúc đến tự chữa lành tổn thương và khắc phục những khiếm khuyết của bản thân… Chẳng thể nhìn bề ngoài mà biết được ai như thế nào, đang vui sống thảnh thơi hay phải vật lộn chật vật ra sao. Cứ từ mình mà suy ra, còn bao khó khăn phải vượt qua thì người khác có lẽ cũng vậy. Thế nên thương hiểu và đồng cảm được thì tốt, không thương hiểu được thì lờ nhau đi là xong. Cứ khó chịu hay buồn bực về nhau chỉ thêm mệt mình vì đó là đang hút về năng lượng xấu. Đời đủ phức tạp rồi, ai tỉnh táo sẽ không chuốc thêm những thứ nham nhở, lằng nhằng nữa đâu.
6. An ủi người khác bằng cách bảo họ “cố gắng nhé” hay “vui lên nào” là cách an ủi thật hững hờ và vô tâm. Sự an ủi tốt nhất dành cho ai đó khi họ đang buồn bã, bế tắc, tuyệt vọng… là ân cần lắng nghe và kiên nhẫn thấu hiểu. Trong lúc họ đang chùng xuống mà ta cứ cố kéo lên bằng mấy khẩu hiệu tích cực, hay tàn nhẫn hơn là “đã bảo rồi mà, nói không nghe”… rồi tiếp tục rao giảng mấy lời hay ho… thì mọi ủi an của ta trở thành vô nghĩa, phản tác dụng. Khi người khác đang muốn chia sẻ thì điều họ cần nhất là được giãi bày, còn việc của ta là lắng nghe và đồng cảm. Lúc đã giải tỏa hết được mọi điều trong lòng để bình tâm hơn, nếu họ tiếp tục cần ta, ta sẽ cùng họ đi tìm giải pháp.
7. Con người luôn nhỏ bé trước thiên nhiên bao la và đời người luôn ngắn ngủi trong dòng chảy vô tận của thời gian. Vậy nên ta cứ sống thật thành tâm, khiêm nhường và thiện chí với đời, vì ta chẳng là ai, chẳng là gì ghê gớm cả.
8. Chọn bộc lộ mình ra sao ở nơi công cộng phụ thuộc vào quan điểm, cách sống của mỗi người. Dù gì thì giữa chốn lao xao bề bộn ta vẫn nên giữ mình một chút kẻo dễ bị trầy xước lắm! Bởi đời chua ngoa và vô tình hơn ta tưởng. Dẫu cho bên trong mỗi người đều lẩn khuất những nỗi niềm riêng và lòng trắc ẩn, nhưng đôi khi sức mạnh của sự a dua, đánh hội đồng có sự mê hoặc của riêng nó. Bởi dường như khi đồng loạt lên án, chỉ trích ai đó… người ta thấy mình có vẻ tốt đẹp hơn lên. Người ta tự ru ngủ bản thân bằng việc nhìn vào lỗi sai của người khác. Đó chính là loại thuốc ngủ cực độc, đang âm thầm giết dần giết mòn mỗi người mà họ chẳng hề hay biết.
9. Đôi khi chỉ vì một vài biểu hiện thôi mà ta đã vội nhận định một sự vật, sự việc hay cá nhân nào đó rồi tự cho là mình suy đoán, kết luận đúng. Ta chẳng bao giờ biết mình đúng hay sai vì ta không là sự vật đó, không ở trong sự việc đó và cũng chẳng phải cá nhân đó. Hoặc giả ta có đúng đi chăng nữa thì cũng chẳng để làm gì, nó còn khiến bản thân ta ngạo nghễ vì cảm giác mình là người được quyền đánh giá, phán xét. Dẫu biết thế nhưng tôi cũng hay hồ đồ kết luận lắm, dù đã cố gắng để hạn chế phạm phải lỗi này, mà quả thật không dễ dàng gì. Trong “Cát bụi chân ai”, Tô Hoài cũng đã tả Ngô Tất Tố vừa khóc vừa phải thốt lên một câu với Nguyên Hồng rằng “Làm người khó lắm!”. Khó vì không thể kiểm soát mình thôi phán xét. Cũng khó vì không thể kiểm soát mình thôi buồn bã khi bị phán xét.
10. Với tôi, việc nhắc về cái chết không phải điều gở, cũng chẳng có gì ghê gớm cần phải né tránh. Nhắc và nghĩ về nó không phải là tiêu cực mà để thấy ra bản chất của vô thường mà sống trọn vẹn từng phút giây đang có. Trạng thái tích cực ẩn chứa trong chính sự chấp nhận và đối diện đó, chứ không chỉ trong mấy ngôn từ lạc quan vui vẻ động viên ai cố sức gồng mình. Nỗi buồn và cái chết cũng đáng được trân trọng như niềm vui và sự sống vì nó giúp ta thấy ra sự thật. Có điều đừng để bị ám ảnh và chìm đắm trong nó rồi lãng quên thực tại nhiệm màu mà thôi.
Thành phố mèo
Vậy là tôi đã ở Doha được gần hai năm. Ngoảnh đi ngoảnh lại thấy thời gian trôi mải miết quá. Mới hôm nào lục tục chuẩn bị đồ đạc vali hành lý lên đường, vậy mà giờ đã là hai năm gắn bó với nơi này. Nhớ năm 2009 – 2010 khi tôi sang Ấn Độ, ngoài việc học và chơi, tôi đã chăm chỉ viết mỗi ngày về những trải nghiệm mình có tại đó. Cũng vì thế mà khi về lại Việt Nam sau gần ba tháng, tôi đã có rất nhiều bài cảm nhận cụ thể và chân thực.
Vậy mà giờ đây đã tầm bảy trăm ngày ở Qatar nhưng tôi chưa viết được gì nên hồn. Phần vì bận, phần vì không thực sự có cảm xúc. Hoặc cũng có thể tôi ỷ lại vào việc mình ở đây vài năm cơ nên thôi viết sau cũng chưa muộn. Có lẽ tôi chờ thêm những cảm nhận và trải nghiệm sâu sắc hơn chăng? Tôi còn đi hỏi tôi thì ai trả lời được câu hỏi này?
Thôi không trì hoãn được nữa, từ hôm nay tôi quyết định bắt tay vào kể những câu chuyện nhỏ về nơi này. Phải vượt qua cơn lười, không thì sau chẳng lưu lại được gì bằng câu chữ. Hôm nay tôi mở hàng bằng một đôi nét kể về mèo ở Doha nhé!
Thành phố mèo, mèo đông hơn người
Nhắc đến những điểm đặc trưng của Qatar thì sẽ thật là thiếu sót nếu như không nhắc đến mèo. Thật bất ngờ khi đặt chân lên mảnh đất Trung Á này, khắp thành phố đi đâu tôi cũng gặp mèo là mèo. Mèo có vẻ còn đông hơn người và chúng nhởn nhơ khắp nơi: Ngoài đường, nóc xe, gầm xe, vỉa hè, sân vườn, công viên, trong nhà… Chẳng có ai bắt chúng để giết thịt cả nên chúng ngày càng sinh sôi dù rằng người ta thường xuyên đưa mèo đi thiến đấy!
Những con mèo người ta tóm cổ đem đi thiến xong sẽ được trả về khu ở cũ với một bên tai bị cắt góc để đánh dấu là đã thiến. Nên lâu lâu có việc mèo tự dưng mất tích và vài tuần sau lại thấy trở về trong một trạng thái khác lạ. Đúng là khi bị thiến xong các chú mèo trở nên tự kỉ hơn một chút rồi dần dần mới trở lại trạng thái bình thường. Tôi có rất nhiều kỷ niệm với mèo và tình yêu với chúng cũng ngày một nhiều hơn bởi tôi có cơ hội và thời gian quan sát những động thái của chúng hằng ngày. Những chú mèo thông minh hơn tôi tưởng. Chúng rất khôn ngoan và đôi lúc tôi phải bật cười vì cách ứng xử của chúng với người hoặc với nhau.
Trong khu tôi ở có ba con mèo. Một con mèo trắng vàng, một con mèo tam thể, và một con mèo trắng đen. Dường như ba con này đều ở tầm tuổi gần trung niên, nói chung là cũng già dơ rồi. Con trắng đen và con tam thể tôi gặp từ ngày đầu tiên đến đây. Còn con trắng vàng thì mãi sau mới thấy xuất hiện. Nhưng tôi lại thân với con trắng vàng hơn cả vì nó suốt ngày bám theo tôi đòi xin ăn. Và hơn nữa cũng vì tôi luôn có thiện cảm với những con mèo màu trắng vàng. Con mèo này tôi gọi là mèo béo hoặc mèo trắng. Vì nó rất béo, ăn rất nhiều, cái gì cũng ăn, không chê cái gì cả. Tôi nói vậy là vì không phải con mèo nào cũng thế. Có những con mèo khó tính, thịt cũng tùy loại hay cá cũng tùy loại mới ăn.
Chủ yếu ở đây mèo ăn thức ăn mèo và đi đến đâu cũng thấy thức ăn mèo dải đầy trên hè phố. Nói chung mèo ở đây chả lo chết đói vì người dân rất hào phóng cho mèo ăn. Họ đặt những chiếc bát nhựa ở ngoài cổng kèm theo cả bát nước cho mèo. Cứ cách vài bước lại có một chiếc bát, cách vài bước lại có một chiếc bát, và mèo cứ việc đi từng chiếc bát đó mà ăn hoặc uống tự do thôi.
Đi qua các thùng rác nhựa cũng sẽ thấy vô vàn mèo đứng trên thùng rác hay đang lục lọi trong thùng rác. Mà toàn mèo đẹp thôi, con nào nhìn cũng yêu với màu lông, màu mắt rất đa dạng… Chuyện mèo còn siêu dài, tôi sẽ kể dần vì chưa biết kể từ đâu đến đâu nữa nên bạ đâu kể đấy.
Hôm nay tôi chỉ tạm kể như vậy, khi nào rảnh tôi lại tiếp tục kể những câu chuyện lan man không đầu không cuối. Cơ bản là dạo này tôi lười viết quá thành ra khó mà viết hay hoặc cô đọng được. Đành cứ kể như là đang nói chuyện vậy thôi.
Một ngày
Hôm nay là một ngày gì đâu. Sự cố từ trên trời rơi xuống khiến tâm trạng có chút ngổn ngang và dự định vẽ bị gác lại. Mãi tới chiều tối đi bộ rồi về tắm mới thấy thư giãn được tí chút. Không hẳn là buồn, mà là trạng thái không thoáng đãng trong tâm trí đó thôi. Vẫn tiếp tục học được bài học về cuộc sống, những thứ xảy đến không lường trước được. Không còn lạ gì, nhưng làm sao có thể thoải mái được khi đó là những sự cố không mong muốn. Tuy nhiên, mình đã tiến bộ hơn xưa, là biết kiểm soát cảm xúc hơn. Đồng thời cũng hiếm khi còn cảm thấy buồn kiểu chìm đắm nữa. Hôm nay chỉ là về công việc thôi, còn mọi thứ vẫn ổn cả. Từ giờ sẽ thường xuyên viết blog trở lại chứ dạo này vắng vẻ quá. Rất biết ơn vì ngày xưa mình đã chăm chỉ viết blog để sau này có thể nhìn lại được cả quãng đường mình đã đi. Nhìn lại được những bước trưởng thành và biết mình đã đi xa đến đâu kể từ ngày còn non nớt đó. Dù sao vẫn luôn cảm ơn cuộc đời, cảm ơn những người đã bên mình khi khó khăn, an ủi và nâng đỡ mình những lúc mình tuyệt vọng. Và điều mình cần làm chính là sống tốt nhất có thể để xứng đáng với những ân huệ đó.
Làm sách
Một cuốn sách của đội nhà Winlinh.Books triển khai từ A – Z. Tác giả chỉ việc gửi bản thảo và cà phê thảnh thơi ngồi chờ. Từ khâu biên tập vô cùng chỉn chu đến các khâu thiết kế, xin giấy phép và cuối cùng là in ấn đều được thực hiện bởi những người làm nghề có gu và có tâm. Không phải là tự khen cho hay đâu mà sự thật là mỗi người đảm nhiệm mỗi khâu đều rất chuyên nghiệp trong phần việc của mình. Thời gian giao sách không có kề cà mà đúng hẹn và nhanh nhẹn nhất có thể. Riêng style thì lại tùy thuộc nhiều ở khách hàng trừ khi họ giao toàn quyền cho mình. Cuốn này thì tác giả là một người rất yêu hoa và thích chụp ảnh, nên yêu cầu cho ảnh cá nhân vào nhiều. Ở đời này uy tín là thứ đáng quý lắm. Làm thật thì mới có được niềm tin và sự ủng hộ của mọi người. Ai hiểu điều ấy thì có thể chưa mấy giàu nhưng theo nghề được rất bền lâu.
Múa rối nước – Hiện đại soi bóng tiền nhân
Có một trò diễn mà sàn diễn là mặt nước còn diễn viên lại xuất thân từ những miếng gỗ. Có một trò diễn mà con người chỉ thầm lặng đứng sau hậu trường trong khi những hình nhân vô tri lại tỏa sáng dưới ánh đèn sân khấu. Trò diễn đó chính là múa rối nước, một loại hình nghệ thuật biểu diễn mang đậm hơi thở của nền văn minh lúa nước đồng bằng Bắc bộ Việt Nam.
Hiếm người biết chính xác rối nước ra đời từ bao giờ, bởi nó bắt đầu nảy mầm, len lỏi trong lòng các xóm làng chiêm trũng rồi lớn dần lên giữa những sinh hoạt nhỏ bé đời thường. Tương truyền, múa rối nước được hình thành từ thế kỷ 11 – 12. Theo thời gian, múa rối nước ngày càng trở nên phổ biến và hoàn thiện thông qua những đúc kết của nhiều thế hệ.
Múa rối nước vốn thường được biểu diễn trong các buổi hội làng hay các dịp lễ tết, khi bà con đã thu xếp xong việc đồng áng để cùng ra đình góp vui. Sau này, rối vào thành phố, rối vào nhà hát, diễn viên vẫn là rối gỗ, sân khấu vẫn là mặt nước, người điều khiển vẫn đứng sau bức mành, nhưng không khí và quy mô của nó đã khác hơn nhiều.
Nghệ thuật múa rối là sự kết hợp độc đáo giữa nghệ thuật tạo hình và kỹ thuật biểu diễn. Để diễn được trò rối nước, người ta phải dựng lên nhà rối (còn gọi là thủy đình) trên mặt ao làng với lối kiến trúc mái chùa cong cùng mành tre, cờ phướn, võng lọng, cổng hàng mã… tạo nên một sân khấu sinh động. Thời nay, thủy đình được dựng ngay trong các nhà hát và trong các khu du lịch sinh thái… với sân khấu là hồ nhân tạo. Khán giả làng đứng ngồi xúm xít quanh ao xem rối còn khán giá phố ngồi ghế ngay hàng thẳng lối xem rối. Khản giả làng xem rối giữa hây hây gió trời còn khán giả phố lại xem rối giữa mát mẻ điều hòa. Tuy có sự khác nhau về không gian biểu diễn, nhưng các nghệ nhân và nghệ sỹ đều cố gắng đem lại cho khán giả những nét đặc trưng nghệ thuật rối nước Việt Nam.
Rối nước khác rối cạn (rối cạn gồm rối tay, rối que, rối dây) là người điều khiển sử dụng hệ thống sào kết hợp với dây để điều khiển con rối. Hệ thống sào, dây giúp người đứng sau bức mành (còn gọi là buồng trò) có thể điều khiển những con rối cử động theo ý muốn. Lối điều khiển đòi hỏi kỹ năng thuần thục, làm sao để các cử động của rối nhịp nhàng và phù hợp với lời thoại, âm nhạc, từ đó lột tả được thần thái nhân vật. Phần thân trên của rối nổi lên mặt nước còn phần chân chìm dưới nước được gắn đế để giữ thăng bằng và lắp bộ điều khiển. Những con rối được đẽo gọt từ gỗ sung (thứ gỗ nhẹ và nổi được trên nước), được tạo hình ngộ nghĩnh với màu sắc rực rỡ tươi vui và dân dã. Ngoài ra âm thanh và ánh sáng cũng là yếu tố góp phần quan trọng vào sự thành công của một tiết mục rối nước. Rối nước cần tiếng đàn, tiếng hát, tiếng trống mõ, tiếng kèn sáo và cả những tiếng pháo phụ trợ để thật tròn vai.
Giữa nhịp sống tốc độ thời cách mạng Công nghiệp 4.0, nghệ thuật múa rối vẫn được duy trì và bảo tồn. Bên cạnh những sinh hoạt biểu diễn hội hè đã thành thông lệ ở nhiều làng xã, trên khắp cả nước có rất nhiều địa điểm tổ chức biểu diễn múa rối nước hấp dẫn khán giả, đặc biệt là các khán giả nhỏ tuổi và người nước ngoài. Lớp trẻ được tiếp cận gần gũi với nghệ thuật biểu diễn dân gian còn người nước ngoài được biết thêm một nét văn hóa đặc sắc của Việt Nam. Tuy nhiên những người tâm huyết với nghệ thuật múa rối còn kỳ vọng hơn thế. Bởi duy trì được nhưng đã phát triển được hay chưa? Phát triển ở đây không chỉ là nhân rộng địa điểm biểu diễn, tăng số lượng suất diễn, thu hút được khán giả mua vé, mà cao hơn nữa phải là sự tìm tòi, sáng tạo để đào sâu và phát huy những giá trị vốn có của nghệ thuật múa rối nước mà các thế hệ đi trước đã gây dựng.
Những người yêu nghệ thuật rối nước, những nghệ nhân múa rối nước và tạo tác con rối vẫn luôn trăn trở để gìn giữ môn nghệ thuật truyền thống thấm đẫm tinh thần Việt.
Bài Winlinh – Ảnh: Amachau
Thấm hồn dân tộc
Tôi thuộc lứa 8X đời đầu với kí ức tuổi thơ gắn với nhiều trò chơi hay các món đồ chơi dân gian. Trong số đó, tôi rất thích tò he bởi nó có sắc màu đẹp đẽ, hình dạng dễ thương và đáng nói là chúng còn ăn được. Tôi thường mong năm mới đến để được đi chợ Tết và ngắm nhìn thoả thích, lựa chọn những con giống xinh xắn mà bà hay mẹ tặng cho.
Tò he ban đầu được tạo ra để làm vật phẩm cúng lễ. Sau này, nó trở thành món đồ chơi được trẻ em yêu thích. Những bông hoa, con chim, con trâu, con ngựa… được lũ trẻ say mê chơi rồi cuối buổi đem ra nhấm nháp ngon lành. Theo năm tháng, hình ảnh những con tò he ngày ấu thơ dần xa xôi vì trong trong cuộc sống hiện đại, thứ đồ chơi này ít hiện diện quá.
Có những người nặn tò he để kiếm sống lúc nông nhàn. Họ lên phố, ra công viên, vào các lễ hội, hội chợ để nặn tò he tại chỗ và bày bán. Họ tạo ra những con giống bằng ý nghĩ vừa làm vui đời, vui người vừa lấy công làm lãi, nhặt nhạnh từng đồng. Nhưng cũng có những người coi nghề này là máu thịt, lẽ sống như nghệ nhân Nguyễn Văn Thành ở thôn Xuân La, xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyên, Hà Nội. Nghệ nhân Nguyễn Văn Thành hiện là Chủ nhiệm Câu lạc bộ Làng nghề truyền thống Tò he Xuân La. Bên cạnh việc kế thừa những kỹ thuật làm tò he của các thế hệ trước như cách làm bột, tạo màu từ nguyên liệu thiên nhiên, nghệ nhân này còn sáng tạo ra kỹ thuật hấp cách thủy làm cho sản phẩm bền màu hơn, lưu giữ được hàng năm chứ không dễ bị mốc, hỏng trong vài ngày như trước đây. Anh luôn đau đáu với nghề, nuôi mơ ước các sản phẩm tò he của Việt Nam được bạn bè thế giới biết đến và yêu thích. Anh mong muốn tò he không chỉ là món đồ chơi của trẻ nhỏ mà sẽ là sản phẩm mỹ nghệ mang hơi thở dân gian.
Duyên lành đã đến khi nhóm Vietnam Lens, gồm những người yêu nghệ thuật nhiếp ảnh và luôn trân trọng những giá trị văn hóa, đã tìm đến nghệ nhân Nguyễn Văn Thành với ý tưởng tạo nên bộ tò he về 54 dân tộc anh em. Nhóm Vietnam Lens có những thành viên từng đi tới nhiều vùng miền, gặp gỡ và sinh hoạt cùng các dân tộc thiểu số trên dải đất hình chữ S. Vì thế, họ hiểu rõ đặc trưng của mỗi tộc người với nét đẹp văn hóa bản địa. Họ muốn vẻ đẹp ấy được tỏa lan chứ không chỉ gói gọn trong một vùng đất xa xôi ít người biết đến. Hai bên đã dành thời gian trao đổi kỹ càng để làm nổi bật những chi tiết, tạo hình mà họ muốn thể hiện qua các tác phẩm tò he. Tôi đã không khỏi xúc động khi được ngắm 54 đôi tò he trong trang phục dân tộc với cái hồn sống động. Từng nét vuốt bột tâm huyết, chỉn chu đã khắc họa từ mũ, áo, khăn đội đầu đến nét mặt, dáng điệu… lột tả được vẻ độc đáo của mỗi tộc người. Các cặp trai gái người Bahnar, Ê đê, Jrai khoẻ khoắn trong trang phục thổ cẩm sặc sỡ, chơi nhạc cụ cồng, chiêng. Chàng trai người Tày mặc chiếc áo màu chàm đang thổi sáo bên người bạn gái chơi đàn tính. Cô gái Thái vấn tóc điệu đà với chiếc khăn piêu, áo cóm và váy đen duyên dáng… Nghệ nhân Nguyễn Văn Thành chia sẻ rằng thời gian để tạo mỗi đôi tò he lâu hơn rất nhiều so với những mẫu phổ biến, từ khâu pha bột để ra được đúng màu trang phục đến việc tạo hình dáng, cử chỉ, cách chơi nhạc cụ dân tộc…
Tạo hình mềm mại với màu sắc tinh tế, trang phục cuốn hút… của những cặp tò he chính là thành công của sự kết hợp giữa nhóm Vietnam Lens và nghệ nhân Nguyễn Văn Thành khi họ dùng truyền thống để bảo tồn truyền thống, lấy bản sắc nâng niu bản sắc. Cùng với các phương thức như số hóa, vẽ tranh, chụp ảnh… đây cũng là một hướng đi rộng mở cho những ai muốn lưu giữ và tiếp nối văn hóa dân tộc.
Phát hành sách thơ VƯỜN TÔI CÓ CÂY LÁ BÌNH YÊN
Tôi hay ví tâm hồn mình là “khu vườn” và tôi nghĩ có lẽ trong chúng ta ai cũng sẽ có một khu vườn đẹp đẽ của riêng mình:
Vườn tôi có cây lá bình yên
Có gió hiu hiu thổi rất hiền
Có hương hoa nở thơm dìu dịu
Có cụm mây mềm khẽ trôi êm.
Khu vườn ấy có thể tràn ngập lá hoa và ríu rít chim ca hay chỉ là một góc vườn nhỏ bé vắng vẻ. Đó là nơi ươm mầm bao niềm vui, cũng là nơi lắng đọng những giọt trầm mà chỉ mình ta mới có thể cảm nhận rõ nhất. Và vì không đâu đáng khám phá và thấu hiểu bằng nơi ấy, nên quay trở về chăm chút để hiểu rõ bản thân mình là điều thật đáng chú tâm:
Chim chóc trên cành say sưa hót
Xe cộ ngoài đường mải miết qua
Hoa cỏ trong vườn xôn xao nở
Còn ta lặng lẽ bước vào ta.
Ở khu vườn ấy, đôi lúc ta ngồi mộng mơ vẽ nên vô vàn những viễn cảnh về tương lai, hay thương nhớ những ngày xưa cũ, rồi lại bừng thức để sống cho thực tại. Ở khu vườn ấy, ta tự chữa lành những vết thương sau khi đã biết dần buông những bon chen, kỳ vọng để được sống thảnh thơi trọn vẹn ngay lúc này:
Trở về chân thật đời thường
Chẳng còn vướng bận ghét thương bên ngoài
Nghe kỳ vọng đã tàn phai
Về buông nhẹ gánh trần ai góc vườn.
Và mong ước của ta có lẽ là, sau tất thảy những chộn rộn nổi nênh, ta được trở về là chính mình sự an ổn trong khu vườn tâm hồn đơn sơ dung dị:
Hồn tôi là một khu vườn
Xinh tươi hoa cỏ rập rờn mây bay
Trà thơm ngồi dưới gốc cây
Thời gian trôi khẽ tháng ngày bình yên
Đôi khi vườn cũng muộn phiền
Quay vào tĩnh lặng nơi miền trong veo
Vườn tôi thanh thản gió reo
Chim ca ríu rít nắng theo nhau về.
Vườn ấy còn là tiềm thức lắng sâu xếp nếp qua tầng tầng lớp lớp tháng năm. Và tâm hồn ta thì vẫn mãi ở đây dù nó có lẩn khuất hay hiện hữu theo cách nào:
Có một ngày, tôi trở lại khu vườn
Trong hình hài cùng thân phận mới
Tôi đâu biết kiếp trước vẫn thường ngồi
Uống trà nơi này bên gốc đào phai
Tôi tái sinh qua mỗi chuyến đi dài
Bước trên cầu Nại Hà ảo mờ sương khói
Uống canh Mạnh Bà, bỗng dưng quên lối
Ngoảnh đầu nhìn… chỉ thấy áng mây bay
Tôi trở lại khu vườn, đứng dưới bóng cây
Tiềm thức dẫn đường, nên bâng quơ tìm tới
Có phải chăng kiếp nào đang vẫy gọi
Mấy nẻo luân hồi, mà ký ức cứ hoài quen
Tôi vương vất tôi chút quá vãng êm đềm
Của kiếp xưa mình từng bình yên sống
Để những kiếp sau còn bao mơ mộng
Bởi dẫu thay hình hài, hồn vía vẫn là tôi.
Tôi vẫn đang chăm chút cho khu vườn của mình ngày một tươi xanh với sự biết ơn cuộc đời và vạn vật. Và tôi vui với những niềm vui nhỏ bé của mình nơi khu vườn an tĩnh đó. Nếu muốn uống trà, ngắm hoa, đọc sách… thong thả cùng tôi, mời bạn ghé đến VƯỜN TÔI CÓ CÂY LÁ BÌNH YÊN nhé!
Góc vườn thanh bình gió dịu
Trà thơm ngồi uống thong dong
Tàng cây chim ca ríu rít
Bình minh ươm nắng mai hồng.
🌿 Sách do NXB Thế giới và Bluebooks (AZ) ấn hành, dày 256 trang, có hình minh họa của tác giả ở từng trang, khổ sách 12,5×20,5cm. Đặc biệt còn có thêm món quà nhỏ kèm theo là 1 bookmark và 3 postcard in giấy bồi cứng với thơ và tranh do chính Winlinh viết và vẽ.
Hồn biển miền Trung
Đến biển miền Trung một ngày đầy nắng, ấn tượng trong tôi về nơi đây không chỉ là màu trắng của mây, màu xanh của biển, màu lấp lánh của những nụ cười… mà còn là màu khỏe khoắn của những chiếc thuyền thúng đang thênh thang cưỡi sóng hay nằm thảnh thơi phơi mình trên bãi cát thong dong.
Thuyền thúng là phương tiện đánh bắt thô sơ gắn liền với đời sống của ngư dân nhiều vùng miền biển Việt Nam, đặc biệt là miền Trung thuần hậu, từ Hà Tĩnh, Nghệ An, Quảng Bình, tới Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, qua Bình Định, Nha Trang, Bình Thuận… đâu đâu cũng thấy sự hiện diện của những chiếc thuyền thúng mộc mạc. Ngư dân các vùng biển này sử dụng thuyền thúng để đánh bắt gần bờ như câu mực, lặn sò và cả kéo lưới. Song tùy địa phương mà thuyền thúng được sử dụng theo những mục đích khác nhau. Bình Thuận thường để câu tôm và mực, Lý Sơn thì bắt sò, còn Phú Yên thì đánh bắt cá. Ngoài ra, thuyền thúng ngày chăm chỉ ra khơi, mang theo ước mơ và khst vọng còn được theo các tàu thuyền lớn ra khơi xa phục vụ nhu cầu vận chuyển con người, hàng hóa hoặc cứu sinh trong các trường hợp khẩn cấp. Trong các tour du lịch sinh thái miền sông nước bên những rặng dừa soi bóng, hay lênh đênh giữa bao la biển rộng ngắm san hô, thuyền thúng chính là phương tiện hữu hiệu giúp du khách có thể thong thả để tận hưởng trọn vẹn vùng không gian tươi đẹp ấy. Chưa kể thuyền thúng còn góp mặt trong các lễ hội đua thuyền tại các hội làng địa phương, tạo nên tinh thần hứng khởi và gắn kết, làm giàu truyền thống của người dân miền biển ngày ngày chăm chỉ ra khơi, mang theo ước mơ và khát vọng về một cuộc sống sung túc, yên bình.
Ưu điểm của chiếc thuyền thúng là gọn nhẹ nên dễ dàng di chuyển xuống nước hơn so với các con thuyền thân dài. Thuyền cũng hiếm khi bị lật úp bởi có khả năng cưỡi sóng thay vì cắt ngang mặt nước như các loại thuyền khác. Thuyền có hai kích cỡ, loại lớn có đường kính 2,2m, loại nhỏ có đường kính 1,8m. Đan thuyền thúng đòi hỏi người thợ phải có đôi bàn tay khéo léo, có sức làm việc bền bỉ dẻo dai với kỹ thuật và kinh nghiệm tốt. Quan trọng nữa, người thợ phải làm chúng với cả tâm huyết và sự cẩn trọng, bởi chỉ cần một sơ suất nhỏ, thuyền bị thấm nước hoặc bị đánh úp, sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lường.
Để làm một chiếc thuyền thúng phải cần tới 5-7 cây tre loại đặc, không non quá cũng không già quá và chỉ dùng cật từ nửa thân tre trở xuống. Tre sau khi cạo sạch lớp áo xanh bên ngoài sẽ được chẻ thành những nan nhỏ theo kích thước bằng nhau đã định sẵn, sau đó vót bỏ ruột chỉ lấy cật và đem phơi chừng 4-5 ngày cho khô rồi mới bắt đầu đan. Nan vót cần đều tay để khi đan các dải tre đều đặn, kín khít, không bị dày mỏng lộ cộ. Ở khâu tạo hình thuyền, người thợ cần kiểm tra và định mẫu rồi mới cắt, gọt nan cho sát mép để đặt vành (còn gọi là lận vành). Vành được làm từ cật tre tốt sẽ giúp thuyền giữ thăng bằng tốt, dây cột vành phải là loại dây cước dai bền để chịu được nắng mưa và nước sông, nước biển. Kết thúc khâu đặt vành, thuyền sẽ được mang ra phơi nắng cho đến khi cứng cáp rồi đem đi quét phân bò. Phân đến khi cứng cáp rồi đem đi quét phân bò. Phân bò tươi sau khi đánh nhuyễn sẽ được người thợ trát vào các khe nan để lấp đầy các kẻ hở, tạo thành lớp bảo vệ chống thấm cho thuyền. Sau khi phơi khô, thuyền tiếp tục được quét lớp dầu rái hay nhựa đường hoặc dầu composite để thuyền thêm cứng cáp và duy trì tuổi thọ.
Song cũng có nơi không tạo hình thuyền thúng trên cạn mà tạo hình dưới hố, gọi là làm thúng chai. Người thợ đào hố tương đương với kích cỡ chiếc thuyền, sau đó họ đặt mê đã đan xuống hố để tạo hình. Tạo hình đến đâu thì dùng cát xung quanh tấn xuống đến đó cho đến khi thuyền làm hoàn chỉnh. Cách làm này mất thời gian và công sức hơn nhưng lại cho ra những chiếc thuyền có kỹ thuật cao và độ bền lớn.
Tuy nhiên những năm gần đây, chiếc thuyền thúng đã có phiên bản mới hơn, đó là thuyền thúng composite. Loại thuyền này là được sản xuất bằng vật liệu composite cốt sợi thủy tinh nên bền và nhẹ, chịu nước tốt, không bị ăn mòn, không cần bảo dưỡng. Thuyền có đường kính đáy nhỏ hơn đường kính miệng thúng giúp giảm lắc, khó lật và giảm lực cản khi di chuyển, có thể chở nhiều người hơn thuyền thúng đan bằng tre. Khi bị va đập vỡ, các mảnh của thuyền thúng composite nổi trên nước và có thể dùng làm vật cứu hộ. Nhiều nơi thuyền thúng còn được lắp cánh buồm hoặc động cơ để tiết kiệm sức người và giúp thuyền đi xa hơn. Có cả những chiếc thuyền lắp kính cường lực dưới đáy phục vụ du khách ngắm san hô và các loài động, thực vật dưới đáy biển.
Có thể nói, chiếc thuyền thúng không chỉ là phương tiện mưu sinh, mà còn là vùng ký ức ẩn chứa vui buồn, chứng kiến bao thăng trầm đời người theo dặm dài năm tháng. Chúng còn là minh chứng cho khát vọng mãnh liệt và sức sống trường tồn của người dân biển miền Trung giữa nắng gió khắc nghiệt. Và cứ thế, những chiếc thuyền thúng sắc màu tươi vui cứ dập dềnh giữa biển khơi như từng đốm nắng xôn xao thắp lên bao hy vọng về cuộc sống ấm no và hạnh phúc.
Bài Winlinh – Ảnh Bá Ngọc.
CHÀO NĂM HỌC MỚI!
Việc học nếu ép buộc
Sẽ không hiệu quả đâu
Càng gây thêm áp lực
Càng mụ mị nặng đầu
Hãy để con vui thích
Trong việc học hàng ngày
Truyền đạt thật đơn giản
Con sẽ hiểu bài ngay.
—
Trước, tôi thường chúc các bạn nhỏ nhân dịp tuổi mới, năm mới hoặc năm học mới là “học giỏi”. Giờ, tôi chỉ chúc các bạn ấy là “học vui”. Khi vui thì mới muốn học. Khi muốn học mới tiếp thu hiệu quả. Khi hiệu quả tất yếu sẽ giỏi dần lên. Mà dẫu không giỏi cũng chẳng sao, miễn các con thấy vui là được.
—
Con mình đã có bao điều lo
Lo bài kiểm tra hôm nay không điểm tốt
Lo đoạn thơ cô giao không thuộc được
Lo thi học kỳ ôn luyện chệch đề cương
Con mình cũng biết bao điều sợ
Bắt nạt học đường sợ chẳng dám nói ra
Ngủ quên trong giờ sợ cô nhắn mẹ cha
Thích bạn cùng lớp sợ xung quanh phát hiện
Con mình còn lắm những chuyện buồn
Người lớn cãi nhau con nằm góc tối
Loanh quanh máy tính căn phòng chật chội
Có nhiều điều cha mẹ chẳng màng đâu
Vì cha mẹ còn phải bù đầu
Mải kiếm sống và mong con như ý
Trách phạt con đôi khi vô lý
Hai thế hệ nào hiểu hết được nhau
Hãy gần gũi con và kiên nhẫn thật lâu
Nghe con kể những điều nhỏ nhặt
Khi được sẻ chia con không còn áp lực
Mới thấy vui trong đúng lứa tuổi mình.
Phố của tôi
Phố của tôi có bao điều để kể
Quán nước chè bác áo hoa vui vẻ
Hàng gội đầu cô em gái xinh xinh
Hiệu sách nhỏ nằm trong ngõ yên bình
Chú sửa xe huýt sáo vang mỗi sớm
Phố của tôi an nhàn và bận rộn
Ai đi làm tan ca muộn về khuya
Ai thảnh thơi ngồi tám chuyện vỉa hè
Ai hô hào trận bóng chiếu ti vi
Ai tất bật đưa đón con mướt mải
Phố của tôi mộng mơ và trễ nải
Mùi cà phê thơm một góc lan can
Cây bàng cao rụng mấy chiếc lá vàng
Bờ tường rêu mèo lười nằm thiếp ngủ
Dưới bóng chiều hiu hiu gió ru say
Phố của tôi ngắn như một bàn tay
Mà đôi khi dài như là nỗi nhớ.
Bệnh nan y
Hôm qua nổi hứng vào Zalo xóa hơn 100 số liên lạc, gồm: Những người không còn nhớ là ai, những dịch vụ không còn cần, những người vẫn nhớ là ai mà tỷ năm không kết nối và cả vài người mới kết bạn nhưng không còn muốn duy trì nữa… Mình có tính xấu là mỗi khi lên cơn thì sẽ xóa bất kể, từ FB, WordPress, Instagram, YouTube đến Zalo… (trừ Page vì Page thì càng đông càng mừng). Nói chung bệnh đã hóa nan y rồi ☹️. Việc này cũng nằm trong chương trình tối giản, nhiều mối quan hệ không đâu khiến đời hóa mớ bòng bong, nên thôi cái gì cần tinh gọn thì cứ phải tinh gọn. Còn lại mặc kệ đời yêu ghét trách giận chứ biết làm sao 😢.
Biểu tượng nghệ thuật của người Dao
Dãy núi Mẫu Sơn của tỉnh Lạng Sơn trải dài trên địa bàn xã Công Sơn và xã Mẫu Sơn thuộc huyện Cao Lộc cùng xã Mẫu Sơn thuộc huyện Lộc Bình. Trên dãy núi đồ sộ và cao nhất của tỉnh Lạng Sơn cũng như khu vực đông bắc Việt Nam này có nhiều tộc người đang sinh sống. Dân tộc Dao chiếm đa số ở đây và là tộc người có bản sắc văn hóa và phong tục tập quán độc đáo, trong đó phải kể đến trang phục truyền thống.
Trang phục của người Dao ở Mẫu Sơn được dệt thủ công bằng sợi gai, sợi bông. Khi cây gai, cây bông đến mùa thu hoạch, người Dao mang về xử lý thành sợi nuột nà rồi đem dệt thành vải. Khi đã hoàn thiện tấm vải, họ nhuộm chàm để lên màu theo ý muốn. Hàng năm vào quãng tháng 7, người dân lại đi thu hoạch lá chàm về ngâm nước. Lá ngâm mục nát thì lọc lấy nước cốt rồi cho vôi bột cùng nước tro bếp vào quấy đều, đến khi nước lắng vài hôm sẽ thành cao chàm. Thứ cao này được đun với lá ngải cứu, thêm ít tro và ít rượu là có thể làm thuốc nhuộm vải. Vải nhuộm phải đều tay, ngâm và phơi vài lần thì mới đủ độ. Vải khi đã nhuộm thành công sẽ được đem ra để khâu, thêu theo ý muốn.
Những người mẹ, người bà dân tộc Dao dạy cho con gái, cháu gái mình việc dệt vải, thêu thùa từ bé. Các thiếu nữ Dao đều biết tự may cho mình những bộ trang phục đẹp nhất để mặc trong ngày cưới hay mùa lễ hội. Để thêu xong một bộ quần áo như ý, họ phải cặm cụi làm trong suốt nhiều tháng, thậm chí cả năm trời. Những sợi chỉ màu qua đôi bàn tay khéo léo đã giúp bộ váy trở nên đẹp đẽ, sống động. Các bà, các cô thêu lên áo, váy những hoa văn, họa tiết hoặc hình thù đa dạng như cây cỏ, hoa lá, chim muông. Những đường chỉ thêu tỉ mỉ, cầu kỳ và cân xứng, thể hiện sự chăm chỉ cũng như tâm hồn và sức sống tươi mới của đồng bào Dao. Màu sắc chủ đạo trong các đường thêu là vàng, đỏ, xanh lá cây làm cho trang phục luôn nổi bật và thu hút. Các bà, các cô thường mặc áo dài bốn thân bổ tà trước ngực, bên trong là áo yếm. Áo váy của họ bên cạnh những mảng thêu dày lớp lớp hoa văn còn gắn các dây hạt cườm nhiều màu sắc điệu đà. Ở phần lưng eo, người ta thắt một dải vải màu trắng với các đường thêu tỉ mỉ, tinh tế.
Trang phục của đàn ông người Dao đơn giản hơn nhiều. Áo thường là màu tối, đính lên đó các tua chỉ ngũ sắc để trang trí cho nổi bật hơn. Đầu họ đội khăn xếp hoặc buộc một chiếc khăn. Quần lưng lửng ống rộng buộc néo bằng sợi dây gai có đồng xu làm khuy để giữ cạp quần neo lại ở phần eo. Người Dao chuộng trang sức bạc nên trong các dịp quan trọng, họ thường gắn các ngôi sao bằng bạc lên váy áo, đeo dây xà tích bạc bên hông, đeo khuyên bạc lớn ở tai, đeo nhiều vòng bạc xủng xoảng ở tay.
Về mũ đội đầu, phụ nữ Dao nơi đây đội một chiếc mũ hình mái nhà màu đỏ kèm theo nhiều tua rua hạt cườm và khăn phủ. Họ còn có chiếc khăn Tầm phjả rất đặc biệt với hoa văn thêu tay rực rỡ cùng những chuỗi hạt kết thành nhiều vòng tròn. Giữa vòng tròn ấy là một ngôi sao to bằng bạc màu trắng. Người phụ nữ Dao chỉ được đội khăn này hai lần trong đời, một lần vào ngày cưới và một lần khi đã lớn tuổi trong nghi thức “kết tơ hồng” của đại lễ cấp sắc (từ bảy đèn trở lên) của đức phu quân.
Khi tết đến, người Dao tắm nước lá thuốc truyền thống để gột bỏ ưu phiền năm cũ rồi mặc bộ trang phục mới nhất, đẹp nhất để cùng chờ đón thời khắc giao thừa, cầu một năm mới sung túc, bình an… Trong lễ cấp sắc của người Dao ở Mẫu Sơn, người đàn ông Dao mặc những chiếc áo dài cài khuy trước, màu đỏ in hình công phượng sặc sỡ, đầu đội mũ vành tròn, có mỏm nhọn nhô về phía sau, phía trước dán tờ giấy in hình mặt người, vừa đi vòng quanh vừa hát và lắc chuông vang rộn.
Nếp mặc của người Dao ở Mẫu Sơn còn được thể hiện độc đáo hơn ở trang phục cưới. Vào ngày cưới, người người diện những bộ áo quần mới đẹp nhất để dự lễ. Cô dâu, chú rể được hai họ chăm chút ăn mặc hơn cả. Chú rể thường mặc áo dài màu trầm phủ ngoài quần dài, vai khoác và buộc tấm khăn to kèm thêm dải khăn dài thêu thổ cẩm màu vàng đỏ. Trên đầu đội mũ cùng khăn che mặt màu tối. Phía cô dâu thì áo váy cầu kỳ hơn nhiều. Ngoài của hồi môn, cô dâu phải có hai bộ trang phục để về nhà chồng. Một bộ lúc rời nhà bố mẹ đẻ và một bộ thay trước khi bước vào nhà trai. Trang phục của cô dâu gồm khăn che mặt, áo dài nhiều lớp cùng quần và 4 chiếc thắt lưng. Mỗi bộ trang phục của cô dâu người Dao trung bình có từ 3 đến 10 lớp. Gia đình nào sung túc thì trang phục cô dâu sẽ được may nhiều lớp hơn. Nhà trai háo hức đón dâu từ tinh mơ, còn cô dâu hồi hộp chuẩn bị sẵn sàng mọi tư trang, đồ đạc để lên đường. Trước khi vào cổng nhà trai, đoàn nhà gái sẽ dừng lại để các phù dâu phụ giúp thay đồ mới cho cô dâu. Lúc này, cô dâu đeo thêm vòng cổ, vòng tay, trang sức bằng bạc. Trên tay cô dâu chú rể đều ngay ngắn một tấm vải trắng thêu họa tiết đơn giản để làm lễ bái đường.
Trang phục đã trở thành biểu tượng nghệ thuật của người Dao. Ai đã đến và trải nghiệm không gian văn hóa của người Dao ở Mẫu Sơn hẳn sẽ rất nhớ những bộ váy, áo ấn tượng với từng nét thêu mềm mại, tinh tế mà rực rỡ.
Bài Winlinh – Ảnh Sơn Tùng
🌺
Có lẽ tôi đang bước sang một giai đoạn mới, mở lòng ra với cuộc đời và bớt khư khư bảo thủ với chính mình. Tôi nâng niu từng khoảnh khắc vì càng lúc càng nhận ra cuộc đời này ngắn quá, tôi đến trần gian này cũng chỉ trong thoáng chốc thôi. Tôi buông bớt mấy điều lo sợ quá đáng và tận hưởng cuộc sống theo cách đơn giản hồn nhiên nhất. Tôi đang sao ấy nhỉ? 🥰
Ngọn gió mùa thu
Dưới đây là ba bức ảnh sáng nay mình vừa nhận được từ em Ngọc. Mình up lại vì thích nó, thấy nó chứa chan cái không khí thơ dịu của tiết trời thu HN trong ngày Chủ nhật thảnh thơi. Nhìn ảnh chợt nghĩ, tháng Chín tới không chỉ hai cuốn mà là bốn cuốn sách của Winlinh sẽ có cơ hội nằm cạnh nhau trong cùng một khuôn hình. Không biết bạn đọc khi cầm sách của mình trên tay đã, đang và sẽ cảm nhận ra sao. Chỉ mong đem lại cho bạn chút cảm giác bình yên là đã đủ vui rồi. Đời cũng chỉ cần có thế, nhẹ nhàng như thế thôi, như bài thơ nho nhỏ mình từng viết:
Khi vẫn còn sống ổn dưới trời cao
Hãy trân trọng những gì ta đang có
Hãy thương mến dẫu chỉ là ngọn gió
Thổi khẽ khàng qua ô cửa mùa thu.
Rỗng rang
Lâu lâu lại có người hỏi mình “chắc đọc nhiều sách lắm”? Và câu trả lời của mình thường khiến họ bất ngờ: “không”. Ngày trẻ măng thì có, thích đọc và trích chép nhiều. Còn giờ thì từ rất lâu rồi mình không đọc được trọn vẹn một cuốn sách nào, cũng hầu như không nhớ tên sách mấy. Dù vẫn rất yêu sách và viết nhiều về văn hóa đọc cũng như viết giới thiệu sách. Chắc ở từng giai đoạn, nhu cầu đối với việc đọc sẽ thay đổi. Muốn nạp vào hay muốn xuất ra nó tuỳ thuộc nhiều yếu tố nữa.
Nếu giờ bắt mình nghĩ xem mình ấn tượng với cuốn sách nào kể từ khi biết chữ thì chắc mình chỉ kể được vài cuốn: “Thi nhân Việt Nam”, “Văn Cao thơ và đời”, “Bùi Giáng – Mưa nguồn”, thơ Nguyễn Bính, thơ Lưu Quang Vũ, vài quyển Trịnh Công Sơn và tuyển tập Hoàng Phủ Ngọc Tường (4 tập)… Trong số này có hai cuốn mình được tặng, còn lại tự mua. Cố nhớ thêm thì cũng ra được một số cuốn nữa, nhưng thôi chỉ kể mấy cuốn có sức ảnh hưởng tới mình trong những thời điểm quyết định.
Mình không phải là đứa đầu đầy kiến thức rồi ý tứ uyên thâm. Mình chỉ là đứa con gái rồi người phụ nữ đơn thuần với những vui buồn đơn giản. Đôi khi người ta hay mặc định rằng người viết phải là người lớp lớp lang lang hay đọc nghiến ngấu đủ thứ, nên khi mình bảo lâu rồi mình ít đọc thì có người cũng hơi ngỡ ngàng.
Đúng là có những giai đoạn mình không muốn tiếp nhận gì, chỉ viết ra và tự lắng nghe nội tâm mình thôi. Và có giai đoạn thay vì đọc nhiều chữ thì mình ngắm nhiều cây, ngắm vạn vật quanh mình đang sống đời dung dị của riêng nó. Mình đã tiếp nhận cuộc sống theo cách ấy, và thấy thật thênh thang với sự rỗng rang đang có. Mình dần tập buông bớt định kiến với bất cứ điều gì, ngay cả với việc phải biết nhiều cuốn sách mới là người trí tuệ và hay ho.
Sinh nhật Mẹ
Hôm nay là ngày sinh nhật mẹ tôi, ở xa không về với mẹ được, chỉ biết gọi điện chúc mừng vậy thôi. Biết ơn ông bà ngoại đã sinh ra mẹ để mẹ sinh ra tôi. Biết ơn bố mẹ đã sinh ra tôi tuy không xinh đẹp nhưng lành lặn về cả thể chất lẫn tinh thần. Nếu mà biết ơn ngược về quá khứ nữa thì kể bao nhiêu cho đủ, và như vậy chung quy là biết ơn đất trời – cuộc đời đã cho tôi hiện diện ở đây mà được sống với đủ đầy dư vị. Vẫn còn bao sai lạc để mà sửa chữa, còn bao mơ ước để mà thực hiện, còn bao khao khát để mà dâng hiến. Vậy là quá đủ cho một đời người… Mong gì hơn?
Một ngày mùa thu thật đẹp 24/8 🤎🍂. Ảnh: Mẹ và tôi.
Lơ đãng xíu
Ta hay bảo nhau sống cho hiện tại, quá khứ đã qua rồi, tương lai thì chưa đến. Nhưng đâu dễ mà làm được. Bao nhiêu hồi ức, bao nhiêu kỷ niệm, bao nỗi buồn niềm vui… bảo quên là quên được đâu. Và tương lai, dẫu chỉ là thứ mơ hồ, nhưng đôi khi nó lại là nơi để ta bấu víu mà hy vọng, vượt qua hiện tại mà có lúc ta cho là ảm đạm, quá sức chịu đựng. Đúng là nên chú tâm vào hiện tại, nhưng nếu lúc nào quá khứ có đến tìm, tương lai có dụ dỗ, cứ mon men theo nó một xíu, rồi lại quay về, chắc cũng chẳng làm sao đâu.
Mùa thu mơ hồ, tháng năm lơ đãng
Ta tìm ở đâu ký ức phía chân trời
Khi tất cả đã chìm vào quá vãng
Ta ngậm ngùi ngắm chiếc lá rụng rơi.
Triền sông
Tôi thích ví tâm hồn như một triền sông. Triền sông ấy có thể là bến bờ nhộn nhịp người qua kẻ lại tập nập bán mua. Cũng có thể là một triền sông cỏ hoa xanh tươi bướm ong chập chờn. Hay đó là một triền sông hoang vắng nguyên sơ chỉ có lác đác vài bông lau trắng dạt mình theo gió… Mỗi người có một triền sông khác nhau và mỗi người lại thích một triền sông không giống nhau. Riêng tôi thì tôi thích một triền sông tĩnh lặng, như câu thơ tôi từng viết:
“Lòng ta như một triền sông vắng
Nở hoa vàng ngơ ngác dưới sương bay”.
Vài kỷ niệm lưu giữ
Phỏng vấn nhà sử học Dương Trung Quốc, một trí thức chân chính, một trí tuệ mẫn tiệp với tính cách rất khiêm nhường. Tôi nhận thấy rõ điều đó trong quá trình trò chuyện trực tiếp với ông và học hỏi được rất nhiều điều từ ông về quan điểm sống. Ông cũng là người tài trợ tiền, trao tặng hiện vật và quan tâm nhiều đến quá trình phát triển bảo tàng “Ký ức Nhiếp ảnh” của gia đình tôi. Một người có cái tài cái tâm thật đáng trọng.
Bức ảnh chụp năm 2021 trong một ngày cuối năm ngồi cà phê vỉa hè cùng Phan Đăng (PĐ) để tặng cuốn sách đầu tiên mình mới phát hành. Qua sự kết nối của một người bạn PĐ, mình đã hợp tác viết bài cho PĐ – khi ấy vẫn còn là một nhà báo, thư ký tòa soạn của báo ANTG. Còn giờ bạn ấy đã nghỉ việc Nhà nước và đi theo con đường diễn giả, nói về Phật pháp, mở lớp dạy thiền, có kênh YouTube rất chi là hot 😄. Giờ PĐ đã được thực sự sống với đam mê dù nhiều người tiếc nuối danh xưng Nhà báo của bạn ấy. Cứ đi được trên con đường mình muốn là hạnh phúc nhất rồi, mọi ý muốn bên ngoài đều chỉ là tham khảo. Ai thích hay không thích cũng không bằng mình thích!
Tiếp nhà báo, NSNA Trần Việt Văn (phóng viên báo Lao Động) tại nhà và tặng anh cuốn sách nhỏ. Sau đó một thời gian, mình cũng đã có bài phỏng vấn anh đăng trên ANTG. Đây là NSNA có vô vàn giải thưởng ảnh quốc tế rất đáng nể và cũng là cây bút sắc sảo trong giới phê bình điện ảnh của Việt Nam.
Ảnh tôi chụp trong một buổi phỏng vấn nhạc sĩ Đỗ Bảo tại một quán rất xinh trên đường Đỗ Quang. Tôi có cơ hội trò chuyện nhiều cùng Đỗ Bảo và được anh thu cho một số bài hát tại phòng thu của anh. Trong cảm nhận của tôi, anh là người nhạc sĩ vô cùng nghiêm túc và yêu nghề. Con người anh lúc nào cũng điềm đạm, khiêm nhường và cho người đối diện một cảm giác tin cậy, đúng đắn, chừng mực. Chúc mừng anh với thành công của đêm nhạc “Phú Quang – Đỗ Bảo” (4/2023) trong vai trò Tác giả và “Đàn chim Việt – Kỷ niệm 100 năm ngày sinh của nhạc sĩ Văn Cao” (vừa diễn ra đêm 20/8 tại Nhà hát Lớn Hà Nội) trong vai trò Giám đốc âm nhạc.
Hồ đồ
Đôi khi chỉ vì một vài biểu hiện thôi mà ta đã vội nhận định một sự vật, sự việc hay cá nhân nào đó rồi tự cho là mình suy đoán, kết luận đúng. Ta chẳng bao giờ biết mình đúng hay sai vì ta không là sự vật đó, không ở trong sự việc đó và cũng chẳng phải cá nhân đó. Hoặc giả ta có đúng đi chăng nữa thì cũng chẳng để làm gì, nó còn khiến bản thân ta ngạo nghễ vì cảm giác mình là người được quyền đánh giá, phán xét. Dẫu biết thế nhưng tôi cũng hay hồ đồ kết luận lắm, dù đã cố gắng để hạn chế phạm phải lỗi này, mà quả thật không dễ dàng gì. Trong “Cát bụi chân ai”, Tô Hoài cũng đã tả Ngô Tất Tố vừa khóc vừa phải thốt lên với Nguyên Hồng một câu rằng “làm người khó lắm”. Khó vì không thể kiểm soát mình thôi phán xét. Cũng khó vì không thể kiểm soát mình thôi buồn bã khi bị phán xét.
Thể hiện hay không
Đôi khi ta sợ người khác không biết mình đang làm gì, đang có gì, đang nghĩ gì… nên phải thể hiện ra với mong muốn được họ hiểu và nhìn nhận đúng về mình. Nhưng rồi sau đó ta nhận ra việc nói đó chỉ có ba phần vui mà tới bảy phần phiền. Có lẽ chẳng mấy ai quan tâm người khác thực sự thế nào, mà chỉ quan tâm cảm giác mình muốn ra sao. Nên trong một cuộc trò chuyện, ta cần biết người đối diện có thực sự muốn nghe điều ta nói, kẻo người nghe thì chịu trận còn người nói thành vô duyên.
Ta không nhất thiết phải đem cho mọi người cảm giác họ mong, nhưng cũng chẳng nên đem cho họ cảm giác họ không muốn. Mấu chốt là ta chỉ chia sẻ khi gặp người phù hợp. Người phù hợp là người cho ta cảm giác đủ đầy chân thật trong từng lời bộc bạch khi họ thực sự muốn lắng nghe ta, và ngược lại. Lúc đó cả người sẻ chia lẫn người lắng nghe đều thấy trọn vẹn vì đang ở trong một cuộc trò chuyện đúng nghĩa. Còn thế nào để biết đó là người phù hợp thì phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó bao gồm cả sự quan sát và cảm nhận sâu lắng của chính ta.
Mỗi người là một thế giới
Mỗi người đều có một tâm hồn. Mỗi tâm hồn là một thế giới. Nhìn bề ngoài, ta không thể biết thế giới nào phong phú, thi vị, đẹp đẽ hơn thế giới nào. Đôi khi ta bị lừa phỉnh rằng những ai đang phơi bày ra sự phong phú của nội tâm sẽ có một thế giới bên trong thú vị. Không chắc đâu nhé! Chỉ là thói quen, tính cách, quan điểm sống của mỗi người khác nhau nên cách biểu đạt cũng khác nhau thôi. Biết đâu một người cả đời chẳng có một bức ảnh đăng trên mạng xã hội lại có cả một triền sông đẹp đẽ trong tâm hồn. Và ngược lại, cũng có thể ai đó bày biện rất nhiều thứ ra ngoài lại là một bên trong trống rỗng (khác rỗng rang). Thôi thì ta chẳng nên đánh giá tâm hồn ai làm gì, cứ chăm chút tâm hồn mình cho tốt đã. Và qua đây tôi cũng thêm ghi nhớ một điều: Đừng vội coi thường, coi nhẹ ai vì vẻ bề ngoài và cách thể hiện có phần đơn thuần, khép kín của họ.
Winlinh 